Hôm qua, tôi thấy trên mạng xã hội chia sẻ lại câu chuyện một người đàn ông năm 2022 bán căn chung cư 3,5 tỷ, sau đó vay thêm tiền để có 4,5 tỷ đồng làm farmstay ở khu vực gần Đà Lạt.
Những lý do khiến việc kinh doanh này thua lỗ: Thứ nhất là không kiểm tra kỹ pháp lý của khu đất. Thứ hai là làm việc cực nhọc, thức khuya dậy sớm chiều chuộng khách. Thứ ba là đếm cua trong lỗ, khi cả farmstay chỉ có 6 phòng, giá 1,2 triệu đồng một đêm nhưng chỉ kín khách 8 ngày cuối tuần (4 thứ bảy và chủ nhật), ngày thường 30% công suất.
Nhiều người đã tháo chạy khỏi các farmstay từ những năm trước. Tôi có vài bạn bè cũng đầu tư loại hình này ở Đà Lạt, Vũng Tàu, Phan Thiết… Người có tài chính mạnh thì đầu tư bằng tiền túi. Người tài chính yếu hơn nhưng muốn phiêu lưu, đi vay tiền người thân, ngân hàng thì chịu cảnh gánh nợ.
Ông bạn của tôi làm farmstay trên Đà Lạt, nhưng gồng được một năm thì bỏ xó, đang tính trồng cà phê organic để gia đình dùng. Vì sao farmstay “đốt tiền”?
Theo tìm hiểu của tôi, có ba lý do chính sau đây:
Thứ nhất: Giá quá ảo. Như trường hợp ở đầu bài giá tiền 1,2 triệu đồng một đêm sẽ làm nhiều người đắn đo. Vì với số tiền đó, thoải mái thuê một phòng khách sạn ở trung tâm Đà Lạt đầy đủ tiện nghi. Chiều tối đi tản bộ ở bờ hồ Xuân Hương, đi ăn uống rồi về ngủ.
Thứ hai: Đường đi không dễ dàng. Ở Đà Lạt và những vùng lân cận, lượng mưa trong năm nhiều. Một farmstay ở rừng thông có vẻ lãng mạn nhưng con đường đi đến đó mới là vấn đề trong mùa mưa.
Với những người du lịch thuần túy, họ thuê một phòng khách sạn trong trung tâm, giao thông thuận tiện, muốn đặt xe đi đâu thì có ngay. Con đường di chuyển từ bến xe, sân bay về khách sạn và ngược lại không có gì bàn cãi. Vậy việc gì phải thuê farmstay để tự đày đọa mình?
Thứ ba: Khá kén tệp khách. Tôi nghĩ người xuống tiền đầu tư thường ngộ nhận về nhu cầu của khách. Đăng một ảnh farmstay lên mạng, nhiều người thích, nhiều người hỏi thăm, nhưng nhu cầu của họ là ở đó và trải nghiệm hay là chỉ muốn đến ngắm cảnh một chút, chụp vài bức hình sống ảo rồi đi về?
Vậy làm cách nào để cứu những farmstay thua lỗ? Tôi nghĩ đây là một câu hỏi khá hóc búa. Nếu farmstay của bạn ở vị trí đẹp, dễ tiếp cận thì không nói làm gì, còn ngược lại, nếu tung chiêu khuyến mãi, giảm giá thì chỉ có người lấy công làm lời mới chịu được, còn thuê nhân sự làm việc thì chẳng khác gì uống nước biển giải khát.
Khu phố nhà tôi có khá nhiều chim sẻ. Vốn là người yêu chim và động vật hoang dã, nên trước hiên và trên mái nhà tôi có làm mấy cái nhà cho chim và làm một cái máng để gạo và bánh mì cho chim sẻ ăn.
Thú vị lắm, phụ nữ vốn cần được yêu thương mà. Cả máng gạo vậy mà nhiều lúc không tự mổ ăn, mà có lúc phải rung cánh nũng nịu đợi chồng mớm mới chịu ăn.
