Vừa qua hệ thống sử dụng chuẩn công nghệ mở (OGC) đã được phát triển từ nhiệm vụ khoa học – công nghệ của Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, có thể hỗ trợ khai thác thông tin nhanh và tạo tiền đề cho hệ sinh thái dữ liệu dùng chung.
Theo ông Phạm Quốc Phương – Giám đốc Trung tâm Công nghệ thông tin và địa không gian (GITC), chủ nhiệm nhiệm vụ – khảo sát cho thấy dữ liệu phục vụ quản lý đô thị tại TP.HCM hiện được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau, tập trung ở ba lĩnh vực đất đai, quy hoạch và xây dựng.
Các nhóm dữ liệu đều là dữ liệu không gian, bao gồm thông tin địa chính, thửa đất, hiện trạng và kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch phân khu, quy hoạch xây dựng, hệ thống giao thông, giấy phép xây dựng và hiện trạng công trình.
Tuy nhiên mỗi lĩnh vực lại được quản lý theo các quy trình chuyên ngành riêng, lưu trữ trên các hệ thống khác nhau, chưa được tích hợp trên một nền tảng dùng chung, thiếu cơ chế chia sẻ và chưa có công cụ khai thác tập trung phục vụ quản lý.
Phần mềm quản lý đất đai trên cả nước cũng có sự phân tán về nền tảng công nghệ. Các hệ thống đang được sử dụng gồm ViLIS, ELIS, VBDLIS cùng một số hệ thống khác như TMV.LIS, DongNai.LIS, SouthLIS…
Nhóm nghiên cứu đánh giá việc tổng hợp thông tin theo khu vực, theo loại quy hoạch hoặc theo hiện trạng xây dựng hiện vẫn chưa được tự động hóa, làm hạn chế khả năng phân tích, dự báo và hỗ trợ ra quyết định của cơ quan quản lý.
Hệ thống sử dụng chuẩn công nghệ mở (OGC) từ nhiệm vụ khoa học – công nghệ của Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM vừa được phát triển bao gồm hai sản phẩm trọng tâm: nền tảng tích hợp, chia sẻ, khai thác dữ liệu và nền tảng trực quan hóa, phân tích và thống kê dữ liệu không gian trên nền tảng cơ sở dữ liệu GIS mẫu.
Trong đó dữ liệu không gian được chuẩn hóa theo hệ quy chiếu VN-2000, dữ liệu thuộc tính tuân thủ tiêu chuẩn TCVN 6909:2001.
Ông Phương giải thích dữ liệu được tổ chức theo các lớp thông tin thống nhất và xác định các nhóm dữ liệu dùng chung quan trọng như cấp phép xây dựng, quản lý nhà ở, hạ tầng kỹ thuật đô thị, thông tin quy hoạch phân khu, nền thông tin địa lý tỉ lệ 1:2000 và 1:5000, cùng cơ sở dữ liệu đất đai.
Nền tảng tích hợp và chia sẻ dữ liệu được thiết kế nhằm kết nối các hệ thống hiện có, cho phép đồng bộ dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau và cung cấp một giao diện khai thác tập trung.
Ngoài ra nền tảng trực quan hóa và phân tích dữ liệu cho phép hiển thị thông tin trực tiếp trên bản đồ số, kết hợp các công cụ thống kê, phân tích và tạo báo cáo theo nhu cầu sử dụng.
Ông Phương cho biết thêm trong quá trình thử nghiệm, hệ thống hỗ trợ truy vấn dữ liệu linh hoạt theo nhiều tiêu chí, đồng thời hiển thị kết quả dưới dạng lớp bản đồ, bảng số liệu hoặc biểu đồ trực quan, phục vụ công tác quản lý và ra quyết định.
Bên cạnh các giải pháp công nghệ, nhiệm vụ đồng thời xây dựng dự thảo quy chế tích hợp, chia sẻ và khai thác dữ liệu, trong đó làm rõ cơ chế cập nhật, phân quyền và phối hợp giữa các đơn vị liên quan.
