Thủ khoa Đồng Tháp chỉ mất 30 phút để đạt điểm tuyệt đối thi lớp 10 chuyên

Trước thực tế này, nhà trường phải thay đổi dạy học thế nào và cần trang bị năng lực gì cho người học, ngay từ tiểu học?

Chị Phương Anh, có con học tiểu học ở P.An Phú Đông, TP.HCM, giúp con dò bài kiểm tra cuối năm học. Cầm một xấp đề cương các môn của các con, chị chưa nói con đọc thuộc ngay mà nêu câu hỏi. "Vì sao con phải học bảng cửu chương? Ví dụ ở phép nhân 3x9=27, có thể diễn giải bằng phép cộng được không?", chị hỏi bé lớp 3. Tới phần ôn tập viết sáng tạo, chị nói con lập sơ đồ tư duy bố cục để với bất cứ đề bài nào con cũng có thể triển khai. "Sợ nhất là trẻ cầm đề cương bài văn mẫu về học thuộc ra rả, nhưng đến khi ra một đề bài khác, các con "bế tắc", người mẹ cho hay.

Chị chia sẻ thêm: "Khi học hiểu, học sinh (HS) có khả năng tìm tòi, ứng biến trước các tình huống. Ví dụ khi con hiểu về phép cộng, phép nhân, hiểu bản chất về diện tích, chu vi, con sẽ thấy việc học toán thật thú vị chứ không phải chỉ ra rả học thuộc làu làu công thức nhưng không hiểu ý nghĩa bài toán mình vừa làm được".

Thầy Nguyễn Tấn Sang, giáo viên (GV) Trường tiểu học Nguyễn Văn Trân, xã Hưng Long, TP.HCM, khẳng định điều quan trọng ở bậc tiểu học không phải là nhồi nhét trước kiến thức của cấp THCS, THPT mà là trang bị cho các em bộ công cụ về phương pháp tư duy, khả năng tự học và kỹ năng giải quyết vấn đề. Cách làm của thầy Sang là giúp HS hiểu bản chất vấn đề thay vì ghi nhớ máy móc. Điều này được tiến hành trong các tiết học, hoạt động trải nghiệm, thảo luận nhóm, trò chơi học tập, đặt câu hỏi mở để HS suy nghĩ, tìm nhiều cách giải quyết khác nhau.

"Ví dụ trong môn toán lớp 2, thay vì chỉ yêu cầu HS thực hiện phép tính, tôi đưa ra các tình huống là các bài toán gần gũi trong cuộc sống để HS phân tích, lựa chọn cách giải phù hợp. Trong môn tiếng Việt, các em được khuyến khích bày tỏ suy nghĩ cá nhân, liên hệ thực tế và sáng tạo trong cách diễn đạt. Các môn học khác cũng tăng cường hoạt động quan sát, khám phá, trải nghiệm để HS tự tìm ra kiến thức dưới sự hướng dẫn của GV", thầy Sang cho hay.

Tại Trường tiểu học Nguyễn Trường Tộ, P.Xóm Chiếu, TP.HCM, các em HS được khuyến khích đặt các câu hỏi cho GV. Thầy Phan Anh Tuấn, Hiệu trưởng nhà trường, nêu ví dụ trong môn toán, thay vì chỉ dạy công thức, thầy cô tạo các tình huống gần gũi với cuộc sống để HS tìm cách giải quyết và lý giải vì sao chọn cách làm đó. Trong môn tiếng Việt, GV không chỉ dừng lại ở việc giúp HS đọc đúng, hiểu nội dung văn bản mà còn chú trọng phát triển năng lực đọc hiểu, bày tỏ quan điểm cá nhân và liên hệ thực tiễn.

"Chẳng hạn, khi học một bài đọc có nội dung về lòng trung thực, thay vì chỉ hỏi HS nhân vật trong bài đã làm gì, chúng tôi hỏi mở như "Nếu em ở trong tình huống đó, em sẽ lựa chọn như thế nào?"; "Em có đồng tình với cách xử lý của nhân vật không? Vì sao?". Hay sau khi đọc một câu chuyện về bảo vệ môi trường, HS không chỉ trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa mà còn được liên hệ với thực tế ở trường, ở khu dân cư của mình, đề xuất những việc làm cụ thể để giảm rác thải nhựa, giữ gìn vệ sinh chung… Mỗi HS có thể đưa ra một góc nhìn khác nhau và các em được khuyến khích giải thích, bảo vệ ý kiến của mình bằng những lý lẽ phù hợp", thầy Tuấn cho biết.

