Trả lời phỏng vấn báo chí về những kết quả nổi bật của chuyến thăm cấp nhà nước tới Ấn Độ và Sri Lanka của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung cho biết, chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang ý nghĩa lịch sử, đúng thời điểm Việt Nam và Ấn Độ kỷ niệm 10 năm thiết lập Đối tác chiến lược toàn diện và diễn ra chỉ 1 tháng sau khi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được bầu giữ cương vị mới.
Với Sri Lanka, đây là chuyến thăm cấp cao nhất của lãnh đạo Việt Nam kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao.
“Việc đoàn ta có nhiều lãnh đạo cấp cao, nhiều doanh nghiệp tham gia đã thể hiện sự coi trọng cao của Việt Nam đối với quan hệ với Ấn Độ và Sri Lanka”, ông Lê Hoài Trung khẳng định.
Chuyến thăm đã thành công rất tốt đẹp, đạt các mục tiêu đề ra ở mức cao. Với Ấn Độ, hai nước đã nhất trí nâng quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường; với Sri Lanka là Đối tác toàn diện, tạo khuôn khổ chính trị mới, tăng cường tin cậy chính trị và hiểu biết lẫn nhau.
“Hai nước đã dành cho Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Đoàn sự đón tiếp nồng ấm, chu đáo, thân tình, trọng thị với nghi lễ đón tiếp ở mức cao nhất của một chuyến thăm cấp nhà nước và với nhiều biệt lệ. Các ban, bộ, ngành của Việt Nam cũng có chương trình làm việc phong phú với các đối tác tương ứng”, Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết.
Hơn 50 văn kiện đạt được ở Ấn Độ và 11 văn kiện ở Sri Lanka đã thể hiện nỗ lực rất cao của Việt Nam và hai nước; góp phần tạo động lực phát triển quan trọng cho quan hệ song phương. Lãnh đạo ta và hai nước cũng đã trao đổi các biện pháp đẩy mạnh quan hệ giữa Đảng Cộng sản Việt Nam và đảng cầm quyền, quan hệ quốc hội, đối ngoại nhân dân.
Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, một trong những điểm nhấn quan trọng của chuyến thăm chính là ý nghĩa chính trị sâu sắc, thể hiện sự coi trọng đặc biệt của Đảng và Nhà nước ta đối với quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với “người bạn lớn” Ấn Độ và quan hệ hữu nghị truyền thống tốt đẹp với Sri Lanka và qua đó là sự coi trọng của Việt Nam với khu vực Nam Á.
Một điểm nhấn nữa đó là chuyến thăm đã tạo đột phá chiến lược, tạo điều kiện cho những bước chuyển về chất trong định hướng phát triển quan hệ với Ấn Độ và Sri Lanka.
Với Ấn Độ, hai bên đã thống nhất nâng tầm hợp tác trên nền tảng phương châm “chia sẻ tầm nhìn, hội tụ chiến lược, hợp tác thực chất”, kết tinh của mức độ tin cậy chính trị cao và sự tương đồng về lợi ích chiến lược giữa hai bên. Với Sri Lanka, việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác toàn diện phản ánh tăng cường tin cậy và mở rộng hợp tác thực chất trong bối cảnh mới, yêu cầu mới.
Những kết quả của chuyến thăm là hết sức thực chất. Đối với Ấn Độ, những kết quả của chuyến thăm đã đưa quan hệ hai nước lên một tầm cao mới, mở ra tiềm năng hợp tác to lớn trong nhiều lĩnh vực, hứa hẹn đưa quan hệ hai nước sang “kỷ nguyên vàng”.
Đối với Sri Lanka, hai bên cam kết tiếp tục củng cố, tăng cường hợp tác, hữu nghị, xác lập tin cậy chính trị ở mức cao, mở rộng quy mô và mức độ hợp tác theo hướng toàn diện, thực chất trên tất cả các lĩnh vực; nhất trí tăng kim ngạch thương mại song phương lên gấp 5 lần mức hiện tại trong ít năm tới. Những bước tiến lớn trong ổn định kinh tế của Sri Lanka đã mở ra cơ hội mới về thương mại, hợp tác về khoáng sản, chế tạo, cảng biển và nhiều lĩnh vực khác.
Trong tình hình thế giới nhiều biến động, bất trắc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và lãnh đạo hai nước nhất trí cần tăng cường phối hợp chặt chẽ, ủng hộ lẫn nhau trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên Hiệp Quốc, thúc đẩy chủ nghĩa đa phương.
