Theo Hãng tin AFP, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 8-5 đã kêu gọi các nước châu Âu tham gia nhiều hơn vào nỗ lực bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz, trong bối cảnh căng thẳng giữa Washington và một số đồng minh NATO gia tăng vì cuộc chiến Trung Đông.
Phát biểu sau cuộc gặp Thủ tướng Ý Giorgia Meloni tại Rome, ông cho rằng thế giới không thể chấp nhận việc Iran tìm cách “bình thường hóa” quyền kiểm soát một tuyến hàng hải quốc tế quan trọng.
Nhà ngoại giao Mỹ cũng nhắc lại sự bất mãn của Tổng thống Donald Trump với việc nhiều nước châu Âu không hỗ trợ Mỹ bảo vệ eo biển Hormuz. Ông Trump trước đó từng đe dọa rút quân Mỹ khỏi Ý và Tây Ban Nha, do hai nước này không tham gia cuộc xung đột.
Theo ông Rubio, nếu các nước châu Âu không cho Mỹ sử dụng lực lượng và căn cứ quân sự tại đây để phục vụ các chiến dịch khác – trong đó có vấn đề Iran – thì Washington sẽ phải xem xét lại cách hợp tác trong NATO.
Ngày 8-5, Nga và Ukraine đồng loạt xác nhận sẽ thực hiện lệnh ngừng bắn kéo dài ba ngày từ 9 đến 11-5, theo đề xuất do Tổng thống Trump làm trung gian.
Ông Trump cho biết thỏa thuận cũng bao gồm việc hai bên trao đổi 1.000 tù binh mỗi bên. Nhà lãnh đạo Mỹ nói ông trực tiếp đề xuất kế hoạch này và cảm ơn Tổng thống Nga Vladimir Putin cùng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đồng ý. Điện Kremlin hoan nghênh sáng kiến của ông Trump.
Trong khi đó Tổng thống Zelensky tuyên bố “một lệnh ngừng bắn phải được thiết lập”, đồng thời ra lệnh cho quân đội Ukraine không nhắm mục tiêu vào quảng trường Đỏ ở Matxcơva trong lễ duyệt binh ngày 9-5.
Một nguồn tin trong Phủ Tổng thống Ukraine cho biết Kiev đồng ý không triển khai máy bay không người lái tại Matxcơva để đổi lấy thỏa thuận trao đổi tù binh quy mô lớn.
Bộ Tài chính Mỹ ngày 8-5 công bố lệnh trừng phạt đối với 10 cá nhân và công ty, trong đó có nhiều thực thể tại Trung Quốc và Hong Kong, với cáo buộc hỗ trợ quân đội Iran mua vũ khí và nguyên liệu phục vụ sản xuất máy bay không người lái Shahed.
Theo Hãng tin Reuters, các biện pháp mới nhằm ngăn Tehran khôi phục năng lực sản xuất quốc phòng và mở rộng ảnh hưởng quân sự ra bên ngoài lãnh thổ.
Bộ Tài chính Mỹ cũng cảnh báo sẵn sàng áp đặt thêm các biện pháp kinh tế đối với bất kỳ công ty nước ngoài nào hỗ trợ hoạt động thương mại bị cho là bất hợp pháp của Iran.
“Dưới sự lãnh đạo quyết đoán của Tổng thống Trump, chúng tôi sẽ tiếp tục nhắm vào các cá nhân và công ty nước ngoài cung cấp vũ khí cho quân đội Iran để sử dụng chống lại lực lượng Mỹ”, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố.
Chính quyền Tổng thống Trump được cho là đã phê duyệt kế hoạch sa thải Ủy viên Cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) Marty Makary, trong bối cảnh ông đối mặt làn sóng chỉ trích từ nhiều phía.
Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề chia sẻ với Hãng tin Reuters, quyết định cuối cùng vẫn chưa được công bố chính thức, nhưng một nguồn tin thân cận với Nhà Trắng cho biết ông Trump đã “bật đèn xanh” cho việc thay lãnh đạo FDA.
