Thất bại 0-1 bất ngờ trước U.17 Indonesia ở trận ra quân đẩy U.17 Trung Quốc vào thế khó khăn trong cuộc đua đoạt vé đi tiếp tại bảng B vòng chung kết U.17 châu Á 2026. Nếu tiếp tục bại trận trước U.17 Nhật Bản ở cuộc so tài tối nay (9.5), cửa đến U.17 World Cup gần như chắc chắn đóng lại với bóng đá trẻ Trung Quốc.
Song, thắng U.17 Nhật Bản là chuyện không đơn giản. Đội tuyển xứ mặt trời mọc là thế lực số một bóng đá trẻ châu Á, từng xuất sắc lọt tới tứ kết U.17 World Cup 2025. Ở trận ra quân, U.17 Nhật Bản cũng phô diễn sức mạnh khi quật ngã U.17 Qatar với tỷ số 3-1.
Với ưu thế vượt trội, U.17 Nhật Bản nhanh chóng kiểm soát thế trận, đẩy U.17 Trung Quốc vào thế chống đỡ nhờ các pha đan lát nhanh, chuẩn. Học trò HLV Shingo Ono khiến đối thủ liên tục phải đuổi bóng, song nhìn nhận công bằng, U.17 Trung Quốc cũng đã chơi kiên cường.
Được huấn luyện bởi nhà cầm quân Bin Ukishima đến từ Nhật Bản, U.17 Trung Quốc rất hiểu cách vận hành của người Nhật. Hàng thủ giúp U.17 Trung Quốc đã đứng vững, thậm chí có những pha phản đòn giàu sức nặng, nhưng tuyến tấn công với Shuai Weihao, Xie Jin và Wang Xiang của Trung Quốc lại ham rê dắt và đột phá cá nhân, nên không tạo được khác biệt ở những pha xử lý cuối.
Ở chiều ngược lại, U.17 Nhật Bản dù không tạo ra nhiều cơ hội, song lại dẫn trước nhờ khai thác tốt khoảnh khắc.
Phút 37, trung vệ Anthony Motosuna băng vào dứt điểm cận thành tung nóc lưới trong pha bóng cố định mà U.17 Trung Quốc đã lơ là. Với chiều cao 1,92 m, trung vệ của Kashima Antlers đã càn lướt qua cả hàng thủ trể Trung Quốc để ghi bàn thắng duy nhất trong hiệp 1.
Trước nguy cơ bị loại đã hiển hiện, U.17 Trung Quốc phải “dốc vốn” dồn lên trong hiệp 2.
Lựa chọn quyết đoán đã mang lại cho thầy trò Bin Ukishima bàn gỡ bất ngờ ở phút 48. Hàng thủ U.17 Nhật Bản đã để Zhao Songyuan của Trung Quốc rê bóng thoải mái ở cánh trái, lướt qua hai hậu vệ rồi dứt điểm tung lưới thủ môn Kosei Oshita, gỡ hòa 1-1.
Thế nhưng, niềm vui của U.17 Trung Quốc chỉ kéo dài vỏn vẹn 12 phút. Đến phút 60, hàng thủ Trung Quốc mắc sai lầm, để U.17 Nhật Bản pressing đoạt bóng ngay phần sân nhà. Sau hai đường chuyền, bóng đến chân Maki Kitahara ngay trước vòng cấm. Anh đẩy bóng sang phải rồi tung cú sút quyết đoán vào góc gần, nâng tỷ số lên 2-1.
Đáng chú ý, cũng giống trận thắng 2-1 trước U.17 Qatar, Kitahara lại ghi bàn khi được tung vào sân. Tiền vệ số 10 đang trở thành quân bài tẩy lợi hại của HLV Ono.
Trong nửa sau hiệp 2, U.17 Trung Quốc cố giành lại thế trận. Học trò ông Bin Ukishima cầm bóng nhiều hơn, nhưng phần lớn là các pha chuyền bóng qua lại, không thể xuyên thủng lớp pressing khoa học trên nền tảng tổ chức đội hình chặt chẽ của U.17 Nhật Bản.
