Kể từ ngày nghỉ hưu ở tuổi 51, bà Lý (Phúc Kiến, Trung Quốc) luôn duy trì chế độ ăn uống lành mạnh. Bà không ăn dầu mỡ, đồ chiên rán, đồ nướng và chủ yếu ăn đồ hấp. Ai cũng nghĩ bà sẽ sống thọ không ngờ đầu năm nay, bà Lý liên tục bị nhiệt miệng, những vết loét xuất hiện dày đặc gây đau đớn đến mức không thể nuốt trôi cả cháo loãng.
Khi đến bệnh viện kiểm tra, bà Lý choáng váng khi bác sĩ thông báo bà đã mắc ung thư miệng giai đoạn cuối. Chỉ vỏn vẹn 3 tháng sau ngày nhận kết quả, người phụ nữ luôn tự hào có chế độ ăn lành mạnh ấy đã trút hơi thở cuối cùng.
Một người không uống rượu, hút thuốc, ăn uống thanh đạm như bà làm sao có thể bị ung thư? Về vấn đề này, bác sĩ điều trị chỉ ra sự thật: Thức ăn hấp rất tốt, nhưng chính 3 thói quen ăn uống sai lầm dưới đây đã biến món ăn dưỡng sinh thành “chất độc” gây ung thư miệng.
Thói quen ăn đồ hấp khi còn nóng
Quan niệm “ăn nóng mới tốt cho dạ dày” đã hại bà Lý. Mỗi khi món hấp vừa ra lò còn nghi ngút khói, bà đều ăn ngay lập tức.
Niêm mạc miệng con người chỉ chịu được nhiệt độ khoảng 50 độ C, trong khi đồ hấp vừa chín tới thường vượt quá 80 độ C. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp thực phẩm nóng trên 65 độ C vào nhóm chất gây ung thư nhóm 2A. Việc bị bỏng nhiệt lặp đi lặp lại khiến niêm mạc rơi vào vòng luẩn quẩn “tổn thương – phục hồi”, lâu dần dẫn đến đột biến tế bào và hóa ác tính.
Thường xuyên ăn thực phẩm muối chua
Để món ăn thêm đậm vị, bà Lý thích dùng rau củ muối chua, cá muối hoặc thịt xông khói đặt lên đĩa để hấp cùng cơm. Bà tin rằng hơi nước nóng khi hấp sẽ loại bỏ bớt muối và chất độc hại.
Thực tế, việc hấp không thể phân hủy hoàn toàn chất nitrit và lượng muối cực cao trong đồ muối chua. Lượng muối cao liên tục mài mòn niêm mạc miệng, còn nitrit khi tiếp xúc với enzym trong khoang miệng sẽ chuyển hóa thành nitrosamine, một chất gây ung thư cực mạnh.
Đồ mốc mang rửa hoặc cắt phần mốc rồi hấp ăn
Gia đình bà Lý tích trữ rất nhiều rau củ sấy khô và ngũ cốc. Khi phát hiện chúng bị mốc nhẹ, bà không nỡ vứt đi mà chỉ rửa sạch, chần qua nước rồi đem hấp trực tiếp vì nghĩ nhiệt độ cao sẽ tiêu diệt được nấm mốc. Đây là sai lầm chết người. Độc tố aflatoxin sản sinh từ nấm mốc có khả năng chịu nhiệt cực kỳ đáng sợ, nhiệt độ 100 độ C khi hấp thông thường hoàn toàn “bất lực” trước nó. Khi ăn vào, aflatoxin sẽ trực tiếp tấn công, làm tổn thương nghiêm trọng các gen tế bào niêm mạc miệng.
Những dấu hiệu cảnh báo ung thư miệng
Trao đổi với Times of India, bác sĩ Amit Chakraborty, chuyên gia ung thư ngoại khoa tại Bệnh viện Dr L H Hiranandani (Ấn Độ), cho biết số ca ung thư khoang miệng đang có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây. Tuy nhiên, nhận thức của cộng đồng về căn bệnh này vẫn còn hạn chế, khiến không ít trường hợp được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn.