Ông Makary thời gian qua bị chỉ trích bởi các đồng minh của ông Trump, những người ủng hộ Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr., các nhóm chống phá thai và cả truyền thông bảo thủ.
Một trong những nguyên nhân gây tranh cãi là việc FDA hai lần từ chối phê duyệt liệu pháp điều trị ung thư da RP1 của Hãng Replimune. Ông Trump cũng được cho là không hài lòng với tiến độ phê duyệt thuốc lá điện tử có hương vị – sản phẩm ông từng cam kết bảo vệ trong chiến dịch tranh cử năm 2024.
Nhà Trắng được cho là đang cân nhắc bổ nhiệm Phó ủy viên FDA Kyle Diamantas làm quyền lãnh đạo cơ quan này.
Chính quyền Tổng thống Trump ngày 8-5 thông báo đã kháng cáo phán quyết của Tòa Thương mại quốc tế Mỹ khi cho rằng mức thuế quan toàn cầu 10% áp dụng từ tháng 2 không phù hợp với Đạo luật Thương mại năm 1974, Hãng thông tấn Reuters đưa tin.
Sau khi Tòa án tối cao Mỹ ngày 20-2 bác bỏ các mức thuế quan “khẩn cấp” áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA) năm 1977 của ông Trump, nhà lãnh đạo đã nhanh chóng công bố mức thuế tạm thời 10% lên toàn cầu.
Mức thuế này được đưa ra nhằm xử lý tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán, dựa trên Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974.
Ngày 7-5, tòa án ra phán quyết với tỉ lệ 2-1 rằng Điều 122 của đạo luật này không nhằm xử lý tình trạng thâm hụt thương mại của Mỹ. Tuy nhiên lệnh chặn hiện chỉ áp dụng đối với ba nguyên đơn khởi kiện, gồm hai doanh nghiệp nhỏ và bang Washington.
Chính quyền ông Trump vẫn đang tiếp tục xúc tiến các kế hoạch áp thuế mới theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, với ba cuộc điều tra dự kiến hoàn tất trong tháng 7.
Các đội cứu nạn Lào và Thái Lan cùng người dân làng Phanchai, huyện Longcheng, tỉnh Xaisomboun, đang bước vào ngày thứ 7 của chiến dịch giải cứu 7 người mắc kẹt trong hang động ở địa phương.
Nhóm người này vào hang tìm vàng từ ngày 20/5 và bị kẹt lại khi mưa lớn gây lũ quét chặn lối ra. Theo hãng thông tấn Lào, họ mắc kẹt sâu bên trong hang, bám trụ trên một mỏm đá cao, nơi có luồng không khí lưu thông thuộc vùng núi gần Long Tieng ở tỉnh Xaisomboun, khu vực nổi tiếng với những thung lũng bao la và trữ lượng khoáng sản phong phú.
Hai thợ lặn Thái Lan và một chuyên gia người Phần Lan, những người từng tham gia cuộc giải cứu nghẹt thở đội bóng nhí trong hang động ở Thái Lan năm 2018, ngày 25/5 bắt đầu tham gia chiến dịch tại Xaisomboun.
Theo Trung tâm Chỉ huy và Điều phối Metta Tham Kalasin (MTK), một trong những đơn vị điều phối chiến dịch cứu nạn, các thợ lặn phải di chuyển qua một đoạn hang ngập nước dài 340 mét để tiếp cận nhóm người gặp nạn.
"Một số đoạn chỉ rộng 60 cm, vì vậy lực lượng cứu nạn sẽ phải bò để tiến gần hơn đến nhóm người mắc kẹt", MTK chia sẻ trên Facebook.
Hình ảnh tại hiện trường cho thấy dây cáp được luồn qua khe đá để dẫn đường cho lực lượng cứu nạn xuống các tầng thấp hơn trong hang. Họ sử dụng mũ bảo hiểm, mặt nạ phòng độc và thiết bị đo khí để theo dõi nồng độ oxy và các loại khí độc trong hang.