Một thời gian sau tôi thấy hai vợ chồng về xây tổ ngay trong căn nhà gỗ ấy. Có lần đang lúc xây tổ thì vợ chồng cãi nhau, bà vợ nổi nóng cắn ông chồng rồi cào mạnh nát luôn cái tổ mới chớm.
Tôi thầm nghĩ, chắc tụi này bỏ nhau luôn rồi. Ấy thế mà ngày mai đi làm về đã thấy tổ xây xong. Mười ngày sau thấy đã đẻ trứng. Rồi một thời gian mấy chú chim non ra đời, rồi đủ lông đủ cánh bay theo tiếng gọi của bố mẹ. Thấy chúng trưởng thành, kêu ríu rít mỗi ngày tôi vui lắm. Tôi nhớ câu bố mình thường nói: "nhân sinh như vạn vật".
Muôn loài vốn cùng nhau chia sẻ thiên nhiên. Cũng cánh đồng đó ban ngày là lãnh thổ của đàn cò, tối đến lại thuộc về đàn vạc. Bạn có thể nói rằng lô đất này là của bạn. Bởi nó thuộc sổ đỏ của bạn. Nhưng tụi rắn mối nói với nhau rằng cả ba lô đất này là lãnh thổ của chúng. Với chim sẻ thì có thể cả khu phố này là thừa kế từ ông bà chúng để lại... Qua đó cho thấy, tự nhiên vốn chẳng của riêng ai.
Gần đây, dọc một con đường quốc lộ tôi thấy nhiều người bày bán chim đã vặt lông và thui lửa rất nhiều. Dọc công viên cũng nhiều người bán chim kiểng, kiểu nhốt chung với nhau trong một cái lồng lớn. Rồi thỉnh thoảng trong khu phố, tôi lại gặp một số người bẫy chim sẻ bằng keo và loa... Thấy những cảnh này tôi đau lòng vô cùng.
Tôi nghĩ ai cũng khao khát được tự do, vạn vật đều có đức hiếu sinh. Lẽ nào miếng thịt chim sẻ bằng ngón tay lại có tác dụng bồi bổ cơ thể được sao? Hay mua chim để phóng sinh là có thể tạo phước được sao? Nếu chúng ta ai cũng không ăn thịt chim, không phóng sinh thì liệu các "điểu tặc" có sống được bằng nghề này không?
Vốn chỉ là một công dân bình thường, tôi xin được trải lòng đến thế. Cầu mong độc giả ai đọc được bài này, xin hãy đối xử công bằng với thiên nhiên.
"Khi nhận hóa đơn tháng 6, phản ứng đầu tiên của tôi cũng giống nhiều người: bị sốc vì tiền điện tăng mạnh dù mức dùng không đổi. Tháng 3, tiền điện nhà tôi là 1,8 triệu đồng; tháng 4 tăng lên 2 triệu đồng; tháng 5 là 2,4 triệu đồng và đến tháng 6 vừa rồi hóa đơn lên tới 3,9 triệu đồng (tăng 62,5% so với tháng trước). Tôi đã liên hệ với bên Điện lực để hỏi, đề nghị kiểm định công tơ điện và sau đó còn được nhân viên kỹ thuật của hãng điều hòa giải thích khá kỹ về nguyên lý hoạt động của thiết bị. Sau khi tìm hiểu, tôi chấp nhận rằng hóa đơn này phản ánh đúng lượng điện gia đình mình đã sử dụng.
Điều tôi hiểu ra là điều hòa không phải cứ cài nhiệt độ cao hơn là ngay lập tức tiết kiệm điện. Khi mới bật máy, dù đặt 28 độ C hay 18 độ C thì điều hòa vẫn hoạt động theo công suất thực của máy để hạ nhiệt độ trong phòng. Chỉ khi nhiệt độ phòng đạt đúng mức đã cài đặt, cục nóng bên ngoài mới ngắt hoặc giảm hoạt động. Lúc đó điện năng tiêu thụ mới giảm xuống. Ngược lại, nếu cục nóng vẫn phải chạy liên tục thì điều hòa vẫn tiêu thụ điện ở mức cao.
