Anh chi hàng ngàn USD để được hướng dẫn viên đưa đi hái rau, chăn vịt, cưỡi trâu… Sau đó anh rủ bạn cùng quay lại Việt Nam lần nữa, ở một ngôi làng khác. Làng quê Việt đã bước ra thế giới theo cách đó.
Theo Cục Du lịch quốc gia Việt Nam, khoảng 300 làng, bản, thôn, xóm đang có hoạt động du lịch cộng đồng với hơn 5.000 homestay. Mô hình du lịch cộng đồng trở thành một trong những loại hình phát triển nhanh nhất tại Việt Nam.
Từ năm 2022-2025 có năm ngôi làng của Việt Nam được xướng tên giải thưởng Làng du lịch tốt nhất thế giới. Trong đó Thái Hải (xã Tân Cương, Thái Nguyên) được vinh danh năm 2022; Tân Hóa (xã Kim Phú, Quảng Trị) năm 2023; Trà Quế (Hội An, Quảng Nam) năm 2024; Lô Lô Chải (xã Đồng Văn, Tuyên Quang) và Quỳnh Sơn (xã Bắc Sơn, Lạng Sơn) năm 2025.
Những người nông dân ở đây, ngay cả trong giấc mơ xa xỉ nhất có lẽ cũng khó hình dung một ngày, chính những bữa cơm gia đình, những nếp sinh hoạt và bản sắc văn hóa quen thuộc lại trở thành sản phẩm du lịch được định giá bằng USD.
“Cộc… cộc… cộc…”, thứ âm thanh trầm đục, vang động phát ra từ chiếc mõ bằng gỗ, có tuổi đời bằng tuổi làng ở Thái Hải (Thái Nguyên). Chị Lê Thị Nga (phó làng Thái Hải) tay gõ mõ, miệng nở nụ cười chào du khách: “Tiếng mõ này thay cho tiếng báo khách quý, khách vàng, khách bạc về làng”.
Dọc con đường rợp bóng cây xanh, bản làng hiện ra với ngôi nhà di sản giữa trung tâm làng. Nhà sàn ở bản đều 60-70 năm tuổi, kèo, cột vẫn vững chãi, là nơi những gia đình bốn thế hệ của người Tày sinh sống.
“20 năm trước nơi đây chỉ là vùng đất trống, đồi trọc. Bà Nguyễn Thanh Hải, nay là trưởng làng, thấy người dân phá nhà sàn, xây nhà gạch, trẻ nhỏ không biết hát Then, đàn Tính, bà lo thế hệ sau quên bản sắc dân tộc nên đã mua 30 ngôi nhà sàn ở vùng An Toàn khu Định Hóa về dựng làng, lập bản. Những căn nhà này được phục dựng nguyên bản, mang kiến trúc đặc trưng của người Tày”, chị Nga cho biết.
Ở Thái Hải, bà con gìn giữ nét văn hóa của dân tộc từ việc duy trì nghề truyền thống làm chè, làm thuốc nam, hát Then, đàn Tính đến cái mõ, bếp lửa giữa nhà. Nhưng nếu chỉ có vậy có lẽ chưa đủ thuyết phục để Thái Hải được xướng lên trong buổi trao giải Làng du lịch tốt nhất thế giới năm 2022, là ngôi làng du lịch đầu tiên của Việt Nam giành được danh hiệu này.
Sự khác biệt của Thái Hải là nguyên tắc ăn chung nồi, tiêu chung túi tiền. Làng hiện có khoảng 200 người, họ đều mặc chung bộ áo chàm truyền thống của người Tày.
Mỗi người được tự chọn một công việc phù hợp với khả năng nhất. Nhà làm chè, nhà gìn giữ cây thuốc nam, nhà nuôi ong, làm bánh truyền thống, có người lại có nhiệm vụ bán hàng, người đón khách. Toàn bộ tiền thu được nộp về quỹ chung của làng. Từ quỹ đó lo cho cả làng.
Juliana Alves Noronha, nữ du khách Brazil có hai tuần sinh sống tại Thái Hải, cho biết cô từng tự hỏi nơi này có thật trên thế giới không? Khi đến đây và chứng kiến cả làng sinh hoạt chung, Juliana choáng ngợp: “200 người ở đây như một gia đình lớn, họ chung sống với nhau và khiến tôi hay những du khách khác đến đây cảm thấy như mình cũng là một thành viên trong gia đình đó.
