Ngày 31/3, Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Thông tư 08/2026/TT-BKHCN hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất.
Thông tư này đưa ra những quy định nghiêm ngặt hơn để quản lý SIM rác và bảo vệ quyền lợi của người dùng, nhằm giải quyết triệt để tình trạng sử dụng SIM rác hoặc SIM không đúng thông tin khai báo theo quy định.
Theo Điều 4 của Thông tư, thuê bao di động cần phải xác thực 4 trường thông tin, bao gồm số định danh cá nhân; họ, chữ đệm và tên; ngày, tháng, năm sinh; thông tin sinh trắc học ảnh khuôn mặt.
Thuê bao di động loại nào không cần phải xác thực thông tin sinh trắc học?
Không phải mọi thuê bao di động đều bắt buộc phải xác thực sinh trắc học bằng ảnh chân dung trước ngày 15/4. Cụ thể, Điều 10 của Thông tư quy định:
– Đối với các số thuê bao di động đã được người dùng sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2 hoặc thẻ căn cước hoặc thẻ căn cước công dân có gắn chíp điện tử để đăng ký, xác thực thông tin thuê bao, hoặc số thuê bao di động mà người dùng đã sử dụng để đăng ký tài khoản định danh điện tử mức độ 2, thì người dùng đó không phải xác thực lại thông tin thuê bao, không phải xác thực sinh trắc học ảnh khuôn mặt trừ trường hợp thay đổi thiết bị đầu cuối (thay đổi điện thoại gắn SIM).
– Đối với các số thuê bao di động H2H (giao tiếp giữa người với người) đã được người dùng sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2, hoặc thẻ căn cước hoặc thẻ căn cước công dân có gắn chip điện tử để đăng ký và đã được người dùng thông qua ứng dụng VNeID trực tiếp xác nhận bản thân đang sử dụng, thì người dùng không phải xác thực lại thông tin thuê bao, không phải xác thực sinh trắc học ảnh khuôn mặt, trừ trường hợp thay đổi điện thoại gắn SIM.
Thuê bao di động xác thực thông tin sinh trắc học bằng những cách nào?
Thuê bao di động có thể xác thực thông tin bằng một trong 4 hình thức:
– Xác thực trực tuyến thông qua ứng dụng định danh quốc gia (ứng dụng VNeID).
– Xác thực trực tuyến thông qua ứng dụng của chính các nhà mạng.
– Xác thực trực tiếp tại các địa điểm do chính các nhà mạng thiết lập.
– Xác thực trực tiếp tại các địa điểm do doanh nghiệp khác thiết lập, nhưng được chính các nhà mạng ký hợp đồng ủy quyền để thực hiện việc đăng ký, xác thực thông tin thuê bao di động.
Các doanh nghiệp viễn thông có nghĩa vụ lưu giữ đầy đủ, chính xác các thông tin, tài liệu chứng minh việc đã triển khai các giải pháp xác thực thông tin thuê bao theo đúng quy định trong suốt thời gian số thuê bao di động hoạt động, trừ trường hợp có quy định khác của pháp luật.
Lưu ý khi đổi điện thoại gắn SIM
Điều 8 của Thông tư cũng quy định trong thời gian tối đa 2 giờ kể từ thời điểm người dùng có hoạt động thay đổi thiết bị so với thiết bị đã gắn số thuê bao sử dụng dịch vụ viễn thông trước đó, doanh nghiệp viễn thông có nghĩa vụ triển khai biện pháp rà soát, phát hiện và tạm dừng cung cấp dịch vụ viễn thông chiều đi (gọi điện thoại, gửi tin nhắn SMS đến số thuê bao di động khác).
Đồng thời, doanh nghiệp thông báo yêu cầu người dùng phải thực hiện lại xác thực sinh trắc học ảnh khuôn mặt.
Trong vòng 30 ngày kể từ ngày tạm dừng cung cấp dịch vụ viễn thông chiều đi, người dùng phải hoàn thành thực hiện lại xác thực sinh trắc học ảnh khuôn mặt.