Video quay bên trong hang do một nhân viên cứu nạn người Thái Lan đăng trên Facebook cho thấy thợ lặn di chuyển trong những hốc đá tối tăm, nước ngập gần như sát trần. Nước đang được bơm ra khỏi hang để việc tiếp cận dễ dàng hơn.
Ở bên ngoài, một đội cứu nạn được cử lên ngọn núi phía trên hang để khảo sát 4 giếng trời (hốc thông gió) vừa tìm thấy, xem có thể đi theo lối này để tiếp cận người mắc kẹt bên trong hay không.
Bounkham Luanglath, lãnh đạo Đội tình nguyện cứu nạn nhân dân Lào, cho biết một thành viên trong nhóm tìm vàng đã kịp thoát ra ngoài trước khi lối ra ngập nước và thông báo tình hình với giới chức. Theo ông Luanglath, người dân địa phương thường xuyên đến khu vực này để tìm kiếm các vỉa vàng, bất chấp cảnh báo rủi ro của chính quyền.
Nỗ lực giải cứu gợi nhớ đến sự kiện năm 2018, khi 12 cậu bé và huấn luyện viên bóng đá bị mắc kẹt sâu trong một hang động ở tỉnh Chiang Rai, miền bắc Thái Lan suốt hơn hai tuần do mưa lớn làm ngập lối vào.
Một chiến dịch cứu nạn quy mô lớn với sự tham gia của các thợ lặn kỳ cựu đến từ Australia, Anh và Mỹ đã đưa mọi người ra ngoài an toàn, làm lay động trái tim hàng triệu người khắp thế giới.
Nghị quyết được thông qua với 215 phiếu thuận và 208 phiếu chống. Trong số đó có 4 nghị sĩ Cộng hòa đã đứng cùng phe Dân chủ để ủng hộ văn kiện về quyền lực chiến tranh. Đây được xem là thất bại mới nhất của ông Trump tại Quốc hội, dù đảng Cộng hòa đang nắm đa số sít sao ở cả Hạ viện và Thượng viện, theo Reuters.
Bốn nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết gồm ông Tom Barrett của bang Michigan, ông Warren Davidson của bang Ohio, ông Brian Fitzpatrick của bang Pennsylvania và ông Thomas Massie của bang Kentucky. Không có nghị sĩ Dân chủ nào bỏ phiếu chống, trong khi 7 thành viên Hạ viện không tham gia bỏ phiếu.
Tuy nhiên, cuộc bỏ phiếu chủ yếu mang tính biểu tượng. Để có hiệu lực, nghị quyết vẫn cần được Thượng viện thông qua. Trong trường hợp bị ông Trump phủ quyết, văn kiện này phải nhận được sự ủng hộ của ít nhất 2/3 nghị sĩ ở cả 2 viện để vượt qua quyền phủ quyết của tổng thống - kịch bản được cho là rất khó xảy ra.
Dù vậy, kết quả bỏ phiếu cho thấy sự bất an ngày càng rõ trong nội bộ đảng Cộng hòa trước cách ông Trump xử lý cuộc xung đột với Iran. Đây cũng là nỗ lực hiếm hoi của lưỡng đảng nhằm hạn chế quyền lực chiến tranh của tổng thống, sau khi 3 nghị quyết tương tự trước đó tại Hạ viện đều thất bại nhưng với khoảng cách phiếu ngày càng thu hẹp.
Nhà Trắng ngày 3.6 bác bỏ nghị quyết, cho rằng văn kiện này "vi hiến" và khó có khả năng được Thượng viện thông qua. Một quan chức Nhà Trắng nói ngay cả trong trường hợp nghị quyết vượt qua Thượng viện, văn kiện này cũng "sẽ không có hiệu lực".
