Trên lý thuyết, Zhao Xiangjie, 33 tuổi, có nhiều lợi thế trên thị trường hẹn hò. Anh là giám đốc sản phẩm công nghệ thông tin, thu nhập 300.000 tệ (43.000 USD) mỗi năm. Zhao xuất thân trong một gia đình cơ bản, đã sở hữu một căn hộ riêng tại Thành Đô, đi lại bằng ôtô cá nhân.
“Tại sao đến giờ anh vẫn độc thân nhỉ?”, bà mối Jiang Ping hỏi khi nghe anh giới thiệu bản thân. Zhao đáp: “Mọi người hay đùa là những người ‘không nên ế’ đều đang độc thân cả”.
Trường hợp của Zhao không phải cá biệt. Trong khi hôn nhân vẫn được coi là cột mốc quan trọng của cuộc đời, nhiều người trẻ Trung Quốc gặp khó khăn trong việc tìm bạn đời. Số lượng đăng ký kết hôn năm 2025 là 6,76 triệu, giảm gần một nửa so với một thập kỷ trước. Chính sách một con kéo dài hàng thập kỷ và văn hóa trọng con trai khiến Trung Quốc có nhiều hơn nữ giới tới 30 triệu người.
Với những người như Zhao, tìm bạn đời trở thành một cuộc cạnh tranh. Họ tìm đến các dịch vụ mai mối, ngành công nghiệp đang phát triển mạnh, cung cấp dịch vụ tư vấn và các sự kiện hẹn hò.
Khó khăn đầu tiên khiến đàn ông “ế vợ” là thiếu cơ hội gặp gỡ. Meng Weili, 38 tuổi, một người mai mối tại Thượng Hải, cho biết lịch làm việc dày đặc khiến vòng tròn xã hội của người trẻ bị thu hẹp quanh đồng nghiệp và bạn bè.
Tại công ty của Meng, các cuộc hẹn đầu chỉ kéo dài 30 phút để tránh lãng phí thời gian nếu đôi bên không phù hợp. Tuy nhiên, số lượng phụ nữ tham gia hẹn hò ít hơn nam giới, quyền lựa chọn thuộc về phái nữ. Họ trở nên kén chọn hơn với những tiêu chuẩn tài chính cao hơn.
Bà Sun Guanle, người mai mối tại tỉnh Sơn Đông, cho biết phụ nữ hiện nay kỳ vọng đối phương phải có ôtô và căn hộ đã mua và trả hết nợ ngân hàng với ít nhất ba phòng ngủ. Lý tưởng nhất là một công việc tại doanh nghiệp nhà nước, lương trên 12.000 tệ (1.750 USD) một tháng, kèm phúc lợi tốt.
Những tiêu chuẩn này khiến thanh niên 31 tuổi như Sun Guoxu gặp khó. Dù làm nhân viên bán hàng với thu nhập 78.000 tệ mỗi năm, anh vẫn bị từ chối ngay sau lần gặp đầu vì đang trả nợ mua nhà. “Trước đây, khách hàng coi trọng nhau như những con người,” người mai mối của anh nói. “Bây giờ ai cũng muốn kết hôn với người giàu có để tránh những năm tháng vất vả”.
Ngay cả những người có tài chính tốt cũng không nắm chắc phần thắng. Bà mai Jiang Ping nhận định điểm yếu của họ nằm ở việc không hiểu phụ nữ muốn gì.
Tại Thượng Hải, Meng phải hướng dẫn những khách hàng hướng nội như Cong, một kỹ sư 33 tuổi, từ những chi tiết nhỏ nhất. Trong một buổi hẹn, Cong đã khiến đối phương ngượng ngùng khi hỏi thẳng về tình sử của cô. “Mục tiêu của lần gặp đầu là để có được lần thứ hai, đừng vội vàng đưa ra kết luận hay chạm vào những chủ đề nhạy cảm”, bà Jiang khuyên khách hàng.