Từ Thái Hải với cách làm du lịch cộng đồng đậm bản sắc, Việt Nam có thêm bốn ngôi làng khác được vinh danh lần lượt qua các năm: Tân Hóa, Trà Quế, Lô Lô Chải và Quỳnh Sơn.
Theo ông Phạm Hà – CEO Lux Group – trong du lịch làng chính con người là giá trị cao cấp nhất: “Ba yếu tố cốt lõi để phát triển du lịch làng bao gồm: tính nguyên bản, không dàn dựng, không “diễn cho khách xem”; văn hóa sống, đời sống diễn ra tự nhiên mỗi ngày; con người, sự chân thành và tự hào bản sắc.
Vượt qua nhiều điểm đến trên thế giới, những ngôi làng này gây ấn tượng nhờ chính người dân bản địa – những người gìn giữ văn hóa, kiến tạo trải nghiệm và kể câu chuyện riêng của mình”.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Châu Á – CEO Oxalis – cũng nhận định người dân đóng vai trò quyết định tính bản sắc của điểm đến: “Khi xây dựng các tuyến du lịch mạo hiểm tại Tân Hóa, Oxalis luôn đặt tiêu chí có sự tham gia của cộng đồng địa phương lên hàng đầu”. Tại Tân Hóa, ngôi làng được mệnh danh là “rốn lũ”, theo ông Á, “đã có bước chuyển mình ngoạn mục”.
Sau cơn lũ lịch sử năm 2010 nhấn chìm mọi nhà cửa, người dân Tân Hóa như bị đẩy đến đường cùng, họ buộc phải sáng tạo. Từ đó nhà nổi ra đời, hình thành mô hình “làng du lịch thích ứng thời tiết”.
Mô hình này dần mở ra hướng đi mới khi Oxalis phát triển các tour khám phá hang động Tú Làn. Những ngôi nhà nổi được mở rộng công năng, trở thành điểm lưu trú độc đáo cho du khách. Ban đầu là Tú Làn Lodge, sau đó là hàng loạt các homestay đạt chuẩn.
Xu hướng khách Tây đến Việt Nam du lịch thích trải nghiệm tour nông thôn ngày càng nhiều. Ở Trà Quế (Hội An), Làng du lịch tốt nhất thế giới năm 2024, việc trồng rau cũng trở thành một sản phẩm du lịch độc bản, tùy trải nghiệm mà du khách cần trả vài chục đến vài trăm USD để hóa thân thành nông dân Trà Quế.
Bên những luống rau xanh mát đều tăm tắp, ông Mai Bạn – nông dân làng rau Trà Quế – thích thú quan sát những vị khách nước ngoài còn lúng túng học cách cầm cuốc: “Tôi được gặp gỡ nhiều vị khách, thấy họ đầy tò mò làm theo công việc mà mình vẫn làm hằng ngày. Làm du lịch, chúng tôi chỉ sống như cách mình vẫn sống và trở thành những người kể chuyện”.
Không phải đến khi UN Tourism vinh danh là “Làng du lịch tốt nhất” vào cuối năm 2024, làng rau Trà Quế mới “bước ra ánh sáng”. Từ đầu những năm 2000, nơi đây đã là một trong những điểm du lịch nông nghiệp – nông thôn sớm nhất của địa phương.
Nhưng danh hiệu quốc tế là cú hích, đưa Trà Quế bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh. Tính riêng năm 2025 làng rau đón khoảng 40.000 lượt khách, phần lớn là khách nước ngoài. Trong hành trình xuyên Việt vào tháng 2-2025, hai triệu phú Mỹ Eff Grinspoon và Jon Thomas Foley cũng lựa chọn dừng chân tại đây để trải nghiệm trồng rau, cuốc đất, chăm gia súc dù họ thuộc nhóm khách chi tiêu cao.
Sự phát triển của du lịch tại Trà Quế kéo theo những thay đổi rõ nét trong cộng đồng. Nhiều người trẻ chọn ở lại làng, vừa canh tác vừa tham gia làm du lịch. Tương tự, Tân Hóa cũng ghi nhận những chuyển biến tích cực. Năm 2014, thu nhập bình quân khoảng 4,8 triệu đồng/người/năm, đến năm 2024 tăng lên 36-42 triệu đồng/người/năm.
