Từ ngày 1.6 – 9.8, Thư viện Khoa học Tổng hợp TP.HCM (69 Lý Tự Trọng, phường Bến Thành) tổ chức nhiều hoạt động hè miễn phí, thu hút hàng trăm trẻ em tham gia. Đặc biệt, câu lạc bộ khoa học vui sinh hoạt lúc 9 – 10 giờ 30 thứ năm hằng tuần giúp các bé có trải nghiệm “trở thành nhà sáng chế”.
Chị Trương Hải Yến – phụ trách câu lạc bộ khoa học vui cho biết: “Mỗi tuần, thư viện sẽ hướng dẫn các bạn nhỏ trong câu lạc bộ khoa học vui làm một sản phẩm có ứng dụng các nguyên lý khoa học. Ngày 11.6, nhiều em nhỏ hào hứng khi được tự tay làm ra một chiếc quạt cầm tay mini từ các vật liệu quen thuộc như: ly giấy, ống hút, que tăm, dây thun…”
Đầu tiên, các em được hướng dẫn tạo hình thân chiếc quạt từ ly giấy. Phần quan trọng nhất là làm trục quay từ ống hút, dây thun và que tăm. Một đầu của trục quay sẽ gắn với cánh quạt. Đầu còn lại sẽ có chốt que tăm cột với dây thun. Để cánh quạt quay tạo ra gió, các em chỉ cần cầm chốt xoắn nhiều vòng rồi buông tay ra. Vậy là một chiếc quạt cầm tay mini hoàn thành.
Trong khi giáo viên hướng dẫn, các em chăm chú lắng nghe rồi làm theo. Có em khéo tay, thực hiện chuẩn xác từng nét vẽ, đường cắt… khi ráp lại các bộ phận, cánh quạt quay đều từ lần đầu tiên. Có em chưa hiểu cách làm nên sản phẩm làm ra chưa đẹp. Cũng có những em chạy đến hỏi cô giáo: “Vì sao quạt của con không quay?”.
Các giáo viên và tình nguyện viên ở câu lạc bộ tận tình hướng dẫn và sửa lại cho từng em. Buổi sinh hoạt của câu lạc bộ khoa học vui hôm đó vì thế mà kéo dài hơn dự kiến. Tuy nhiên, cuối cùng em nhỏ nào cũng làm được một chiếc quạt mini để khoe với ba mẹ.
Trước buổi sinh hoạt, giáo viên phụ trách sẽ nhắn tin trong nhóm Zalo để các bé và phụ huynh chuẩn bị một số vật dụng cơ bản cho buổi thực hành làm quạt. Tuy nhiên, thư viện cũng chuẩn bị sẵn đầy đủ các vật liệu để cung cấp thêm cho các em. Ở câu lạc bộ khoa học vui, nhiều phụ huynh cũng rất hứng thú khi được cùng con hoàn thành chiếc quạt cầm tay mini.
“Thư viện có nhiều hoạt động cho các bé tham gia miễn phí rất bổ ích và đặc biệt duy trì suốt cả mùa hè. Tôi cho 2 con tham gia câu lạc bộ cờ vua vào thứ ba và câu lạc bộ khoa học vui, các bé đều rất thích thú với các hoạt động này vì có bạn mới chơi cùng và được tự tay làm ra những món đồ mới lạ”, chị Kim Khánh (40 tuổi, ở phường Cầu Ông Lãnh) nói.
Bà Nguyễn Thị Như Trang – Trưởng phòng Phục vụ bạn đọc, Thư viện Khoa học tổng hợp TP.HCM cho biết: “Thư viện tổ chức đa dạng hoạt động dành cho thiếu nhi theo định hướng kết hợp hài hòa giữa đọc sách, kỹ năng và trải nghiệm công nghệ. Bên cạnh tổ chức các hoạt động nhằm giúp các em hình thành thói quen và niềm yêu thích đọc sách, thư viện triển khai các chương trình STEM, trải nghiệm robot, sáng tạo khoa học, câu lạc cờ, nữ công…”.
