Bộ Y tế vừa ban hành tài liệu chuyên môn Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh do virus Ebola. So với bản hướng dẫn được ban hành năm 2014, phiên bản này có một số sự thay đổi về tác nhân gây bệnh (bổ sung 6 chủng), phương pháp xét nghiệm, tiêu chuẩn chẩn đoán ca nghi ngờ, các phương pháp điều trị…
Cụ thể, hướng dẫn mới cập nhật tiêu chuẩn chẩn đoán ca bệnh nghi ngờ, trong đó các thông tin triệu chứng lâm sàng được lượng hóa chi tiết giúp dễ xác định hơn: Bắt buộc có sốt 38 độ C và ít nhất 1 triệu chứng đặc hiệu (đau đầu, nôn/tiêu chảy, đau bụng, xuất huyết không giải thích được) và có yếu tố dịch tễ trong vòng 21 ngày.
Các yếu tố dịch tễ này gồm: Tiếp xúc với máu, dịch cơ thể hoặc đồ dùng của người bệnh được xác định hoặc nghi nhiễm virus Ebola; hoặc đi về từ vùng dịch bệnh do virus Ebola đang lưu hành; hoặc trực tiếp xử lý, tiếp xúc với động vật ốm/chết do virus Ebola.
Về điều trị, hướng dẫn bổ sung các biện pháp điều trị hỗ trợ dinh dưỡng, tâm lý cho người bệnh. Đặc biệt lưu ý điều trị theo dõi cho người cao tuổi, suy giảm miễn dịch và trẻ em. Đồng thời, bổ sung các kháng thể đơn dòng áp dụng cho chủng Zaire.
Về quản lý người tiếp xúc gần, phiên bản lần này bổ sung quy định cấm khắt khe: Không được cho bú sữa mẹ, hiến máu, mô, tạng, tinh dịch trong vòng 21 ngày kể từ lần tiếp xúc cuối với các trường hợp tiếp xúc gần.
Dấu hiệu mắc bệnh Ebola
Bệnh có biểu hiện lâm sàng nghiêm trọng, thường có hội chứng xuất huyết và suy đa tạng, tỉ lệ tử vong trung bình 50% (dao động từ 25% đến 90%).
Thời gian ủ bệnh trung bình là 2-21 ngày.
Các triệu chứng thường gặp bao gồm:
– Sốt cấp tính.
– Mệt mỏi.
– Đau đầu, đau mỏi cơ, đau họng.
– Nôn/buồn nôn.
– Tiêu chảy.
– Đau bụng.
– Viêm kết mạc.
– Phát ban: Ban đầu ban nhú đỏ sẫm màu như đinh ghim tập trung ở nang lông, sau hình thành nên tổn thương ban dát sẩn có ranh giới rõ và cuối cùng hợp thành ban lan tỏa, thường trong tuần đầu của bệnh.
– Triệu chứng xuất huyết gồm đi ngoài phân đen, chảy máu nơi tiêm truyền, ho máu, chảy máu chân răng, đái máu, chảy máu âm đạo.
Các ca bệnh nghi ngờ đều phải được khám tại bệnh viện, cách ly và lấy mẫu bệnh phẩm để gửi làm xét nghiệm đặc hiệu chẩn đoán bệnh. Các ca bệnh được xác định cần phải nhập viện điều trị và cách ly hoàn toàn.
Việc ban hành Hướng dẫn năm 2026 có ý nghĩa chiến lược, không chỉ tăng cường năng lực phát hiện sớm, chẩn đoán chính xác và nâng cao tỷ lệ cứu sống người bệnh, mà còn đảm bảo môi trường an toàn tối đa cho đội ngũ nhân viên y tế và cộng đồng.
Bộ Y tế sẽ tiếp tục theo dõi sát sao tình hình dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên thế giới. Bộ cũng yêu cầu các Sở Y tế, các bệnh viện tuyến trung ương và cơ sở khám, chữa bệnh trên toàn quốc khẩn trương tổ chức phổ biến, tập huấn và chuẩn bị sẵn sàng các phương án triển khai nghiêm túc hướng dẫn chuyên môn mới này.
Tính đến ngày 22/5, Congo đã ghi nhận 750 trường hợp nghi nhiễm với 177 ca tử vong; Uganda ghi nhận 2 ca xâm nhập, trong đó 1 ca tử vong. Tác nhân gây bệnh là chủng Bundibugyo của virus Ebola.
Ngày 17/5, Tổ chức Y tế thế giới đã công bố đây là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế (PHEIC).