Những người đàn ông ở Tân Hóa trước đây chỉ biết sống dựa vào việc săn bắn, đánh bắt cá, cưa gỗ hay phá rừng… nay trở thành những người bảo vệ từng bờ cây, ngọn cỏ, nhặt từng cọng rác vương vãi trên đường mòn mà người dân hay khách du lịch đi qua.
Anh Sìn Dỉ Gai, trưởng thôn Lô Lô Chải (Tuyên Quang), dù sinh ra và lớn lên tại chính mảnh đất Lô Lô Chải, là người Lô Lô, anh từng không nhận ra hết những giá trị đặc biệt của quê hương.
Trên cao nguyên đá Đồng Văn, Lô Lô Chải từng là một thôn nghèo với sinh kế gắn chặt vào nương ngô và chăn nuôi quy mô nhỏ, tỉ lệ hộ nghèo những năm 2010 chiếm hơn 90%: “Thời đó người Lô Lô chỉ nghĩ làm sao cho đủ ăn, đủ sống qua ngày. Chứ ai ngờ chính văn hóa mình đang duy trì lại là điểm khác biệt để làm du lịch”.
Năm 2011, từ chia sẻ của một cán bộ Đại sứ quán Luxembourg ghé thăm Lô Lô Chải về tiềm năng du lịch của ngôi làng, anh Gai mới bắt đầu tham gia các lớp tập huấn về du lịch, thuyết minh viên, từng bước học cách tìm khách, đón tiếp và phục vụ.
Khi lượng khách dần ổn định, anh mạnh dạn mở thêm homestay. Đến nay gia đình anh Gai có ba homestay nhà trình tường, thu nhập bình quân khoảng 20 triệu đồng mỗi tháng, đồng thời tạo việc làm cho nhiều người địa phương.
Trong số năm ngôi làng của Việt Nam đạt danh hiệu “Làng du lịch tốt nhất thế giới”, Lô Lô Chải là địa phương ghi nhận sự thay đổi rõ nét nhất sau khi được vinh danh, đồng thời cũng là ngôi làng được nhiều sự quan tâm nhất. Danh hiệu đã kéo du khách đến Lô Lô Chải.
Từ tháng 10-2025, Lô Lô Chải đón trung bình 10.000 khách/tuần. Riêng từ đầu năm 2026 đến nay, khoảng 195.000 lượt khách đã đến làng, gấp đôi cùng kỳ năm 2025. Cuộc sống ở ngôi làng trở thành khuôn hình được săn đón.
Tác động về mặt truyền thông của danh hiệu “Làng du lịch tốt nhất thế giới” là vô cùng lớn, giúp cộng hưởng và nâng tầm những nỗ lực quảng bá bền bỉ mà địa phương cũng như người dân đã thực hiện. Dù vậy sức lan tỏa không phải là con đường duy nhất để một ngôi làng phát triển sau khi được vinh danh.
Ở Quỳnh Sơn (Lạng Sơn), Làng du lịch tốt nhất thế giới năm 2025, câu chuyện lại được kể theo cách khác. Không chứng kiến những làn sóng du khách dồn dập hay sự “phủ sóng” mạnh mẽ trên mạng xã hội, ngôi làng của người Tày này phát triển du lịch “chậm mà chắc”.
Ông Phạm Hà đánh giá Việt Nam có rất nhiều ngôi làng đẹp, giàu tiềm năng để phát triển du lịch nhưng chưa khai thác đúng mức, nhưng cũng có làng du lịch phát triển quá nóng mà đánh mất bản sắc. Theo ông Hà, chìa khóa quan trọng nhất của du lịch làng là bảo tồn. Việc nhận danh hiệu “nhất thế giới” đã tốt, nhưng phát triển bền vững cần giữ được chất bản địa.
Ông Hà dẫn chứng khi khách đến đông quá, người dân ồ ạt chạy theo mong cầu của du khách, đánh mất bản sắc, không còn mặc trang phục truyền thống, phá nhà cũ xây nhà mới, bê tông hóa dần dần sẽ đánh mất tính làng: “Du lịch làng suy cho cùng là làm cho người dân bản địa và khách tham quan hạnh phúc. Chủ thể của du lịch làng là người dân, họ phải cảm thấy hạnh phúc khi làm du lịch thì mới có thể phát triển điểm đến thay vì điểm tham quan”.