Vì vậy, mức tiêu thụ điện của điều hòa còn phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện thực tế. Một chiếc điều hòa sẽ làm mát căn phòng trong thời tiết 36 độ C khác với khi ngoài trời 38 độ C hay 40 độ C. Nói cách khác, nhiệt độ môi trường càng cao thì điều hòa càng phải hoạt động lâu hơn để đưa phòng về mức nhiệt cài đặt.
Bên cạnh đó, đặc điểm của căn phòng cũng ảnh hưởng rất lớn. Nếu phòng tỏa nhiệt nhanh thì điều hòa sẽ làm mát nhanh hơn. Ngược lại, nếu căn phòng hấp thụ nhiệt nhiều, bị nắng chiếu liên tục hoặc giữ nhiệt như một "lò bánh mì", điều hòa sẽ phải làm việc vất vả hơn, cục nóng khó ngắt hơn và điện năng tiêu thụ cũng tăng theo.
>> Tiền điện tháng 6 'ăn hết vào lương'
Ví dụ, nếu lúc 20h mà nhiệt độ trong phòng vẫn còn khoảng 40 độ C thì điều hòa sẽ mất nhiều thời gian hơn để đưa căn phòng xuống 28 độ C so với một căn phòng chỉ ở khoảng 30 độ C. Thời gian hoạt động kéo dài đồng nghĩa với lượng điện tiêu thụ cũng nhiều hơn.
Sau lần này, tôi mới thực sự hiểu vì sao tiền điện nhà mình tăng mạnh trong những tháng nắng nóng. Không phải lúc nào hóa đơn tăng cũng đồng nghĩa với công tơ điện sai hay ngành điện tính nhầm. Trong trường hợp của gia đình tôi, mức tiền điện tăng chủ yếu đến từ việc điều hòa phải hoạt động nhiều hơn để chống chọi với thời tiết nóng hơn và điều kiện thực tế của căn phòng.
Đó là trải nghiệm cá nhân của tôi sau khi đi tìm câu trả lời cho hóa đơn tiền điện tháng 6. Nhờ vậy, tôi cũng hiểu rõ hơn nguyên lý hoạt động của điều hòa và có cái nhìn đầy đủ hơn về cách tiết kiệm điện hợp lý. Hy vọng chia sẻ trên đây sẽ giúp các bạn phần nào hiểu được nguyên nhân khiến hóa đơn tiền điện nhà mình bất ngờ tăng vọt".
Đó là chia sẻ của độc giả Hoàng Anh Tuấn xung quanh câu chuyện "Hàng trăm hộ dân phản ứng vì tiền điện tăng cao bất thường". Theo đó, hàng trăm hộ trên địa bàn xã Quảng Bình, Thanh Hóa phản ánh tiền điện tháng 6 tăng gấp 2-3 lần dù mức dùng không đổi, buộc chính quyền tổ chức đối thoại và thống nhất kiểm định công tơ.
Sau khi ghi nhận ý kiến, các bên thống nhất tháo công tơ của một số hộ dân để đưa đi kiểm định độc lập nhằm xác minh nghi vấn.
Tôi tốt nghiệp đại học chuyên ngành xây dựng cách đây 10 năm với khá nhiều kỳ vọng. Những năm ngồi trên giảng đường, chúng tôi được dạy về kết cấu, vật liệu, tiêu chuẩn an toàn, về cách một công trình được hình thành từ bản vẽ đến thực tế. Với vốn kiến thức chuyên môn ấy, tôi từng nghĩ chỉ cần chăm chỉ và kiên trì, mình sẽ có một chỗ đứng vững vàng trong nghề.
Nhưng thực tế sau khi ra trường lại không như vậy. Tôi và bạn bè bắt đầu hành trình tìm việc đầy chật vật. Người thì nhận lương thấp, làm việc ở công trình xa nhà, điều kiện khắc nghiệt. Người khác vào được công ty một thời gian thì lại bị cắt giảm nhân sự khi dự án đình trệ. Có bạn liên tục nhảy việc nhưng vẫn không tìm được môi trường ổn định. Tấm bằng kỹ sư, thứ từng khiến chúng tôi tự hào, dần trở nên "nhẹ cân" trước thị trường lao động nhiều biến động.