Thua 1-2 trước U.17 Nhật Bản, U.17 Trung Quốc trắng tay sau hai lượt đấu tại VCK U.17 châu Á 2026. Zhao Songyuan cùng đồng đội phải đánh bại U.17 Qatar ở lượt cuối và chờ đợi kết quả thuận lợi để vào tứ kết châu Á, qua đó góp mặt U.17 World Cup. Trong khi đó, U.17 Nhật Bản đã ở rất gần tấm vé vượt vòng bảng sau 2 trận toàn thắng.
Ở chung kết play-off hôm 31/3, Italy hòa Bosnia & Herzegovina 1-1 qua 120 phút thi đấu rồi thua 1-4 ở loạt luân lưu, dẫn đến lần thứ ba liên tiếp lỡ World Cup. Ở hai lần tranh vé vớt gần nhất, đội tuyển từng bốn lần vô địch thế giới lần lượt thua Thụy Điển và Bắc Macedonia vốn bị đánh giá thấp hơn.
Jurgen Klinsmann - nhà vô địch World Cup 1990, từng khoác áo Inter và Sampdoria ở Serie A, cho biết thất bại này khiến ông mất ngủ và buồn bã. "Tôi đã chịu nỗi đau cùng những người bạn Italy ở Los Angeles", ông nói với Corriere dello Sport. "Đêm hôm sau, tôi vật vã không ngủ được".
Huyền thoại bóng đá Đức cho rằng bóng đá Italy đang phải trả giá vì thiếu thủ lĩnh, thiếu những cầu thủ đối mặt trực diện với đối thủ và thiếu niềm tin vào các cầu thủ trẻ. Ông còn so sánh với cách quản lý cầu thủ ở Italy hiện nay: "Nếu chơi ở Italy, Yamal và Musiala có lẽ sẽ bị đẩy xuống Serie B để tích lũy kinh nghiệm".
Yamal được trao cơ hội thi đấu cho đội một Barca từ khi mới 15 tuổi. Anh trở thành trụ cột của cả Barca lẫn tuyển Tây Ban Nha từ tuổi 16. Trong khi đó, Jamal Musiala, 23 tuổi, là nhân tố chủ chốt của Bayern nhiều năm qua và từng cùng tuyển Đức dự Euro 2020, 2024 và World Cup 2022.
So sánh của Klinsmann tuy là giả định nhưng lại phản ánh chính xác tư duy bảo thủ đang tồn tại, khi rất ít tài năng trẻ Italy được trao cơ hội ra sân thường xuyên. Cựu tiền đạo 61 tuổi cũng chỉ ra một nguyên nhân gốc rễ khác: tư duy chiến thuật quá an toàn. "Nhiều HLV vẫn đặt mục tiêu không thua lên hàng đầu thay vì thắng bằng mọi giá", ông nói. "Và đây là kết quả chúng ta thấy".
Cùng quan điểm, Fabio Capello - cựu HLV Milan, Roma, Real Madrid và đội tuyển Anh - cũng phân tích sâu về vấn đề bóng đá Italy từ cấp trẻ đến đội tuyển quốc gia. Trong cuộc phỏng vấn với La Gazzetta dello Sport, ông chỉ ra rằng thất bại trước Bosnia phản ánh những vấn đề căn bản hơn là một trận đấu cụ thể.
"Thất bại ba lần liên tiếp chứng tỏ còn một căn bệnh chưa được chữa", Capello nói, nhấn mạnh sự thiếu liên kết giữa đội tuyển và các CLB nội địa. "Ngày xưa, đội tuyển được hình thành từ 'khối CLB', còn bây giờ cầu thủ rải rác. Không còn khối, tinh thần đồng đội yếu. Gattuso đã cố gắng tạo nhóm nhưng rất khó trong điều kiện hiện nay".
Về bóng đá trẻ, Capello cảnh báo rằng hệ thống đào tạo Italy đang mắc sai lầm nghiêm trọng, nơi các cầu thủ trẻ phải thực hiện các bài tập chiến thuật giống hệt các cầu thủ chuyên nghiệp. Cựu HLV 79 tuổi cho biết: "Tôi hay hỏi: 'Các em có thích chơi bóng không?' - 'Có'. 'Các em làm các bài tập giống chuyên nghiệp à?' - 'Có'. Tôi sẽ loại những HLV như vậy. Trẻ em cần được vui chơi, nhưng cũng phải học cách xử lý bóng cơ bản. Chúng ta thiếu những HLV hiểu rõ từng cầu thủ, biết cách điều chỉnh theo chiều cao, kích cỡ chân và khả năng của các em. Dạy kỹ thuật cơ bản, quan sát và hiểu cầu thủ mới là điều quan trọng".