Đối với cộng đồng, người dân có sinh kế ngay tại quê hương, giữ chân người trẻ, tự hào và chủ động giữ văn hóa. Khi sống được bằng du lịch, người dân sẽ tự giữ: nếp nhà – nghề truyền thống – phong tục.
Tháng 10-2024, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Đề án phát triển du lịch cộng đồng tại Việt Nam, trong đó xác định rõ quan điểm phát triển theo hướng bền vững, gắn với chiến lược và quy hoạch du lịch quốc gia; phát huy giá trị tài nguyên, di sản và bản sắc văn hóa. Đồng thời đảm bảo an sinh xã hội, bảo vệ môi trường và giữ vững quốc phòng – an ninh.
Đề án cũng nhấn mạnh việc đặt cộng đồng vào trung tâm, đảm bảo chia sẻ lợi ích hài hòa, nâng cao đời sống người dân, ưu tiên nguồn lực cho khu vực nông thôn, miền núi, hướng tới chuyên nghiệp hóa và từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn khu vực và quốc tế.
Trong chiến lược dài hơi, Cục Du lịch quốc gia Việt Nam định hướng phát triển các làng du lịch cộng đồng trở thành thương hiệu quốc tế dựa trên ba trụ cột chính. Hình thành mạng lưới làng du lịch tốt nhất của Việt Nam, góp phần thúc đẩy phát triển du lịch bền vững.
Cùng với đó nâng cao chất lượng dịch vụ, đáp ứng với các tiêu chí Làng du lịch tốt nhất của UN Tourism đề ra; nâng cao năng lực quản trị điểm đến theo hướng bền vững, thông minh và có sự tham gia của cộng đồng; xây dựng và quảng bá thương hiệu thông qua truyền thông, kết nối mạng lưới quốc tế và phát triển sản phẩm đặc thù.
“Mục tiêu của chúng tôi không chỉ là tăng số lượng làng được vinh danh, mà là hình thành mạng lưới các làng du lịch của Việt Nam có năng lực cạnh tranh thực sự, mang bản sắc riêng và có khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị du lịch”, Phó cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu khẳng định.
Những ngày qua, video ghi lại trải nghiệm tại một quán ăn có nhân viên khiếm thính phục vụ ở Đà Nẵng của du khách người Anh tên Reuben Charles đã thu hút sự quan tâm của dư luận.
Trong video, anh Reuben Charles chia sẻ cảm giác bất ngờ khi bước vào một không gian gần như không có tiếng nói. Các nhân viên giao tiếp với nhau bằng ngôn ngữ ký hiệu, còn thực khách gọi món thông qua cử chỉ, ánh mắt.
Ngay tại nhà hàng, thực đơn và đồng phục nhân viên đều có dòng chữ “Silent Note” nhằm thông báo với khách rằng người phục vụ bị khiếm thính và không thể nghe thấy âm thanh như bình thường.
Anh Reuben Charles cho biết câu chuyện xảy ra vào ngày 13/4. Ban đầu, anh dự định dùng bữa tại một nhà hàng khác nhưng tình cờ ghé vào nhà hàng trong video.
“Tôi nhìn thấy nhân viên dùng ngôn ngữ ký hiệu để giao tiếp với nhau. Sau khi tìm hiểu, tôi nhận ra đây là một nơi rất đặc biệt và quyết định ghi lại trải nghiệm của mình như một đoạn phim tài liệu nhỏ”, anh Reuben Charles nói.
Điều khiến nam du khách ấn tượng nhất là sự thân thiện và tận tâm của các nhân viên. Khi không biết cách ăn món bún chả, anh đã được một nữ nhân viên kiên nhẫn hướng dẫn bằng cử chỉ.
“Khoảnh khắc đó thực sự làm tôi cảm động và cuối cùng nó trở thành phần yêu thích của tôi vì cảm giác chân thật, chân thành của nhân viên”, anh Reuben Charles chia sẻ.
Theo du khách người Anh, trước đây anh chưa từng đến một nơi nào như nhà hàng “không có tiếng nói” này. Anh cho rằng mô hình này không chỉ tạo cơ hội việc làm cho người khiếm khuyết mà còn mang đến kỷ niệm đặc biệt cho khách hàng.