Để tham gia các hoạt động hè miễn phí, phụ huynh chỉ cần đăng ký làm thẻ thư viện cho trẻ. Ngoài ra, cuối tuần thư viện thường tổ chức thêm nhiều hoạt động như chiếu phim thiếu nhi, xem kịch, tìm hiểu thiên văn…
Anh Nguyễn Hồ Quân (sinh năm 1986, ở Hà Nội) là kỹ sư xây dựng, theo đuổi nhiếp ảnh với phong cách tập trung khai thác chuyên sâu. Anh Quân được cộng đồng nhiếp ảnh Việt Nam quan tâm khi nhận được nhiều giải thưởng danh giá.
Mới đây, anh Quân chia sẻ về hành trình 2 năm kiên trì để được chủ một cơ sở tái chế nhựa đồng ý cho chụp bức ảnh "tái chế nhựa". Bức ảnh sau đó giành giải thưởng Danh dự trong cuộc thi ảnh Nhiếp ảnh vì Nhân loại 2025 (Photography 4 Humanity) do Liên Hiệp Quốc và Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc tổ chức nhân ngày Nhân quyền thế giới 12.10.2025.
Bạn đọc có thể xem thêm thông tin về cuộc thi và triển lãm tại trụ sở Liên Hiệp Quốc theo đường dẫn: https://www.un.org/en/exhibits/exhibit/photography4humanity2025
Tác phẩm "Tái chế nhựa" được anh điều chỉnh thông số tốc độ màn trập 1/500 giây để chụp, sau 2 năm chờ đợi. Từ 2 năm đổi lấy 1/500 giây để có được khoảnh khắc đáng nhớ, anh Quân cho rằng, việc theo đuổi mục tiêu cần nhất là sự kiên nhẫn.
"Tôi khá bất ngờ khi nhận được email từ ban tổ chức cuộc thi, thông báo tôi là một trong những người giành giải Global Prize Honorable Mentions 2025. Tôi đã chững lại một vài giây đọc kỹ từng câu chữ của ban tổ chức", anh Quân kể.
Theo anh, đề tài năm 2025 với biến đổi khí hậu, xung đột, khủng hoảng nhân đạo trên thế giới là những chủ đề khó, đòi hỏi người bấm máy có quan sát tinh tế chuyên sâu với các chuyển động xung quanh. Chưa kể, các thí sinh còn cạnh tranh với nhiều phóng viên của các hãng thông tấn lớn trên thế giới.
Bức ảnh được chụp vào tháng 5.2025 tại một điểm tập kết phế liệu ở tỉnh Phú Thọ (tỉnh Vĩnh Phúc cũ). Đầu năm 2023, anh Quân đi ngang một bãi tập kết nhựa ở Vĩnh Phúc cũ. Anh ấn tượng với những "ngọn núi nhựa" cao quá đầu người: xanh, đỏ, vàng, trắng... xếp lớp như một bức tranh trừu tượng khổng lồ. Mỗi màu là một câu chuyện. Chai nước, vỏ đồ chơi, mảnh ống vỡ đang chờ được phân loại trước khi xay thành hạt, quay lại vòng đời mới.
Nhiếp ảnh môi trường là một trong những thứ cuốn hút anh Quân ngay khi bắt đầu cầm máy ảnh vào năm 2016. Năm 2019, anh tìm hiểu các bức ảnh nổi tiếng trên thế giới và ngẫm ra rằng ảnh tư liệu là một dòng ảnh rất hay rất quý giá, dù mất nhiều thời gian để hoàn thiện.
Từ đó đến nay, anh ấp ủ một số dự án ảnh về môi trường, đời sống xã hội, về tính chuyển tiếp quá trình thay đổi đất nước… "Trong kỷ nguyên vươn mình phát triển đất nước, tính cấp bách của bền vững môi trường sẽ được đề cao, tạo động lực thu hút đầu tư nước ngoài cùng với nâng cao bảo vệ sức khỏe cộng đồng", anh bày tỏ.
Theo đuổi đam mê nhiếp ảnh, nhận được nhiều giải thưởng nhưng anh Quân không đầu tư vào máy ảnh quá nhiều. Theo anh, quan điểm "đam mê nhiếp ảnh khá tốn kém, sự đầu tư không có giới hạn" tùy thuộc vào nhu cầu của từng người với các mục tiêu chụp khác nhau.
