Những tính năng nổi bật được thêm vào điện thoại Galaxy nhờ One UI 8.5

Năm 2023, Apple gây chú ý khi ra mắt iPhone 15 Pro với khung titan, thay thế thép không gỉ từng gắn bó với dòng iPhone Pro suốt nhiều năm. Mặc dù Apple không đưa ra lý do cụ thể cho quyết định này, nhưng trong thông cáo báo chí, công ty nhấn mạnh "Titanium chuẩn hàng không vũ trụ vừa chắc chắn vừa nhẹ, mang đến những mẫu Pro nhẹ nhất từ trước đến nay".

Động thái của Apple được đưa ra trong bối cảnh trọng lượng iPhone đã trở thành mối quan tâm lớn trong năm 2023, khi các mẫu iPhone Pro ngày càng nặng hơn qua từng thế hệ. Trước đây, thép không gỉ đã đóng vai trò quan trọng trong thiết kế màn hình tràn viền của iPhone X, nơi độ bền là ưu tiên hàng đầu. Tuy nhiên, ba năm sau, Apple đã thay đổi thiết kế khi chuyển từ cạnh cong sang cạnh phẳng nhằm cải thiện tính thẩm mỹ, khiến thép không gỉ không còn quá quan trọng.

Khá thú vị, chỉ hai năm sau khi sử dụng titan cho các mẫu Pro, Apple đã ngừng sử dụng titan khi ưu tiên khả năng làm mát với khung bằng nhôm và buồng hơi tích hợp trên các mẫu iPhone 17 Pro. Dẫu vậy, Apple vẫn sử dụng titan cho iPhone Air siêu mỏng.

Việc chuyển mình từ titan sang vật liệu nhôm, vốn từng được sử dụng trước đây, cho iPhone 17 Pro khiến không ít người đặt dấu hỏi về khả năng Apple sẽ quay trở lại với thép không gỉ, đặc biệt khi nhiều người đã phàn nàn về độ bền của nhôm. Tuy nhiên, bất chấp những hạn chế mà vật liệu nhôm gặp phải, Apple dường như sẽ tiếp tục theo đuổi mục tiêu giảm trọng lượng và cải thiện khả năng tản nhiệt cho các mẫu iPhone Pro trong tương lai.

Chính vì vậy, khả năng quay lại thép không gỉ cho iPhone là rất thấp. Hiện nay, những sản phẩm hiếm hoi còn sử dụng thép không gỉ của Apple chủ yếu là một số mẫu dây đeo Apple Watch và nắp pin của AirTag.

Tin Gốc: Thanh Niên

Ngày 12/5, Sam Altman ra làm chứng tại tòa án liên bang ở Oakland, California. Đối mặt với luật sư William Savitt và Steven Molo bên phía Elon Musk, CEO OpenAI lần lượt nhắc đến niềm đam mê khoa học viễn tưởng từ thời thơ ấu, quá trình thăng tiến giữa "rừng" công ty công nghệ khổng lồ ở Thung lũng Silicon, mối quan hệ với Musk và cả những bi kịch xoay quanh việc kiểm soát OpenAI.

Từng cân nhắc tranh cử thống đốc bang California

Khi được luật sư Molo hỏi về một email gửi vào tháng 9/2017 đề cập đến mục tiêu chính trị của mình, Altman lần đầu xác nhận từng nghĩ đến việc tranh cử thống đốc bang California.

"Lúc đó, tôi cân nhắc tranh cử chức thống đốc, và tôi tin đó là điều nhiều người cũng muốn nói ở đây", ông cho biết.

Theo Business Insider, việc Altman định tham gia chính trị khá bất ngờ, bởi lúc đó ông đang tập trung cho OpenAI sau thời gian làm CEO vườn ươm nổi tiếng Y Combinator. Nếu trúng cử, rất có thể lĩnh vực AI sẽ rẽ sang hướng khác, hoặc ít nhất không diễn ra xung đột với Musk. Gavin Newsom đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử thống đốc năm 2018.