“Đôi khi ở nhà hàng, những sai sót nhỏ dễ khiến mọi người khó chịu. Nhưng ở đây, khách hàng học được sự kiên nhẫn và cảm thông nhiều hơn”, anh Reuben Charles nói thêm.
Anh Reuben Charles cũng dành nhiều lời khen cho con người và văn hóa Việt Nam, đặc biệt là miền Trung. Anh cho biết Đà Nẵng và Hội An đã để lại nhiều kỷ niệm đẹp trong chuyến đi của mình và chắc chắn sẽ còn quay lại trong tương lai.
Chủ nhà hàng trong video cho biết ý tưởng tuyển dụng lao động khiếm thính bắt đầu từ năm 2019, khi chị gặp một nam thanh niên câm điếc đi xin việc. Ban đầu, chị chỉ giao những công việc đơn giản, nhưng dần dần các nhân viên hòa nhập tốt hơn, còn những người làm cùng cũng chủ động học ngôn ngữ ký hiệu để hỗ trợ nhau.
“Sau một thời gian, mọi người đều tìm được cách làm việc chung. Chính các bạn hỗ trợ ngược lại cho quán rất nhiều. Đến nay hệ thống nhà hàng đã có khoảng 30 nhân viên là người khiếm thính làm việc”, chủ quán chia sẻ.
Thời gian đầu, việc vận hành gặp không ít khó khăn do giao tiếp với khách chưa thuận lợi. Để khắc phục, quán phải điều chỉnh cách vận hành trong gần một năm, phân chia khu vực phục vụ rõ ràng và dùng màu áo khác nhau để khách dễ nhận biết nhân viên có thể giao tiếp bằng lời nói.
Ngoài ra, quán còn sử dụng các tín hiệu riêng như tiếng động hoặc tiếng huýt sáo để báo món, gọi hỗ trợ.
Hãng hàng không quốc gia Anh British Airways (BA) đang tuyển dụng các phi công giàu kinh nghiệm lái máy bay thân rộng để điều khiển máy bay di chuyển giữa các nhà ga tại sân bay Chicago O'Hare. Mức lương dự kiến mỗi năm là 100.000 USD, người trúng tuyển không cần cất - hạ cánh mà chỉ đơn giản là đưa máy bay vào đúng vị trí cần đỗ tại sân bay.
Yêu cầu đối với vị trí này gồm có kinh nghiệm trong vận hành Boeing 777 hoặc 787, từng làm cơ trưởng hoặc cơ phó cũng như có hiểu biết sâu sắc về các quy trình tại sân bay Chicago O'Hare.
Ben Schlappig, người sáng lập công ty chuyên cung cấp dịch vụ, thông tin về ngành hàng không và du lịch One Mile at a Time nhận xét vị trí này "độc đáo nhất trong số các công việc của phi công". Bên cạnh đó, tuyển dụng mới của BA cũng khiến nhiều người đưa ra thắc mắc "tại sao lại có công việc này?".
Nguyên nhân đến từ việc các chuyến bay của BA hạ cánh tại Nhà ga số 5 ở Osaan bay O'Hare nhưng chiều khởi hành lại xuất phát từ Nhà ga số 3. Do đó, công việc mới yêu cầu các phi công giàu kinh nghiệm điều khiển máy bay di chuyển giữa hai nhà ga này.
Dù đây không phải là một công việc "chưa từng có" nhưng nhiều người đánh giá nó "khá bất thường".
Tại hầu hết sân bay, đội ngũ mặt đất thường sử dụng xe kéo đẩy để di chuyển máy bay. Tuy nhiên, vì vô số lý do, tại sân bay O’Hare, việc máy bay tự di chuyển trên đường băng hiệu quả và an toàn hơn, theo Euro News.
Dù mức lương 100.000 USD với nhiều nghề được đánh giá "khá cao", nhưng lại thấp với mức lương các phi công được trả tại nhiều hãng ở Myx. Theo dữ liệu từ trường đào tạo phi công ATP, Mỹ, các hãng bay như American và United đều trả mức lương khởi điểm cho phi công từ 117.000 USD một năm, cao hơn mức lương mà BA đang trả 17%.
"Tôi cho rằng nếu bạn mới nghỉ hưu, chưa vượt qua kỳ kiểm tra sức khỏe để bay thì đây có thể là một vai trò thú vị", Schlappig gợi ý.
