Bộ Tư pháp mới đây công bố hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm. Dự thảo này do Bộ Y tế chủ trì soạn thảo.
Theo Bộ Y tế, an toàn thực phẩm là lĩnh vực tác động trực tiếp đến sức khỏe người dân, thường xuyên phát sinh các hành vi vi phạm với tính chất, mức độ ngày càng tinh vi, phức tạp.
Tuy vậy, mức xử phạt đối với nhiều hành vi hiện còn thấp, không đủ tính răn đe, nhất là các vi phạm về điều kiện bảo đảm an toàn đối với sản phẩm thực phẩm, tự công bố sản phẩm, quy định về kiểm nghiệm thực phẩm, quảng cáo thực phẩm, kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc, sử dụng phụ gia không được phép hoặc vượt mức cho phép…
Cơ quan soạn thảo cho rằng cần tăng mức xử phạt nhằm đảm bảo tính răn đe và ý thức tuân thủ pháp luật của các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm.
Đồng thời, cần bổ sung một số hành vi chưa hiện hành, chưa quy định cho phù hợp với tình hình thực tế.
Tại dự thảo, Bộ Y tế đề xuất tăng mức phạt đối với các hành vi vi phạm từ 1,5 – 2 lần, tùy theo tính chất, mức độ, mức phạt của các hành vi; cùng đó là tăng hình phạt bổ sung.
Mức phạt tiền tối đa về an toàn thực phẩm sẽ là 100 triệu đồng đối với cá nhân và 200 triệu đồng đối với tổ chức, trừ một số trường hợp pháp luật có quy định khác.
Dự thảo cũng đề xuất sửa đổi về thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính, thẩm quyền xử phạt hành chính; bổ sung về thẩm quyền của thủ trưởng cơ quan thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước theo chuyên ngành, lĩnh vực và một số chức danh khác…
Về một số vi phạm cụ thể, dự thảo đề xuất phạt tiền từ 80 – 100 triệu đồng với các hành vi sử dụng động vật chết do bệnh, dịch bệnh hoặc động vật bị tiêu hủy theo quy định của pháp luật để chế biến thực phẩm hoặc cung cấp, bán thực phẩm có nguồn gốc từ động vật chết do bệnh, dịch bệnh hoặc động vật bị tiêu hủy mà sản phẩm trị giá từ 10 triệu đồng trở lên mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Cùng đó là hành vi sử dụng phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm có chứa hoặc nhiễm một trong các kim loại nặng, chất độc hại vượt giới hạn cho phép.
Đặc biệt, nếu mức tiền phạt cao nhất của khung tiền phạt tương ứng vẫn còn thấp hơn 7 lần giá trị sản phẩm vi phạm (mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự) thì phạt tiền từ 5 – 7 lần giá trị sản phẩm vi phạm.
Dự thảo cũng đề xuất mức phạt tiền từ 45 – 60 triệu đồng đối với hành vi sử dụng phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ.
Phạt tiền từ 15 – 20 triệu đồng đối với một trong các hành vi:
– Nơi sản xuất, chế biến, kinh doanh, bảo quản không cách biệt với nguồn ô nhiễm bụi, hóa chất độc hại và các yếu tố gây hại khác.
– Tường, trần, nền nhà khu vực sản xuất, kinh doanh, kho bảo quản bị thấm nước, rạn nứt, ẩm mốc.
– Không có hoặc không đầy đủ trang thiết bị, dụng cụ, phương tiện rửa và khử trùng phù hợp quy định để rửa, khử trùng tay, vệ sinh cá nhân và trang thiết bị, dụng cụ…
Tối 4/7, Công an tỉnh Lào Cai cho biết vừa phối hợp với Công an tỉnh Sơn La bắt giữ thành công đối tượng Hà Văn Tý (SN 1996, ở phường Cầu Thia, tỉnh Lào Cai), để làm rõ hành vi bắt cóc trẻ em.
Khoảng 15h30 cùng ngày, Công an tỉnh Lào Cai nhận được đề nghị phối hợp từ Công an tỉnh Sơn La về việc truy bắt một đối tượng vừa thực hiện hành vi bắt cóc trẻ em tại khu vực bản Kẻ, xã Ngọc Chiến, tỉnh Sơn La. Đối tượng bắt cóc sau đó bỏ trốn sang tỉnh Lào Cai.
