Những người đang có mặt trên bãi biển thuộc bán đảo Valdes (Argentina) đã rất kinh ngạc khi chứng kiến khoảnh khắc cá voi sát thủ lao vào sát bờ để tấn công một con sư tử biển.
Dường như con cá voi sát thủ đã theo dõi đàn sư tử biển từ xa và bất ngờ lao tới tấn công khi con mồi không đề phòng. Con cá voi sát thủ đã cắn chặt vào sư tử biển, liên tục quăng quật con vật trước khi kéo con mồi ra xa.
Đoạn video cho thấy kỹ năng săn mồi đầy ấn tượng của cá voi sát thủ, xứng đáng là loài vật đứng đầu chuỗi thức ăn dưới đại dương.
Cậu bé đang đi ngoài sân bất ngờ bị rắn lao ra tấn công
Đoạn video được camera giám sát ghi lại tại Lâm Đồng, cho thấy khoảnh khắc một cậu bé đang chạy qua sân, bất ngờ bị một con rắn lao ra tấn công. Sau khi tung ra cú mổ đầu tiên không trúng đích, con rắn đã tiếp tục trườn theo cậu bé để tiếp tục tấn công.
May mắn cậu bé đã kịp thời phát hiện con rắn nên nhanh chóng bỏ chạy trước khi bị con vật cắn trúng.
Hình ảnh từ camera không đủ sắc nét để có thể nhận diện con rắn trong trường hợp này là loài gì. Tuy nhiên, dựa vào hình dáng và tư thế tấn công, nhiều chuyên gia nhận định nhiều khả năng đây là một cá thể rắn hổ ngựa, loài thuộc họ rắn nước, có bản tính rất hung dữ nhưng hoàn toàn vô hại với con người.
Voi con nhút nhát bám đuôi mẹ lội qua sông
Chú voi con này dường như lần đầu lội qua sông nên đã thể hiện rõ sự nhút nhát và lo lắng, luôn đi sát và bám chặt đuôi mẹ để không bị dòng nước cuốn đi.
Voi mẹ nhận thấy rõ sự lo lắng của con nên cũng di chuyển một cách chậm rãi để bảo vệ con, tránh trường hợp voi con bị cá sấu tấn công.
Kết cục của linh dương khi lâm vào tình cảnh tiến thoái lưỡng nan
Con linh dương Nyala đực bị đàn chó hoang châu Phi rượt đuổi, buộc nó phải nhảy xuống nước để trốn. Tuy nhiên, con linh dương này lại vô tình lạc vào lãnh thổ của hà mã.
Trong khi linh dương đang phải lo đối phó với bầy chó hoang trên bờ và hà mã dưới nước, tử thần thực sự đã bất ngờ xuất hiện và kết liễu con vật.
Trăn khổng lồ trườn qua đường gây cản trở giao thông
Các tài xế khi lái xe qua tuyến đường cắt ngang vườn quốc gia Everglades (bang Florida, Mỹ) đã kinh hãi khi nhìn thấy một con trăn Miến Điện kích thước khổng lồ trườn qua đường.
Trăn Miến Điện là một trong những loài bò sát lớn nhất thế giới và là loài xâm lấn gây hại tại Florida. Luật pháp tại bang này khuyến khích người dân tiêu diệt trăn Miến Điện để bảo vệ các loài động vật bản địa bị loài trăn này ăn thịt làm suy giảm số lượng.
Lửng mật tuyệt vọng tìm cách thoát khỏi móng vuốt báo hoa mai
Lửng mật là loài động vật nổi tiếng cứng đầu và sẵn sàng chống lại các loài săn mồi to lớn khác như sư tử, báo hoa mai hay linh cẩu… Tuy nhiên, đôi khi chúng vẫn lâm vào hoàn cảnh thất thế và trở thành con mồi.