Làm việc trong ngành xây dựng, đam mê nhiếp ảnh giúp anh Quân giảm bớt những căng thẳng. Cảm giác lúc đêm về nhìn ngắm lại bộ ảnh đã chụp cho anh thấy thoải mái tinh thần, ngày hôm sau lại có năng lượng tràn đầy cho công việc.
Năm 2025, tác phẩm "Rescue people in floods - Cứu người trong lũ lụt" của anh đã được ban tổ chức cuộc thi The Standard Chartered Weather Photographer of the Year lựa chọn là 1 trong 10 hình ảnh có tác động thiên tai trên thế giới năm 2025 và đưa vào nghị sự COP30 do Liên Hiệp Quốc tổ chức tại Barazil.
Anh Quân cũng là một trong những người hiếm hoi ở Việt Nam được bảo tàng nghệ thuật ở châu Âu lưu trữ vĩnh viễn bộ ảnh tại bảo tàng LUGANO, Thụy Sỹ và có ảnh treo tại bảo tàng Palais tại Paris (Pháp) năm 2025.
Sáng 17.4 tại TP.HCM, Trường Phổ thông đặc biệt Nguyễn Đình Chiểu đã tổ chức lễ kỷ niệm 100 năm hình thành Trường Mù Sài Gòn (1926 - 2026) và 50 năm mang tên Trường Phổ thông đặc biệt Nguyễn Đình Chiểu (1976 - 2026).
Sự kiện không chỉ là dấu mốc lịch sử quan trọng mà còn là dịp để nhìn lại hành trình một thế kỷ đầy nhân văn, nơi hàng ngàn học sinh khiếm thị vượt lên số phận, được chắp cánh ước mơ và vươn tới tương lai.
Phát biểu tại lễ kỷ niệm, cô Nguyễn Thị Thanh Huệ - Hiệu trưởng nhà trường đã ôn lại kỷ niệm cùng các thế hệ lãnh đạo, nhà giáo góp phần tạo nên một hệ thống giáo dục đặc biệt mang đậm tính nhân văn, bền vững và không ngừng đổi mới ở Trường phổ thông đặc biệt Nguyễn Đình Chiểu.
"Từ năm 1926, khi ngôi trường đầu tiên dành cho người khiếm thị được hình thành, có lẽ ít ai có thể hình dung rằng nơi đây sẽ trở thành một mái nhà lớn - nơi ánh sáng của tri thức được thắp lên không phải bằng đôi mắt, mà bằng nghị lực và niềm tin. Những ngày đầu còn nhiều thiếu thốn, nhưng chính từ những điều giản dị ấy đã nhen nhóm một hành trình nhân văn bền bỉ. Một trăm năm - đó không chỉ là con số của thời gian, mà là chiều sâu của biết bao lớp người đã đi qua, để lại dấu chân, ký ức và cả những giấc mơ chưa bao giờ tắt", Hiệu trưởng Nguyễn Thị Thanh Huệ nhấn mạnh.
Dịp này, Trường Phổ thông đặc biệt Nguyễn Đình Chiểu được trao cờ truyền thống từ ông Trần Văn Bảy - Phó chủ tịch UBND TP.HCM ghi nhận những đóng góp của nhà trường trong sự nghiệp giáo dục; bằng khen tập thể do bà Đặng Huỳnh Mai - nguyên Thứ trưởng Bộ GD - ĐT, Chủ tịch Liên hiệp Hội về người khuyết tật Việt Nam trao tặng, cho thành tích xuất sắc trong công tác giáo dục học sinh khuyết tật.
Trường Phổ thông đặc biệt Nguyễn Đình Chiểu cũng nhận kỷ niệm chương vinh danh 20 cựu học sinh tiêu biểu, những tấm gương nghị lực đã vượt qua nghịch cảnh, khẳng định bản thân và đóng góp tích cực cho xã hội; kỷ niệm chương cho các nhà giáo vì những đóng góp bền bỉ trong giáo dục đặc biệt học bổng dành cho học sinh, nhằm tiếp thêm động lực trên con đường các em vào đời lập thân, lập nghiệp.