Với Zhao Xiangjie, ngay cả khi đã tìm được bạn gái, anh vẫn phải nhờ bà mối tư vấn vì mối quan hệ trục trặc. Sau khi xem tin nhắn, bà Jiang thẳng thắn: “Anh quá vồ vập. Càng sốt sắng, cô ấy càng tránh mặt”. Cuối cùng, mối quan hệ vẫn tan vỡ vì cô gái nhận ra chỉ thích sự tốt bụng của anh, không có tình cảm yêu đương.
Nhiều đàn ông tự giới hạn phạm vi tìm kiếm qua các yêu cầu riêng. Họ đề nghị người mai mối tìm đối tượng ít tuổi hơn, có ngoại hình và tính cách phù hợp. Ngoài ra, học vấn được coi là thước đo trí tuệ và mức độ hòa hợp. “Trong trường hợp kết hôn với người chưa hiểu rõ, học vấn là một loại bảo hiểm”, kỹ sư Cong nói với bà mối.
Các tiêu chuẩn này khiến nam giới bỏ lỡ những người phù hợp. Dù coi trọng trí tuệ, Chen Yukun (29 tuổi, công chức tại Giang Tây) vẫn từ chối những cô gái không đạt kỳ vọng về ngoại hình.
Thay đổi trong quan niệm xã hội cũng là nguyên nhân. Jiang Ping, làm trong lĩnh vực mai mối từ năm 2010, nhưng chọn một mình nuôi con. Cô cho rằng hôn nhân là lựa chọn cá nhân, không phải con đường bắt buộc với tất cả mọi người.
Một số chính sách cũng bắt đầu thay đổi theo thực tế này. Tại tỉnh Tứ Xuyên, chính quyền đã mở rộng quyền lợi cho phụ nữ và những đứa trẻ trong gia đình đơn thân thay vì chỉ áp dụng cho các cặp vợ chồng như trước.
Trong khi đó, áp lực kết hôn vẫn hiện hữu với nhiều nam giới. Dịp Tết Nguyên đán, Zhao tiếp tục bị gia đình truy hỏi. Anh đề nghị cha mẹ giảm áp lực, nhưng không được đồng ý. Cha anh, 64 tuổi, cho rằng ở quê, việc kết hôn vẫn là tiêu chí đánh giá một người, bất kể thành tựu nghề nghiệp.
Thời gian tìm kiếm kéo dài khiến cơ hội của Zhao thu hẹp. Dẫu vậy, anh vẫn mong lập gia đình, có con và xây dựng cuộc sống ổn định. “Sống một mình thật khó”, anh nói.
Tọa đàm nằm trong chuỗi các hoạt động của chiến dịch truyền thông "Vì cộng đồng không ma túy". Đây cũng là dịp các văn nghệ sĩ, đoàn viên thanh niên và lực lượng chức năng cùng ngồi lại để tìm lời giải cho một vấn đề đang ngày càng đáng lo ngại.
Điều khiến nhiều người tham dự trăn trở là thực tế ma túy đang thay đổi rất nhanh. Nếu trước đây hình ảnh ma túy thường gắn với thuốc phiện, heroin hay những loại chất kích thích dễ nhận biết thì hiện nay các loại ma túy thế hệ mới được ngụy trang dưới nhiều hình thức tinh vi như bánh kẹo, sô cô la, nước uống, "trà sữa", thực phẩm chức năng...
Điều này khiến không ít người, đặc biệt là thanh thiếu niên, có thể trở thành nạn nhân mà không nhận thức đầy đủ về mức độ nguy hiểm.
Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung chia sẻ nỗi lo từ góc độ của một người cha. Theo anh, đối tượng cần được bảo vệ không chỉ là thế hệ trẻ hiện tại mà còn là những đứa trẻ đang lớn lên trong môi trường số.
Trong khi phụ huynh ngày càng bận rộn, trẻ em lại dành nhiều thời gian trên mạng xã hội hơn xem truyền hình hay tham gia các hoạt động trải nghiệm trực tiếp. Chính vì vậy, việc cung cấp kiến thức về ma túy cho phụ huynh và thanh thiếu niên cần được thực hiện bằng những hình thức gần gũi, dễ tiếp cận hơn.