Cân nhắc gia nhập Microsoft và kiếm "rất nhiều tiền"

Altman cũng nhắc đến thời gian bị sa thải ngắn ngủi ở OpenAI tháng 11/2023. "Tôi vô cùng tức giận. Tôi thấy mình bị lừa dối một cách trắng trợn", ông nói. "Tôi nghĩ, thế là đủ rồi. Tôi sẽ tập trung vào nghiên cứu siêu trí tuệ AGI thuần túy".

Sau đó, Altman được CEO Microsoft Satya Nadella đề nghị gia nhập tập đoàn, cũng như các nhân viên OpenAI khác nếu muốn. Điều này khiến ông cân nhắc từ bỏ OpenAI và bắt đầu lại từ đầu.

"Có điều gì đó hấp dẫn khi làm việc tại Microsoft cùng Greg trong dự án nghiên cứu AI thuần túy", Altman nói, nhắc đến nhà đồng sáng lập và Chủ tịch OpenAI Greg Brockman. "Nhưng tôi cũng rất tức giận, tổn thương và buồn bã. Cảm giác như một sự phản bội khủng khiếp, rất đau đớn, rất công khai và là vài ngày điên rồ".

Tuy nhiên, Altman quyết định trở lại OpenAI với một ban giám đốc mới và muốn duy trì cấu trúc phi lợi nhuận của tổ chức này. "Tôi chắc chắn mình có thể kiếm rất nhiều tiền và có một cuộc sống dễ dàng hơn nhiều ở Microsoft, nhưng tôi quan tâm đến sứ mệnh và những người ở OpenAI hơn", ông nói.

"Đáng sợ" trước tham vọng kiểm soát OpenAI của Musk

Theo đơn kiện của Musk, cấu trúc của OpenAI vốn hướng tới nghiên cứu AI phi lợi nhuận, nhưng Altman lách luật để trục lợi cho bản thân. Tuy nhiên, Altman phản bác, tố cáo ngược rằng chính Musk muốn nắm giữ quyền kiểm soát chặt chẽ OpenAI với cổ phần hơn 90%, tìm cách "sáp nhập" OpenAI vào Tesla và ít quan tâm đến các vấn đề quản trị tốt.

Bên cạnh đó, Musk được cho là muốn "truyền" OpenAI lại cho các con của mình sau khi tỷ phú qua đời. Khi các thành viên hội đồng quản trị hỏi Musk về vấn đề này trong một cuộc họp, Altman kể rằng Musk đã nói: "Tôi chưa nghĩ nhiều về điều đó, nhưng có lẽ quyền kiểm soát nên được chuyển giao cho các con tôi". CEO OpenAI mô tả đó là "khoảnh khắc vô cùng đáng sợ".

Mỉa mai những đóng góp của Musk

Trong đơn kiện, Musk nói ông đóng góp 38 triệu USD cho OpenAI. Tuy nhiên, Altman nhấn mạnh ông cũng chi 3,75 triệu USD cho công ty khi mới thành lập, cũng như 17,5 triệu USD tiền mặt cho một nghiên cứu liên quan đến AI phổ quát.

"Tôi cũng đóng góp nhiều thời gian và công sức, trong khi sự tham gia của Musk hạn chế hơn", Altman cho biết. "Ông ấy thường đến văn phòng mỗi tuần hoặc cách tuần, chỉ sẵn sàng trả lời tin nhắn và email khi cần. Ngược lại, tôi, Brockman và nhà khoa học trưởng Ilya Sutskever lại làm việc gần như toàn bộ thời gian".

Chê cách quản lý, hành xử của Musk

Altman cho biết, khi còn ở OpenAI, phương pháp quản lý của Musk bị đánh giá "mâu thuẫn" với văn hóa của một đơn vị nghiên cứu. Theo ông, tỷ phú Mỹ đưa ra những quyết định "gây ảnh hưởng xấu đến tinh thần làm việc", yêu cầu các giám đốc khác xếp hạng nhân viên, nhà nghiên cứu của OpenAI, sau đó "dùng cưa máy để loại bỏ một số người trong danh sách".