Cận cảnh quá trình phát triển của bọ cánh cứng Hercules từ trứng đến trưởng thành
Bọ cánh cứng Hercules là một trong những loài côn trùng lớn nhất thế giới, được tìm thấy trong các khu rừng mưa nhiệt đới ở khu vực Nam Mỹ, Trung Mỹ, Mexico và một số đảo Caribbean.
Loài bọ này nổi bật với chiếc sừng có thể dài đến hơn 10cm, giúp toàn bộ cơ thể dài đến 18cm. Đây cũng là loài bọ rất khỏe, có khả năng nâng vật nặng gấp 100 lần trọng lượng cơ thể.
Thức ăn của loài bọ này là gỗ mục nát, trái cây chín hoặc nhựa cây.
Bọ Hercules trải qua biến thái hoàn toàn, gồm 4 giai đoạn: trứng, ấu trùng, nhộng và trưởng thành. Loài bọ này có thể phải mất đến 2 năm để phát triển từ trứng đến lúc trưởng thành, trong đó giai đoạn ấu trùng kéo dài nhất, có thể lên đến 18 tháng.
Đoạn video dưới đây sẽ cho thấy trọn vẹn quá trình phát triển của bọ Hercules từ trứng đến khi trưởng thành.
Gia đình báo săn bất lực đứng nhìn linh cẩu cướp con mồi
Báo săn là loài động vật săn mồi chạy nhanh nhất thế giới, với khả năng đạt tốc độ tối đa 120 km/h trong một thời gian ngắn. Tuy nhiên, báo săn lại không phải là loài săn mồi có sức mạnh vượt trội.
Đoạn video cho thấy 4 con báo săn sau khi hợp lực săn mồi, nhưng vẫn không đủ sức mạnh để xua đuổi con linh cẩu, để cho con vật này cướp miếng mồi ngay trước mặt mà không thể làm gì được.
Chó tấn công tên cướp để bảo vệ chủ
Người đàn ông đang dẫn chó đi dạo bất ngờ bị một thanh niên tiến đến lục túi để cướp tài sản. Khi thấy chủ bị đe dọa, chú chó đã lập tức lao vào tấn công tên cướp để bảo vệ người này.
Hoảng sợ trước thái độ hung dữ của chú chó, tên cướp đã phải nhảy lên xe của đồng bọn để bỏ chạy.
Sư tử cái tìm cách quyến rũ con đực để cướp miếng mồi
Đoạn video được một hướng dẫn viên du lịch ghi lại tại Khu bảo tồn thiên nhiên Classic Zambia (Zambia), cho thấy sư tử đực đang thưởng thức bữa ăn vừa cướp được từ một con báo hoa mai.
Do thịt trên xác linh dương sót lại không còn nhiều, sư tử đực rõ ràng không có ý định chia sẻ bữa ăn này cho ai khác, ngay cả khi một con sư tử cái đang tiến đến gần.
Sư tử cái hiểu rõ nó sẽ không có bất kỳ cơ hội nào để có thể giành được miếng mồi từ con đực. Do vậy, con vật đã sử dụng “chiến thuật quyến rũ” để đánh lạc hướng sư tử đực.
Con sư tử cái đã thực hiện các động tác nhẹ nhàng nhưng đầy khiêu khích như dụi đầu vào cổ và quất đuôi vào mặt con đực. Đáp lại động tác đầy quyến rũ của con cái, sư tử đực cũng lập tức đứng dậy và cho thấy nó đã bị “khuất phục” hoàn toàn bởi con cái.
Khi nhận thấy sư tử đực đã bị đánh lạc hướng, sư tử cái bất ngờ tha miếng mồi đang nằm dưới đất để bỏ chạy nhanh nhất có thể. Tuy nhiên, do miếng mồi vướng víu, sư tử cái đã không thể chạy nhanh nên bị sư tử đực bắt kịp. Biết rằng không thể chạy thoát cùng miếng mồi, sư tử cái đã chấp nhận thả miếng mồi lại và bỏ đi.