Capello cũng nhận định rằng đội tuyển hiện tại thiếu chất lượng và cần một kế hoạch dài hạn: "Để bắt đầu lại, cần một kế hoạch 10 năm và phải làm ngay. Người kế nhiệm cũng khó có thể làm ngay, họ phải may mắn sở hữu nhóm cầu thủ đủ tinh thần và chất lượng để tạo thành đội hình mới".
Capello, sinh năm 1946, khẳng định sẽ không tái xuất trong bóng đá Italy: "Ở tuổi của tôi? Có điên không?".
Pháp là một trong những đội có thông số tốt nhất tại World Cup 2026. Giá trị đội hình của Pháp vượt mốc 1,5 tỉ bảng, hơn Tây Ban Nha khoảng 300 triệu euro.
Chất lượng độ hình vượt trội là lý do tại sao Pháp đang có thành tích toàn thắng 6 trận, ghi 16 bàn thắng.
Đoàn quân của HLV Didier Deschamps vượt Tây Ban Nha về bàn thắng kỳ vọng (13,31 so với 12,75). Tỉ lệ chuyển hóa cơ hội thành bàn thắng của Pháp vì vậy cũng cao hơn Tây Ban Nha.
Tuy nhiên ở các chỉ số liên quan đến khả năng kiểm soát trận đấu như số đường chuyền, tỉ lệ chuyền bóng chính xác, Tây Ban Nha có phần nhỉnh hơn Pháp.
Nhưng điều đó sẽ không có quá nhiều ý nghĩa nếu Lamine Yamal thiếu hiệu quả trong tấn công.
Trong quá khứ, Pháp và Tây Ban Nha đã chạm trán nhau 38 lần. Thành tích đối đầu đang nghiêng về tuyển Tây Ban Nha với 18 thắng, 7 hòa và 13 thua. Tiếng nói lịch sử có thể là động lực lớn cổ vũ Tây Ban Nha trong cuộc gặp gỡ thứ 39 sắp tới.
Tại bán kết Euro 2024, Tây Ban Nha đã đánh bại Pháp 2-1 để tiến vào chung kết. Có một điều khá trùng hợp là Pháp thời điểm đó cũng được đánh giá cao hơn Tây Ban Nha.
Ở màn tái đấu này, Pháp nhỉnh hơn Tây Ban Nha trong nhiều thông số nhưng bài học tại bán kết Euro 2026 có thể khiến đoàn quân của HLV Deschamps phải cảnh giác.
Vô địch Đông Nam Á rồi tiến ra châu Á, đó là hành trình mà nhiều thế hệ bóng đá Việt Nam (từ đội tuyển quốc gia đến lứa trẻ) từng bước qua. U.17 Việt Nam cũng đang đi trên chặng đường mà các lứa đàn anh từng đi, nhưng theo cách của riêng mình: pha trộn lối đá trong veo, tận hiến của tuổi trẻ với kỷ luật chiến thuật để tạo nên tập thể "bách chiến bách thắng", đã bất bại 16 trận ở giải chính thức (thắng 10, hòa 6) từ cuối năm 2024 đến nay.
Vinh quang ở Đông Nam Á thực tế không đảm bảo cho thành công khi bước ra châu Á. Bởi suy cho cùng, nơi đây vẫn là "vùng trũng" bóng đá trẻ, mà thành công đơn lẻ của Việt Nam, Indonesia những năm qua chưa thể giúp Đông Nam Á lập tức sánh vai với Đông Á, Trung Á hay Tây Á.