"Hành động này gây mất động lực", Altman nói. "Ý tưởng bạn phải chứng minh kết quả, nếu không sẽ bị sa thải thực tế không đạt hiệu quả".

Theo Altman, vào nửa cuối 2017, giữa những bất đồng về cách thức OpenAI nên tiếp tục huy động vốn, Musk đã ngừng đóng góp hàng quý cho công ty. Cùng với đó, tại Tesla, một dự án AI khác được dựng nên. Khi Musk rời OpenAI tháng 2/2018, ông đã cố gắng chiêu mộ nhân viên cũ.

Khi được hỏi cảm nghĩ về việc Musk cố gắng tuyển dụng nhân sự từ OpenAI, Altman trả lời thẳng thắn: "Tôi cảm thấy khó chịu".

Bị chất vấn về tính trung thực

Hai luật sư của Musk liên tục chất vấn Altman với những câu hỏi dai dẳng liên quan đến tính trung thực.

"Ông có hoàn toàn là người đáng tin cậy không?", Molo hỏi.

"Tôi tin vậy", Altman nói.

"Ông không biết mình có hoàn toàn đáng tin cậy hay không?", Molo hỏi tiếp.

"Tôi sẽ sửa lại câu trả lời của mình thành có", Altman đáp.

"Ông lúc nào cũng nói thật à?", Molo tiếp tục.

"Tôi là người trung thực", Altman nói, nhưng có phần ngập ngừng.

Molo sau đó thuật lại những cáo buộc về việc Altman không trung thực đến từ các cựu thành viên hội đồng quản trị OpenAI như Helen Toner và Tasha McCauley, cũng như cựu giám đốc công nghệ của OpenAI Mira Murati. Đáp lại, CEO này liên tục khẳng định ông chưa xem lời khai của họ, dẫn lý do "công việc chính rất bận rộn".

Luật sư Savitt của Musk cũng hỏi thẳng Altman rằng ông cảm nghĩ thế nào về cáo buộc "chiếm đoạt một tổ chức từ thiện". "Tôi thậm chí còn khó mà hiểu nổi cách diễn đạt đó", Altman đáp. "Nó không phù hợp với quan niệm của tôi về việc ăn cắp tiền từ thiện".

Phiên tòa giữa Musk với Altman và OpenAI đang bước sang tuần thứ ba. Năm 2024, CEO Tesla đệ đơn kiện, cáo buộc công ty cũ OpenAI, Altman, Chủ tịch Greg Brockman và tập đoàn Microsoft - nhà đầu tư ban đầu vào OpenAI - phản bội sứ mệnh phi lợi nhuận.

Phiên xét xử diễn ra tại tòa án liên bang California từ ngày 28/4 và dự kiến kéo dài vài tuần tùy tiến độ tranh tụng, đánh dấu lần đầu Musk và Altman đối đầu tại tòa. Bồi thẩm đoàn 9 người sẽ cố vấn cho thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers về việc có chấp thuận các đề xuất của Musk hay không, bao gồm đưa OpenAI quay lại mô hình phi lợi nhuận, bãi nhiệm Altman và Brockman, đền bù 130 tỷ USD và nộp số tiền này vào quỹ phi lợi nhuận của OpenAI.

Theo Reuters, đây được xem là một trong những tranh chấp pháp lý quan trọng nhất của ngành AI, không chỉ xoay quanh quyền kiểm soát OpenAI mà còn đặt ra câu hỏi về sự cân bằng giữa lợi nhuận, trách nhiệm xã hội và an toàn trong phát triển trí tuệ nhân tạo. Dự kiến hội đồng cố vấn và Thẩm phán Rogers sẽ đưa ra phán quyết ngày 18/5.

Tin Gốc: Vnexpress

Tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II tái nhập khí quyển, bung dù giảm tốc và đáp thành công xuống vùng biển ngoài khơi San Diego lúc 20h07 ngày 10/4 (7h07 ngày 11/4 giờ Hà Nội), chính xác thời gian dự kiến. "Đó là một chuyến tái nhập cảnh chuẩn chỉ và một cú hạ cánh chuẩn chỉ", người dẫn chương trình trong buổi phát sóng trực tiếp của NASA nói.