Báo hoa mai tức giận khi bị linh cẩu phá vỡ thời gian nghỉ ngơi
Báo hoa mai đang nằm nghỉ ngơi và tranh thủ chải chuốt lại bộ lông của mình, mà không hay biết một con linh cẩu đang tiến đến từ phía sau. Khi phát hiện ra linh cẩu, báo hoa mai đã giật mình và lập tức thủ thế, đề phòng bị linh cẩu tấn công.
Tuy nhiên, linh cẩu cho thấy nó chỉ đang đi dạo và không hề có ý định tấn công báo hoa mai. Bản thân báo cũng biết rõ rằng nó sẽ không đủ sức để chiến thắng một con linh cẩu trưởng thành, do vậy cuộc chạm trán giữa hai con vật đã kết thúc mà không có cuộc chiến nào xảy ra.
Theo Viện Hàn lâm Khoa học - Công nghệ Việt Nam, ung thư hạch (u lympho) là bệnh lý ác tính của hệ bạch huyết, xảy ra khi các tế bào lympho phát triển bất thường và mất kiểm soát.
Điều đáng nói là bệnh thường khởi phát âm thầm với những biểu hiện dễ bị bỏ qua như nổi hạch không đau, mệt mỏi hay sụt cân. Dù y học đã có nhiều tiến bộ trong điều trị, hiệu quả vẫn khác nhau rõ rệt giữa các bệnh nhân.
Nguyên nhân được cho là liên quan đến sự khác biệt về gen và tình trạng hoạt động của hệ miễn dịch, những yếu tố chưa được hiểu đầy đủ, đặc biệt trên bệnh nhân Việt Nam.
Trong những năm gần đây, nghiên cứu ung thư hạch đang dần chuyển hướng từ điều trị triệu chứng sang tìm hiểu “gốc rễ” của bệnh ở cấp độ tế bào và di truyền.
Tế bào gốc tạo máu CD34+ là nguồn sinh ra các tế bào miễn dịch cùng với các tế bào như tế bào tua và đại thực bào được xem là những mắt xích quan trọng.
Bên cạnh đó, các gen điều hòa miễn dịch như A20 hay CYLD có thể đóng vai trò quyết định trong việc bệnh tiến triển ra sao và đáp ứng điều trị như thế nào. Tuy nhiên, mối liên hệ giữa đột biến gen, chức năng tế bào miễn dịch và cơ chế sinh bệnh vẫn còn là khoảng trống lớn.
Xuất phát từ thực tế đó, PGS.TS. Nguyễn Thị Xuân và nhóm nghiên cứu Viện Sinh học - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã thực hiện đề tài “Nghiên cứu vai trò của một số gen điều hòa chức năng tế bào gốc CD34+ và tế bào tua phục vụ công tác điều trị bệnh ung thư hạch".
Nghiên cứu tập trung giải mã các biến đổi gen trên tế bào CD34+ và làm rõ vai trò của các gen điều hòa trong ung thư hạch. Bằng cách kết hợp công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới và chỉnh sửa gen hiện đại, nghiên cứu góp phần làm sáng tỏ cơ chế bệnh, mở ra hướng tiếp cận điều trị cá thể hóa phù hợp với đặc điểm di truyền của từng bệnh nhân, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị trong tương lai.
Từ phát hiện gen đến gợi mở điều trị trúng đích
Một trong những điểm nổi bật của nghiên cứu là việc giải trình tự hệ gen trên tế bào gốc CD34+, nhóm tế bào rất hiếm nhưng lại được xem là “khởi nguồn” của hệ miễn dịch.
Từ đó, nhóm nghiên cứu đã phát hiện nhiều biến thể gen liên quan trực tiếp đến ung thư hạch, trong đó đáng chú ý là các gen như NCF1, MMP9, VDR và đặc biệt là CNN2, MUC4 những gen xuất hiện với tần suất cao ở bệnh nhân.
