Trưa cuối tháng 5, căn nhà cổ của gia đình bà Nguyễn Thị Ngà ở xã Thuận Mỹ (Tây Ninh) vang tiếng búa, cưa. “Chờ nhà nước sửa gần 20 năm không xong nên chúng tôi quyết định tự sửa để cứu căn nhà”, bà Ngà nói.
Trong khi nhóm thợ trèo lên mái thay những viên ngói vỡ, người nhà tranh thủ che chắn đồ đạc, di chuyển di ảnh trên bàn thờ để tránh vật liệu rơi xuống.
Bên trong, hệ thống cột gỗ căm xe vẫn còn chắc chắn nhưng nhiều đòn tay, kèo đã bị mối mọt. Tường bong tróc, ẩm mốc, xuất hiện nhiều vết nứt lớn. Nền gạch lún, vỡ; nhiều cửa gỗ hư hỏng không thể sử dụng. Khu vực hàng ba xuống cấp nặng, một số cột chống bị gãy phải chèn tạm bằng gỗ.
Nhà bà Ngà là một trong ba căn thuộc cụm “xóm nhà giàu” nổi tiếng ở xã Thanh Phú Long (Long An cũ), được công nhận di tích quốc gia năm 2006.
Cụm nhà cổ hơn 100 năm tuổi thuộc dòng họ Nguyễn Hữu, từng là những phú hào nổi tiếng trong vùng. Mỗi căn rộng khoảng 600 m2, mang kiến trúc Nam Bộ truyền thống với hệ khung gỗ quý và nhiều chi tiết chạm khắc tinh xảo.
Ngôi nhà của gia đình bà Ngà được xây dựng từ năm 1924, mất 5 năm hoàn thành. Thời điểm đó, chi phí xây dựng khoảng 12.000 đồng Đông Dương, là khoản tiền rất lớn.
Trong chiến tranh, công trình nhiều lần bị trúng pháo và phải sửa chữa. Gia đình bà Ngà có bốn anh chị em nhưng đều lập nghiệp nơi khác, chỉ còn bà ở lại trông coi nhà thờ họ.
Mỗi năm vào mùa mưa, người phụ nữ 75 tuổi lại tất bật chuẩn bị hàng chục xô chậu hứng nước. Có thời điểm, bà phải đặt gần 50 vật dụng khắp nhà vì mái ngói dột nhiều vị trí.
Theo quy định, công trình thuộc diện di tích phải được cơ quan chuyên môn chấp thuận trước khi sửa chữa. Những năm qua, không ít lần gia đình kiến nghị được trùng tu nhưng vì nhiều lý do việc bảo tồn chưa thể thực hiện.
Ba năm trước, căn nhà sau có nguy cơ đổ sập nên gia đình buộc phải tháo dỡ toàn bộ đòn tay gỗ và mái ngói, thay bằng kết cấu thép, mái tôn. Riêng căn nhà chính tiếp tục xuống cấp, bà không dám ở mà chỉ vào thắp hương.
Gần đây, tình trạng dột mưa trở nên nghiêm trọng hơn. Đồ đạc bên trong liên tục bị ướt, hư hỏng. Không thể chờ đợi thêm, các anh chị em bà Ngà góp tiền thuê thợ sửa mái.
Họ tận dụng một phần đòn tay gỗ và ngói cũ từ căn nhà sau để tiết kiệm chi phí. Dù vậy, đợt sửa chữa vẫn dự kiến tiêu tốn khoảng 100 triệu đồng.
Cách đó hơn 100 km, căn nhà cổ Huỳnh Thủy Lê ở phường Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp – một trong những ngôi nhà cổ nổi tiếng nhất miền Tây – cũng đang xuống cấp.
Dù là cuối tuần, khu di tích vẫn khá vắng khách. Nhân viên tại đây cho biết phần lớn khách tham quan là người châu Âu, thường tập trung vào cuối và đầu năm. Một số du khách cho hay tình trạng xuống cấp của căn nhà khiến họ ngại đến.
Ngôi nhà rộng gần 260 m2 được xây dựng năm 1895, nổi tiếng nhờ sự kết hợp kiến trúc Việt – Hoa – Pháp và gắn với chuyện tình giữa ông Huỳnh Thủy Lê và nữ văn sĩ Pháp Marguerite Duras.
Sau hơn 130 năm tồn tại, nhiều hạng mục đã xuống cấp. Mặt tiền phủ rêu, một số phù điêu và chữ đắp nổi bong tróc. Mái ngói hư hỏng khiến nước mưa thấm vào tường, gây ẩm mốc và bong sơn.
Tại khu vực hàng ba, nhiều bức tường mọc rêu và dương xỉ. Nền nhà lún lệch, một số chi tiết gỗ trong gian thờ bị mối mọt.
Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại làng cổ Đông Hòa Hiệp, xã Cái Bè. Nơi đây có hàng chục căn nhà cổ hơn 100 năm tuổi nhưng chỉ khoảng ba căn được quản lý và khai thác du lịch hiệu quả. Phần lớn còn lại đang xuống cấp theo thời gian.
Đứng cạnh hàng cột gỗ bị mối mọt ăn hỏng tại nhà cổ Ông Tòng, chị Đỗ Hồng Vân, 39 tuổi, hậu duệ đời thứ tư của chủ nhà, cho biết gia đình đã nhiều lần sửa chữa để giữ gìn công trình.
Năm 2000, do phần vách cây mục nát, gia đình phải xây tường và lát lại nền nhà. Sáu năm sau chủ nhà tiếp tục gia cố khu bếp.
Vài năm gần đây, kinh tế gia đình khá hơn nhờ trồng khoảng một ha sầu riêng. Hai vợ chồng chị Vân muốn kết hợp khai thác du lịch nhưng gặp nhiều trở ngại.
“Khách đến chủ yếu đứng ngoài chụp ảnh rồi đi vì căn nhà quá xập xệ”, chị nói.
Theo chị Vân, nhiều bao lam gỗ đã mục nát, một số vị trí phải dùng tre chống tạm. Kèo, đòn tay cũng hư hỏng nặng, có thể rơi bất cứ lúc nào. Mỗi khi mưa lớn, nước lại dột xuống khiến đồ đạc trong nhà tiếp tục hư hại.
Không riêng Tây Ninh hay Đồng Tháp, nhiều địa phương miền Tây đang đối mặt bài toán bảo tồn nhà cổ.
Tại Cà Mau, địa phương hiện có 21 căn nhà cổ, trong đó 14 căn được xếp hạng di tích cấp tỉnh. Theo thống kê, có ít nhất 8 công trình đang xuống cấp, một số cần trùng tu khẩn cấp như nhà cổ 174 trên đường Điện Biên Phủ, nhà cổ số 29 đường Trần Phú hay nhà cổ số 25 trên đường Hai Bà Trưng.
Ông Lý Vỹ Triều Dương, Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau, cho biết phần lớn công trình được xây dựng từ cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20.
Một số ngôi nhà bị bỏ trống sau quá trình sắp xếp bộ máy hành chính, số khác thuộc sở hữu tư nhân nên việc quản lý, bảo tồn gặp nhiều khó khăn.
Theo ông Dương, giá trị lớn nhất của các công trình nằm ở kiến trúc nghệ thuật, song kinh phí tu bổ rất cao trong khi nguồn lực địa phương hạn chế.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Tấn Quốc, Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tây Ninh, cho rằng Đồng bằng sông Cửu Long có số lượng nhà cổ lớn nhưng không phải công trình nào cũng đủ điều kiện để được đầu tư trùng tu.
Việc xếp hạng di tích phải dựa trên các tiêu chí về giá trị tiêu biểu, trong khi ngân sách bảo tồn phải chia sẻ cho nhiều loại hình di sản khác nhau.
Theo ông Quốc, một số nhà cổ ở Tây Ninh đã được đầu tư tu bổ nhưng nhu cầu thực tế vẫn rất lớn. Vì vậy, ngoài nguồn vốn nhà nước, cần huy động thêm nguồn lực xã hội hóa.
“Tăng cường năng lực quản lý và khai thác hiệu quả sẽ giúp các công trình có thêm nguồn lực để bảo tồn lâu dài”, ông nói.
Sau hơn một thế kỷ, ba căn nhà trong cụm di tích “xóm nhà giàu” có số phận khác nhau.
Một căn được nhà nước đầu tư khoảng 7 tỷ đồng để trùng tu cách đây 14 năm. Căn khác do chủ nhà tự bỏ khoảng 800 triệu đồng sửa chữa.
Riêng căn nhà của bà Nguyễn Thị Ngà vẫn chật vật chống chọi với thời gian.
“Anh chị em chúng tôi đều đã về hưu, không dư giả gì nên có bao nhiêu sửa bấy nhiêu. Không biết còn giữ được căn nhà bao lâu nữa”, bà Ngà buồn rầu nói.
Sáng 11-5, tại kỳ họp chuyên đề, HĐND TP Hà Nội khóa XVII đã tiến hành bầu bổ sung chức danh Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội nhiệm kỳ 2026-2031.
Tại phiên họp, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng đã giới thiệu và trình HĐND TP Hà Nội xem xét, bầu ông Đỗ Anh Tuấn, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Thành ủy Hà Nội và ông Bùi Duy Cường, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, giữ chức Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội.