Nicky Fox, phó quản lý Ban chỉ đạo Nhiệm vụ Khoa học của NASA, cũng cho rằng quá trình tàu Orion tái nhập khí quyển diễn ra "hoàn hảo". "Cảnh tượng những chiếc dù bung ra, bầu trời xanh tuyệt đẹp và đại dương bao la bên dưới thực sự trông như thể bạn vừa nhẹ nhàng đặt một tách trà lên bàn vậy", Fox nói với CNN.

"Tàu Integrity (tên do phi hành đoàn Artemis II đặt cho tàu Orion) và bốn phi hành gia đã hạ cánh thành công mỹ mãn. Về mọi mặt, đây là nhiệm vụ hoàn hảo như sách giáo khoa", Rob Navias, phát ngôn viên của NASA, nhận xét.

Để chuyến trở về của phi hành đoàn Artemis II diễn ra thuận lợi như vậy, NASA đã phải tính toán kỹ lưỡng mọi vấn đề dù nhỏ nhất. Không có chỗ cho sai sót vì ngay khi tái nhập khí quyển, nếu sai sót xảy ra, phi hành đoàn Artemis II có thể bị đẩy ngược ra ngoài không gian hoặc bị thiêu cháy.

Nền tảng tính toán quỹ đạo không gian hơn 60 năm

Khi NASA mới thành lập, mọi dự đoán toán học dùng cho các vụ phóng, quỹ đạo và quá trình tái nhập khí quyển đều được thực hiện thủ công. Katherine Johnson, nữ chuyên gia về hình học giải tích, đã góp phần định hình công việc tính toán của NASA ngày nay.

Một đóng góp đáng chú ý của bà là hoàn thiện phân tích quỹ đạo cho nhiệm vụ Freedom 7 của Alan Shepard, người Mỹ đầu tiên và người thứ hai trên thế giới bay vào vũ trụ tháng 5/1961. Bà cũng là đồng tác giả báo cáo "Xác định góc phương vị khi dừng đốt động cơ để đưa vệ tinh vào vị trí chỉ định trên Trái Đất" năm 1960, nêu rõ các phương trình của chuyến bay quỹ đạo.

Đầu thập niên 1960, khi NASA bắt đầu dùng máy tính để thực hiện những tính toán này, phi hành gia John Glenn yêu cầu Johnson "kiểm tra lại số liệu" được tính bằng phương trình quỹ đạo kỹ thuật số. Johnson cũng tham gia lập trình đường bay cho Apollo 11, nhiệm vụ đưa con người đặt chân lên Mặt Trăng lần đầu tiên. Trong suốt nhiệm vụ, bà nỗ lực đảm bảo tàu vũ trụ phóng lên và tái nhập khí quyển Trái Đất theo đúng góc.

Ngày nay, các nhà khoa học NASA gần như không tính toán thủ công mà sử dụng máy tính để đạt hiệu suất nhanh chóng và ổn định. "Chúng tôi có thể đánh giá nhiều lựa chọn hơn với tốc độ nhanh hơn nhiều", Jenny Gruber, kỹ sư hàng không vũ trụ NASA, nói với Wired.

Ví dụ, nhóm Artemis có thể thiết kế những quỹ đạo phức tạp hơn trong không gian, hướng đến địa điểm thú vị hơn trên Mặt Trăng. Nhóm dự định đưa phi hành gia đến cực nam Mặt Trăng trong tương lai, nơi các tàu quỹ đạo đã phát hiện băng nước. Trước kia, các tàu Apollo bay đến địa điểm có vĩ độ thấp hơn, gần xích đạo Mặt Trăng hơn và hành trình từ Trái Đất đến đó đơn giản hơn nhiều so với cực nam.

