Ukraine bầu CEO công ty dầu khí làm tân thủ tướng

UAV Ukraine vươn xa, Nga đối mặt thách thức mới

Ngày 6/7, một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Ukraine đã gây ra hỏa hoạn lớn tại nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga ở Omsk, Siberia. Vụ việc này đánh dấu sự mở rộng đáng kể về phạm vi tấn công của Kiev, khi Omsk nằm cách Ukraine khoảng 2.400km theo đường chim bay, vượt xa giới hạn 1.600km trước đây.

Các UAV được sử dụng trong chiến dịch này, do Fire Point sản xuất, có tầm hoạt động tối đa khoảng 3.400km. Điều này đặt ra yêu cầu Nga phải xem xét lại chiến lược phòng thủ cho các vùng lãnh thổ rộng lớn, bao gồm các trung tâm công nghiệp dầu khí ở Tây Siberia và hàng trăm cơ sở quân sự trọng yếu.

Hệ thống phòng không Nga được cho là đã bị dàn trải mỏng hơn do các cuộc tấn công liên tục của Kiev. Tất cả các nhà máy lọc dầu lớn ở khu vực châu Âu của Nga đều đã bị tấn công trong năm nay, gây thiệt hại và làm giảm sản lượng xăng dầu ước tính ít nhất 25%, dẫn đến tình trạng thiếu hụt cục bộ.

Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak ngày 8/7 thông báo Nga sẽ cấm xuất khẩu dầu diesel và bắt đầu nhập khẩu nhiên liệu từ tháng 7 để giải quyết vấn đề nguồn cung trong nước.

James Henderson, nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Năng lượng Oxford, nhận định: "Việc tấn công Omsk có thể là giọt nước tràn ly. Điều này thực sự nghiêm trọng, nếu Ukraine càng tấn công sâu thì hệ thống năng lượng của Nga càng bị ảnh hưởng nghiêm trọng".

Phản ứng từ Moscow và chiến lược mới của Kiev

Tổng thống Nga Vladimir Putin, trong cuộc họp khẩn cấp ngày 8/7, đã giảm nhẹ tầm quan trọng của các cuộc tấn công, cho rằng đây chủ yếu là chiến dịch tâm lý nhằm gây lo lắng trong xã hội Nga. Ông Putin khẳng định khả năng phục hồi của hệ thống năng lượng Nga rất cao và những khó khăn hiện tại chỉ là tạm thời. Ông cũng kêu gọi các công ty dầu khí lớn cung cấp nhiên liệu cho các trạm xăng độc lập thay vì tích trữ.

Chiến dịch "tấn công sâu" của Kiev nhằm vào các mục tiêu trên khắp nước Nga được kết hợp với chiến dịch "tấn công tầm trung" song song, tập trung vào các khu vực do Moscow kiểm soát ở miền Nam Ukraine và bán đảo Crimea, trong phạm vi từ 80-230km. Các UAV tuần tra các tuyến đường cao tốc chính, tấn công tàu chở nhiên liệu, hậu cần quân sự, cơ sở lưu trữ nhiên liệu và hạ tầng điện.

Trong những ngày gần đây, Ukraine đã tấn công hàng chục tàu chở dầu nhỏ vận chuyển nhiên liệu đến Crimea ở Biển Azov và Biển Đen, gây mất điện kéo dài nhiều ngày tại bán đảo này.

Các mục tiêu mới nằm trong tầm với của Ukraine bao gồm nhà ga khí đốt tự nhiên hóa lỏng chính của Nga trên bán đảo Yamal ở Bắc Cực, các cơ sở sản xuất dầu khí chính ở Tây Siberia, các nút đường ống và trạm bơm, cũng như một số bộ phận nhạy cảm nhất của ngành công nghiệp quân sự Nga.

Ukraine đang phóng hàng trăm UAV tầm trung và tầm xa mỗi ngày. Các nhà kinh tế nhận định, trong bối cảnh có nhiều mục tiêu mới, các nhà máy lọc dầu vẫn là điểm yếu chí mạng của Nga.

Mục tiêu chiến lược của chiến dịch không kích của Ukraine là buộc Nga phải đồng ý ngừng bắn dọc theo các chiến tuyến hiện tại.

Sau cuộc gặp với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Thổ Nhĩ Kỳ ngày 8/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ủng hộ các cuộc tấn công tầm xa của Kiev nhằm vào Nga, cho rằng "đây là một sự leo thang, nhưng đó cũng là một sự leo thang có thể giúp dẫn đến kết thúc cuộc chiến".

Tuy nhiên, cho đến nay, chưa có dấu hiệu nào cho thấy cách tiếp cận này có hiệu quả. Phía Nga đã đáp trả các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu bằng cách liên tục tập kích tên lửa đạn đạo vào thủ đô Kiev, trong bối cảnh Ukraine được cho là đang cạn kiệt tên lửa đánh chặn Patriot.