Theo chuyên gia, những dấu hiệu như chảy máu chân răng, loét miệng kéo dài, hôi miệng dai dẳng hay cảm giác đau khi nhai thường bị xem nhẹ. Nhiều người cho rằng đây chỉ là tình trạng viêm nhiễm thông thường và sẽ tự khỏi sau vài ngày. Trên thực tế, đây có thể là những tín hiệu cảnh báo sớm của ung thư khoang miệng.
Một trong những dấu hiệu đáng lưu ý nhất là các vết loét trong miệng không lành sau 2 tuần. Ngoài ra, người bệnh cũng cần chú ý đến sự xuất hiện của các mảng trắng hoặc đỏ bất thường trong khoang miệng, các khối sưng hoặc cục nổi ở lưỡi, má, nướu, tình trạng răng lung lay không rõ nguyên nhân, khó nói, khó nuốt hoặc cảm giác tê bì kéo dài trong miệng. Ngay cả hơi thở có mùi hôi kéo dài cũng có thể là lời cảnh báo rằng bên trong khoang miệng đang tồn tại một vấn đề nghiêm trọng hơn.
Bác sĩ Chakraborty cho biết không phải mọi vết loét miệng đều là ung thư. Các vết loét thông thường thường lành trong vòng vài ngày và ít gây đau đớn. Tuy nhiên, nếu vết loét tồn tại quá 2 tuần, ngày càng lớn, dễ chảy máu hoặc gây khó khăn trong ăn uống, giao tiếp, người bệnh nên đi khám sớm để được đánh giá chính xác.
Tin tích cực là ung thư khoang miệng có tiên lượng khá tốt nếu được phát hiện sớm. Theo bác sĩ Chakraborty, tỉ lệ sống của người bệnh ở giai đoạn đầu có thể đạt khoảng 80-90%.
Nhiều bệnh nhân sau điều trị vẫn có thể trở lại sinh hoạt và làm việc bình thường. Chính vì vậy, việc chú ý đến những thay đổi bất thường trong khoang miệng, khám răng miệng định kỳ và từ bỏ thuốc lá được xem là những bước quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như nâng cao cơ hội điều trị thành công.
Một phụ nữ 57 tuổi họ Li đến từ tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc, bị đau lưng và đau chân, cần phải điều trị nhiều lần. Trước đó, các bác sĩ nghi ngờ bà mắc khối u hệ thần kinh trung ương. Tuy nhiên, năm nay tình trạng của bà xấu đi nhanh chóng, gần như dẫn đến liệt. Cuối cùng, sau ca phẫu thuật kéo dài 10 giờ, các bác sĩ đã phát hiện ra một điều bất ngờ.
Theo tờ Nhật báo Phúc Châu, bà Li bắt đầu bị đau lưng và đau chân cách đây 2 năm. Bà đã đi khám tại một bệnh viện địa phương và từng bị nghi ngờ mắc khối u hệ thần kinh trung ương. Tuy nhiên, vì khối u bám chặt vào mô thần kinh nên ca phẫu thuật ban đầu chỉ giúp giảm áp lực và lấy mẫu sinh thiết, chứ không thể xác định được nguyên nhân chính xác.
Sau phẫu thuật, tình trạng của bà tạm thời được cải thiện, nhưng do hạn chế về tài chính, bà không tiếp tục điều trị theo dõi. Đầu năm nay, cơn đau tái phát và nhanh chóng trở nên trầm trọng hơn. Mặc dù đã điều trị triệu chứng trong 2 tháng, bà bắt đầu bị yếu tay chân, khó đi lại và gần như bị liệt. Khi quay lại để điều trị thêm, các bác sĩ đã hỏi bệnh sử chi tiết và xem xét lối sống của bà trước khi nghi ngờ bà bị nhiễm ký sinh trùng.