Dù vậy, cách tính toán kế hoạch quỹ đạo thời Apollo, trong đó Johnson góp phần xây dựng, vẫn cung cấp nền tảng cho những kế hoạch du hành vũ trụ hiện tại và tương lai của NASA. "Đó là nền tảng cho những phần mềm và mô hình quỹ đạo của chúng tôi ngày nay", Gruber nói.

Tái nhập khí quyển theo góc độ chính xác

Việc tính toán đường bay cho Orion cũng phụ thuộc vào vật liệu và thiết kế của tàu. Time cho biết, cũng giống như tàu Apollo, tấm chắn nhiệt của Orion chủ yếu làm từ vật liệu Avcoat, một hỗn hợp gồm nhựa epoxy và sợi silica, được thiết kế để hấp thụ sức nóng khủng khiếp khi tái nhập khí quyển và từ từ cháy hết, mang nhiệt lượng đi khỏi con tàu. Nó cần chịu được mức nhiệt lên tới 2.760 độ C, bằng một nửa nhiệt độ bề mặt Mặt Trời và cao hơn đáng kể so với mức 1.650 độ C mà tàu vũ trụ trở về từ quỹ đạo Trái Đất phải chịu.

Tuy nhiên, tấm chắn nhiệt của Orion gặp vấn đề lớn trong nhiệm vụ không người lái Artemis I diễn ra tháng 11/2022. Khi trục vớt khoang tàu từ đại dương, các kỹ thuật viên phát hiện tấm chắn nhiệt có hơn 100 vết nứt và vết lõm lớn nơi Avcoat bong tróc. Điều này dẫn đến nguy cơ sức nóng từ quá trình tái nhập khí quyển đi xuyên qua thành hợp kim nhôm của tàu, lấy mạng phi hành gia bên trong.

Để giải quyết, NASA đứng trước hai lựa chọn: thiết kế lại hoàn toàn tấm chắn nhiệt khiến Artemis II bị lùi lại ít nhất hai năm, hoặc sửa đổi tấm chắn và thay đổi lộ trình tái nhập khí quyển để giảm tải nhiệt. Họ đã chọn phương án thứ hai. Trong nhiệm vụ Artemis II, NASA sử dụng phiên bản Avcoat mới có độ xốp cao hơn, cho phép khí thoát ra ngoài. Thêm vào đó, họ điều chỉnh hành trình quay về Trái Đất của Artemis II theo hướng "nhẹ nhàng" hơn.

Artemis I đi theo lộ trình tái nhập do chương trình Apollo tiên phong, gọi là "nhảy vào khí quyển" (skip-entry). Thay vì lao thẳng xuống khí quyển như những tàu quay về từ quỹ đạo Trái Đất với tốc độ thấp hơn, các tàu Apollo "lượn" vào rồi bật ra, sau đó quay vào lần nữa, qua đó giảm dần nhiệt và lực hấp dẫn tác động.

Tuy nhiên, cách này có vẻ quá khắc nghiệt cho Artemis I. Với Artemis II, NASA chọn phương án dung hòa, không lao thẳng xuống như các tàu quỹ đạo Trái Đất, nhưng cũng lao theo quỹ đạo nông hơn Artemis I.

Theo The Times, tàu Orion trong nhiệm vụ Artemis II phải tiếp cận theo quỹ đạo tạo góc khoảng 6 độ so với phương ngang, tính từ rìa trên của khí quyển Trái Đất, khi bắt đầu tái nhập ở độ cao khoảng 120.000 m. Nếu sai lệch quá một độ theo bất cứ hướng nào, rủi ro có thể xảy ra. Tàu phải đi vào khí quyển qua một "hành lang" chỉ rộng khoảng 2,5 độ. Nếu ví Trái Đất như quả bóng đá, phi hành đoàn sẽ phải nhắm trúng mục tiêu rộng khoảng 1 mm.

Nếu quỹ đạo tái nhập quá nông và góc đi vào nhỏ hơn 5,3 độ, tức song song hơn với rìa trên khí quyển, tàu sẽ không thể trở về Trái Đất. Tương tự khi ném viên đá lướt trên mặt hồ, phi hành đoàn Artemis II sẽ lướt trên đỉnh khí quyển Trái Đất và có nguy cơ bật ngược trở lại không gian.

