Tại workshop “Chuẩn hóa thanh toán – nâng cao hiệu quả kinh doanh” nằm trong khuôn khổ chương trình Ngày tài chính số 2026 do báo Tuổi Trẻ tổ chức chiều 11-6, các doanh nghiệp, hộ kinh doanh cũng rất quan tâm đến thanh toán QR Pay, VietQR Global chuẩn hóa vì hàng loạt lợi ích.
Theo bà Lê Phương – Giám đốc Vikki Bank (cụm quận 3), phí thanh toán là bài toán khiến nhiều doanh nghiệp F&B trăn trở khi phải cân nhắc giữa việc thu phí khách hàng hay tự gánh chi phí vận hành.
“Thanh toán qua Alipay tại một số thị trường có mức phí rất thấp, trong khi phí chuyển đổi ngoại tệ ở nhiều nước vẫn cao. Vì vậy ngân hàng và các đơn vị trung gian cần tăng kết nối, tối ưu chi phí để giảm phí cho người dùng”, bà Phương nói.
Anh Nguyễn Trọng Sơn (hộ kinh doanh quần áo Jaystore, phường Hòa Hưng, TP.HCM), cho biết đang phục vụ lượng lớn du khách, đặc biệt khách quốc tế. Vì vậy rất quan tâm đến cơ chế phí quy đổi ngoại tệ trong các giao dịch thanh toán xuyên biên giới, đồng thời muốn tìm hiểu chương trình ưu đãi.
Trước vấn đề này, ông Phạm Quang Khánh – phó trưởng đại diện Công ty CP Thanh toán quốc gia Việt Nam (NAPAS) – cho biết người bán không cần quá lo lắng về phí chuyển đổi ngoại tệ hay biến động tỉ giá.
Trong giao dịch xuyên biên giới thường có hai khoản chính: phí chuyển đổi ngoại tệ và phí giao dịch quốc tế. Điều quan trọng, khi giao dịch hoàn tất, hộ kinh doanh và doanh nghiệp vẫn nhận đúng số tiền đã niêm yết bằng VND.
Từ thực tế kinh doanh, ông Nguyễn Khánh Sơn – nhà sáng lập kiêm Tổng giám đốc Hoàng Yến Group – ghi nhận việc sử dụng tiền mặt của khách hàng đang giảm dần, trong khi thanh toán bằng QR và chuyển khoản tăng mạnh, góp phần thúc đẩy doanh số.
Năm vừa qua, doanh thu qua ngân hàng của doanh nghiệp đạt bình quân khoảng 15 tỉ đồng và năm nay dự kiến tiếp tục tăng trưởng. Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng phải chi trả nhiều loại phí cho ngân hàng khi áp dụng thanh toán số. Do đó ông Sơn thắc mắc liệu các ngân hàng có chính sách ưu đãi riêng cho những doanh nghiệp có quy mô giao dịch lớn hay không?
Ông Vũ Anh Dũng – Phó giám đốc BIDV – cho biết mỗi ngân hàng đều có biểu phí riêng đối với dịch vụ thanh toán, trên cơ sở hài hòa lợi ích giữa khách hàng và ngân hàng. Đối với những doanh nghiệp có quy mô giao dịch lớn, ngân hàng hoàn toàn có thể xem xét các chính sách ưu đãi phù hợp.
Ông Phan Trọng Nghĩa, Phó trưởng phòng tổng hợp Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 2, dẫn số liệu cho thấy trong năm 2025 thanh toán số có sự bùng nổ vượt bậc, giá trị thanh toán số cả nước đạt khoảng 28 lần GDP.
Quý 1-2026, thanh toán số tiếp đà tăng trưởng. Trong đó giao dịch qua QR Code tiếp tục bứt tốc mạnh mẽ trong quý 1-2026, ở mức 16,43% về số lượng và 52,4% về giá trị, theo số liệu thống kê của Ngân hàng Nhà nước.
“Như vậy thanh toán không dùng tiền mặt đã trở thành xu hướng chủ đạo. Việc chuyển dịch từ mã QR chuyển tiền sang QR Pay/VietQR Global chuẩn hóa là bước đi tất yếu, phù hợp với thực tế phát triển năng động hiện nay”, ông Nghĩa nói.