Từ trải nghiệm thực tế, ca sĩ Ngô Kiến Huy cho biết ngay cả bản thân anh cũng bất ngờ khi tận mắt chứng kiến nhiều loại ma túy mới được lực lượng chức năng thu giữ và trưng bày.
Những sản phẩm được ngụy trang giống đồ ăn, thức uống thông thường khiến người trẻ rất dễ chủ quan.
Theo nam ca sĩ, nhiều người vẫn nghĩ ma túy là câu chuyện xa vời, chỉ xuất hiện ở đâu đó ngoài xã hội nhưng thực tế, bất kỳ ai cũng có thể trở thành nạn nhân hoặc bị ảnh hưởng gián tiếp bởi tệ nạn này.
Ngô Kiến Huy cũng thẳng thắn nhìn nhận rằng mỗi vụ việc liên quan đến ma túy xảy ra trong giới giải trí đều làm tổn hại đến hình ảnh nghệ sĩ nói chung. Vì vậy, bên cạnh việc xây dựng hình ảnh cá nhân, nghệ sĩ cần có trách nhiệm sử dụng sức ảnh hưởng của mình để lan tỏa kiến thức, cảnh báo những nguy cơ mới và truyền đi thông điệp nói không với ma túy.
Ở góc độ hoạt động cộng đồng, MC Quỳnh Hoa - Phó giám đốc Nhà văn hóa Thanh niên TP.HCM - nhấn mạnh vai trò của nghệ sĩ không dừng lại ở việc tham gia các chiến dịch truyền thông hay xuất hiện trong những sự kiện tuyên truyền. Điều quan trọng hơn là phải thật sự hiểu vấn đề, trang bị kiến thức cho bản thân để có thể chia sẻ chính xác và hiệu quả đến cộng đồng.
Theo chị, sức ảnh hưởng của người nổi tiếng có thể tạo nên những thay đổi tích cực nếu được sử dụng đúng cách. Một bài đăng, một chia sẻ hay một hành động nhỏ của nghệ sĩ đôi khi có sức lan tỏa mạnh mẽ đến hàng chục nghìn người trẻ. Nhưng để trở thành một "đại sứ" thực sự cho các chương trình xã hội, mỗi nghệ sĩ phải là người tiên phong trong việc giữ gìn hình ảnh, lối sống lành mạnh và trách nhiệm công dân.
Một trong những nội dung được đặc biệt quan tâm tại tọa đàm là những thủ đoạn lôi kéo mới trên không gian mạng. Đại úy Nguyễn Lương Gia Khánh - Bí thư Đoàn Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (PA05) - cho biết các đối tượng phạm tội hiện nay đang tận dụng mạng xã hội như một công cụ để tiếp cận giới trẻ.
Theo đó, các đối tượng thường lập những hội nhóm kín, quảng bá ma túy như một xu hướng thời thượng, gắn với hình ảnh "sành điệu", "bản lĩnh" hoặc "giải tỏa áp lực". Những người này còn sử dụng nhiều lời quảng cáo sai sự thật như không gây nghiện, không bị phát hiện hoặc giúp học tập, làm việc hiệu quả hơn.
Đáng chú ý, những người trẻ đang gặp áp lực học tập, công việc hoặc có vấn đề tâm lý thường trở thành mục tiêu dễ bị tác động nhất. Ban đầu các đối tượng tiếp cận bằng hình thức kết bạn, trò chuyện, cho dùng thử miễn phí. Sau đó từng bước lôi kéo, tạo sự lệ thuộc và biến nạn nhân thành mắt xích trong đường dây tiêu thụ trái phép.
Các đại biểu tham dự đều thống nhất rằng cuộc chiến phòng chống ma túy không thể chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà cần sự tham gia của toàn xã hội. Trong đó, gia đình là tuyến phòng thủ đầu tiên, nhà trường là nơi giáo dục nhận thức, còn nghệ sĩ có thể trở thành cầu nối đưa những thông điệp tích cực đến với cộng đồng bằng ngôn ngữ gần gũi và sức ảnh hưởng của mình.