"Tổng thống Trump sẽ tiếp tục bảo vệ an ninh quốc gia bằng quyền hạn hiến định của ông với tư cách tổng tư lệnh, đồng thời minh bạch với Quốc hội", theo ABC News dẫn lời quan chức này.
Trong một diễn biến liên quan, ông Trump ngày 3.6 nói thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vẫn còn hiệu lực, bất chấp một vụ đụng độ nổ súng mới giữa quân đội hai nước trong đêm trước đó.
Ông Trump xác nhận vụ đụng độ, nhưng cho rằng cách hiểu về "ngừng bắn" tại khu vực này có phần khác biệt. "Tôi cho rằng ở khu vực đó, ngừng bắn có nghĩa là việc bắn phá diễn ra một cách ôn hòa hơn. Ngừng bắn ở đó rất khác so với ngừng bắn ở những nơi khác trên thế giới", theo ông Trump.
Tổng thống Mỹ cũng bày tỏ lạc quan về tiến trình đàm phán với Iran, nói rằng hai bên đang "rất gần" một thỏa thuận và kết quả có thể đạt được ngay cuối tuần này.
Phát biểu với báo chí trước chuyến bay đến Algiers, Giáo hoàng Leo XIV khẳng định ông “không có ý định tranh luận” với Tổng thống Trump, đồng thời nhấn mạnh ông không xem mình là một chính trị gia.
“Tôi tin rằng Giáo hội có nghĩa vụ đạo đức phải lên tiếng một cách rất rõ ràng về việc phản đối chiến tranh, ủng hộ hòa bình và hòa giải”, Giáo hoàng Leo XIV nói.
Trả lời nhà báo Mỹ, Giáo hoàng cho hay: “Tôi không hề sợ hãi, dù là trước chính quyền Trump hay khi lên tiếng mạnh mẽ về thông điệp của Phúc Âm. Chúng tôi không phải là chính trị gia, chúng tôi không nhìn nhận chính sách đối ngoại theo cùng một quan điểm”.
Cùng ngày, Tổng thống Trump từ chối xin lỗi vì đã chỉ trích Giáo hoàng Leo XIV, sau khi vấp phải hàng loạt sự phản đối vì đã lên án người đứng đầu Giáo hội Công giáo.
“Không có gì phải xin lỗi cả. Ông ấy đã sai... Giáo hoàng Leo đã nói những điều sai. Ông ấy phản đối mạnh mẽ những gì tôi đang làm liên quan đến Iran, và bạn không thể để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân”, nhà lãnh đạo Mỹ nêu quan điểm.
Trước đó vào ngày 12-4, Tổng thống Trump khẳng định ông không phải “người hâm mộ lớn” của Giáo hoàng Leo, sau khi nhà lãnh đạo toàn cầu của Giáo hội Công giáo kêu gọi hòa bình trong bối cảnh xung đột Trung Đông.
“Tôi không phải là người hâm mộ lớn của Giáo hoàng Leo. Ông ấy là một người rất thiên về tự do, và là người không tin vào việc trấn áp tội phạm", ông Trump nói, đồng thời cáo buộc Giáo hoàng "đang đùa với một quốc gia muốn sở hữu vũ khí hạt nhân”.
Ngoài ra, ông Trump cũng chỉ trích Giáo hoàng “yếu kém trong vấn đề tội phạm, và tệ hại trong chính sách đối ngoại”.
Sau tuyên bố của ông Trump, Thủ tướng Ý Giorgia Meloni đã lên tiếng phản đối và gọi những phát biểu của ông Trump về Giáo hoàng Leo XIV là điều "không thể chấp nhận được".
“Tôi cho rằng những lời lẽ của Tổng thống Trump đối với Đức Thánh Cha là không thể chấp nhận được. Giáo hoàng là người đứng đầu Giáo hội Công giáo, và việc Ngài kêu gọi hòa bình cũng như lên án mọi hình thức chiến tranh là điều đúng đắn và bình thường”, bà Meloni cho biết trong một tuyên bố.