“Có thể khẳng định, chuyến thăm đã đạt được những kết quả toàn diện, vừa mang ý nghĩa chiến lược lâu dài, vừa tạo chuyển biến thực chất trong hợp tác, góp phần nâng cao vai trò, vị thế của Việt Nam tại khu vực Nam Á và trên trường quốc tế, đồng thời mở ra giai đoạn phát triển mới, sâu sắc, hiệu quả, toàn diện hơn cho quan hệ Việt Nam với Ấn Độ và Sri Lanka”, Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định.
Để phát huy các kết quả đã đạt được trong chuyến thăm, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung cho biết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo sát sao việc triển khai các kết quả đã đạt được.
Các bộ, ngành và địa phương cần quán triệt sâu sắc các thỏa thuận cấp cao, tích cực thúc đẩy hợp tác theo hướng lấy hiệu quả cụ thể làm thước đo và lấy lợi ích thiết thực của nhân dân làm mục tiêu. Với Ấn Độ, chúng ta nhất quán phương châm “chia sẻ tầm nhìn, hội tụ chiến lược, hợp tác thực chất” trong toàn bộ tiến trình hợp tác.
“Tới đây, chúng ta cần tiếp tục tăng cường thông tin, tuyên truyền đầy đủ về ý nghĩa và kết quả chuyến thăm, qua đó tạo sự thống nhất trong các cấp, các ngành, địa phương. Đồng thời, các bộ, ngành, địa phương của Việt Nam cần dành nguồn lực thỏa đáng, xây dựng kế hoạch cụ thể để triển khai các thỏa thuận, cam kết đã đạt được”, Bộ trưởng khẳng định.
Chúng ta cũng sẽ hợp tác chặt chẽ với Ấn Độ, Sri Lanka đẩy mạnh triển khai các thỏa thuận cấp cao và các văn kiện đã ký kết, đồng thời chủ động tháo gỡ các điểm nghẽn, rào cản trong hợp tác, tạo chuyển biến rõ nét về hiệu quả thực chất, đưa các định hướng chính trị thành kết quả cụ thể, có thể đo đếm được.
Với Ấn Độ là tập trung vào các lĩnh vực trọng tâm như kết nối kinh tế, thương mại, đầu tư, phát triển hạ tầng chiến lược, logistics và chuỗi cung ứng, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, văn hóa, du lịch. Với Sri Lanka là hạ tầng, viễn thông, nông nghiệp công nghệ cao, thủy sản, chuyển đổi xanh, du lịch, đặc biệt là du lịch tâm linh.
“Với quyết tâm chính trị cao và sự phối hợp chặt chẽ của các cấp, các ngành, chúng ta tin tưởng rằng các kết quả của chuyến thăm sẽ được hiện thực hóa, góp phần đưa quan hệ Việt Nam với Ấn Độ và Sri Lanka phát triển ngày càng sâu rộng, thực chất và hiệu quả hơn, đồng thời đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực và trên thế giới”, Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh.
Chiều 2.6, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì cuộc làm việc với Ban Chỉ đạo Trung ương về sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp.
Phát biểu tại cuộc làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, cần trả lời các câu hỏi: bộ máy có tinh gọn hơn không, vận hành có thông suốt hơn không, quyền hạn có rõ hơn không, trách nhiệm cụ thể hơn không, phục vụ nhân dân và doanh nghiệp có tốt hơn không.
Mô hình mới có tạo thêm ra động lực phát triển hay không và quan trọng nhất là có nâng cao được hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả của hệ thống chính trị hay không.
Đây là tinh thần, tư tưởng xuyên suốt khi hoàn thiện báo cáo, cũng là mục tiêu cơ bản để các ngành, các cấp, các địa phương kiểm điểm lại, đánh giá lại hoạt động thực chất vừa qua.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước ghi nhận, bước đầu cho thấy đã triển khai được một khối lượng công việc rất lớn, phạm vi rộng, yêu cầu cao. Nhưng thành công của các giai đoạn sắp xếp chưa đồng nghĩa với thành công đầy đủ của các giai đoạn vận hành.
Từ nay trở đi yêu cầu trọng tâm là phải chuyển từ sắp xếp xong bộ máy sang vận hành tốt bộ máy, từ ổn định tổ chức sang nâng cao chất lượng quản trị, từ phân cấp nhiệm vụ sang đảm bảo năng lực thực thi.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, phải nhìn thẳng, đánh giá đúng vào những điểm nghẽn lớn đang đặt ra.
