Mới đây, UBND TP.HCM vừa công bố danh sách phân loại đơn vị hành chính cấp xã đợt 1 bao gồm 126 xã phường. Trong khi TP.HCM mới sau sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu có 168 xã phường, đặc khu.
Liên quan vấn đề này, đại diện Sở Nội vụ TP.HCM cho biết hiện thành phố mới công bố danh sách phân loại đợt 1 nên một số địa phương vẫn đang tiếp tục rà soát thủ tục, hồ sơ. Đồng thời, có xã dự kiến nộp hồ sơ để xét trình thành chính quyền đô thị (tức chuyển từ xã lên phường – PV).
Theo Nghị định 307/2025/NĐ-CP, hệ thống đơn vị hành chính được phân loại theo từng cấp. Trong đó, TP.HCM cùng Hà Nội là đơn vị hành chính cấp tỉnh loại đặc biệt, các tỉnh được phân thành ba loại gồm loại 1, 2 và 3. Ở cấp cơ sở, xã được chia thành ba loại 1, 2, 3, còn phường và đặc khu được phân thành bốn loại gồm loại đặc biệt, loại 1, 2 và 3.
Việc phân loại đơn vị hành chính để đánh giá quy mô, trình độ phát triển cũng như mức độ đáp ứng của bộ máy chính quyền địa phương trên từng địa bàn.
Đây là cơ sở để hoạch định chính sách phát triển kinh tế – xã hội, tổ chức bộ máy, xác định biên chế và chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức phù hợp với từng loại đơn vị hành chính.
Theo quy định, việc phân loại được làm bằng phương pháp tính điểm, với tổng điểm tối đa 100 điểm, kèm điểm ưu tiên nếu có. Các tiêu chí chấm điểm gồm quy mô dân số, diện tích tự nhiên, điều kiện phát triển kinh tế – xã hội và các yếu tố đặc thù.
Cụ thể, tiêu chí dân số và diện tích được tính theo quy mô, mức tăng thêm được quy đổi thành điểm nhưng có giới hạn tối đa. Nhóm tiêu chí kinh tế – xã hội đánh giá khả năng cân đối ngân sách, cơ cấu kinh tế, tốc độ tăng trưởng, tỉ lệ lao động phi nông nghiệp, thu nhập và các chỉ số liên quan.
Ví dụ, một xã có quy mô dân số trên 16.000 người sẽ được tính từ mức cơ bản 10 điểm, cứ thêm 1.000 người được cộng 0,5 điểm nhưng tối đa không quá 25 điểm. Tương tự, phường thuộc thành phố trực thuộc trung ương từ 21.000 người trở xuống được tính 10 điểm, trên 21.000 người thì cứ thêm 1.000 người được tính thêm 0,5 điểm, cũng tối đa không quá 25 điểm…
Ngoài ra, một số yếu tố đặc thù như vị trí chiến lược đặc biệt, vai trò trung tâm, di sản, hay đặc điểm dân cư cũng được tính điểm.
Trên cơ sở tổng điểm, đơn vị hành chính được xếp loại 1 khi đạt từ 75 điểm trở lên, loại 2 từ 60 đến dưới 75 điểm và loại 3 dưới 60 điểm. Riêng phường và đặc khu có thể được xếp loại đặc biệt khi đạt từ 90 điểm trở lên và đáp ứng các tiêu chí ưu tiên theo quy định.
Theo lộ trình, TP.HCM sẽ tiếp tục công bố các đợt phân loại tiếp theo sau khi hoàn tất việc rà soát, thẩm định hồ sơ tại các địa phương còn lại.
UBND TP.HCM vừa có văn bản chấp thuận đề xuất của Sở Xây dựng về việc giao Trung tâm quản lý Giao thông và Hạ tầng kỹ thuật chủ động sử dụng trước nguồn vốn chi thường xuyên - duy tu giao thông để sửa chữa đường Bến Nghé và đường Lưu Trọng Lư (phường Tân Thuận). Đây là 2 tuyến đường huyết mạch ra vào cụm cảng Tân Thuận.
Việc triển khai được thực hiện trong thời gian chờ hoàn tất các thủ tục điều chuyển tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ theo quy định.
Theo chỉ đạo, Sở Tài chính được giao chủ trì, tham mưu UBND TP.HCM bổ sung dự toán chi ngân sách cho công tác duy tu giao thông năm 2026 đối với Sở Xây dựng, nhằm đảm bảo nguồn lực thực hiện sửa chữa hai tuyến đường trọng điểm này.
Cùng với đó, Sở Xây dựng được giao tham mưu Chủ tịch UBND TP.HCM thực hiện điều chuyển tài sản kết cấu hạ tầng đường Bến Nghé và Lưu Trọng Lư từ UBND phường Tân Thuận sang Trung tâm quản lý Giao thông và Hạ tầng kỹ thuật quản lý.