Tin Gốc: Dân Trí

Khi mới đắc cử ghế thượng nghị sĩ đại diện cho bang Nevada năm 1993, Harry Reid đã đề xuất dự luật nhằm chấm dứt quyền công dân theo nơi sinh đối với con của những người nhập cư không giấy tờ. "Không quốc gia có lý trí nào lại trao phần thưởng cho việc nhập cư bất hợp pháp", ông lập luận.

Tuy nhiên, 13 năm sau, khi đã trở thành lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện, Reid thừa nhận đây là sai lầm lớn nhất trong sự nghiệp chính trị của mình.

Sự thay đổi quan điểm của thượng nghị sĩ này phản ánh thực tế rằng giới chính trị Mỹ từ lâu đã chia rẽ sâu sắc về quyền công dân theo nơi sinh cũng như cách thức kiểm soát nhập cư.

Nhiều thế hệ người Mỹ đã trở thành công dân nhờ nguyên tắc này, vốn được quy định trong Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp có hiệu lực từ năm 1868. Theo đó,"tất cả những người sinh ra ở Mỹ hoặc nhập tịch, nằm trong quyền tài phán của Mỹ, đều là công dân Mỹ và bang nơi họ cư trú", trừ một số trường hợp ngoại lệ. Điều này đồng nghĩa con của những người nhập cư bất hợp pháp vào Mỹ sẽ nghiễm nhiên được cấp quốc tịch Mỹ nếu sinh ra trên lãnh thổ nước này.

Giữa thập niên 1990, số người nhập cư không giấy tờ vào Mỹ gia tăng. Vào thời điểm ông Reid đề xuất dự luật, ông Bill Clinton vừa đắc cử tổng thống. Dù nhập cư không phải vấn đề trọng tâm chiến dịch tranh cử, ông Clinton vẫn kêu gọi tăng cường kiểm soát biên giới và siết chặt thực thi luật nhập cư tại nơi làm việc.

"Ông ấy định vị mình là một chính trị gia trung dung, một đảng viên Dân chủ kiểu mới và là ứng viên đề cao luật pháp, trật tự", bà Doris Meissner, cựu ủy viên Cơ quan Di trú và Nhập tịch Mỹ dưới thời ông Clinton, cho biết. "Nhập cư là một phần quan trọng trong thông điệp đó".

Các khảo sát khi đó cho thấy quan điểm của ông Clinton phù hợp với góc nhìn của phần lớn cử tri Dân chủ khi ấy. Khảo sát năm 1992 của Gallup, CNN và USA Today ghi nhận khoảng hơn 66% cử tri Dân chủ ủng hộ các ứng viên muốn ban hành luật nghiêm khắc hơn nhằm hạn chế nhập cư.

Năm 1996, ông Clinton ký ban hành Đạo luật Cải cách nhập cư bất hợp pháp và Trách nhiệm người nhập cư, giúp chính quyền giam giữ và trục xuất người nhập cư trái phép dễ dàng hơn. Dự luật được thông qua với sự ủng hộ của cả hai đảng, dù một số nghị sĩ Dân chủ, đặc biệt ở cánh tả, phản đối.

Nửa cuối những năm 2000, dưới thời tổng thống George W. Bush và Barack Obama, chính trường Mỹ chứng kiến tình trạng chia rẽ gần như trong mọi vấn đề. Lập trường siết chặt nhập cư của phe Dân chủ cũng ngày càng suy giảm.

Đến năm 2010, khoảng 60% cử tri Dân chủ ủng hộ quyền công dân theo nơi sinh. Mức ủng hộ tiếp tục tăng trong thập niên sau đó và đến năm 2023 chạm ngưỡng 90%.

Trong khi đó, quan điểm của đảng Cộng hòa tương đối ổn định. Dù phần lớn cử tri Cộng hòa nhất trí với nỗ lực siết chặt kiểm soát biên giới và chiến dịch trục xuất quy mô lớn của Tổng thống Donald Trump, khoảng 40% ủng hộ quyền công dân theo nơi sinh. Tỷ lệ này gần như không thay đổi từ những năm 1990.

"Ngay cả những người muốn kiểm soát biên giới chặt chẽ và phản đối nhập cư trái phép cũng nhận ra rằng những người sinh ra tại Mỹ không làm gì sai", David Bier, chuyên gia nghiên cứu nhập cư tại Viện Cato, tổ chức nghiên cứu theo khuynh hướng bảo thủ, cho biết.

Hàng loạt cuộc thăm dò gần đây đều cho thấy sự ủng hộ ổn định của công chúng Mỹ đối với chính sách "sinh ra ở Mỹ là công dân Mỹ". Trong khi khảo sát của Viện Nghiên cứu Tôn giáo Công cộng (PRRI) tháng 12/2025 ghi nhận 66% người dân ủng hộ trao quyền công dân cho trẻ sinh ra tại Mỹ, các cuộc thăm dò độc lập khác từ dự án CHIP50, NPR/Ipsos và YouGov đều cho thấy hơn 50% cử tri Mỹ muốn duy trì quy định hiện hành trong lĩnh vực này.