Nhưng nếu quỹ đạo tái nhập quá dốc, lớn hơn 7,7 độ, tàu sẽ đâm vào khí quyển quá mạnh, lao xuống các tầng khí quyển dày hơn quá nhanh và quá sớm. Nhiệt độ do ma sát với phân tử khí có thể lớn đến mức phá hỏng tấm chắn nhiệt và lực G tác động lên phi hành đoàn sẽ quá cao, gây nguy hiểm đến tính mạng.

Phương pháp hạ cánh xuống mặt nước

Sau khi tái nhập khí quyển với tốc độ gấp 35 lần tốc độ âm thanh, tàu Orion cần giảm tốc để hạ cánh đủ nhẹ nhàng, đảm bảo an toàn cho phi hành gia. Theo Conversation, dù là lựa chọn đầu tiên. NASA sử dụng dù kích thước lớn, thường có màu sắc tươi sáng như màu cam, giúp dễ quan sát. Mỗi tàu thường sử dụng nhiều dù để đạt độ ổn định tốt nhất.

Ở độ cao khoảng 7.130 m, dù hãm tốc của Orion bung ra nhằm làm chậm và ổn định khoang tàu. Vận tốc của Orion giảm xuống còn 146 mét mỗi giây. Ở độ cao khoảng 1.650 m, dù hãm tốc của Orion được cắt bỏ và ba dù chính bung ra, làm giảm vận tốc khoang tàu xuống dưới 60 mét mỗi giây.

Ngay cả như vậy, tàu cũng không thể lao xuống bề mặt cứng mà cần hạ cánh ở nơi có thể làm giảm lực va chạm. Các nhà nghiên cứu đã sớm phát hiện nước là chất hấp thụ xung lực rất tốt. Do đó, phương pháp hạ cánh xuống nước (splashdown) ra đời.

Nước có độ nhớt tương đối thấp, tức biến dạng nhanh dưới tác động của lực, và mật độ cũng thấp hơn nhiều so với đá cứng. Hai đặc tính này khiến nước trở thành môi trường lý tưởng cho tàu vũ trụ hạ cánh. Một yếu tố quan trọng khác giúp tăng tính hiệu quả là nước bao phủ 70% bề mặt Trái Đất, nên khả năng đáp xuống nước rất cao.

Hiện nay, mọi phương tiện vũ trụ như Orion đều cần chứng minh chúng có thể đảm bảo khả năng sống sót trên mặt nước khi trở về từ không gian. Các nhà nghiên cứu xây dựng những mô hình phức tạp, sau đó tiến hành nhiều thử nghiệm để chứng minh cấu trúc đủ chắc chắn để đáp ứng yêu cầu này.

Tàu Orion đưa phi hành đoàn Artemis II rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) thực hiện nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn được ví "đại diện cho thế giới", khi lần đầu có phụ nữ, người da màu và thành viên không phải người Mỹ bay tới Mặt Trăng.

Nhiệm vụ Artemis II được thiết kế như một bước đệm cho chương trình Artemis của NASA, hướng tới thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng. Nhiệm vụ không người lái Artemis I diễn ra hồi tháng 11/2022, sau nhiều đợt hoãn và hủy phóng. Tiếp theo, NASA sẽ thử nghiệm tàu Orion và các trạm đổ bộ Mặt Trăng trên quỹ đạo Trái Đất trong nhiệm vụ Artemis III năm 2027. Cơ quan này đặt mục tiêu thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên vào năm 2028 với nhiệm vụ Artemis IV. Đến thập niên 2030, NASA kỳ vọng bắt đầu phát triển các khu định cư, robot tự hành và trạm đổ bộ chở hàng, hướng đến thiết lập sự hiện diện bền vững trên bề mặt Mặt Trăng.

Tin Gốc: https://vnexpress.net/cong-cuoc-tinh-toan-phia-sau-cu-ha-canh-hoan-hao-cua-artemis-ii-5061786.html