Theo nhóm nghiên cứu, đối với cơ quan quản lý, hệ thống giúp tra cứu, tổng hợp và phân tích thông tin liên ngành trên một nền tảng chung, từ đó nâng cao hiệu quả điều hành, giảm trùng lặp dữ liệu…
Với doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản, xây dựng và đầu tư, việc tiếp cận thông tin quy hoạch và hiện trạng sử dụng đất trở nên minh bạch, thuận tiện, góp phần giảm chi phí khảo sát và rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án.
Trong khi đó, người dân dễ dàng tra cứu thông tin thửa đất, quy hoạch và giấy phép xây dựng, tăng tính minh bạch, hạn chế rủi ro pháp lý và tiết kiệm thời gian khi thực hiện các thủ tục hành chính liên quan.
Công nghệ lõi hiện được triển khai để ứng dụng cho các xã, phường ở TP.HCM. “Đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục mở rộng phạm vi tích hợp dữ liệu, nâng cao năng lực khai thác và hướng tới quy mô lớn hơn, tạo thuận lợi cho công tác quản lý đô thị trong thời gian tới”, ông Phương cho biết.
Thông tư 30/2024/TT-BGDĐT về quy chế tuyển sinh THCS và THPTquy định rõ: "Điểm xét tuyển vào lớp 10 THPT là điểm tổng của các môn thi, bài thi tính theo thang điểm 10 (mười) với mỗi môn thi, bài thi. Việc công bố điểm chuẩn được thực hiện đồng thời với công bố điểm thi".
Tuy nhiên, theo ghi nhận trong số 17 tỉnh thành công bố điểm thi vào lớp 10, rất hiếm địa phương thực hiện đúng quy định này.
Đến nay đã có ít nhất 17 tỉnh thành mở cổng tra cứu điểm thi cho thí sinh. Trong đó, ở miền Bắc, mới nhất là tỉnh Bắc Ninh. Trước đó là Phú Thọ, Hưng Yên, Ninh Bình, Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Lạng Sơn.
Ở miền Trung và Tây nguyên, những tỉnh sớm công bố điểm thi lớp 10 gồm: Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Đà Nẵng, TP.Huế, Khánh Hòa, Đắk Lắk. Miền Nam có Đồng Nai, Đồng Tháp.
Trong số các địa phương đã có điểm thi, một số nơi đã nhanh chóng chốt điểm chuẩn trúng tuyển vào các trường THPT công lập và THPT chuyên như Lai Châu, Hưng Yên, Ninh Bình, Lào Cai, Đồng Nai, Hà Tĩnh, Đà Nẵng, TP.Huế (Trường THPT Hai Bà Trưng và chuyên Quốc học Huế).
Hai thành phố lớn có số lượng thí sinh dự thi đông nhất cả nước là Hà Nội và TP.HCM đang trong giai đoạn khẩn trương hoàn thành các khâu cuối cùng để công bố điểm thi.
TP.HCM thông báo đang tiến hành hồi phách, lên điểm. Dự kiến điểm thi sẽ được công bố trong vài ngày tới.
Còn tại Hà Nội, theo kế hoạch của Sở GD-ĐT, dự kiến điểm thi và điểm chuẩn lớp 10 công lập năm nay sẽ được công bố trong khoảng từ ngày 19.6 đến 22.6.Trong khoảng thời gian này, Sở cũng sẽ công bố điểm chuẩn vào các trường THPT công lập, giúp học sinh xác định kết quả trúng tuyển ngay sau khi biết điểm thi.
Trước đó, công tác chấm thi tại Hà Nội đã được triển khai từ đầu tháng 6. Hội đồng chấm thi thực hiện chấm bài thi trắc nghiệm từ ngày 1 đến 10.6, trong khi các bài thi tự luận được chấm từ ngày 2 đến 10.6.
Việc công bố điểm thi và điểm chuẩn cùng một ngày được Sở GD-ĐT Hà Nội thực hiện từ năm 2025, theo đúng quy định của Bộ GD-ĐT. Năm nay (kỳ tuyển sinh năm học 2026 - 2027), Hà Nội tiếp tục duy trì định hướng này.