Sau đó, HĐND TP Hà Nội đã bỏ phiếu bầu chức Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội đối với 2 nhân sự được Chủ tịch UBND TP Hà Nội giới thiệu.
Với 100% đại biểu tán thành, HĐND TP Hà Nội đã bầu ông Đỗ Anh Tuấn và ông Bùi Duy Cường giữ chức Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội nhiệm kỳ 2026-2031.
Ông Đỗ Anh Tuấn sinh năm 1971, quê ở tỉnh Ninh Bình. Trước khi được bầu giữ chức Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội, giai đoạn 2015 - 2020 ông giữ chức Phó bí thư Quận ủy, Chủ tịch UBND quận Tây Hồ (cũ).
Nửa cuối năm 2020, ông đảm nhiệm vai trò Bí thư Quận ủy kiêm Chủ tịch UBND quận Tây Hồ.
Vào tháng 10-2020, ông Đỗ Anh Tuấn là Thành ủy viên, Bí thư Quận ủy - Chủ tịch HĐND quận Tây Hồ.
Sau gần một thập kỷ gắn bó với quận Tây Hồ, từ tháng 2-2021, ông Đỗ Anh Tuấn được điều động giữ chức Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội. Từ tháng 11-2022 đến tháng 9-2023, ông làm Trưởng Ban Dân vận Thành ủy Hà Nội.
Đến tháng 9-2023, ông chính thức được bầu vào Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội và giữ chức Trưởng Ban Dân vận Thành ủy Hà Nội đến tháng 2-2025.
Từ tháng 11-2025 đến nay, ông là Ủy viên Ban Thường vụ, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Thành ủy Hà Nội.
Tân Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội Bùi Duy Cường sinh năm 1973, quê ở tỉnh Hưng Yên. Ông là cán bộ có nền tảng công tác lâu năm trong lĩnh vực tài nguyên, môi trường và từng đảm nhận các vị trí quan trọng tại huyện Sóc Sơn (cũ) trước khi được điều động bổ nhiệm chức vụ mới.
Cụ thể, trước năm 2021, ông giữ các chức vụ Trưởng Phòng Quy hoạch - Kế hoạch sử dụng đất, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý đất đai Hà Nội, Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội (cũ) từ năm 2017.
Từ tháng 1-2021 đến tháng 11-2022, ông được bổ nhiệm làm Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội.
Sau đó ông Cường được điều động làm Bí thư Huyện ủy Sóc Sơn, nhiệm kỳ 2020-2025.
Từ tháng 2-2026 đến nay, ông được điều động, bổ nhiệm giữ chức Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội.
Kết quả kiểm tra cho thấy trên toàn tuyến kênh chính Nam hiện có 5 cầu thô sơ bắc qua, xây dựng từ khoảng năm 1987.
Qua thời gian dài sử dụng, các cầu này đã xuống cấp, mặt cầu hẹp, không có lan can bảo vệ, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn cao. Những tồn tại này được cơ quan chức năng đánh giá là phù hợp với phản ánh trước đó của báo chí.
Trên cơ sở đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Quảng Ngãi - đơn vị quản lý, vận hành - phải chủ động cân đối nguồn kinh phí để triển khai ngay các biện pháp đảm bảo an toàn giao thông tại các vị trí cầu thô sơ và dọc bờ kênh.
Thời gian thực hiện được yêu cầu bắt đầu từ tháng 5-2026.
Các giải pháp trước mắt gồm gia cố cầu, lắp đặt lan can bảo vệ, bổ sung biển cảnh báo, đồng thời nghiên cứu phương án đầu tư thay thế các cầu tạm bằng công trình kiên cố, phù hợp với nhu cầu đi lại hiện nay của người dân.
Không chỉ dừng lại ở đoạn kênh chính Nam qua xã Phước Giang, Sở cũng yêu cầu doanh nghiệp tổ chức rà soát toàn bộ hệ thống kênh mương do đơn vị quản lý. Đặc biệt chú ý các vị trí có kết hợp giao thông, các cầu qua kênh đã hư hỏng, xuống cấp hoặc chưa có lan can bảo vệ, từ đó lập kế hoạch sửa chữa, nâng cấp theo thứ tự ưu tiên.
Về lâu dài, đơn vị được giao cân đối kinh phí hằng năm, đồng thời đề xuất UBND tỉnh (thông qua Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tài chính) bố trí nguồn lực để bảo trì công trình và đầu tư các hạng mục đảm bảo an toàn, phục vụ nhu cầu đi lại của người dân.
Theo thống kê của địa phương, từ năm 1996 đến nay, đoạn kênh dài 3km này đã ghi nhận 28 trường hợp thiệt mạng do rơi xuống nước. Ngoài ra còn rất nhiều trường hợp khác được người dân phát hiện, ứng cứu kịp thời.