Tại họp báo kinh tế - xã hội Tp.HCM chiều 14/5, bà Lê Hồng Nga, Phó giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Tp.HCM cho biết theo quy luật thường kỳ, từ giữa tháng 6 hằng năm trở đi bệnh sốt xuất huyết sẽ gia tăng nhanh chóng.
Theo đó, tính đến giữa tháng 5/2026, Tp.HCM ghi nhận hơn 16.000 ca sốt xuất huyết, tăng hơn 70% so với cùng kỳ năm ngoái. Đáng lo ngại hơn, bệnh tay chân miệng cũng có mức tăng gấp đôi và cả hai loại dịch bệnh này đều đã có những trường hợp tử vong.
Bà Lê Hồng Nga nhận định rằng áp lực lên hệ thống y tế sẽ còn gia tăng mạnh mẽ trong thời gian tới. Theo quy luật hằng năm, từ giữa tháng 6 trở đi, thời tiết thay đổi sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi vằn phát triển, khiến sốt xuất huyết bùng phát mạnh. Trong khi đó, dù tay chân miệng có dấu hiệu giảm nhẹ, nhưng nguy cơ biến chủng mới vẫn luôn chực chờ bùng lên.
Trọng tâm của kế hoạch là các hoạt động hưởng ứng Ngày ASEAN phòng, chống sốt xuất huyết vào ngày 15/6 tới đây. Thành phố sẽ không chỉ tuyên truyền suông mà thực hiện tổng vệ sinh môi trường trên diện rộng, rà soát triệt để các ổ dịch tiềm ẩn tại địa phương.
Chiến dịch lần này yêu cầu sự vào cuộc đồng bộ từ cấp thành phố đến tận từng khu phố, tổ dân phố và mỗi gia đình. Các đoàn kiểm tra sẽ trực tiếp rà soát và xử lý nghiêm những điểm nguy cơ phát sinh lăng quăng, muỗi truyền bệnh tại khu dân cư.
Đẩy mạnh truyền thông, tuyên truyền người dân chủ động tiêm vắc xin phòng bệnh. Khi có triệu chứng sốt không rõ nguyên nhân (ở cả trẻ em và người lớn), cần đến cơ sở y tế để được khám, điều trị kịp thời, không tự ý dùng thuốc.
Đối với bệnh tay chân miệng, phụ huynh cần đưa trẻ, nhất là nhóm dưới 5 tuổi, đi khám sớm khi có dấu hiệu nghi ngờ như sốt, loét miệng, nổi ban ở tay, chân.
Trường hợp điều trị tại nhà, cần theo dõi sát sao, nếu phát hiện dấu hiệu chuyển nặng thì chuyển ngay đến bệnh viện.
Ngoài ra, các bệnh có vắc xin như sởi, viêm não mô cầu vẫn tiềm ẩn nguy cơ, do đó cần tiêm chủng đầy đủ và duy trì các biện pháp phòng bệnh như vệ sinh cá nhân, rửa tay, che miệng khi ho.
Để phòng ngừa bệnh dại, người bị chó, mèo cắn cần đến ngay cơ sở y tế để tiêm phòng, không chần chừ. Hiện ngành y tế Tp.HCM đã triển khai hệ thống giám sát dịch tễ, theo dõi các trường hợp bị động vật cắn. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng nhất vẫn là nâng cao ý thức người dân trong chủ động phòng bệnh và tiếp cận y tế kịp thời.
Bệnh nhân thường ngủ sâu ngay khi đang đi bộ hoặc làm việc, sau đó tỉnh dậy trong tình trạng mất ký ức, ảo giác và suy nhược. Cơn buồn ngủ kéo dài từ một ngày đến gần một tuần, khiến người bệnh lảo đảo, khó nói và mất phương hướng. Hiện tượng này xuất hiện ở mọi lứa tuổi và cả động vật. Cư dân địa phương cho biết các cơn buồn ngủ thường xuất hiện theo đợt, phổ biến lúc tuyết tan và thay đổi theo hướng gió.
Bà Lyubov Bilkova, một người từng trải qua 8 cơn buồn ngủ, kể với đài truyền hình Vesti (Nga): "Người bệnh lờ đờ như say xỉn, có thể ngủ thiếp ngay lúc đang trò chuyện".