Dù quy chế của Bộ GD-ĐT quy định là công bố điểm thi và điểm chuẩn vào lớp 10 phải "đồng thời", nhưng trong quá trình triển khai thực tế tại các địa phương năm nay, đến thời điểm này mới có Đà Nẵng thực hiện đúng như vậy. Còn lại hầu hết các địa phương đều công bố điểm chuẩn sau vài ngày, thậm chí là cả tuần.
Ví dụ, tỉnh Phú Thọ đã công bố điểm thi vào lớp 10 từ ngày 14.6 nhưng dự kiến ngày 25.8 mới công bố điểm chuẩn vì còn đợi điểm phúc khảo.
Phần lớn địa phương vẫn thực hiện theo quy trình truyền thống, cho học sinh biết điểm thi trước để chuẩn bị tinh thần hoặc nộp đơn phúc khảo, sau đó mới chốt hội đồng để ra điểm chuẩn chính thức.
Trong khi đó, quy định công bố điểm thi và điểm chuẩn vào lớp 10 của Bộ GD-ĐT áp dụng từ năm 2025 nhằm giảm áp lực chờ đợi căng thẳng cho cả phụ huynh lẫn học sinh, giúp các em biết ngay kết quả trúng tuyển của mình mà không cần "đoán già đoán non".
Ngay năm nhất, 100% chương trình đào tạo của 64 ngành, 8 lĩnh vực tại Trường đại học Văn Lang đều được tích hợp AI. Sinh viên toàn trường được học hai học phần Kỹ năng số và Khám phá AI, trước khi AI được thiết kế theo từng chuyên ngành. Khung năng lực này được Văn Lang xây dựng cùng đơn vị tư vấn quốc tế Alvarez & Marsal, đối sánh với các đại học như ASU, NUS và chuẩn năng lực AI của UNESCO.
Đây là cách mà Trường đại học Văn Lang đang đặt công nghệ đúng chỗ: AI làm phần lặp lại, con người giữ phần sáng tạo, phán đoán và trách nhiệm. Đó cũng là tinh thần "đại học hướng tác động" mà Văn Lang theo đuổi trên hành trình hướng tới một trong những đại học trẻ được ngưỡng mộ nhất châu Á vào năm 2030.
Tại một giảng đường của khối Công nghệ - Kỹ thuật, nhóm sinh viên năm hai không mở đầu buổi học bằng những dòng code khô khan. Các bạn mở GitHub Copilot - trợ lý lập trình bằng AI để cùng AI rà soát lỗi và gợi ý cấu trúc cho đồ án. Ở khoa Công nghệ thông tin, 100% đồ án tốt nghiệp bắt buộc tích hợp AI, nên việc cộng tác với mô hình đã thành phản xạ nghề nghiệp từ sớm.
Trong khi đó, sinh viên khối Luật - Kinh doanh, Quản lý được học tập thực tế tại HUB - trung tâm mô phỏng ngân hàng và chứng khoán của trường. Trên màn hình là dữ liệu thị trường chạy theo thời gian thực. Người học dùng những công cụ như Power BI và các trợ lý AI tài chính để dự báo dòng tiền, thử nghiệm kịch bản đầu tư. Giảng viên nhấn mạnh một nguyên tắc xuyên suốt: Human-in-the-Loop AI xử lý dữ liệu và mô phỏng, còn quyết định cuối cùng và trách nhiệm đạo đức luôn thuộc về con người.
Ở khối Luật - Kinh doanh & Quản lý, AI được ứng dụng theo một cách khác. Sinh viên dùng công cụ Legal Tech để tra cứu án lệ và tổng hợp văn bản công việc trước đây ngốn hàng giờ tra cứu thủ công. Giảng viên, đồng thời là một luật sư đang hành nghề, đặt câu hỏi phản biện: AI gợi ý vậy, nhưng căn cứ pháp lý có vững không? "AI giúp các em đi nhanh hơn ở phần tra cứu, để dành sức cho phần con người không thể thay: lập luận và phán đoán", giảng viên nói.