Về thể chế và cơ chế vận hành, một số các quy định, quy trình hướng dẫn tuy đã được ban hành nhưng chưa thực sự đồng bộ, chưa theo kịp với yêu cầu vận hành mô hình mới.
Về phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực; giao quyền phải đi đôi với giao trách nhiệm, giao tài chính, giao nhân lực, giao dữ liệu có công cụ thực hiện.
Nếu chỉ giao việc mà không giao đủ những điều kiện, cấp dưới rất khó làm, cán bộ rất khó thực thi. Nếu phân cấp mạnh mà thiếu kiểm tra, giám sát thì dễ phát sinh rủi ro trong thực thi quyền lực, thậm chí dẫn đến vi phạm và thậm chí không dám làm, không dám thực hiện.
Về chính quyền cấp xã, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều nhiệm vụ trước đây thuộc cấp huyện thì nay chuyển xuống cấp xã nhưng năng lực cán bộ, hạ tầng, số cơ sở vật chất, điều kiện làm việc, nguồn lực tài chính và cơ chế hỗ trợ chuyên môn giữa các địa bàn còn chưa đồng đều.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, điểm nghẽn về chuyển đổi số và dữ liệu; về năng lực tổ chức thực hiện. Đây là điểm nghẽn, có tính quyết định, chủ trương đúng, thể chế đúng, mô hình đúng nhưng nếu tổ chức thực hiện yếu thì kết quả không đạt yêu cầu.
Do đó, báo cáo phải chỉ rõ nơi nào làm tốt, nơi nào làm còn lúng túng, cấp nào còn yếu, khâu nào còn chậm, trách nhiệm của người đứng đầu đến đâu, cụ thể đến các ngành, các địa phương.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, trong báo cáo phải có luận điểm trung tâm rõ ràng, từ sắp xếp tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực quản trị và năng lực tổ chức thực hiện của toàn hệ thống chính trị.
Cách viết báo cáo cũng cần phải chuyển mạnh từ liệt kê kết quả, sang phân tích tác động; từ mô tả công việc sang đánh giá chất lượng vận hành; từ nêu những thuận lợi, khó khăn sang nhận diện đúng những điểm nghẽn; từ kiến nghị chung sang những kiến nghị rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ lộ trình, rõ địa chỉ.
Đặc biệt, báo cáo cần phải bổ sung sâu hơn nội dung: đánh giá sự đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong mô hình mới; đánh giá năng lực vận hành của chính quyền địa phương 2 cấp, nhất là cấp xã, trong đó chú trọng chất lượng cán bộ cơ sở.
Đánh giá hiệu quả phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực và kiểm soát quyền lực; đánh giá chuyển đổi số dữ liệu, khả năng quản trị dựa trên dữ liệu; đề xuất bộ tiêu chí đánh giá hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả vận hành mô hình mới trong giai đoạn mới; phải rà soát chức năng nhiệm vụ để điều chỉnh.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, cải cách về tổ chức bộ máy lần này có ý nghĩa rất lớn, không chỉ là đối với hiện tại mà còn đối với tương lai phát triển của đất nước.
Điều hướng tới không phải chỉ là một bộ máy ít đầu mối hơn mà là một bộ máy phải mạnh hơn, thông suốt hơn, trách nhiệm hơn, hiệu quả hơn và phục vụ nhân dân tốt hơn.
Đây không phải chỉ là sắp xếp tổ chức bộ máy và đổi mới phương thức lãnh đạo, phương thức quản lý, phương thức điều hành, phương thức làm việc, phương thức tổ chức thực hiện, không phải chỉ là giải quyết yêu cầu trước mắt mà phải tạo nền tảng trong mô hình quản trị quốc gia hiện đại, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.
Sáng 6.5 (giờ địa phương), trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước tới Ấn Độ, ngay sau lễ đón chính thức, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các thành viên trong đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến đặt vòng hoa tưởng niệm Mahatma Gandhi tại khu tưởng niệm Mahatma Gandhi ở thủ đô New Delhi.
Ông Mahatma Gandhi (2.10.1869 - 30.1.1948), là nhà hoạt động chính trị nổi tiếng, được tôn vinh là cha già dân tộc, lãnh tụ tinh thần của nhân dân Ấn Độ.