Sau ca phẫu thuật kéo dài hơn 10 tiếng, đội ngũ y tế đã thành công loại bỏ hàng nghìn ký sinh trùng trắng khỏi tủy sống của bệnh nhân. Bác sĩ phẫu thuật tiết lộ rằng quá trình loại bỏ "giống như dùng đũa gắp mì ra khỏi súp". Các ký sinh trùng phải được gỡ bỏ cẩn thận từng con một, chú ý không làm tổn thương các mô thần kinh xung quanh. Điều này khiến ca phẫu thuật trở nên vô cùng phức tạp và khó khăn.
Các xét nghiệm xác nhận bệnh nhân bị nhiễm ký sinh trùng "Spirometra erinaceieuropaei", một loại ký sinh trùng hiếm gặp trước đây phổ biến ở châu Âu, nhưng số ca mắc ngày càng tăng ở miền nam Trung Quốc trong những năm gần đây. Sau phẫu thuật, bà Li cũng được điều trị bằng thuốc chống ký sinh trùng chuyên dụng. Hiện tại, người phụ nữ đang hồi phục tốt, có thể đi lại với sự trợ giúp và sức mạnh cơ bắp đã phục hồi từ mức 1-2 ban đầu lên mức 4.
Các bác sĩ cảnh báo người dân không nên ăn ếch, rắn, lươn và các động vật hoang dã khác còn sống hoặc chưa chín kỹ. Tuyệt đối tránh uống nước chưa qua xử lý. Hơn nữa, phương pháp dân gian dùng thịt ếch sống đắp lên vết thương để giải độc rất dễ khiến ký sinh trùng xâm nhập vào cơ thể.
Nếu ai đó gặp phải các triệu chứng thần kinh không rõ nguyên nhân, các khối u dưới da không rõ nguyên nhân hoặc các bất thường về mắt, họ nên chủ động tiết lộ bất kỳ tiền sử tiếp xúc với động vật hoang dã hoặc sở thích ăn đồ sống nào khi đi khám để giúp đội ngũ y tế chẩn đoán và điều trị chính xác hơn.
Nhưng tại Vinmec Cần Thơ, các bác sĩ không lựa chọn phẫu thuật ngay mà quyết định điều trị theo một hướng hoàn toàn khác. Và chính quyết định tưởng chừng trái ngược ấy lại trở thành bước ngoặt giúp người bệnh vượt qua "cửa tử".
Hơn nửa năm chuẩn bị cho ca phẫu thuật quyết định
Cuối năm 2025, ông Hà Quang Quới (61 tuổi, Cần Thơ) nhận tin mình mắc ung thư tại vị trí gần chỗ nối giữa đại tràng sigma và trực tràng và khối u cũng đã xâm lấn sang bàng quang.
Ở tuổi 61, điều ông nghĩ đến không chỉ là căn bệnh trước mắt, mà còn là gia đình, là những dự định còn dang dở và những năm tháng phía trước mà ông vẫn mong được khỏe mạnh để đồng hành cùng những người thân.
Đây là một trong những tình huống điều trị phức tạp bởi bệnh đã lan sang cơ quan lân cận. Do đó, ngay sau khi tiếp nhận, PGS.TS.BS Phạm Văn Năng - Giám đốc Trung tâm Ngoại, Bệnh viện Đa khoa Vinmec Cần Thơ đã chủ trì hội chẩn cùng các chuyên gia tại Vinmec Central Park để xây dựng kế hoạch điều trị.
Bước đầu, bệnh nhân được tạo hậu môn nhân tạo tạm thời nhằm đảm bảo lưu thông tiêu hóa. Sau đó, bệnh nhân được hóa trị và xạ trị. Đây là hướng tiếp cận hiện đại trong điều trị ung thư trực tràng tiến triển tại chỗ, giúp kiểm soát bệnh tốt hơn trước phẫu thuật, giảm mức độ xâm lấn của khối u và tăng khả năng điều trị hiệu quả.