Sau thời hạn này nếu người dùng không thực hiện xác thực sinh trắc học, doanh nghiệp viễn thông có nghĩa vụ tạm dừng cung cấp dịch vụ viễn thông hai chiều (khóa 2 chiều), đồng thời thông báo cho người dùng được biết họ sẽ bị thanh lý hợp đồng, chấm dứt cung cấp dịch vụ viễn thông nếu không thực hiện.
Doanh nghiệp cũng có trách nhiệm thanh lý hợp đồng, chấm dứt cung cấp dịch vụ viễn thông sau 5 ngày kể từ ngày tạm dừng cung cấp dịch vụ viễn thông hai chiều nếu cá nhân, tổ chức không thực hiện xác thực lại sinh trắc học.
Nguyên nhân không phải do thiết bị hay tai nghe mà chủ yếu ở công nghệ Bluetooth cơ bản. Để hiểu rõ hơn, người dùng cần phân biệt 2 cấu hình âm thanh Bluetooth phổ biến: A2DP (Advanced Audio Distribution Profile) và HSP/HFP (Headset/Hands-free Profile).
A2DP được thiết kế để phát lại âm thanh chất lượng cao, trong khi HSP/HFP cho phép cả phát lại và nhận tín hiệu âm thanh, nhưng không mang lại chất lượng âm thanh tốt nhất. Khi nghe nhạc hoặc xem video, tai nghe sử dụng cấu hình A2DP, nhưng khi thực hiện cuộc gọi, nó tự động chuyển sang HSP/HFP, dẫn đến việc âm thanh chuyển từ stereo sang mono và làm giảm chất lượng âm thanh.
Mặc dù công nghệ Bluetooth ngày nay đã có nhiều cải tiến, vấn đề này vẫn tồn tại. Các nhà sản xuất đang nỗ lực khắc phục, nhưng khó khăn trong việc thiết kế tai nghe cho cả mục đích giao tiếp và phát nhạc vẫn là một thách thức. Tuy nhiên, có một số cách để người dùng có thể cải thiện tình hình.
Người dùng có thể thực hiện một số thay đổi ở cấp độ hệ điều hành để cải thiện chất lượng âm thanh trong các cuộc gọi. Một trong những cách đơn giản là tắt các dịch vụ mà tai nghe Bluetooth dựa vào. Để thực hiện, hãy vào Settings > Bluetooth & devices > Devices > More devices and printer settings. Bảng điều khiển mở ra, hãy nhấp chuột phải vào tai nghe > Properties > Services và hủy dấu kiểm trước hai lựa chọn Handsfree Telephony cũng như Remotely Controllable Device.
Nếu các chức năng này tự động bật lại, người dùng có thể tắt Bluetooth Audio Gateway Service bằng cách mở tiện ích Services thông qua lệnh services.msc trong cửa sổ Run. Tìm Bluetooth Audio Gateway Service, nhấp chuột phải chọn Properties trước khi chọn Disabled trong menu và nhấp vào Stop nếu dịch vụ đang chạy.
Microsoft cũng đã giới thiệu các cấu hình hiện đại như Telephony và Media Audio Profile (TMAP) cho Windows 11 22H2 trở lên. Nếu cả máy tính và tai nghe đều hỗ trợ, người dùng có thể bật "Bluetooth LE Audio" trong phần Settings của thiết bị.
Nếu các thay đổi phần mềm không hiệu quả, một mẹo đơn giản là chuyển sang sử dụng micrô khác trong khi gọi. Người dùng có thể thay đổi thiết bị đầu vào âm thanh thành micrô tích hợp của máy tính hoặc micrô trên webcam, từ đó giúp tai nghe lấy lại chất lượng âm thanh cao mà nó bị mất khi sử dụng làm micrô.
Ngoài ra, sử dụng tai nghe có dây cũng là một giải pháp hiệu quả. Tai nghe có dây thường đáng tin cậy hơn và truyền tải âm thanh tốt hơn, vốn là lý do chính khiến nhiều người yêu thích âm thanh chọn chúng thay vì tai nghe không dây.
Nghỉ hưu thường được coi là giai đoạn tự do, nơi mọi người có thể dành thời gian cho sở thích, mối quan hệ và phát triển cá nhân. Tuy nhiên, một thực tế đáng lo ngại đang nổi lên: nhiều người về hưu đang lãng phí thời gian quý báu vào smartphone và mạng xã hội.