Nhân vật trong câu chuyện là Lâm Gia Bảo (19 tuổi), hiện sống cùng gia đình tại đặc khu Phú Quý (tỉnh Bình Thuận cũ). Không mặc cảm trước khiếm khuyết cơ thể, chàng trai khuyết tật chọn cách đối diện, lao động và kể câu chuyện của mình bằng thái độ lạc quan.
Do bại não, nửa người bên phải của Gia Bảo yếu hơn, tay chân kém linh hoạt, giọng nói cũng không rõ ràng. Phải đến năm 5 tuổi, em mới có thể vịn đứng và tập đi những bước chập chững. "Ngày em đứng lên được, ba mẹ mừng đến mức làm thịt heo mời bà con đến ăn", Bảo nhớ lại.
Năm 6 tuổi, Bảo vào lớp 1 nhưng đành xin nghỉ vì không thể theo kịp bạn bè. Mãi đến 10 tuổi, em mới biết đọc, biết viết khi xin học thêm tại lớp của một cô giáo gần nhà.
Cũng từ đó, Bảo bắt đầu hành trình tự học. Em dành dụm tiền trợ cấp để mua chiếc điện thoại đầu tiên, rồi tự mày mò học cách chỉnh sửa ảnh, làm video, tìm hiểu về thiết bị công nghệ, thậm chí tập chơi đàn organ trên điện thoại.
Đến năm 13 tuổi, Bảo bắt đầu nghĩ về việc tự kiếm sống. Khi được ba mẹ gợi ý bán vé số, em từng từ chối vì mặc cảm. Nhưng rồi sau đó, cậu bé thay đổi suy nghĩ. "Kiếm tiền bằng sức lao động của mình thì không có gì phải xấu hổ", Bảo chia sẻ.
Từ vài chục tờ vé số mỗi ngày, chàng trai khuyết tật dần quen việc, có thể bán khoảng 200 tờ. Nhờ vậy, mỗi tháng em kiếm được khoảng 6 triệu đồng - đủ để trang trải chi tiêu cá nhân và phụ giúp gia đình. Bảo cũng tích cóp để sắm máy quay, micro, điện thoại, máy tính phục vụ việc làm nội dung.
Khoảng 2 năm nay, Gia Bảo bắt đầu chia sẻ cuộc sống của mình lên mạng xã hội với kênh "Gia Bảo Vé Số". Những video giản dị ghi lại hành trình đi bán vé số, suy nghĩ về cuộc sống hay những khoảnh khắc đời thường đã nhận được nhiều sự quan tâm, đồng cảm từ cộng đồng.
Sau mỗi ngày làm việc, Bảo lại tự lên ý tưởng, quay video, chỉnh sửa rồi đăng tải. Với em, đó không chỉ là niềm vui mà còn là cách để kết nối với mọi người. "Em thấy mình may mắn vì có thể tự lập, tự kiếm tiền mà không phải phụ thuộc vào ai", Bảo chia sẻ.
Ba của Bảo, ông Lâm Văn Đảo (45 tuổi), một ngư dân quanh năm bám biển với những chuyến đánh bắt dài ngày, bộc bạch: "Chúng tôi nghĩ con sống tốt và tự lo được cho bản thân, biết vươn lên như bây giờ, đó mới là món quà lớn nhất".
Dù ít có cơ hội đi xa, nhưng nhờ mạng xã hội, Bảo kết nối được với nhiều bạn bè. Em cũng nhận ra vẫn còn không ít người mang mặc cảm vì khiếm khuyết của bản thân. Vì vậy, điều Bảo mong muốn là lan tỏa một phần năng lượng tích cực của mình đến những người đang gặp khó khăn.
"Dù hoàn cảnh không hoàn hảo, nhưng sống thế nào là do mình quyết định. Cứ mạnh dạn bước ra ngoài, lao động chân chính và học hỏi, rồi cuộc đời sẽ mỉm cười lại với bạn", chàng trai 19 tuổi nói.