Rồi một người bạn trong lớp chuyển hướng sang làm môi giới bất động sản, buôn đất. Ban đầu chỉ là thử sức, nhưng sau một thời gian, bạn ấy bắt đầu có thu nhập tốt hơn hẳn. Không còn cảnh chờ lương, không còn nỗi lo dự án dừng là mất việc. Bạn mua được xe, rồi nói đến chuyện mua nhà. Từ một người loay hoay với bản vẽ và công trường, bạn đổi đời khá nhanh.
>> Kỹ sư xây dựng 10 năm mất việc ba lần
Qua những buổi họp lớp, bạn giới thiệu thêm những người khác trong lớp tham gia cùng. Và rồi, từng người một chuyển nghề. Tính đến bây giờ, lớp tôi đã có ít nhất 5 kỹ sư xây dựng trở thành "cò đất". Tôi không nghĩ họ kém chuyên môn. Ngược lại, nhiều người trong số họ từng học rất tốt, hiểu nghề, có năng lực. Nhưng rõ ràng, giữa một bên là công việc chuyên môn vất vả, thu nhập bấp bênh, và một bên là thị trường bất động sản sôi động với cơ hội kiếm tiền nhanh, lựa chọn của họ trở nên dễ hiểu.
Điều khiến tôi trăn trở không phải là việc cá nhân đổi nghề, mà là xu hướng phía sau nó. Khi những người được đào tạo bài bản trong các lĩnh vực kỹ thuật, xây dựng, công nghệ thông tin - những ngành tạo ra giá trị vật chất cụ thể - lại rời bỏ nghề để chạy theo làm giàu từ đất, thì có ổn không?
Tại sao bất động sản ở ta lại được coi là kênh "sinh lời" hấp dẫn đến vậy? Giá trị thực mà nó tạo ra cho xã hội là gì, ngoài việc giá tăng lên qua các lần mua đi bán lại? Trong khi ở nhiều nước phát triển, người ta đầu tư vào khoa học, công nghệ, kỹ thuật... để tạo ra sản phẩm, nâng cao năng suất, thì chúng ta lại dễ dàng bị cuốn vào việc "ôm đất" và coi đó là phát triển.
Bản thân tôi đến giờ vẫn cố gắng bám trụ với nghề. Tôi chấp nhận đi công trình xa, chấp nhận thu nhập chưa cao để tích lũy kinh nghiệm và giữ lấy con đường mình đã chọn. Nhưng thú thật, đôi khi nhìn bạn bè đổi đời nhanh chóng, tôi cũng không khỏi dao động. Tôi tự hỏi, ngoài kia còn bao nhiêu người như mình, đang dần mất kiên nhẫn với công việc chuyên môn?
Có lẽ vấn đề nằm ở cách thị trường đang vận hành. Khi những công việc đòi hỏi chất xám không mang lại sự ổn định và thu nhập tương xứng, còn bất động sản lại mở ra cơ hội kiếm tiền nhanh, thì dòng tiền và cả nguồn nhân lực sẽ tự nhiên chảy về phía đó. Nhưng nếu tiền cứ tiếp tục đổ tiền vào đất, còn những ngành tạo ra giá trị thực bị bỏ ngỏ, thì câu hỏi đặt ra là: chúng ta sẽ phát triển bằng cách nào?
Tôi chỉ mong có thêm những chính sách để thị trường bất động sản ổn định hơn, minh bạch hơn, để sức hút làm giàu nhanh không còn lấn át tất cả. Quan trọng hơn, cần tạo ra môi trường làm việc đủ tốt để những người làm nghề như chúng tôi có thể yên tâm gắn bó. Nếu không, sự rời bỏ sẽ còn tiếp diễn, và cái giá phải trả trong tương lai sẽ là không nhỏ.