"Bản thân tôi cho rằng điều quan trọng nhất ở tiểu học không phải là dạy các em biết thật nhiều kiến thức, mà là hình thành cho các em khả năng đặt câu hỏi, biết tìm tòi, biết hợp tác và có tư duy độc lập. Khi có được những năng lực nền tảng đó, HS sẽ thích ứng tốt với các kỳ thi theo định hướng phát triển năng lực cũng như với một xã hội luôn thay đổi từng ngày", thầy Tuấn nói thêm.

Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 (gọi tắt là Chương trình mới) đã áp dụng 6 năm học qua và cho thấy những thay đổi trong cách tiếp cận, trang bị kiến thức, hình thành năng lực phẩm chất cho HS, như năng lực tự chủ - tự học; giao tiếp - hợp tác; năng lực giải quyết vấn đề - sáng tạo. Song, thực tế cho thấy, để đổi mới không nằm ở khẩu hiệu, trước tiên GV phải là người không đi theo lối mòn an toàn.

Cô Nguyễn Yến Nhi, GV chủ nhiệm lớp 5, Trường tiểu học Thuận Kiều, P.Đông Hưng Thuận, TP.HCM, nêu so sánh với chương trình cũ - cô đọc - trò chép; còn chương trình mới, với mô hình lớp học đảo ngược, HS được giao nhiệm vụ tự đọc, tự tìm hiểu thông tin trước, sau đó lên lớp GV và HS cùng thảo luận.

"HS có thể trình bày nhiều cách giải bài toán, miễn ra đáp án đúng. Chúng tôi cũng dạy nhiều bài toán thực tế cho HS, như bài toán vận tốc, thời gian, cho HS tính thời gian di chuyển đến trường. Hay khi học về tỷ số phần trăm, GV nêu đề bài về các chương trình trình khuyến mại, giảm giá 10-20% của mặt hàng trong siêu thị. Còn với phần viết văn sáng tạo, các em được thoải mái đặt câu, phát triển vốn từ, trình bày ý kiến… miễn tuân thủ bố cục, bám sát chủ đề", cô Nhi nói.

Tuy nhiên, theo cô Nhi, không phải lúc nào HS cũng dám bày tỏ ý kiến khác biệt số đông, vẫn còn nhiều HS muốn "an toàn" nên viết những bài tập làm văn rập khuôn, đọc "na ná" nhau. Do đó, cô Nhi bày tỏ để xóa "học vẹt", khuyến khích khác biệt, thì chính GV cũng phải là người đổi mới và khuyến khích các em dám suy nghĩ, dám sai, dám phản biện.

Thầy Trần Thái, Hiệu trưởng, GV ngữ văn Trường tiểu học và trung học Athena Đà Lạt, P.Xuân Hương - Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, cho hay những năm gần đây, chúng ta nói rất nhiều về đổi mới chương trình, sách giáo khoa và đổi mới kiểm tra đánh giá. Nhìn từ đề thi ngữ văn tốt nghiệp THPT 2026, điều thầy Thái quan tâm là chất lượng của đội ngũ GV, họ đã nâng tầm ra sao để giúp HS không chỉ thích ứng với những đề thi đánh giá năng lực, mà còn thích ứng với cuộc sống nhiều biến động.

"Nếu muốn HS có khả năng tư duy độc lập, GV phải là người có tư duy độc lập. Nếu muốn HS có góc nhìn rộng mở, GV phải là người có góc nhìn rộng mở. Nếu muốn HS học tập suốt đời, GV trước hết phải là những người học tập suốt đời. Một đề thi có thể thay đổi cách đánh giá HS. Nhưng chỉ có những người thầy không ngừng học hỏi và phát triển mới có thể thay đổi chất lượng của cả một nền giáo dục", thầy Thái nói.

Tin Gốc: Thanh Niên

Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhiều thể chế, cơ chế, chính sách trong lĩnh vực cơ bản được hoàn thiện. Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi được quan tâm thực chất, bảo đảm ổn định.

Một bộ sách giáo khoa được áp dụng thống nhất trong cả nước bắt đầu từ năm học 2026 - 2027, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ về nội dung, phương pháp, tổ chức dạy học trong trường phổ thông.

Ngành tập trung đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển các ngành trọng điểm với 102 ngành và 92 chương trình đào tạo tài năng. Triển khai đề án đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Tập trung xây dựng 229 trường phổ thông liên cấp, đơn giản hóa, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh.

Kết luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh lĩnh vực giáo dục và đào tạo có khối lượng nhiệm vụ, công việc rất lớn, được Đảng, Nhà nước xác định là quốc sách hàng đầu.