Sau khi tiếp nhận thông tin, đến 18h30 cùng ngày, Công an tỉnh Lào Cai phối hợp với các lực lượng đã bắt giữ thành công đối tượng Hà Văn Tý khi hắn đang lẩn trốn tại bản Cang Dông, xã Trạm Tấu. Lực lượng chức năng cũng kịp thời giải cứu cháu bé.
Tại cơ quan công an, Tý khai nhận lúc 8h, đối tượng điều khiển xe máy từ xã Mường Bú, tỉnh Sơn La về nhà ở Lào Cai. Khi đi qua khu vực bản Kẻ, Tý phát hiện 4 cháu nhỏ đang bán dưa ven đường nên dừng xe mua dưa.
Lợi dụng sơ hở, Tý đã bắt cóc cháu Thào Thị A. (6 tuổi) rồi nhanh chóng đưa cháu bé bỏ trốn về Lào Cai.
Có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2026 (trừ một số khoản của 3 điều luật đã có hiệu lực từ ngày 1-1-2026) và thay thế toàn bộ Luật Xây dựng 2014 (đã được sửa đổi, bổ sung nhiều lần), Luật Xây dựng 2025 có nhiều quy định mới đáng lưu ý.
Khoản 2 Điều 43 luật mới quy định 8 nhóm công trình được miễn giấy phép xây dựng (GPXD). Trong số đó có công trình xây dựng cấp 4, nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng hay công trình sửa chữa, cải tạo bên trong...
Cụ thể, trước khi khởi công xây dựng công trình, chủ đầu tư không cần phải có GPXD đối với công trình xây dựng cấp 4, công trình nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 7 tầng có tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500 m2 (luật hiện hành không quy định về diện tích sàn xây dựng này).
Các công trình này phải không thuộc một trong các khu vực: khu chức năng, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung thành phố.
Khu chức năng, khu dân cư nông thôn, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung đô thị thuộc tỉnh, thuộc thành phố, quy hoạch chung khu kinh tế, khu du lịch quốc gia; khu vực xây dựng được xác định trong quy hoạch chung xã; khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc.
Tương tự, chủ đầu tư công trình sửa chữa, cải tạo bên trong công trình hoặc công trình sửa chữa, cải tạo mặt ngoài không tiếp giáp với đường trong đô thị có yêu cầu về quản lý kiến trúc theo quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền khỏi phải có GPXD nếu thỏa mãn các điều kiện quy định.
Đó là nội dung sửa chữa, cải tạo không làm thay đổi mục đích và công năng sử dụng, không làm ảnh hưởng đến an toàn kết cấu chịu lực của công trình, bảo đảm yêu cầu về phòng cháy và chữa cháy, bảo vệ môi trường, khả năng kết nối hạ tầng kỹ thuật.
Với loại công trình này, luật mới không quy định là phải "phù hợp với quy hoạch theo pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt" như luật hiện hành.
Trước khi khởi công xây dựng, chủ đầu tư xây dựng công trình được miễn GPXD phải gửi thông báo khởi công xây dựng (trừ công trình bí mật nhà nước, công trình xây dựng khẩn cấp, cấp bách, công trình xây dựng tạm theo quy định của luật mới, công trình nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân) đến cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng có thẩm quyền tại địa phương, nơi công trình được xây dựng theo phân cấp của UBND cấp tỉnh để quản lý.
Theo đó, đối với hai nhóm công trình nêu ở trên, chủ đầu tư phải gửi thông báo khởi công xây dựng kèm theo hồ sơ tương ứng với hồ sơ đề nghị cấp GPXD theo quy định (không bao gồm đơn đề nghị cấp GPXD).
Quản lý trật tự xây dựng được thực hiện từ khi tiếp nhận thông báo khởi công.
Tuy nới lỏng thủ tục hành chính nhưng luật mới siết chặt về tiêu chuẩn kỹ thuật. Đơn cử là luật mới có sự tích hợp với Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 để bắt buộc thẩm tra thiết kế xây dựng đối với công trình thuộc diện thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy.
Khoản 5 Điều 26 luật mới quy định công trình thuộc dự án đầu tư xây dựng phải được thẩm tra thiết kế xây dựng làm cơ sở cho việc thẩm định bao gồm:
- Công trình xây dựng ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng hoặc dự án có công trình có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp phải được thẩm tra thiết kế xây dựng về nội dung an toàn công trình, sự tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng và các nội dung khác theo thỏa thuận hợp đồng xây dựng.