Sau nhiều tháng điều trị liên tục, bệnh nhân đáp ứng tích cực với phác đồ, mở ra cơ hội bước vào giai đoạn quan trọng nhất của hành trình điều trị.
Bước ngoặt mở ra hy vọng trở về nhà
Tháng 5/2026, sau một thời gian dài nỗ lực, kết quả đánh giá cho thấy bệnh nhân đáp ứng tốt với phác đồ điều trị. Cánh cửa bước vào ca phẫu thuật quan trọng cuối cùng cũng được mở ra.
Sau khi được đánh giá toàn diện, ê-kíp quyết định thực hiện phẫu thuật cắt trước thấp bằng phương pháp nội soi - kỹ thuật ngoại khoa hiện đại trong điều trị ung thư đại trực tràng. Ca phẫu thuật được trực tiếp thực hiện bởi PGS.TS.BS Phạm Văn Năng cùng sự phối hợp của BSCKII. Đỗ Trọng Nguyễn - Trưởng khoa Gây mê Phòng mổ và ThS.BS Phạm Hoàng Thiên - Trưởng khoa Hồi sức Cấp cứu.
Nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa và sự chuẩn bị kỹ lưỡng, ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi. Sau phẫu thuật, bệnh nhân tỉnh táo, sinh hiệu ổn định, vết mổ khô, đau nhẹ, chức năng tiêu hóa phục hồi tốt. Chỉ sau 24 giờ, người bệnh đã có thể ngồi dậy, tập vận động và đi lại.
"Với những trường hợp ung thư trực tràng đã xâm lấn cơ quan lân cận, điều quan trọng là xây dựng đúng chiến lược điều trị ngay từ đầu. Sự phối hợp giữa nhiều chuyên khoa giúp nâng cao hiệu quả điều trị và tạo thêm cơ hội phục hồi cho người bệnh", PGS.TS.BS Phạm Văn Năng chia sẻ.
Sau nhiều tháng gắn bó với bệnh viện, ngày xuất viện trở thành dấu mốc đặc biệt đối với bệnh nhân và gia đình. Từ những ngày đầu lo lắng khi biết mình mắc ung thư đến lúc có thể tự đi lại và trở về nhà với sức khỏe ổn định là cả một hành trình dài của sự kiên trì.
Với ông Quới, niềm vui ngày ra viện dường như giản dị hơn rất nhiều người vẫn nghĩ: Chỉ là được ăn một bữa cơm cùng gia đình, được gặp lại những người thân đang chờ mình ở nhà, được tiếp tục sống những ngày bình thường mà trước đó từng có lúc tưởng như rất xa vời.
Bệnh nhân xúc động chia sẻ trong ngày ra viện: "Khi biết mình mắc ung thư và khối u đã xâm lấn sang cơ quan khác, tôi rất lo lắng. Có những giai đoạn điều trị khá mệt mỏi nhưng các bác sĩ luôn giải thích rõ tình trạng bệnh và động viên tôi cố gắng. Được trở về nhà với sức khỏe ổn định, tôi thực sự rất vui và biết ơn đội ngũ y bác sĩ Vinmec đã đồng hành cùng mình".
Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) vừa ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty Cổ phần Dược phẩm Agimexpharm, có trụ sở tại số 27 Nguyễn Thái Học, phường Long Xuyên, tỉnh An Giang do có nhiều vi phạm trong hoạt động sản xuất, lưu hành và kinh doanh thuốc.
Theo quyết định, Agimexpharm đã thực hiện 3 hành vi vi phạm hành chính.
Đầu tiên, công ty không thực hiện thủ tục thông báo cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với các thay đổi nhỏ thuộc trường hợp yêu cầu thông báo trước khi lưu hành thuốc và nguyên liệu làm thuốc.