Theo ông Nghĩa, bản chất của chuyển tiền QR là giao dịch chuyển khoản giữa hai tài khoản cá nhân thông qua mã QR điền sẵn thông tin. Hình thức giao dịch này có hạn chế là dữ liệu rời rạc, phụ thuộc nội dung do khách hàng tự nhập, dễ gây lẫn lộn dòng tiền cá nhân với doanh thu kinh doanh, cực kỳ khó đối soát cuối ngày.
Còn chuyển tiền qua mã QR Pay/VietQR Global là giao dịch thanh toán hàng hóa và dịch vụ tại đơn vị chấp nhận thanh toán chính thức. Hình thức này có ưu điểm là tự động gắn kết với thông tin đơn hàng, hóa đơn, điểm bán và ca làm việc, hỗ trợ đầy đủ cơ chế hoàn, hủy, đối soát tự động và kết nối trực tiếp phần mềm quản lý.
Cũng theo ông Nghĩa, chuẩn hóa thanh toán giúp hộ kinh doanh tách bạch tài chính cá nhân với doanh thu, hạn chế thất thoát, đối soát nhanh và đồng bộ dữ liệu với máy tính tiền, hóa đơn điện tử, phần mềm kế toán.
Không chỉ nâng cao trải nghiệm khách hàng nhờ thanh toán nhanh, giảm sai sót và tiết kiệm thời gian kiểm đếm tiền mặt, việc số hóa giao dịch còn tạo hồ sơ kinh doanh minh bạch, hỗ trợ tiếp cận vốn vay.
Theo ông Nghĩa, dữ liệu giao dịch qua QR Pay trở thành “hồ sơ kinh doanh số” đáng tin cậy, giúp ngân hàng đánh giá dòng tiền thực tế và cấp tín dụng, giảm dần sự phụ thuộc vào tài sản thế chấp.
PGS.TS Phạm Thị Thanh Xuân, Phó viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển công nghệ ngân hàng Trường ĐH Kinh tế – Luật (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho biết có không ít tiểu thương còn tâm lý e ngại khi chuyển sang hình thức thanh toán số, điển hình như: lo bị lộ doanh thu, đóng thuế nhiều hơn, ứng dụng công nghệ phức tạp, tốn chi phí, rủi ro mất tiền… Tuy nhiên phần lớn lo lắng xuất phát từ thông tin cũ hoặc chưa đầy đủ.
“Nhiều người né tránh tài chính số vì nghĩ sẽ phát sinh tổn thất, trong khi lợi ích thực tế lại lớn hơn rất nhiều”, TS Thanh Xuân cho hay. Theo bà Xuân, thay vì lo lộ doanh thu hay tăng chi phí, việc số hóa giúp tiểu thương bán được nhiều hàng hơn, quản lý dòng tiền hiệu quả hơn, hạn chế thất thoát và từng bước xây dựng hồ sơ tài chính minh bạch, nâng cao uy tín, tạo điều kiện tiếp cận vốn và các chính sách hỗ trợ.
Theo TS Thanh Xuân, việc chậm chuyển đổi sang hình thức thanh toán số sẽ khiến hộ kinh doanh, doanh nghiệp đánh mất khách hàng và cơ hội phát triển trong tương lai. Từ thực tế cho thấy: “Chuyển đổi số không đáng sợ, đáng sợ là mình không thấy được lợi ích dài hạn. Chuyện minh bạch là tất yếu, càng minh bạch càng thuận lợi về sau”.
Ông Phạm Quang Khánh cho biết tiềm năng du lịch Việt Nam rất lớn. Chẳng hạn doanh thu năm 2025 khoảng 39 tỉ USD, kỳ vọng hết năm 2026 là 44 tỉ USD, tương ứng với 25 triệu lượt khách. Mục tiêu tới năm 2030 sẽ tăng lên 35 triệu lượt khách. Đặc biệt, gần 60% khách du lịch đến Việt Nam đa số từ khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Theo ông Khánh, nếu không phát triển đa dạng các hình thức thanh toán cũng sẽ gây bất tiện cho du khách một số thị trường, vì khách Hàn Quốc, Trung Quốc gần như có thói quen dùng QR rất phổ biến.
“Giải pháp QR sẽ giúp xóa mờ ranh giới này, giúp khách hàng hoàn toàn có thể thoải mái chi tiêu, trong khi người bán hàng gia tăng cơ hội bán hàng, lại đỡ phải lo các vấn đề về thẻ giả mạo, thối tiền…”, ông Khánh cho biết.