Hiện tại, BA khai thác các chuyến bay thẳng hằng ngày từ sân bay London Heathrow đến Chicago cũng như tìm cách mở rộng các chuyến bay đường dài đến các thành phố khác của Mỹ cùng nhiều quốc gia. Từ cuối năm nay, hãng dự kiến sẽ tăng thêm các chuyến bay đến hai thành phố khác của Mỹ là New Orleans và Houston.
Hãng hàng không hy vọng rằng đến cuối năm, mạng lưới đường bay đường dài quốc tế của hãng sẽ tăng 9% bằng cách tăng số lượng chuyến bay. Hãng cũng đang bổ sung hai điểm đến bay thẳng mới, Melbourne ở Australia và Colombo, Sri Lanka.
Đây là "sứ mệnh", là mục tiêu vô cùng thách thức của ngành công nghiệp không khói, đồng thời cũng là bài toán chính đặt ra đối với đề án "Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới" mà Bộ VH-TT-DL đang xây dựng. Hôm qua (14.5), Thứ trưởng Bộ VH-TT-DL Hồ An Phong đã chủ trì Tọa đàm khoa học về nội dung dự thảo đề án này.
Phát biểu khai mạc tọa đàm, Thứ trưởng Hồ An Phong nhấn mạnh, việc xây dựng đề án "Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới" có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 08 năm 2017 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Thông qua đó, đề xuất Bộ Chính trị ban hành nghị quyết mới về du lịch phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Trình bày báo cáo tóm tắt dự thảo đề án, Phó cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu cho biết, sau thời gian triển khai Nghị quyết số 08, du lịch Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng.
Giai đoạn 2017 - 2019 trước đại dịch Covid-19, lượng khách quốc tế tăng từ 12,9 triệu lượt lên 18 triệu lượt, tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 18,1%/năm; khách nội địa tăng từ 73,1 triệu lên 85 triệu lượt; tổng thu từ du lịch tăng 39,6% từ 541.000 tỉ đồng lên 755.000 tỉ đồng. Đến năm 2025, du lịch Việt Nam đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 20,2% so với năm 2024 và vượt mức trước dịch; phục vụ 137 triệu lượt khách nội địa, tăng 24,5%; tổng thu từ khách du lịch vượt mốc 1 triệu tỉ đồng, tăng 19%.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, Phó cục trưởng Hà Văn Siêu cũng chỉ ra những tồn tại, hạn chế, thực tế phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, kỳ vọng. Đồng thời nêu những điểm nghẽn cần tập trung tháo gỡ, bao gồm điểm nghẽn về thể chế, chính sách, cơ chế điều phối liên ngành; hạ tầng kết nối và hạ tầng phục vụ phát triển du lịch; nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao; nguồn lực và cơ chế xúc tiến quảng bá du lịch.
Lãnh đạo ngành du lịch nhìn nhận: Du lịch Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới với những tiền đề chính trị và pháp lý mạnh mẽ chưa từng có. Các nghị quyết, chủ trương lớn của Trung ương, Bộ Chính trị, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đang mở ra thời cơ và vận hội mới rất quan trọng cho phát triển du lịch.
Cùng với đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những chính sách tạo điều kiện để du lịch chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng theo chiều rộng sang mô hình dựa trên dữ liệu, cá thể hóa trải nghiệm và quản trị thông minh. Các chính sách về hội nhập quốc tế sâu rộng tạo dư địa quan trọng để mở rộng thị trường, kết nối chuỗi giá trị và nâng tầm thương hiệu điểm đến Việt Nam.
Trong khi đó, chính sách về phát triển kinh tế tư nhân tạo cơ sở hình thành những nhà đầu tư chiến lược, các tổ hợp nghỉ dưỡng - giải trí - văn hóa quy mô lớn có khả năng dẫn dắt thị trường. Triển vọng lớn nhất là khả năng tích hợp giữa du lịch với văn hóa, công nghiệp văn hóa, kinh tế di sản, sức mạnh mềm quốc gia, chăm sóc sức khỏe, đổi mới sáng tạo, thương mại, hàng không và nền tảng số.
Mục tiêu đặt ra đến năm 2030, du lịch có tốc độ tăng trưởng cao, ổn định, đóng góp trực tiếp từ 10% trở lên trong GDP, từng bước đạt mức đóng góp khoảng 14% GDP; có khả năng dẫn dắt, lan tỏa và kích thích nhiều ngành khác cùng phát triển. Việt Nam kỳ vọng trong 4 năm tới sẽ đón 45 - 50 triệu lượt khách quốc tế, tốc độ tăng trưởng khách quốc tế từ 16%/năm; phục vụ khoảng 160 triệu lượt khách nội địa, tốc độ tăng trưởng khách nội địa từ 3%/năm.