Đơn vị này cũng sẽ chủ trì, phối hợp Công an TP.HCM và các đơn vị liên quan xây dựng quy chế phối hợp liên ngành trong xử lý các bất cập về hạ tầng và tổ chức giao thông khu vực cảng, khu chế xuất Tân Thuận, trình UBND TP.HCM ban hành.
Theo Sở Xây dựng, khu vực cảng Tân Thuận, Bến Nghé, VICT và ILS GAS Sài Gòn hiện có khoảng 1.700 doanh nghiệp đang hoạt động, cùng khoảng 3.000 cư dân sinh sống. Đây là đầu mối vận tải hàng hóa quan trọng của TP.HCM, với lưu lượng lớn xe container và xe tải nặng hoạt động liên tục.
Hệ thống giao thông khu vực gồm các tuyến Liên Cảng A5, Bến Nghé, Lưu Trọng Lư và kết nối ra bên ngoài thông qua các trục chính như đường Huỳnh Tấn Phát, đường Nguyễn Văn Linh. Đáng chú ý, 2 tuyến Bến Nghé và Lưu Trọng Lư đóng vai trò trục độc đạo kết nối khu cảng với mạng lưới giao thông bên ngoài.
Tuy nhiên, sau thời gian dài khai thác với mật độ xe tải nặng cao, 2 tuyến đường này đã xuống cấp nghiêm trọng. Tình trạng hư hỏng mặt đường không chỉ gây mất an toàn giao thông mà còn dẫn đến ùn tắc kéo dài, đặc biệt tại khu vực cổng cảng.
Ùn tắc không dừng lại ở phạm vi nội khu mà còn lan ra các tuyến kết nối quan trọng như đường Nguyễn Văn Linh, đường Huỳnh Tấn Phát, ảnh hưởng đến giao thông khu vực cửa ngõ phía nam TP.HCM và hoạt động logistics toàn thành phố.
Sở Xây dựng cho biết, do đặc thù phục vụ vận tải hàng hóa với lưu lượng xe container lớn, yêu cầu bảo trì, sửa chữa đối với 2 tuyến đường này cao hơn so với các tuyến đường đô thị thông thường. Trong khi đó, nguồn vốn duy tu giao thông dự kiến phân bổ cho UBND phường Tân Thuận còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu thực tế.
Trên cơ sở đó, Công an TP.HCM và UBND phường Tân Thuận đã thống nhất đề xuất giao Trung tâm quản lý Giao thông và Hạ tầng kỹ thuật trực tiếp quản lý, bảo trì 2 tuyến đường nhằm đảm bảo tính đồng bộ trong tổ chức giao thông và kịp thời xử lý các hư hỏng phát sinh.
Việc sửa chữa khẩn cấp đường Bến Nghé và Lưu Trọng Lư được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện điều kiện lưu thông khu vực cảng, giảm áp lực ùn tắc, đồng thời nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống logistics tại cửa ngõ phía nam TP.HCM trong thời gian tới.
UBND TP.HCM vừa ban hành kế hoạch triển khai Nghị quyết 10/2026 của HĐND TP.HCM về hỗ trợ chi quà tặng cho người có công với cách mạng, thân nhân người có công, các đối tượng bảo trợ xã hội, hộ nghèo và hộ cận nghèo nhân kỷ niệm 50 năm ngày thành phố Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2.7.1976 - 2.7.2026).
Theo kế hoạch, việc chi quà sẽ được UBND các xã, phường và đặc khu Côn Đảo hoàn thành trong tháng 7.2026. Kinh phí thực hiện theo mức hỗ trợ đã được HĐND TP.HCM thông qua.
Cụ thể, TP.HCM chi quà tặng bằng tiền, mức 500.000 đồng/người đối với người có công với cách mạng, con liệt sĩ, thân nhân liệt sĩ, thân nhân người có công với cách mạng đang hưởng trợ cấp tuất hằng tháng, đối tượng bảo trợ xã hội.
Đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo theo kết quả rà soát năm 2025 đã được UBND TP.HCM phê duyệt, mức hỗ trợ là 1 triệu đồng/hộ. Trong dịp này, TP.HCM sẽ dành hơn 179 tỉ đồng từ ngân sách để tặng quà dịp 50 năm thành phố mang tên Bác.
UBND TP.HCM yêu cầu việc chi trả phải bảo đảm đúng đối tượng, công khai, minh bạch, không để xảy ra tình trạng trùng lặp hoặc bỏ sót. Các địa phương phải rà soát kỹ danh sách trước khi chi, đồng thời chịu trách nhiệm về tính chính xác của dữ liệu.