Mới đây, UBND TP.HCM vừa công bố danh sách phân loại đơn vị hành chính cấp xã đợt 1 bao gồm 126 xã phường. Trong khi TP.HCM mới sau sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu có 168 xã phường, đặc khu.
Liên quan vấn đề này, đại diện Sở Nội vụ TP.HCM cho biết hiện thành phố mới công bố danh sách phân loại đợt 1 nên một số địa phương vẫn đang tiếp tục rà soát thủ tục, hồ sơ. Đồng thời, có xã dự kiến nộp hồ sơ để xét trình thành chính quyền đô thị (tức chuyển từ xã lên phường - PV).
Theo Nghị định 307/2025/NĐ-CP, hệ thống đơn vị hành chính được phân loại theo từng cấp. Trong đó, TP.HCM cùng Hà Nội là đơn vị hành chính cấp tỉnh loại đặc biệt, các tỉnh được phân thành ba loại gồm loại 1, 2 và 3. Ở cấp cơ sở, xã được chia thành ba loại 1, 2, 3, còn phường và đặc khu được phân thành bốn loại gồm loại đặc biệt, loại 1, 2 và 3.
Việc phân loại đơn vị hành chính để đánh giá quy mô, trình độ phát triển cũng như mức độ đáp ứng của bộ máy chính quyền địa phương trên từng địa bàn.
Đây là cơ sở để hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội, tổ chức bộ máy, xác định biên chế và chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức phù hợp với từng loại đơn vị hành chính.
Theo quy định, việc phân loại được làm bằng phương pháp tính điểm, với tổng điểm tối đa 100 điểm, kèm điểm ưu tiên nếu có. Các tiêu chí chấm điểm gồm quy mô dân số, diện tích tự nhiên, điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và các yếu tố đặc thù.
Cụ thể, tiêu chí dân số và diện tích được tính theo quy mô, mức tăng thêm được quy đổi thành điểm nhưng có giới hạn tối đa. Nhóm tiêu chí kinh tế - xã hội đánh giá khả năng cân đối ngân sách, cơ cấu kinh tế, tốc độ tăng trưởng, tỉ lệ lao động phi nông nghiệp, thu nhập và các chỉ số liên quan.
Ví dụ, một xã có quy mô dân số trên 16.000 người sẽ được tính từ mức cơ bản 10 điểm, cứ thêm 1.000 người được cộng 0,5 điểm nhưng tối đa không quá 25 điểm. Tương tự, phường thuộc thành phố trực thuộc trung ương từ 21.000 người trở xuống được tính 10 điểm, trên 21.000 người thì cứ thêm 1.000 người được tính thêm 0,5 điểm, cũng tối đa không quá 25 điểm…
Ngoài ra, một số yếu tố đặc thù như vị trí chiến lược đặc biệt, vai trò trung tâm, di sản, hay đặc điểm dân cư cũng được tính điểm.
Trên cơ sở tổng điểm, đơn vị hành chính được xếp loại 1 khi đạt từ 75 điểm trở lên, loại 2 từ 60 đến dưới 75 điểm và loại 3 dưới 60 điểm. Riêng phường và đặc khu có thể được xếp loại đặc biệt khi đạt từ 90 điểm trở lên và đáp ứng các tiêu chí ưu tiên theo quy định.
Theo lộ trình, TP.HCM sẽ tiếp tục công bố các đợt phân loại tiếp theo sau khi hoàn tất việc rà soát, thẩm định hồ sơ tại các địa phương còn lại.
UBND tỉnh Lâm Đồng vừa có kiến nghị gửi Ban Chỉ đạo nhà nước về các công trình, dự án quan trọng quốc gia về năng lượng và Bộ Công thương về thực trạng các dự án điện gió ngoài khơi khu vực vùng biển Nam Trung bộ và Lâm Đồng.
Theo UBND tỉnh Lâm Đồng, Quy hoạch điện 8 (điều chỉnh) và Kế hoạch thực hiện điều chỉnh Quy hoạch điện 8 có các dự án điện gió ngoài khơi khu vực Nam Trung bộ với tổng công suất 4.300 MW và các dự án tiềm năng xuất khẩu điện gió ngoài khơi công suất dự kiến 8.000 - 10.000 MW. Những dự án này không xác định giai đoạn vận hành. Các dự án được phê duyệt theo tên vùng; không phê duyệt cụ thể tại địa phương nào của khu vực Nam Trung bộ nói chung, tỉnh Lâm Đồng nói riêng, không có vị trí, tọa độ khu vực cho từng dự án.