- Công trình thuộc diện thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy theo quy định của pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ phải được thẩm tra thiết kế xây dựng bảo đảm các yêu cầu về thiết kế phòng cháy và chữa cháy.
Luật mới cũng có hẳn một điều luật về quản lý trật tự xây dựng. Theo Điều 47, việc quản lý trật tự xây dựng phải được thực hiện từ khi tiếp nhận thông báo khởi công, khởi công xây dựng công trình cho đến khi công trình được nghiệm thu, bàn giao đưa vào khai thác, sử dụng nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời khi phát sinh vi phạm.
Việc quản lý trật tự xây dựng phải đúng và đủ nội dung quản lý trật tự tương ứng với đối tượng công trình có yêu cầu cấp giấy phép xây dựng và công trình không yêu cầu cấp GPXD.
Cũng theo điều luật này, UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm toàn diện về quản lý trật tự xây dựng các công trình xây dựng trên địa bàn theo phạm vi quản lý.
UBND cấp xã chịu trách nhiệm toàn diện về quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn theo phân cấp của UBND cấp tỉnh. Khi phát hiện vi phạm, cơ quan có thẩm quyền quản lý trật tự xây dựng phải thực hiện thẩm quyền theo quy định của pháp luật.
Sáng 23.5, phường Trung Mỹ Tây, TP.HCM tổ chức ra mắt "tuyến đường kinh doanh đảm bảo an toàn thực phẩm - trật tự đô thị" tại tuyến đường Song Hành, đoạn từ đường Đỗ Mười đến đường Nguyễn Ảnh Thủ.
Các cơ sở sản xuất, kinh doanh trong khu vực này phải cam kết chấp hành các quy định về an toàn thực phẩm; chủ động hoàn thiện các thủ tục pháp lý; sử dụng nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng; bảo đảm vệ sinh trong quá trình chế biến, bảo quản và phục vụ người tiêu dùng và giữ gìn trật tự đô thị tại nơi kinh doanh.
Ông Nguyễn Hải Lâm, Phó chủ tịch UBND phường Trung Mỹ Tây, cho biết trên đoạn đường này có hơn 250 điểm kinh doanh, trong đó khoảng 100 điểm kinh doanh thức ăn đường phố lưu động và khoảng 150 cơ sở kinh doanh cố định. Đây là tuyến đường giao thông quan trọng, hoạt động kinh doanh, mua bán sôi nổi.
Ông Lâm cho biết việc ra mắt mô hình "tuyến đường sản xuất, kinh doanh đảm bảo An toàn thực phẩm - trật tự đô thị" là quyết tâm của địa phương trong việc xây dựng môi trường kinh doanh văn minh, an toàn, hiện đại và nghĩa tình.
Đây cũng là bước chuyển trong phương thức quản lý của chính quyền địa phương từ xử lý vi phạm đơn thuần sang kết hợp giữa kiểm soát, hỗ trợ và đồng hành cùng các cơ sở kinh doanh.
Lãnh đạo phường Trung Mỹ Tây đề nghị Phòng Văn hóa - xã hội phường đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến kiến thức về an toàn thực phẩm và trật tự đô thị, tập huấn kiến thức cho các điểm kinh doanh, tăng cường xử lý vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm.
Trong khi đó, công an phường sẽ là lực lượng nòng cốt, chủ trì tuần tra, xử lý vi phạm hành chính về trật tự đô thị, trật tự công công; vận động người dân ký cam kết không lấn chiếm vỉa hè, lòng đường, không đặt bảng quảng cáo sai quy định.
Ngoài ra, công an phường cũng phải tuần tra thường xuyên khu vực chợ, trường học, bệnh viện để xử phạt; duy trì lực lượng chốt chặn tại những tuyến đường đã được chuyển hóa, ngăn tình trạng tái lấn chiếm. Đồng thời, ứng dụng công nghệ, trích xuất hình ảnh từ hệ thống camera giám sát đô thị hoặc tin báo phản ánh từ người dân để xác minh, xử lý các trường hợp lấn chiếm.
Phường Trung Mỹ Tây nằm ở cửa ngõ Tây Bắc TP.HCM, cạnh ngã tư An Sương với 2 tuyến quốc lộ huyết mạch là quốc lộ 1 và quốc lộ 22. Phường Trung Mỹ Tây được thành lập trên cơ sở sáp nhập phường Tân Chánh Hiệp và phường Trung Mỹ Tây của quận 12 cũ, rộng gần 7 km2, dân số hơn 126.000 người.