Các kết quả này giúp làm rõ hơn bức tranh di truyền của bệnh vốn còn nhiều khoảng trống nhất là trên người Việt Nam.
Nghiên cứu cho thấy, khi hai gen CNN2 và MUC4 hoạt động ở mức thấp, bệnh có xu hướng tiến triển nặng hơn, kèm theo các dấu hiệu như phản ứng viêm tăng hoặc rối loạn các chỉ số máu.
Điều này mở ra khả năng sử dụng các gen này như “tín hiệu cảnh báo sớm”, giúp bác sĩ nhận diện nhóm bệnh nhân nguy cơ cao để có hướng điều trị phù hợp hơn.
Đáng chú ý, việc tập trung vào tế bào CD34+ thay vì chỉ nghiên cứu trực tiếp trên tế bào khối u đã giúp phát hiện những biến thể gen “ẩn” mà trước đây ít được chú ý. Đây được xem là bước tiến quan trọng, góp phần tiếp cận ung thư hạch từ giai đoạn sớm nhất của quá trình hình thành bệnh.
Theo PGS.TS. Nguyễn Thị Xuân, chính những khác biệt này lý giải vì sao có bệnh nhân đáp ứng điều trị tốt trong khi bệnh nhân khác lại tiến triển nặng hơn. Từ hiểu biết về vai trò của các gen trong hoạt động của hệ miễn dịch, nhóm có thêm cơ sở hướng tới nghiên cứu giải pháp phù hợp hơn cho từng bệnh nhân.
Đặc biệt, nghiên cứu đã chỉ ra rằng gen A20 đóng vai trò như một “công tắc” điều khiển hoạt động của tế bào miễn dịch. Khi gen này hoạt động bất thường, khả năng nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư của tế bào tua và đại thực bào bị ảnh hưởng rõ rệt.
Ngược lại, nếu điều chỉnh được hoạt động của gen A20, hiệu quả tiêu diệt tế bào ung thư có thể được cải thiện.
Một phát hiện đáng chú ý khác là sự khác biệt trong tác động của thuốc hóa trị. Nghiên cứu cho thấy, một số thuốc như Doxorubicin không chỉ tiêu diệt tế bào ung thư mà còn “kích hoạt” hệ miễn dịch tham gia vào quá trình này.
Đặc biệt, khi kết hợp với các thuốc nhắm vào đường tín hiệu như Everolimus, hiệu quả điều trị có thể được tăng cường ở những bệnh nhân có bất thường gen nhất định. Đây là cơ sở quan trọng cho việc phát triển các phác đồ điều trị kết hợp, cá thể hóa theo từng bệnh nhân.
Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng làm rõ vai trò của gen CNN2 trong việc điều hòa hoạt động của tế bào tua, một trong những “chiến binh” quan trọng của hệ miễn dịch. Gen này ảnh hưởng đến nhiều quá trình như viêm, chết tế bào và khả năng đáp ứng miễn dịch, cho thấy tiềm năng trở thành mục tiêu mới trong điều trị.
Các kết quả đã được công bố trên nhiều tạp chí khoa học uy tín trong và ngoài nước, góp phần khẳng định chất lượng và tính hội nhập quốc tế của công trình. Đồng thời, đề tài cũng tham gia đào tạo nguồn nhân lực nghiên cứu trình độ cao, tạo nền tảng cho các hướng nghiên cứu tiếp theo.
Việc giải mã các biến đổi gen trong nhóm tế bào này không chỉ giúp làm rõ cơ chế hình thành bệnh mà còn mở ra hướng điều trị trúng đích, cá thể hóa cho từng bệnh nhân trong tương lai.
Theo ông Lưu Quang Minh, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học, Kỹ thuật và Công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ, Quyết định 21/2026/QĐ-TTg về danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm ưu tiên đã xác lập một khung pháp lý mới, thay thế Quyết định số 1131 trước đây.