Ngày 18/4, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng, cho biết trong 19.088 trường hợp phát hiện có vấn đề sức khỏe, 10.634 người được hướng dẫn tiếp tục theo dõi tại trạm y tế, còn 8.447 trường hợp phức tạp hơn được chỉ định khám chuyên khoa hoặc chuyển tuyến.
Đây là đợt ra quân quy mô lớn nhất từ trước đến nay của ngành y tế thành phố trong việc đưa dịch vụ khám, tầm soát bệnh về cộng đồng. Với sự tham gia của 103 bệnh viện và trung tâm y tế, tổng cộng 29.687 lượt người dân đã được khám sàng lọc. Tại nhiều địa phương, người dân, đặc biệt là người cao tuổi, đến trạm y tế từ sớm. Nhiều người cho biết thuận tiện khi được bác sĩ tuyến trên khám ngay gần nơi cư trú, miễn phí và không phải di chuyển xa.
Nhóm bệnh mạn tính không lây như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch chiếm tỷ lệ cao nhất với 16.175 lượt khám. Qua sàng lọc, hơn 7.100 trường hợp cần được quản lý, theo dõi lâu dài và gần 5.000 người cần tiếp tục điều trị. Ngoài ra, các điểm khám còn triển khai nhiều chuyên khoa như ung bướu, phụ sản, mắt, răng hàm mặt, hô hấp, tai mũi họng, da liễu, đồng thời tầm soát viêm gan B, C, qua đó phát hiện thêm nhiều bất thường cần can thiệp sớm.
Theo ông Thượng, kết quả này cho thấy mô hình khám, tầm soát tại cộng đồng mang lại hiệu quả trong việc phát hiện sớm bệnh và hỗ trợ phân luồng điều trị, góp phần giảm tải cho bệnh viện tuyến trên. Hoạt động cũng phù hợp định hướng tăng cường y tế cơ sở và tiến tới mục tiêu quản lý sức khỏe người dân theo vòng đời tại TP HCM.
Trước đó, ngày 5/4, 58 bệnh viện và trung tâm y tế TP HCM đã triển khai tầm soát sức khỏe cộng đồng tại 64 phường, xã, ưu tiên khu vực xa trung tâm, hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân. Trong gần 14.000 người dân tham gia, các bác sĩ phát hiện hơn 63% mắc bệnh cần theo dõi và điều trị chuyên sâu.
TP HCM cũng đang triển khai mô hình thí điểm bác sĩ mang túi y tế thông minh đến tận nhà người dân khám bệnh. Từ năm 2023, thành phố tiên phong cả nước khám sức khỏe miễn phí định kỳ cho người từ 60 tuổi.
Giữa áp lực quá tải tại bệnh viện khu vực trung tâm và nhu cầu chăm sóc sức khỏe không ngừng gia tăng, các bệnh viện cửa ngõ TP.HCM đang bước vào "cuộc đua" tăng tốc. Đây không chỉ là thời cơ, mà còn là phép thử năng lực của hệ thống y tế tuyến đầu.
Nhiều năm trước, Bệnh viện Đa khoa khu vực Thủ Đức, tọa lạc tại cửa ngõ đông bắc TP.HCM, vẫn mang dáng dấp cũ kỹ khi một số dãy nhà xuống cấp, khu điều trị nội trú chật chội và thiếu tiện nghi. Trải nghiệm khám chữa bệnh vì thế khó đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của người dân.
Thế nhưng, gần một năm nay, kể từ khi cơ sở mới được đầu tư xây dựng hơn 1.900 tỉ đồng với quy mô 1.000 giường bệnh, bệnh viện đã "lột xác" mạnh mẽ. Không gian khang trang, thiết bị hiện đại, quy trình được tổ chức lại theo hướng tinh gọn tất cả tạo nên một diện mạo mới hoàn toàn khác.
Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ, những ngày cuối tháng 4-2026 phía ngoài bệnh viện được thiết kế với nhiều khối nhà cao tầng, khuôn viên được quy hoạch bài bản với nhiều mảng xanh, lối đi thông thoáng. Khu vực đón tiếp người bệnh rộng rãi, thậm chí bãi giữ xe cho người bệnh được thiết kế và che chắn đẹp mắt.
Phía trong nhiều phòng được trang bị đầy đủ tiện nghi, đảm bảo sự thuận tiện và riêng tư cho người bệnh. Hệ thống trang thiết bị y tế hiện đại cũng được đầu tư đồng bộ, hỗ trợ hiệu quả cho công tác chẩn đoán và điều trị, góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh so với trước đây.