Sau khi đặt vòng hoa tưởng niệm Mahatma Gandhi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã xúc động ghi sổ lưu bút: "Tôi và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rất xúc động và thành kính tưởng nhớ Mahatma Gandhi - vị lãnh tụ vĩ đại, biểu tượng của hòa bình, độc lập dân tộc và tinh thần bất bạo động. Cuộc đời và sự nghiệp của Ngài mãi là tấm gương chói sáng trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập dân tộc tại châu Á nói riêng và trên toàn thế giới nói chung. Tư tưởng và ý chí của Mahatma Gandhi sẽ luôn là nguồn cảm hứng bất tận về tinh thần tự cường đối với Nhân dân Ấn Độ, nhân dân Việt Nam cùng toàn thể nhân loại".
Tiếp đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến đặt vòng hoa tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh, nằm trong Công viên G20 ở thủ đô New Delhi, Ấn Độ.
Tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh là công trình có ý nghĩa chính trị - ngoại giao đặc biệt, thể hiện sinh động mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa các lãnh đạo và nhân dân hai nước cùng tình cảm đặc biệt của Nhà nước và nhân dân Ấn Độ với Chủ tịch Hồ Chí Minh nói riêng và Việt Nam nói chung.
Bức tượng do nhà điêu khắc Ram V. Sutar, một trong những nhà điêu khắc hàng đầu của Ấn Độ, đích thân thực hiện với nhiều vòng tư vấn, điều chỉnh của các cơ quan liên quan phía Việt Nam. Góc nhìn của tượng được đặt theo hướng nhìn về phía hai thành phố lớn của Việt Nam là Thủ đô Hà Nội và TP.HCM.
Làm việc với Bộ Ngoại giao, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ, Đại hội XIV của Đảng đã xác định "đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên"; đây là bước chuyển tư duy chiến lược rất quan trọng của Đảng, cho thấy sự đánh giá cao đối với vai trò, vị trí rất quan trọng của lĩnh vực đối ngoại, ngoại giao.
Thời gian gần đây, tình hình thế giới biến chuyển nhanh, phức tạp, khó lường, trong khi những biến động dù nhỏ hay lớn đều tác động trực tiếp tới VN, cơ chế truyền tải tác động rất đa chiều, liên ngành; đặt ra nhiều thách thức, đòi hỏi phải phát huy chủ động, dự báo chiến lược, phản ứng chính sách, có kịch bản ứng phó với các tình huống có thể xảy ra.
Ghi nhận những nỗ lực của Bộ Ngoại giao, Thủ tướng cho rằng cần nhận diện rõ hạn chế, khó khăn, thách thức và những nguyên nhân để làm tốt hơn nữa thời gian tới; đẩy mạnh xây dựng ngành ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp. Thủ tướng lưu ý các cơ quan đại diện VN tại nước ngoài cần chủ động, tích cực hơn nữa, bám sát tình hình, diễn biến thế giới nói chung và nước sở tại nói riêng, nắm chắc địa bàn; tăng cường hơn nữa hợp tác giữa VN với các nước trên các lĩnh vực mà ta quan tâm, chú trọng; mở rộng thị trường xuất nhập khẩu hàng hóa, hợp tác thúc đẩy khoa học, công nghệ, lao động...
Tại cuộc làm việc với Bộ Tư pháp, Thủ tướng nhấn mạnh, là cơ quan "gác cổng pháp lý", Bộ có trách nhiệm rất lớn, vai trò quan trọng để pháp luật, thể chế thực sự là một đột phá chiến lược, phục vụ phát triển đất nước, tăng trưởng 2 con số.
Thủ tướng cũng lưu ý việc xây dựng thể chế cần đặc biệt lưu ý công tác kiểm soát, không để tình trạng luật chờ văn bản hướng dẫn thi hành như thời gian qua; phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm, cơ chế "xin - cho" trong công tác xây dựng pháp luật; cũng như lưu ý các quy định trên môi trường mạng, môi trường số.
Bộ Tư pháp, Văn phòng Chính phủ phải rà soát rất kỹ dự thảo trước khi báo cáo Chính phủ, Thủ tướng, nếu còn ý kiến khác nhau phải tăng cường trao đổi trực tiếp với cơ quan soạn thảo. "Trao đổi trực tiếp thì chỉ mất một tiếng là có thể giải quyết rất thông suốt, nhưng nếu phát văn bản thì cả tháng không xong", Thủ tướng nêu.
Thủ tướng cũng yêu cầu hoàn thành việc xây dựng, kết nối, đồng bộ dữ liệu của các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành về Trung tâm dữ liệu quốc gia, khắc phục các lỗi kỹ thuật của hệ thống đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử, hoàn thành trong tháng 5.