Khung chính sách này đóng vai trò định hướng cho dòng vốn đầu tư, hoạt động nghiên cứu khoa học của các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học.
Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận lần này không bắt đầu từ việc chạy theo các xu hướng công nghệ thế giới một cách cảm tính. Danh mục ưu tiên được xây dựng từ các yêu cầu thực tế, các bài toán lớn của nền kinh tế trong từng ngành, từng lĩnh vực trọng điểm.
Cách làm này được kỳ vọng giúp hạn chế tình trạng đầu tư theo phong trào, phân bổ nguồn lực dàn trải nhưng không hình thành được năng lực thực chất hoặc sản phẩm thương mại hóa có giá trị.
Trong danh mục được phê duyệt, Chính phủ tập trung vào các lĩnh vực có khả năng tạo động lực phát triển mạnh như robot, công nghệ lượng tử, an ninh mạng, vi sinh tiên tiến, năng lượng mới, vật liệu mới, công nghệ hàng không vũ trụ và hệ thống giao thông đường sắt hiện đại.
Đây là những lĩnh vực có tính nền tảng, có thể giúp Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ, tự sản xuất sản phẩm trong nước, thay thế một phần hàng nhập khẩu và bảo đảm an ninh kinh tế quốc gia.
Từ danh mục ưu tiên đến chuỗi hành động cụ thể
Theo ông Minh, kinh nghiệm triển khai khoa học công nghệ nhiều năm qua cho thấy, nếu chỉ ban hành danh mục ưu tiên mà thiếu nhiệm vụ cụ thể, thiếu chủ thể thực hiện và thiếu cơ chế đánh giá đầu ra, chính sách rất dễ chậm đi vào cuộc sống.
Để giải quyết điểm nghẽn này, Quyết định số 808 được ban hành nhằm cụ thể hóa các mục tiêu định hướng.
Nếu Quyết định 21/2026 trả lời câu hỏi Việt Nam cần ưu tiên những công nghệ nào, thì Quyết định 808 làm rõ các ưu tiên đó sẽ được triển khai bằng nhiệm vụ gì, gắn với bài toán nào, do ai thực hiện và hướng tới kết quả đầu ra ra sao.
Mô hình triển khai theo chuỗi yêu cầu xác định rõ từ bài toán lớn của thực tiễn, sản phẩm mục tiêu, công nghệ lõi cần làm chủ, đơn vị thực hiện cho đến thị trường tiêu thụ. Đây là cách tiếp cận nhằm khắc phục tình trạng nghiên cứu khoa học tách rời nhu cầu đời sống và thị trường.
Để các kết quả nghiên cứu không bị “xếp ngăn kéo”, Bộ Khoa học và Công nghệ được giao vai trò kiến tạo các hạ tầng nền tảng. Trong đó có hạ tầng tính toán dữ liệu lớn phục vụ trí tuệ nhân tạo, hệ thống phòng thí nghiệm, trung tâm thử nghiệm đạt chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn kỹ thuật, quy chuẩn và cơ chế bảo hộ sở hữu trí tuệ.
Những yếu tố này được xem là bệ đỡ quan trọng để sản phẩm công nghệ có thể đi từ phòng thí nghiệm ra thị trường.
Doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm
Quy định mới cũng thể hiện rõ tư duy huy động sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội. Phát triển công nghệ chiến lược không phải nhiệm vụ riêng của ngành khoa học và công nghệ, mà cần sự tham gia của cả hệ thống.
Trong đó, Bộ Khoa học và Công nghệ giữ vai trò điều phối, hướng dẫn, kết nối và hoàn thiện cơ chế. Các bộ, ngành, địa phương là chủ thể đặt hàng những bài toán lớn trong phạm vi quản lý, đồng thời mở rộng không gian thử nghiệm chính sách cho các sản phẩm mới.