Vi phạm này được xác định đối với các thuốc gồm: Agicipro, số đăng ký (SĐK) 893115380124 (SĐK cũ VD-25602-16), lô 030825; Datpagi 10, SĐK 893110342800, lô 131125; Agi-Vita C, SĐK 893110380524 (VD-24705-16), lô sản xuất 101025; Agiosmin, SĐK VD-34645-20, lô sản xuất 440925; Agicarvir, SĐK 893114428924 (SĐK cũ VD-25114-16), lô 081025; Agoflox, SĐK 893115428724 (SĐK cũ VD-24706-16), lô 040825; Agitritine 200, SĐK 893110233925, các lô 071225 và 081225.
Tiếp đến, doanh nghiệp không thực hiện thủ tục thay đổi, bổ sung giấy đăng ký lưu hành và chưa được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt trước khi lưu hành đối với các thay đổi lớn hoặc các thay đổi nhỏ thuộc diện phải phê duyệt.
- Agi-Vita C, SĐK 893110380524 (VD-24705-16), lô sản xuất 101025
- Agimycob, SĐK 893115144224, lô sản xuất 020225
- kem mỡ Neomiderm, SĐK 893110333824 (SĐK cũ VD-25126-16), lô sản xuất 061125
- Agiosmin, SĐK VD-34645-20, lô sản xuất 440925
- Ihybes 150, SĐK VD-23489-15, lô 081224
- Robazef Fort, SĐK 893110368125, lô 010925
- Agitritine 200, SĐK 893110233925, các lô 071225 và 081225
- Agi-Cotrim F, SĐK 893110429224 (SĐK cũ VD-25116-16), các lô 641125 và 180624
- Agimsamin F, SĐK 893110264100 (SĐK cũ VD-33371-19), gồm lô 020224 sản xuất ngày 19/2/2024 và lô 041125 sản xuất ngày 11/11/2025
- Goutcolcin, số giấy đăng ký lưu hành 893115430624 (SĐK cũ VD-24115-16), lô sản xuất 041125, ngày sản xuất 13/11/2025.
Cuối cùng, Agimexpharm bị xác định đã bán thuốc Agimetpred 4 (dược chất Methyl prednisolon 4mg), số giấy đăng ký lưu hành 893110429824 (SĐK cũ VD-24111-16); Agi-Bromhexine 16 (dược chất Bromhexin hydroclorid 16mg), số giấy đăng ký lưu hành 893110200724 (SĐK cũ VD-30270-18).
Neomiderm (dược chất Triamcinolon acetonid, Neomycin sulfat, Nystatin), số giấy đăng ký lưu hành 893110333824 (SĐK cũ VD-25126-16) và Agimycob (dược chất Metronidazol, Nystatin, Neomycin dưới dạng Neomycin sulfat), số giấy đăng ký lưu hành 893115144224 (SĐK cũ VD-29657-18) cho các cơ sở không đúng với phạm vi kinh doanh được ghi trong giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược (Bán thuốc kê đơn và không thuộc danh mục thuốc thiết yếucho một số khách hàng là Quầy thuốc có phạm vi kinh doanh là mua, bán thuốcthuộc danh mục thuốc thiết yếu và danh mục thuốc không kê đơn).
Với các vi phạm trên, Cục Quản lý Dược quyết định xử phạt Công ty Cổ phần Dược phẩm Agimexpharm tổng số tiền 160 triệu đồng.
Trong đó, hành vi không thực hiện thủ tục thông báo đối với các thay đổi nhỏ trước khi lưu hành thuốc bị phạt 35 triệu đồng.
Hành vi không thực hiện thủ tục thay đổi, bổ sung giấy đăng ký lưu hành và chưa được phê duyệt trước khi lưu hành thuốc bị phạt 90 triệu đồng.