Thế nhưng, chức vô địch vừa đoạt được tại Indonesia lại tháo gỡ gánh nặng tâm lý, tạo ra điểm tựa tinh thần quan trọng. U.17 Việt Nam đã chinh phục xong đỉnh cao trong khả năng, vô địch giải đấu mà ngôi số một là đích ngắm quan trọng. Và rồi, khi tâm thế đã thoải mái để bước ra châu Á, kỳ tích có thể sẽ đến.
Lịch sử đã chứng minh, bóng đá trẻ Việt Nam dễ làm nên chuyện khi đá với cái đầu "thông thoáng". Kỳ tích á quân U.23 châu Á 2018, hạng ba U.23 châu Á 2026, tấm vé dự U.20 World Cup 2017... đều đến khi các cầu thủ không bị đặt quá nhiều kỳ vọng. Ở VCK U.17 châu Á 2025, U.17 Việt Nam rơi vào bảng "tử thần", nhưng cũng khiến những đội mạnh như Nhật Bản hay Úc phải chia điểm. Bước ra châu Á, nơi sự háo hức chứng tỏ bản thân trước các đội mới mẻ giúp cầu thủ bơm đầy "bình xăng" nhiệt huyết, U.17 Việt Nam sẽ còn hay hơn nữa. Nhất là khi, VCK U.17 châu Á diễn ra chỉ sau giải Đông Nam Á 2 tuần, giúp U.17 Việt Nam ra trận với sự hưng phấn và nhuệ khí gần như còn nguyên vẹn.
U.23 Việt Nam của HLV Kim Sang-sik từng đoạt HCĐ U.23 châu Á 2026, chỉ vài tuần sau khi vô địch sân chơi Đông Nam Á (SEA Games 33). Học trò Cristiano Roland có thể đi con đường tương tự, khi hội tụ điều kiện cần và đủ.
Ở VCK U.17 châu Á 2026 (diễn ra từ ngày 6.5 đến 20.5), U.17 Việt Nam nằm cùng bảng U.17 Hàn Quốc, U.17 UAE và U.17 Yemen. Mục tiêu của thầy trò Roland là ngôi nhất hoặc nhì bảng để lọt vào tứ kết, đồng nghĩa đoạt vé đến U.17 World Cup.
"Bóng đá trẻ Việt Nam rất, rất cần được quan tâm đầu tư. Chỉ với thời gian tập luyện và cơ sở vật chất hạn chế, U.17 Việt Nam còn làm được. Nếu được đầu tư nhiều hơn, tôi tin đội sẽ còn tiến bộ.
Các em phải được ra sân cùng nhau nhiều hơn, tham gia nhiều sân chơi để tạo ra nòng cốt bền vững cho bóng đá Việt Nam. Biết đâu một ngày, giấc mơ World Cup sẽ thành hiện thực", HLV Roland chia sẻ với Báo Thanh Niên.
Cũng trong cuộc trò chuyện với Báo Thanh Niên, HLV Roland khẳng định lứa U.17 Việt Nam còn có thể hay hơn nữa. Các cầu thủ vẫn đang ở độ tuổi hoàn thiện kỹ chiến thuật và tư duy chơi bóng, thể lực dồi dào. Quan trọng nhất, là cái đầu cởi mở để tiếp nhận những ý tưởng mới.
"Các cầu thủ U.17 Việt Nam đã có lời hứa với nhau rằng phải tiếp tục rèn luyện và chiến đấu, phải khát khao tập luyện, thi đấu cho hiện tại và tương lai. U.17 Việt Nam chỉ cần 1 tháng tập luyện để đánh bại U.17 Nhật Bản và U.17 Uzbekistan tại giải giao hữu ở Trung Quốc.
Sau đó cũng với 1 tháng tập huấn, toàn đội lại hòa U.17 Nhật Bản và U.17 Úc với tỷ số 1-1 ở giải châu Á. Chúng ta có cơ sở vật chất tốt như họ đâu, tại sao vẫn làm được? Đó là bởi, chất lượng con người của chúng ta tốt. U.17 Việt Nam ngang hàng với họ mà", Roland nói.
Khi tinh thần đã thoải mái, thì chẳng ai biết Chu Ngọc Nguyễn Lực cùng đồng đội có thể làm được thêm những gì. Hành trình của U.17 Việt Nam ở châu Á cũng vì thế mà đáng xem hơn.