Căn bệnh không trôi qua vô hại sau khi người dân tỉnh dậy. Các báo cáo y khoa ghi nhận nhiều trẻ em tại Kalachi mắc chứng bệnh não nhiễm độc. Ở người trưởng thành, tỷ lệ đột quỵ và thiếu máu não cục bộ tăng cao. Đặc biệt, nghiên cứu tâm lý chỉ ra hơn 90% nạn nhân có sự thay đổi về hành vi, thường xuyên cáu gắt và hung hăng do hệ thần kinh trung ương bị tổn thương bởi hóa chất.
Khi đó, các chuyên gia y tế loại trừ khả năng mắc chứng ngủ châu Phi do virus hay vi khuẩn. Các giả thuyết tập trung vào tàn dư ngành công nghiệp hạt nhân thời Liên Xô, do làng Kalachi nằm cạnh Krasnogorsk - thị trấn từng khai thác quặng uranium. Dù mỏ đóng cửa từ cuối thập niên 1980, cư dân cho rằng khu mỏ bỏ hoang gây hậu quả sức khỏe.
Ông Artem Grigoriev, Trưởng bộ phận nghiên cứu Viện An toàn Bức xạ thuộc Trung tâm Hạt nhân Quốc gia Kazakhstan, cho biết: "Nồng độ radon - một loại khí phóng xạ không màu, không mùi, được hình thành do sự phân hủy urani trong đất, nước và đá - tại đây cao gấp 4-5 lần bình thường, có thể xuất phát từ các mỏ quặng uranium lân cận".
Năm 2015, đại diện chính phủ Kazakhstan công bố sự tích tụ khí carbon monoxide (CO) và hydrocarbon từ các mỏ cũ làm sụt giảm nồng độ oxy trong không khí, gây ra bệnh buồn ngủ. Sau kết luận này, chính quyền tổ chức sơ tán phần lớn cư dân, khu vực này chính thức đóng cửa từ năm 2015.
Tuy nhiên, đến năm 2020, tiến sĩ Byron Crape cùng các cộng sự tại Đại học Nazarbayev (Kazakhstan) đưa ra kết quả nghiên cứu mới, bác bỏ giả thuyết ngộ độc khí CO. Khảo sát hơn 200 cư dân cho thấy toàn bộ người bệnh dùng chung nguồn nước từ một nhà cung cấp.
Tiến sĩ Crape cho biết hóa chất quân sự chôn dưới hầm mỏ cũ đã rò rỉ vào mạch nước ngầm. Nồng độ hóa chất hấp thụ khác nhau quyết định thời gian và tần suất ngủ của mỗi người. Giả thuyết này lý giải việc đàn gia súc uống nước sông hoàn toàn khỏe mạnh, trong khi vật nuôi uống nước máy lại ngủ dài. Hiện tượng chỉ xảy ra vào mùa đông do loại hóa chất này phân hủy khi nhiệt độ nước trên 1 độ C.
Về đích danh loại hóa chất, nhóm nghiên cứu cho biết hiện chưa thể gọi tên chính xác. Nguyên nhân là các hầm mỏ thời Liên Xô đã xuống cấp trầm trọng, có nguy cơ sụp đổ cao, khiến việc lấy mẫu trực tiếp từ các thùng chứa dưới lòng đất gặp nguy hiểm. Nhóm chuyên gia hiện phải sử dụng các phương pháp mô hình hóa và thiết bị bay không người lái để tiếp cận.
Từ năm 2016 đến nay, khu vực này không ghi nhận thêm ca bệnh mới. Nhóm nghiên cứu giả định các thùng chứa hóa chất đã rò rỉ hết nên không còn gây ô nhiễm nguồn nước.
Hiện tại, 124 gia đình vẫn bám trụ lại quê hương, sống giữa những dãy chung cư bỏ hoang và tàn tích của khu mỏ cũ. Nhịp sống của họ dần ổn định với công việc đồng áng và chăn nuôi gia súc, dù khu vực này nay chỉ còn là một "thị trấn ma" giữa thảo nguyên Kazakhstan.