Một bài viết gần đây trên tờ Wall Street Journal chỉ ra rằng, mặc dù có ý định tốt nhưng nhiều người về hưu gặp khó khăn trong việc quản lý thời gian sử dụng màn hình.
Khi rời bỏ công việc, người về hưu không còn bị ràng buộc bởi lịch trình hay trách nhiệm hằng ngày, dẫn đến sự linh hoạt nhưng cũng đồng thời xóa bỏ những ranh giới tự nhiên giúp hạn chế sự xao nhãng từ thiết bị kỹ thuật số. Nhiều người bắt đầu sử dụng điện thoại với lý do thực tế như tìm kiếm thông tin hay giữ liên lạc với gia đình, nhưng những hành động này dễ dàng dẫn đến việc lướt mạng xã hội hay xem video trong thời gian dài mà không nhận ra.
Người về hưu đặc biệt dễ bị tổn thương trước cám dỗ của công nghệ. Thiếu thói quen có cấu trúc, họ ít có sự gián đoạn để rời mắt khỏi màn hình. Trước đây, lịch làm việc và các nghĩa vụ hằng ngày giúp họ hạn chế thời gian sử dụng màn hình. Giờ đây, trách nhiệm quản lý thời gian hoàn toàn thuộc về cá nhân, khiến điện thoại trở thành lựa chọn dễ dàng trong những lúc buồn chán.
Thói quen lướt mạng không chỉ ảnh hưởng đến thời gian mà còn tác động tiêu cực đến tâm lý. Nhiều người cảm thấy không hài lòng sau những phiên lướt mạng dài, tương tự như cảm giác sau khi ăn quá nhiều đồ ăn vặt. Nội dung trên mạng được thiết kế để thu hút, tạo ra một luồng kích thích liên tục, khiến người dùng khó rời mắt khỏi màn hình, dẫn đến cảm giác tội lỗi khi dành thời gian cho những nội dung không mang lại giá trị lâu dài.
Đối với người về hưu, thời gian là nguồn lực quý giá. Cách sử dụng thời gian có thể ảnh hưởng lớn đến sức khỏe tinh thần và chất lượng cuộc sống. Khi thời gian bị chiếm dụng bởi việc sử dụng màn hình thụ động, cơ hội cho hoạt động thể chất, tương tác xã hội và phát triển cá nhân sẽ giảm đi, ảnh hưởng đến sức khỏe và sự hài lòng trong cuộc sống.
Giải quyết vấn đề này không chỉ đơn thuần là ý chí. Các chuyên gia khuyến nghị xây dựng thói quen và hệ thống có cấu trúc để quản lý thời gian sử dụng màn hình hiệu quả hơn. Một số người về hưu đã thử nghiệm các chiến lược như hạn chế sử dụng điện thoại vào những thời điểm nhất định, để thiết bị ngoài tầm với trong các hoạt động cụ thể, hoặc thay thế thời gian sử dụng màn hình bằng sở thích như đạp xe, làm đồ thủ công hay tình nguyện.
Khi lối sống nghỉ hưu tiếp tục thích nghi với thế giới kỹ thuật số, việc quản lý thời gian sử dụng màn hình sẽ trở nên quan trọng không kém gì việc lập kế hoạch tài chính hay quản lý sức khỏe.
Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí Proceedings of the Royal Society B tuần này, nhóm tác giả sử dụng bẫy camera để so sánh tình trạng động vật hoang dã trong Vùng cấm Chernobyl (CEZ) với khu bảo tồn thiên nhiên Drevlianskyi và các khu vực không được bảo vệ gần đó. Kết quả, CEZ vượt trội về hệ động vật hoang dã với mức đa dạng loài và tỷ lệ động vật sinh sống cao nhất, tiếp theo là khu bảo tồn thiên nhiên, rồi đến những khu vực không được bảo vệ.
CEZ được Liên Xô thiết lập sau sự cố phát nổ lò phản ứng tại nhà máy điện hạt nhân Chernobyl năm 1986. Khu này rộng 2.700 km2 xung quanh nhà máy, dựng hàng rào với bán kính khoảng 30 km và cấm người dân tiếp cận do ô nhiễm.