Cùng các kết quả đạt được, Thủ tướng chỉ ra những bất cập như số lượng văn bản, đề án, nhiệm vụ chưa hoàn thành còn khá lớn. Việc rà soát sắp xếp, tổ chức lại cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp còn chậm. Việc số hóa dữ liệu toàn ngành và tái cấu trúc thủ tục hành chính còn nhiều khó khăn.

Vì thế người đứng đầu Chính phủ yêu cầu bộ và ngành giáo dục và đào tạo tiếp tục coi trọng công tác xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh. Hoàn thiện quy chế, đổi mới lề lối làm việc, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, kịp thời thay thế các cán bộ không hoàn thành nhiệm vụ, không bảo đảm chất lượng công việc.

Tập trung thể chế hóa, cụ thể hóa các chủ trương, chính sách của Đảng, nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ. Trong đó rà soát, sửa đổi nghị định về chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của bộ để "một việc chỉ giao một cơ quan đầu mối chủ trì", không để chậm, muộn ban hành các văn bản.

Chú trọng quy hoạch, sắp xếp, tổ chức lại và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập. Sắp xếp, tái cấu trúc các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, sáp nhập, giải thể các cơ sở không đạt chuẩn. Tiếp tục rà soát, sắp xếp tổ chức bộ máy bên trong theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.

Đẩy mạnh phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi; duy trì và nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi. Bảo đảm đủ sách giáo khoa thống nhất dùng chung trong toàn quốc, tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 bảo đảm an toàn, nghiêm túc, hiệu quả.

Chú trọng nâng cao chất lượng, đẩy mạnh các chương trình đào tạo tài năng gắn kết với nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ. Nhất là các ngành vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây, các ngành, lĩnh vực mới. Đào tạo cấp quốc gia nguồn nhân lực trong các lĩnh vực ưu tiên, chiến lược...

Bảo đảm bố trí đủ biên chế giáo viên, nhân viên trường học theo định mức quy định. Hoàn thiện, báo cáo cấp có thẩm quyền về chính sách ưu đãi đặc thù về tiền lương, phụ cấp đối với nhà giáo, nhất là ở vùng sâu, vùng xa.

Thủ tướng cũng giao các nhiệm vụ cụ thể sớm hoàn thành. Trong đó đáng chú ý là nghị định về việc miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông và lộ trình để miễn học phí, nghị định về tự chủ trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp và cơ sở giáo dục đại học. Thực hiện chủ trương bí thư cấp ủy kiêm người đứng đầu cơ sở giáo dục khi không tổ chức hội đồng trường.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Chiều 13.6, phát biểu tại chương trình "Màu Hy Vọng – 5 năm Trường Hy Vọng" tại Khu đô thị công nghệ FPT Đà Nẵng, Chủ tịch FPT Trương Gia Bình nói rằng, sau 5 năm, có quá nhiều tấm lòng, những bàn tay và những trái tim đã dành trọn yêu thương cho các em, đến mức không thể kể hết.

Nhìn những tiết mục biểu diễn của học sinh và những thước phim ghi lại hành trình của Trường Hy Vọng, Chủ tịch FPT Trương Gia Bình cho biết niềm hạnh phúc trong ông là vô hạn.

"Đôi khi tôi nghĩ rằng, bây giờ mình đến với trường có thể không giúp được các con điều gì nhiều nữa. Nhưng ngược lại, cảm giác là các con đã cho tôi quá nhiều. Năng lượng của các con làm tôi sống lại những cảm xúc tuyệt vời. Tôi rất hạnh phúc khi được đến với các con", Chủ tịch FPT chia sẻ.

Nhắc về hành trình 5 năm của Trường Hy Vọng, ông Trương Gia Bình cho rằng có hai giá trị quan trọng nhất mà các học sinh cần mang theo, đó là tình yêu thương và sự trân quý.

Theo ông, tình yêu thương là nền tảng của tất cả mọi điều, là giá trị làm nên hạnh phúc của các em, của thầy cô và của tất cả những người đã chìa cánh tay giúp đỡ các em trong những thời khắc khó khăn nhất.

Chủ tịch FPT Trương Gia Bình mong các em hãy trân quý từng ngày được sống dưới mái trường, trân quý những người bạn đang ở bên cạnh mình.