Chị T.N. (35 tuổi, Đồng Nai), đang điều trị nội trú tại bệnh viện, cho biết khi biết cơ sở mới có cơ sở vật chất hiện đại, chị đã chọn đến đây khám và điều trị. Một phần vì vị trí thuận tiện giúp giảm quãng đường di chuyển so với việc lên các bệnh viện tuyến trung tâm. Quan trọng hơn, theo chị, quá trình điều trị tại đây vẫn được các bác sĩ hội chẩn với tuyến trên nên cảm giác yên tâm hơn khi điều trị.
Còn tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Hóc Môn (TP.HCM), đông đảo bệnh nhân đến khám điều trị. Đặc biệt tại khu phát thuốc bảo hiểm y tế (BHYT), nhiều bệnh nhân chủ yếu là người cao tuổi ngồi kín các dãy ghế chờ nhận thuốc. Không gian thoáng đãng, cơ sở vật chất khang trang của tòa nhà mới giúp không gian khám chữa bệnh thông thoáng, trật tự hơn.
Đưa mẹ đi tái khám và nhận thuốc BHYT định kỳ từ nhiều năm qua, anh Q.B. (Hóc Môn) đã chứng kiến sự thay đổi rõ rệt của bệnh viện khi trước đây cơ sở cũ chật hẹp, mùa mưa thường xuyên bị ngập, thì nay cơ sở mới rất rộng rãi khang trang.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, bác sĩ Cao Tấn Phước, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa khu vực Thủ Đức, chia sẻ nằm ở cửa ngõ đông bắc TP, sau khi đưa cơ sở mới vào vận hành, bệnh viện ghi nhận sự gia tăng rõ rệt lượng bệnh nhân từ cấp cứu, khám chữa bệnh ngoại trú đến điều trị nội trú và phẫu thuật.
Điển hình như khối khám chữa bệnh, số lượt ngoại trú hiện dao động từ 3.500 đến 4.000 lượt/ngày, tăng so với mức trung bình khoảng 3.000 lượt trước đó. Trong khi đó, số ca điều trị nội trú tăng từ khoảng 550 lên 750 - 800 trường hợp, ghi nhận mức tăng dao động khoảng 35% - 45%.
Một trong những kết quả đáng chú ý là việc giảm tải đáng kể cho các bệnh viện tuyến trên trong khu vực TP khi tỉ lệ chuyển tuyến giảm mạnh. Trong đó khoảng 50% bệnh nhân điều trị tại bệnh viện hiện đến từ các khu vực ngoài địa bàn như Bình Dương (cũ), Đồng Nai và các tỉnh lân cận, cho thấy vai trò tiếp nhận ngày càng mở rộng của đơn vị.
Bác sĩ Phước giải thích sự gia tăng lượng bệnh nhân được lý giải bởi nhiều yếu tố. Bệnh viện được đầu tư cơ sở vật chất khang trang, hiện đại; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số nhằm giảm thời gian chờ đợi và tối ưu quy trình khám chữa bệnh.
Hệ thống tiếp nhận được mở rộng với hơn 100 phòng khám, giúp giảm đáng kể tình trạng quá tải. Quy trình chẩn đoán và điều trị được rút ngắn nhờ ứng dụng công nghệ, qua đó giúp người bệnh giảm thời gian nằm viện và chi phí điều trị.
Bệnh viện tăng cường hợp tác chuyên môn với nhiều bệnh viện tuyến cuối tại TP.HCM như Bình Dân, Gia Định, Ung bướu, Tim, Mắt, Nhi đồng 2, Răng Hàm Mặt trung ương và Trung tâm Cấp cứu 115.
Tại cửa ngõ phía tây bắc TP.HCM, Bệnh viện Đa khoa khu vực Củ Chi với quy mô 1.000 giường bệnh đã chính thức khánh thành vào tháng 10-2025. Ông Nguyễn Thành Phương, Giám đốc bệnh viện, cho biết số lượt khám ngoại trú và điều trị nội trú tăng qua từng năm. Đồng thời tỉ lệ bác sĩ có trình độ chuyên khoa I, chuyên khoa II và nhân viên có trình độ sau đại học ngày càng cao, tạo nền tảng quan trọng để bệnh viện không ngừng nâng cao chất lượng khám chữa bệnh.
Nhiều năm trước, lời khuyên là không nên ăn quá một hoặc hai quả trứng mỗi tuần. Lý do là do lượng cholesterol cao trong lòng đỏ trứng, khoảng 200mg mỗi quả. Hướng dẫn về cholesterol trước đây khuyến nghị không nên ăn quá 300mg cholesterol mỗi ngày.