Theo IFL Science, điều khiến nhóm nhà khoa học ngạc nhiên nhất là CEZ đặc biệt thúc đẩy sự phục hồi của động vật quý hiếm, bao gồm ngựa Przewalski, linh miêu, nai sừng tấm, hươu đỏ, lửng chó, gấu nâu. Trong khi đó, những loài phổ biến hơn với khả năng thích nghi cao như cáo đỏ lại không phát triển mạnh như dự đoán.
"Tôi ngạc nhiên khi thấy sự đa dạng loài tổng thể ở các khu bảo tồn thiên nhiên thấp hơn ở CEZ dù có quản lý bảo vệ nghiêm ngặt. Tôi cũng kỳ vọng sẽ thấy nhiều cáo đỏ hơn vì chúng có khả năng thích nghi cao", nhà sinh thái người Ukraine Svitlana Kudrenko, phó giáo sư tại Đại học Freiburg kiêm tác giả chính của nghiên cứu, chia sẻ với IFL Science.
Ngựa Przewalski là một trường hợp thú vị. Từng tuyệt chủng ngoài tự nhiên, loài ngựa hoang quý hiếm này được thả lại vào một số vùng của Ukraine cuối những năm 1990. Trong nghiên cứu mới, bẫy camera ghi hình ngựa Przewalski hơn 1.000 lần tại CEZ, nhưng không cá thể nào được phát hiện bên ngoài khu vực này.
Các nhà khoa học nghi ngờ một biến động sinh thái gần đây đã thúc đẩy đàn ngựa phục hồi. "Chúng tôi tiến hành nghiên cứu thực địa từ năm 2020 đến 2021, ngay sau những vụ cháy rừng lớn ở CEZ. Thảm thực vật tươi tốt mọc lên sau đám cháy đã thu hút động vật móng guốc, bao gồm cả ngựa Przewalski", Kudrenko cho biết.
Tương tự, nhóm nghiên cứu cũng ghi lại một số hình ảnh gấu nâu ở CEZ, nhưng không phát hiện cá thể nào bên ngoài. Hươu đỏ được chụp ảnh hàng nghìn lần trong CEZ, nhưng chỉ vài trăm lần trong khu bảo tồn thiên nhiên và không có lần nào ở những nơi khác.
Theo Science Alert, nhóm nghiên cứu không cố gắng điều tra tác động của phóng xạ lên động vật mà muốn đánh giá điều gì sẽ xảy ra khi con người không còn hiện diện. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc giảm hoạt động của con người có lợi cho động vật hoang dã. Các khu bảo tồn thiên nhiên hiệu quả nhất khi đủ rộng để động vật tự do đi lại, kết nối với nhau thay vì bị cô lập, đồng thời được quản lý chặt chẽ để thực sự ngăn cách con người.
Theo nghiên cứu công bố năm 2024 của Jim Beasley, chuyên gia tại Đại học Georgia, cùng đồng nghiệp, các quần thể của động vật có vú kích thước lớn đã tăng lên sau khi con người rời CEZ. Chúng phân bố rộng rãi khắp vùng cấm, kể cả những khu vực ô nhiễm nặng hơn xung quanh nhà máy điện hạt nhân cũ.
Một số loài vật thậm chí đang thích nghi với môi trường khắc nghiệt. Nghiên cứu năm 2024 của Cara Love, nhà sinh vật học tiến hóa và độc tính sinh thái từ Đại học Princeton, chỉ ra hệ miễn dịch của sói xám ở CEZ bị biến đổi tương tự bệnh nhân đang xạ trị. Chúng cũng có thể đã phát triển các đột biến bảo vệ giúp tăng khả năng sống sót khi mắc ung thư.
Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí Evolutionary Applications năm 2022, màu da của ếch cây phương đông tại CEZ chuyển từ xanh lá sang đen. Nhóm nghiên cứu nhận thấy màu sắc sẫm hơn có thể không phải do đột biến ngẫu nhiên mà là phản ứng thích nghi nhằm bảo vệ ếch khỏi phóng xạ cao.