Ở khối Truyền thông là một thế giới khác: sinh viên Quan hệ công chúng, Truyền thông đa phương tiện, Truyền thông đại chúng, Công nghệ điện ảnh truyền hình dùng AI tạo sinh để dựng storyboard, thiết kế nhân vật hoạt hình, lên ý tưởng chiến dịch. Văn Lang gọi AI là "đồng sáng tạo": tăng tốc khâu sản xuất và mở rộng ý tưởng, nhưng bản sắc, cảm xúc và khả năng kể chuyện vẫn là phần của người làm nghề. Giảng viên lưu ý sinh viên về bản quyền và tính nguyên bản - bài học đạo đức đi kèm công nghệ.
Tại khối Công nghệ - Kỹ thuật, sinh viên mô phỏng hệ thống pin xe điện trên phần mềm chuyên ngành, ước lượng trạng thái sạc và sức khỏe pin bằng thuật toán. Còn ở khoa Công nghệ ứng dụng, Khoa Môi trường, sinh viên dùng mô hình học máy để dự báo chất lượng nước và lập kịch bản giảm phát thải. Ở Khoa Xây dựng, sinh viên "lắp ráp" công trình trên mô hình BIM 3D, nơi AI giúp bóc tách khối lượng và phát hiện xung đột thiết kế trước khi thi công.
Với học sinh lớp 12 đang chọn ngành, thông điệp từ Trường đại học Văn Lang là: dù em chọn luật, tài chính, kỹ thuật hay truyền thông trong hơn 60 ngành thuộc 8 lĩnh vực, em sẽ tốt nghiệp với cùng một hành trang biết làm chủ AI trong nghề nghiệp của mình.
Theo quy định, những thí sinh (TS) có tổng điểm 3 môn trong tổ hợp xét tuyển dưới 15 điểm (theo thang điểm 30) sẽ không đủ điều kiện để đăng ký xét tuyển vào các trường ĐH.
Bên cạnh đó, Bộ GD-ĐT đang đề xuất chính sách học bổng cho 15 nhóm ngành khoa học, kỹ thuật then chốt với mức 3,7 - 5,5 triệu đồng/tháng/sinh viên nhằm thu hút và giữ chân người học giỏi lĩnh vực khoa học tự nhiên từ năm 2026.
GS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT), cho biết đây là bước đi tất yếu nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. "Việc áp dụng ngưỡng 15 điểm là điểm mới trọng tâm nhằm nâng cấp chất lượng đầu vào, từ đó đảm bảo đào tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao cho xã hội. Quy định này cũng đóng vai trò định hướng quan trọng, giúp TS có sự lựa chọn thực tế và phù hợp hơn khi đăng ký môn thi tốt nghiệp", ông nói.
Trước khi kết thúc đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT, ông Chương cũng khuyến cáo học sinh cần tỉnh táo để chọn môn thi và tổ hợp đúng với thế mạnh, gắn liền với ngành nghề yêu thích. Chính phủ đang có định hướng ưu tiên học bổng cho một số ngành nghề, đặc biệt là lĩnh vực công nghệ kỹ thuật cao. Sau khi có kết quả tốt nghiệp, cơ hội là rất nhiều nếu các em biết tự đánh giá năng lực để đưa ra quyết định chính xác.
Theo cô Nguyễn Bội Quỳnh, Hiệu trưởng Trường THPT Việt Đức (Hà Nội), những thay đổi về xét tuyển ĐH như tổ hợp xét tuyển ĐH phải đạt 15 điểm trở lên; số lượng nguyện vọng TS có thể đăng ký không còn được nhiều như những năm trước, mà chỉ được 15 nguyện vọng, tác động đáng kể đến việc chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT của HS. Do đó, HS phải lựa chọn những môn phù hợp với khả năng, phù hợp với nghề nghiệp của mình sau này.
Năm 2025, trong số hơn 1,1 triệu TS tốt nghiệp THPT, tỷ lệ trúng tuyển và nhập học ĐH chiếm tới 59%. Đáng chú ý, dù các trường đa dạng hóa phương thức tuyển sinh, thì phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT vẫn giúp cho 50% TS trúng tuyển ĐH.