Trong thời gian vừa qua có nhiều nhà đầu tư lập hồ sơ đề xuất đầu tư gửi Bộ Tài chính. Nhiều nhà đầu tư lập hồ sơ đề xuất giao khu vực biển (để đo đạc, quan trắc, điều tra, khảo sát, đánh giá tài nguyên biển) gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
UBND tỉnh Lâm Đồng nhận định trong thời gian tới, sẽ tiếp tục có nhiều nhà đầu tư (có các nhà đầu tư nước ngoài) thực hiện các nội dung đề xuất như trên. Đáng chú ý, các nhà đầu tư, các đơn vị tư vấn đề xuất nhiều khu vực một cách tự phát, không có định hướng của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, có khả năng dẫn đến chồng lấn vị trí dự án, không đảm bảo tính thống nhất và phát huy hiệu quả sử dụng mặt biển.
Do vậy, UBND tỉnh Lâm Đồng kiến nghị các bộ Tài chính, Nông nghiệp và Môi trường, Công thương tham mưu Thủ tướng Chính phủ giao cơ quan chủ trì nghiên cứu, xác định vị trí từng dự án điện gió ngoài khơi theo danh mục đã được phê duyệt trong Quyết định số 768/QĐ-TTg (ngày 15.4.2025) của Thủ tướng Chính phủ.
Trên cơ sở đó, Thủ tướng sẽ giao cơ quan có thẩm quyền giao khu vực biển để đo đạc, khảo sát, tránh tình trạng nhà đầu tư đề xuất giao khu vực biển, sau đó độc quyền chiếm dụng quyền khảo sát và dữ liệu khảo sát tại các khu vực biển giàu tiềm năng. Nghiên cứu ban hành quy định về giao khu vực biển để khảo sát dự án điện gió ngoài khơi làm cơ sở để lựa chọn nhà đầu tư khảo sát, quan trắc hoặc đánh giá tài nguyên biển.
Cũng theo UBND tỉnh Lâm Đồng, đối với các dự án điện gió ngoài khơi, vấn đề quan trọng là vị trí các trạm biến áp 500 kV Nam Trung bộ đã có tên trong Quy hoạch điện 8 (điều chỉnh); và các tuyến đường dây truyền tải đấu nối hệ thống điện quốc gia.
UBND tỉnh Lâm Đồng đề nghị Ban Chỉ đạo nhà nước về các công trình, dự án quan trọng quốc gia về năng lượng và Bộ Công Thương xem xét, giao Tập đoàn Điện lực Việt Nam sớm thực hiện khảo sát, xác định vị trí các trạm biến áp 500 kV Nam Trung bộ (gom công suất lên bờ thuộc khu vực các xã ven biển phía đông tỉnh Lâm Đồng).
Hiện nay, UBND tỉnh Lâm Đồng dự kiến quy hoạch 3 vị trí đặt các trạm biến áp 500 kV tại các xã Liên Hương, Hoà Thắng và Tân Thành. Việc khảo sát sớm các trạm biến áp và hướng tuyến đường dây 500 kV và 220 kV sẽ giúp Lâm Đồng có kế hoạch sử dụng đất, xây dựng các quy hoạch khác, không để xảy ra chồng lấn hoặc gặp khó khăn, vướng mắc trong việc tìm vị trí đặt trạm biến áp trong các năm tiếp theo.
Theo thống kê của Sở Công thương tỉnh Lâm Đồng, vùng biển Kê Gà (xã Tân Thành, huyện Hàm Thuận Nam trước đây) đã có Công ty Enterprize Energy Pte.Ltd (Anh) đề xuất, nghiên cứu, khảo sát thực hiện dự án điện gió Thăng Long Wind; nhưng nay lại có thêm 2 nhà đầu tư đề nghị khảo sát để thực hiện dự án chồng lấn lên vùng biển này.
Tương tự, tại vùng biển Tuy Phong (Bình Thạnh và Phan Rí Cửa) cũng có nhiều nhà đầu tư đề nghị được khảo sát, quan trắc biển để phát triển dự án chồng lấn lên nhau.
Do vậy, UBND tỉnh Lâm Đồng kiến nghị cần có một cơ quan chủ trì, đứng ra điều phối, thống nhất từng vị trí của các dự án, tránh trường hợp trùng lắp giữa các nhà đầu tư, đồng thời để đảm bảo quy hoạch không gian biển, luồng hàng hải, dầu khí và an ninh quốc phòng.