"Bây giờ có thể các con cảm thấy mình ghét người này, giận người kia, nhưng rồi thời gian sẽ trôi qua. Đến một ngày nhìn lại, tất cả sẽ trở thành một nỗi thương yêu tràn ngập. Vì thế, hãy trân quý tất cả những gì mình có ngày hôm nay, bất kể đó là những trải nghiệm vui hay buồn, hạnh phúc hay khó khăn, bởi tất cả đều đáng quý", ông Bình nói.

Đặc biệt, gửi lời đến 34 học sinh chuẩn bị bước vào giảng đường đại học, Chủ tịch FPT kể lại những tháng ngày tuổi trẻ của chính mình khi lần đầu bước vào cuộc sống tự lập.

Ông nhớ có những đêm đứng một mình trên tầng cao của thư viện, nhìn ra màn đêm và tự hỏi tương lai của mình sẽ thế nào. Dù được học tập trong một môi trường có những con người tài giỏi nhất, ông vẫn từng trải qua nỗi sợ hãi, sự chênh vênh và cảm giác nhỏ bé trước tương lai.

"Rồi tôi nghĩ rằng mình có thể bay nhưng cũng có thể gãy cánh và rơi xuống đất. Nhưng nếu một ngày mình gãy cánh, mình vẫn còn vòng tay yêu thương của bố mẹ, của gia đình chờ đón. Chính cảm giác có một điểm tựa để dù có rơi xuống vẫn được yêu thương đã cho tôi sức mạnh để không còn sợ hãi, để dấn thân và vượt qua những khó khăn trong cuộc đời", ông Bình chia sẻ.

Từ câu chuyện của chính mình, Chủ tịch FPT gửi gắm tới các học sinh chuẩn bị rời mái trường một lời nhắn nhủ đầy yêu thương: "Các con hãy nhớ rằng, dù các con có bay đi đâu, bay xa đến đâu, vẫn luôn có một tình yêu thương mang tên Hy Vọng, luôn ở phía sau nâng đỡ và chờ đón các con".

Cũng trong buổi lễ, bà Lê Thị Bích Thuận, Giám đốc Sở GD-ĐT thành phố Đà Nẵng, bày tỏ sự xúc động khi nhớ lại những ngày đầu cùng ngành giáo dục đồng hành với Trường Hy Vọng.

Theo bà Thuận, thời điểm ấy, các thầy cô trong ngành giáo dục có rất nhiều trăn trở bởi các em tại Trường Hy Vọng là những học sinh mang trong mình những mất mát, tổn thương đặc biệt bởi đại dịch Covid-19.

"Chúng tôi nhận ra rằng, nếu không có một trái tim, không có một tấm lòng yêu thương và sự đồng cảm thật sự thì rất khó để đồng hành cùng nhà trường trong hành trình chăm sóc, nuôi dưỡng và giúp các em tiếp cận tri thức", bà Thuận nói.

Trong suốt 5 năm qua, theo bà Thuận, sự vất vả của lãnh đạo FPT, các thầy cô giáo và những người đồng hành cùng Trường Hy Vọng không chỉ là chăm lo cơ sở vật chất mà còn là sự hy sinh thầm lặng về tinh thần, từ từng bữa ăn, giấc ngủ cho đến việc giúp các em có một môi trường học tập tốt nhất.

"Điều chúng tôi ghi nhận sâu sắc là tất cả những việc làm ấy đều xuất phát từ sự chân thành, tình yêu thương vô bờ bến và khát vọng mang đến cho các con một niềm hy vọng. Bởi nếu không có hy vọng, các con sẽ khó có thể đứng vững và bước tiếp trên hành trình cuộc đời", Giám đốc Sở GD-ĐT thành phố Đà Nẵng chia sẻ.

Bà Lê Thị Bích Thuận cho biết, chính nghị lực và ý chí của học sinh Trường Hy Vọng cũng đã trở thành những bài học quý để ngành giáo dục lan tỏa tới nhiều thế hệ học sinh khác, giúp các em có thêm niềm tin, sự mạnh mẽ và ý chí vươn lên trong học tập cũng như cuộc sống.

Nhân dịp kỷ niệm 5 năm thành lập trường, Giám đốc Sở GD-ĐT thành phố Đà Nẵng gửi lời cảm ơn lãnh đạo FPT, các thầy cô giáo và những người đã âm thầm dành tình yêu thương cho học sinh Trường Hy Vọng, đồng thời mong rằng những lời dặn dò, sự quan tâm và tình yêu thương ấy sẽ trở thành hành trang để các em tự tin bước tiếp trên con đường phía trước, đánh dấu chặng đường 5 năm xây dựng một mái nhà chung dành cho những học sinh mất đi người thân vì đại dịch Covid-19.

Tin Gốc: Thanh Niên