Để hiện thực hóa các mục tiêu, đề án đặt ra 8 nhiệm vụ, giải pháp chính.
Đầu tiên là đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức và trách nhiệm lãnh đạo phát triển du lịch. Sau đó, hoàn thiện thể chế, chính sách, tạo đột phá chiến lược, khơi thông nguồn lực phát triển du lịch. Tiếp đến là phát triển hạ tầng, huy động nguồn lực, hình thành các trung tâm du lịch có sức cạnh tranh cao.
Ngành du lịch cũng đặt ra nhiệm vụ cơ cấu lại thị trường, phát triển sản phẩm du lịch giá trị cao, nâng cao hiệu quả kinh tế du lịch. Song song, đột phá công tác xúc tiến, quảng bá du lịch, nâng tầm thương hiệu du lịch Việt Nam. Để làm được những đầu việc trên thì phát triển nguồn nhân lực, doanh nghiệp và cộng đồng du lịch đáp ứng yêu cầu phát triển mới là yêu cầu cấp thiết.
Ngoài ra, nhiệm vụ của thời đại là đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển du lịch thông minh. Cuối cùng là đổi mới phương thức quản lý nhà nước, nâng cao chất lượng điểm đến du lịch xanh, thông minh, an toàn, bền vững.
Đại diễn Hãng hàng không Vietjet Air đánh giá mục tiêu tăng trưởng khách quốc tế trong dự thảo Đề án là rất tham vọng, do đó cần tính toán kỹ về năng lực hạ tầng, vận tải và khả năng cạnh tranh với các quốc gia trong khu vực. Bên cạnh đó, phương thức xúc tiến cũng cần đổi mới theo hướng trọng tâm, trọng điểm, hình thành các văn phòng xúc tiến du lịch Việt Nam ở nước ngoài nhằm xây dựng hình ảnh du lịch Việt Nam rõ nét hơn trên thị trường quốc tế.
Ngoài ra, đại diện hãng bay này kiến nghị tiếp tục mở rộng và linh hoạt hơn nữa chính sách visa, nghiên cứu cấp visa với thời hạn dài hơn thay vì ngắn hạn như hiện nay. Đồng thời nghiên cứu cơ chế visa quá cảnh tại các sân bay quốc tế để thu hút thêm khách quá cảnh kết hợp du lịch thời gian ngắn tại Việt Nam.
Từ góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Quốc Kỳ - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Du lịch Vietravel nhận định, ngành du lịch hiện vẫn đang tồn tại nhiều điểm nghẽn. Trong đó, các chính sách chưa đủ mạnh và thiếu tính đột phá, thiếu chính sách ưu đãi đầu tư cho du lịch. Bên cạnh đó, hạ tầng giao thông, cảng biển, logistics du lịch còn thiếu kết nối; công tác xúc tiến quảng bá còn hạn chế do thiếu nguồn lực và mạng lưới xúc tiến quốc tế chuyên nghiệp.
Sản phẩm du lịch Việt Nam tuy đa dạng nhưng còn thiếu chiều sâu và chưa tạo được hệ sinh thái trải nghiệm đồng bộ cho du khách. Tỷ lệ lao động du lịch qua đào tạo còn thấp so với yêu cầu phát triển ngành kinh tế mũi nhọn.
Vì vậy, ông Nguyễn Quốc Kỳ cho rằng cần xây dựng các chính sách dài hạn, đồng bộ và có tính đặc thù cho ngành du lịch để phát huy vai trò lan tỏa của ngành đối với nền kinh tế. Đồng thời phát triển hệ thống văn phòng xúc tiến du lịch Việt Nam ở nước ngoài nhằm nâng cao hiệu quả quảng bá điểm đến Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Chủ tịch Vietravel cũng kiến nghị đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia nhằm phục vụ công tác quản lý, dự báo và hoạch định chính sách. Cùng với đó, cần sớm hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển kinh tế đêm để tạo thêm sản phẩm, tăng trải nghiệm và gia tăng chi tiêu của du khách.