Đáng chú ý, doanh nghiệp được xác định là trung tâm của quá trình triển khai. Doanh nghiệp không chỉ đầu tư nguồn lực, mà còn chủ trì phát triển, thương mại hóa sản phẩm và mở rộng thị trường.
Ở chiều ngược lại, các viện nghiên cứu và trường đại học cung cấp nền tảng tri thức, kết quả nghiên cứu nguồn và đào tạo nhân lực chất lượng cao.
Sự phối hợp này được kỳ vọng tạo ra sự dịch chuyển từ nghiên cứu phân tán sang triển khai có trọng tâm, từ hỗ trợ riêng lẻ sang hỗ trợ đồng bộ theo chuỗi giá trị.
Về lâu dài, đây là tiền đề để Việt Nam hình thành năng lực công nghệ nội sinh, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, giảm phụ thuộc vào nước ngoài và thúc đẩy các ngành công nghiệp mới phát triển dựa trên tri thức, dữ liệu và đổi mới sáng tạo.
Theo Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA), tiểu hành tinh (152637) 1997 NC1 dự kiến tiếp cận gần Trái Đất nhất vào khoảng 7h15 sáng ngày 27/6 theo giờ EDT, tức khoảng 18h15 cùng ngày theo giờ Việt Nam.
Khi đó, nó sẽ ở cách hành tinh của chúng ta khoảng 2,56 triệu km, tức hơn 6 lần khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trăng.
Tiểu hành tinh 1997 NC1 được phát hiện vào năm 1997. Dựa trên lượng ánh sáng Mặt Trời mà nó phản xạ, các nhà khoa học ước tính tiểu hành tinh này có kích cỡ khoảng 750-1.650m, dù một số đánh giá cho rằng kích thước thực tế có thể nhỏ hơn.
Vật thể này đang di chuyển với tốc độ gần 9km/giây và không có khả năng va chạm với Trái Đất.
Ông Juan Luis Cano, chuyên gia thuộc Văn phòng Phòng thủ Hành tinh của ESA cho biết, những lần một vật thể có kích thước như vậy tiếp cận Trái Đất ở khoảng cách gần chỉ xảy ra vài năm một lần.
"Tuy nhiên, ánh sáng từ Mặt Trăng gần đó có thể gây khó khăn cho việc quan sát khi tiểu hành tinh ở vị trí gần nhất với Trái Đất", đại diện ESA cho biết.
Người quan sát ở một số khu vực thuộc Bắc bán cầu có thể nhìn thấy 1997 NC1 khi nó đang tiến đến gần Trái Đất. Khi bay ngang qua Trái Đất, vật thể có thể được quan sát từ nhiều nơi trước khi chỉ còn thuận lợi với người quan sát ở Nam bán cầu trong giai đoạn rời xa. Những người yêu thiên văn có thể quan sát nếu dùng ống nhòm công suất lớn hoặc kính thiên văn nhỏ trong điều kiện bầu trời đủ tối.
Các nhà khoa học cho biết, dù Trái Đất thường xuyên có những lần “chạm mặt” với các tiểu hành tinh, các sự kiện thực sự gây hậu quả nghiêm trọng là tương đối hiếm.
Bằng chứng lâu đời nhất về một vụ va chạm tiểu hành tinh với Trái Đất để lại hậu quả nghiêm trọng được xác định có niên đại khoảng 3 tỷ năm trước. 66 triệu năm trước, một thiên thạch được cho là đã góp phần dẫn đến sự tuyệt chủng của khủng long đã lao xuống khu vực ngày nay là vịnh Mexico.
Sự kiện tương tự gần đây nhất được biết đến là sự kiện Tunguska xảy ra vào năm 1908. Khi đó, một thiên thạch rộng khoảng 55m phát nổ trên bầu trời một vùng hẻo lánh của Nga, giải phóng năng lượng tương đương hàng megaton thuốc nổ TNT và san phẳng khoảng 2.150km² rừng ở Siberia.