Tuy nhiên, BS Howard LeWine (Mỹ) chia sẻ trên trang web của Trường Y Harvard rằng nghiên cứu gần đây hơn cho thấy cholesterol trong chế độ ăn uống ít ảnh hưởng đến nồng độ cholesterol toàn phần và cholesterol LDL (cholesterol "xấu") trong máu. Thay vào đó, chính chất béo bão hòa trong chế độ ăn uống làm tăng nồng độ này trong máu.
Lý do, hầu hết cholesterol trong cơ thể bạn không đến từ chế độ ăn uống mà được gan sản xuất. Và chất béo bão hòa trong chế độ ăn uống có thể khiến gan sản xuất nhiều cholesterol.
Mặc dù các nghiên cứu gần đây vẫn chưa đưa ra câu trả lời nhất quán, nhưng người khỏe mạnh bình thường có thể không bị hại gì khi ăn tới 7 quả trứng mỗi tuần.
“Trên thực tế, trứng là một loại thực phẩm bổ dưỡng. Chúng tương đối ít calo và chất béo bão hòa, đồng thời giàu protein, vitamin và khoáng chất. Chúng cũng chứa các chất dinh dưỡng như lutein và zeaxanthin, tốt cho mắt và choline, giúp hỗ trợ não bộ và hệ thần kinh”, BS Howard LeWine nhấn mạnh.
Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia (Bộ Y tế), trẻ em sau 6 tháng và người lớn có thể ăn trứng 3-4 lần/tuần. Với người bị cao huyết áp hoặc cholesterol máu cao vẫn có thể ăn trứng.
Lý do vì lecithin trong trứng có tác dụng điều hòa lượng cholesterol, ngăn ngừa tích lũy cholesterol, thúc đẩy quá trình phân tách cholesterol và đào thải các thành phần thu được ra khỏi cơ thể.
Trứng cũng chứa lượng cholesterol đáng kể (600mg cholesterol/ 100gr trứng gà). Nhưng nhờ có tương quan thuận lợi giữa lecithin và cholesterol nên lecithin sẽ phát huy vai trò điều hòa cholesterol, ngăn ngừa quá trình xơ vữa động mạch (liên quan tới bệnh tăng huyết áp, tim mạch) và đào thải cholesterol ra khỏi cơ thể.
Do vậy, người bị tăng huyết áp hay mỡ máu cao vẫn có thể ăn trứng được nhưng chỉ nên ăn 2-3 lần trong một tuần.
Cách ăn trứng đúng
Bên cạnh đó, theo Viện Dinh dưỡng, để đảm bảo an toàn, chúng ta không nên ăn trứng gà sống hay hòa tan trứng sống trong cháo nóng, canh nóng mà nên luộc hoặc nấu chín để phòng nhiễm khuẩn...
Đường sinh dục của gà có rất nhiều vi khuẩn nên cả trong và ngoài trứng gà đều có thể nhiễm khuẩn, đặc biệt là salmonella - một yếu tố gây ngộ độc thức ăn. Để ngăn ngừa bệnh do vi khuẩn Salmonella, bạn nên giữ trứng trong tủ lạnh, nấu trứng cho đến khi lòng đỏ cứng lại và nấu chín kỹ các loại thực phẩm có chứa trứng.
Ngoài ra, trong lòng trắng trứng sống còn có một chất chống lại biotin (vitamin H), cản trở hấp thu dưỡng chất này. Vitamin H là yếu tố không thể thiếu được trong quá trình sử dụng protein và đường - bột, cần thiết cho sự phát triển bình thường của cơ thể.
Vì vậy, ăn trứng sống hoặc chín tái đều có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.
Trứng gà rán hoặc ốp nếu dùng lửa to dễ khiến bên ngoài cháy trong khi bên trong chưa chín. Lúc đó, lòng trắng trứng bị cháy sẽ khó hấp thu, lại tiêu hủy các vitamin tan trong nước như vitamin B1, B2, còn lòng đỏ chưa được tiệt khuẩn nếu có.
Vì vậy, khi rán hoặc ốp trứng, nên để lửa nhỏ, thời gian lâu một chút cho lòng đỏ vừa chín là tốt.
Nếu ăn trứng gà sống, tỷ lệ hấp thu và tiêu hóa chỉ được 40%. Trong khi đó, ở trứng luộc là 100%, trứng rán chín tới 98,5%, trứng rán già 81%, trứng ốp 85%, trứng chưng 87,5%.
Do đó, tốt nhất là nên ăn trứng luộc chín tới. Điều này không những bảo đảm được chất dinh dưỡng như protein, lipid, khoáng chất…, các vitamin cũng bị mất đi ít.