Thành phố cũng lưu ý không thực hiện hỗ trợ đối với các trường hợp đã chấm dứt hưởng chế độ, đã chuyển nơi quản lý ra ngoài TP.HCM, đã từ trần hoặc đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội theo quy định mới.
UBND các xã, phường và đặc khu Côn Đảo có trách nhiệm chủ động cân đối ngân sách nếu phát sinh tăng đối tượng được hỗ trợ; đồng thời tăng cường tự kiểm tra, giải quyết kịp thời các khiếu nại, tố cáo liên quan đến việc chi trả.
Sáng 22.5, UBND TP.HCM tổ chức hội thảo tham vấn ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, trí thức tiêu biểu về dự thảo luật Đô thị đặc biệt.
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, cho biết thời gian qua, TP.HCM đã thực hiện thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù của Quốc hội, tạo ra những thành tựu, kết quả quan trọng.
Tuy nhiên, các cơ chế thí điểm đặc thù còn giới hạn về thời gian, đôi khi thiếu đồng bộ trong hệ thống pháp luật và chưa tạo được khung thể chế ổn định, lâu dài để thành phố phát triển. Do đó, TP.HCM cần chuyển các cơ chế, chính sách đặc thù thành khung pháp lý đặc biệt, vượt trội, tạo điều kiện để thành phố bứt phá mạnh mẽ.
Dự thảo luật Đô thị đặc biệt gồm 9 chương, 45 điều, tập trung vào các nhóm vấn đề lớn về tổ chức chính quyền, chế độ công vụ; quy hoạch, xây dựng, phát triển đô thị và trật tự an toàn đô thị; phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội; nguồn lực phát triển đô thị đặc biệt; liên kết, phát triển vùng và bảo vệ môi trường.
Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, cho biết bố cục dự thảo luật Đô thị đặc biệt tương tự như luật Thủ đô với cách tiếp cận phân quyền tối đa theo 3 nguyên tắc. Cụ thể, những thẩm quyền của Quốc hội giao về cho HĐND TP.HCM, những thẩm quyền của Chính phủ giao cho UBND TP.HCM và thẩm quyền của Thủ tướng giao cho Chủ tịch UBND TP.HCM.
Theo bà Hạnh, từ nền tảng của luật Thủ đô, luật hóa các nghị quyết đặc thù cho TP.HCM và đề xuất chính sách mới, dự thảo luật Đô thị đặc biệt đưa ra gần 300 thẩm quyền, trong đó HĐND TP.HCM có hơn 140 thẩm quyền, UBND TP.HCM có hơn 130 thẩm quyền và Chủ tịch UBND TP.HCM có hơn 20 thẩm quyền.
Về sự ưu tiên, luật Đô thị đặc biệt sẽ được ưu tiên áp dụng khi xung đột với các luật khác, HĐND TP.HCM có quyền chọn áp dụng chính sách ưu đãi, thuận lợi hơn do Trung ương ban hành sau thời điểm luật có hiệu lực. Giám đốc Sở Tư pháp cho biết khoảng 30 - 35% cơ chế chính sách mới mang tính đặc thù của TP.HCM được đưa vào dự thảo luật Đô thị đặc biệt.
Tiến sĩ (TS) Trần Du Lịch, nguyên Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM, đánh giá luật Đô thị đặc biệt là đạo luật về phân cấp, phân quyền tháo gỡ điểm nghẽn thể chế cho TP.HCM. "Nếu TP.HCM bỏ qua thì sẽ không còn cơ hội xây dựng thể chế phù hợp", ông Lịch nói, và cho biết tinh thần xây dựng pháp luật hiện nay là đẩy mạnh phân quyền.
Từ thực tiễn luật Thủ đô, ông Lịch đề xuất phân quyền theo hướng những gì không nằm trong phạm trù an ninh, quốc phòng, đối ngoại, dân tộc, tôn giáo thì đưa vào luật. Việc phân quyền nhằm giải quyết vấn đề tồn tại trong tổ chức bộ máy, dứt khoát không còn cơ chế xin cho, nhất là về ngân sách.
"Cơ chế hành chính hiện nay phải họp triền miên suốt ngày suốt đêm, văn bản đẩy sở này qua sở kia mà việc không chạy", ông Lịch nói, đồng thời nhận định đây là vấn đề cốt lõi mà luật Đô thị đặc biệt cần phải giải quyết.
Vị chuyên gia này đề xuất đổi mới trong tổ chức bộ máy theo hướng cấp sở là cơ quan quản lý nhà nước chứ không chỉ tham mưu, giúp việc; các thủ tục hành chính giao cho HĐND TP.HCM quyết định. Ngoài ra, ông Lịch cũng cho rằng nên giao quyền tự quyết cho TP.HCM về phúc lợi xã hội, biên chế, xử lý công sản…