Nguy cơ tai nạn được đánh giá đặc biệt cao đối với những người không sinh sống tại xã Phước Giang, không quen địa hình. Chỉ cần một chút bất cẩn khi lưu thông qua các cầu tạm hoặc dọc bờ kênh là có thể rơi xuống nước.
Đáng lo ngại hơn, trên tuyến kênh có 3 cống ngầm tạo áp lực dòng chảy rất lớn. Khi xảy ra sự cố, nạn nhân dễ bị cuốn trôi nhanh, gây khó khăn cho việc cứu hộ.
Thực tế đã có trường hợp bị nước cuốn đi xa hàng chục km mới được tìm thấy.
Lãnh đạo UBND xã Phước Giang cho biết địa phương xác định đây là vấn đề dân sinh cấp bách. "Đã có nhiều vụ tai nạn thương tâm xảy ra. Việc đầu tư lan can bảo vệ là rất cần thiết để hạn chế rủi ro, đảm bảo an toàn cho người dân", đại diện địa phương cho hay.
Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành Kế hoạch 03 thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới.
Với kế hoạch này, Bộ Chính trị đề nghị các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương và các cấp ủy, tổ chức đảng, các cơ quan nhà nước, MTTQ Việt Nam từ Trung ương đến cơ sở nâng cao vai trò, trách nhiệm, tính tiên phong, gương mẫu, thực hành văn hóa liêm chính trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Bộ Chính trị đồng thời quán triệt tinh thần xử lý nghiêm người đứng đầu thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, thiếu kiểm tra, giám sát để xảy ra tham nhũng, lãng phí, tiêu cực hoặc bao che, cản trở việc phát hiện, xử lý tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Song song với đó, Bộ Chính trị nhấn mạnh cần có cơ chế khuyến khích, bảo vệ tổ chức, cá nhân, người đứng đầu chủ động phát hiện, xử lý kịp thời tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong nội bộ.
Theo kế hoạch vừa ban hành, Bộ Chính trị nêu rõ cần nâng cao hiệu quả giáo dục liêm chính, xây dựng quốc gia liêm chính, xã hội liêm chính.
Bên cạnh đó là nhiệm vụ tập trung xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi, nghiêm minh, nhất quán, rõ trách nhiệm.
Bộ Chính trị nhấn mạnh định hướng kiểm soát quyền lực chặt chẽ, siết chặt kỷ luật, kỷ cương, tăng cường quản lý, giám sát cán bộ, gắn với kiểm soát chặt chẽ, thực chất tài sản, thu nhập của cán bộ, đảng viên.
Mặt khác, theo Bộ Chính trị, cần đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, bảo đảm tính công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình.
Chủ động nhận diện, dự báo, cảnh báo, xử lý vi phạm từ sớm, từ xa, không để vi phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn, cũng là định hướng được Bộ Chính trị đề cập, đi kèm với kiểm soát hiệu quả các điều kiện phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Bộ Chính trị đồng thời chỉ đạo tập trung vào các lĩnh vực mới, trọng yếu, then chốt tiềm ẩn nguy cơ cao xảy ra tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Một định hướng quan trọng khác, theo Bộ Chính trị, là xử lý nghiêm minh, kịp thời, nhân văn, thuyết phục, không có vùng cấm, không có ngoại lệ; đồng thời, bảo đảm khách quan, toàn diện, xem xét kỹ bối cảnh lịch sử cụ thể và lấy hiệu quả về chính trị, kinh tế, xã hội, lợi ích quốc gia - dân tộc để xử lý phù hợp.
Bộ Chính trị nêu rõ định hướng ưu tiên thu hồi tối đa tài sản, khuyến khích chủ động khắc phục hậu quả.
Ngoài ra, Bộ Chính trị yêu cầu thực hiện đồng bộ các giải pháp, triển khai quyết liệt, toàn diện, tạo chuyển biến mạnh mẽ, đột phá về công tác phòng, chống lãng phí cả về thời gian, cơ hội phát triển, nguồn lực và của cải, vật chất trong hệ thống chính trị và toàn xã hội.
Tổ chức bộ máy cũng cần được kiện toàn cùng với nhiệm vụ hoàn thiện các thiết chế phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, bảo đảm không chồng chéo chức năng, nhiệm vụ.
Ngoài ra, Bộ Chính trị quán triệt tăng cường hợp tác quốc tế, đàm phán, ký kết các hiệp định tương trợ tư pháp, thỏa thuận, điều ước quốc tế về phòng, chống tham nhũng; đẩy mạnh truy bắt, dẫn độ những đối tượng bỏ trốn, thu hồi tài sản tham nhũng tẩu tán ra nước ngoài.