Ông Trump từ lâu cho rằng Hiến pháp Mỹ không bảo đảm quyền công dân theo nơi sinh. Vì vậy, ngay trong ngày đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, ông đã ký sắc lệnh hành pháp nhằm chấm dứt việc tự động cấp quốc tịch cho trẻ em sinh ra tại Mỹ nếu cha mẹ là người nhập cư trái phép hoặc đang cư trú hợp pháp nhưng chỉ với thị thực tạm thời.

"Chúng ta là quốc gia duy nhất trên thế giới áp dụng quyền công dân theo nơi sinh như vậy. Điều đó hoàn toàn vô lý", ông Trump nói.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy hơn 30 quốc gia trên thế giới, bao gồm cả các láng giềng của Mỹ như Canada và Mexico, đang áp dụng nguyên tắc cấp quyền công dân theo nơi sinh.

Ngày 1/4, Tòa án Tối cao Mỹ đã nghe tranh luận về tính hợp pháp của sắc lệnh hành pháp do ông Trump ký. Trong hơn hai giờ, các thẩm phán đặt nhiều câu hỏi cho cả hai phía nhưng chưa đưa ra phán quyết cuối cùng. Tòa dự kiến ra quyết định vào tháng 6 hoặc 7. Sắc lệnh của ông Trump hiện vẫn bị các tòa cấp dưới tạm thời chặn thi hành.

Tuy còn nhiều tranh cãi, giới quan sát nhận xét xu hướng chung vẫn khá rõ ràng rằng đa số người Mỹ tiếp tục ủng hộ quyền công dân theo nơi sinh.

"Quyền công dân theo nơi sinh không nên bị chi phối vì ý chí chính trị. Quyền đó không phụ thuộc vào việc bạn thuộc nhóm được ưu ái hay bị xem là bất lợi", bà Elizabeth Wydra, Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu Hiến pháp, nhận xét.

Minh Hạnh (Theo NY Times, NPR)

Nguồn: https://vnexpress.net/nghich-ly-trong-cuoc-chien-xoa-luat-sinh-o-my-la-cong-dan-my-5057774.html

Khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio bước lên bục phát biểu tại phòng họp báo Nhà Trắng ngày 5/5, ông có vẻ rất hào hứng khi đảm nhận vai trò người phát ngôn của chính quyền trong ngày hôm đó.

Ông mỉm cười, nói đùa với các phóng viên, gọi họ dựa trên màu áo. Ông trả lời hàng loạt câu hỏi về các chủ đề từ giá xăng tăng cao cho đến kế hoạch tiếp kiến Giáo hoàng.

Khi đề cập đến cuộc chiến ở Iran, hay còn gọi là Chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng, ông Rubio tuyên bố "chiến dịch đã chấm dứt. Như Tổng thống đã thông báo với quốc hội, chúng ta đã hoàn tất giai đoạn đó. Giờ chúng ta chuyển sang Dự án Tự do". Đây là nỗ lực của Mỹ nhằm hộ tống các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz sau nhiều tháng mắc kẹt vì xung đột Iran.

Nhưng mọi thứ nhanh chóng thay đổi. Chỉ ba giờ sau đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tạm dừng Dự án Tự do, mới được ông công bố hôm 3/5. Sau đó, sáng 6/5, ông Trump gợi ý trong một bài đăng trên mạng xã hội rằng thực tế cuộc chiến vẫn chưa kết thúc.

"Nếu Iran đồng ý thực hiện những gì đã được thỏa thuận, chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng sẽ chấm dứt và eo biển Hormuz sẽ được mở cửa cho tất cả, gồm cả Iran. Còn không, chiến dịch ném bom sẽ bắt đầu và thật đáng buồn, nó sẽ ở mức độ và cường độ lớn hơn nhiều so với trước đây", ông viết.

Đó là "cú quay xe" mới nhất của chính quyền trong chuỗi thông điệp gây bối rối về vị thế cũng như mục tiêu của Mỹ trong cuộc chiến. Những bình luận liên tục thay đổi của ông Trump đã làm xáo động thị trường, thử thách sự kiên nhẫn của các nhà lập pháp đảng Cộng hòa và khiến các đồng minh hoang mang khi họ đang cố ứng phó với những hệ lụy từ cuộc xung đột.

Sự khó đoán của ông Trump được cho là cách khiến các đối thủ mất phương hướng. Tuy nhiên, trong trường hợp lần này, người bị bối rối lại chính là Ngoại trưởng Mỹ, người đang kiêm nhiệm vai trò Cố vấn An ninh Quốc gia cho Tổng thống, theo Erica L. Green, nhà bình luận của NY Times.

Anna Kelly, phát ngôn viên của Nhà Trắng, cho biết sự thay đổi của ông Trump phản ánh thực tế diễn biến nhanh chóng tại thực địa và mong muốn của ông là giữ mọi phương án mở để đảm bảo rằng "giấc mộng hạt nhân của Iran bị loại bỏ vĩnh viễn".

Kể từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2, lập trường của ông Trump thay đổi theo từng câu nói. Ông đã mô tả cuộc xung đột là một "cuộc chiến", một "chuyến du hành" và gần đây nhất là "cuộc đụng độ nhỏ".

Ông từng tuyên bố rằng Mỹ đã "thắng" cuộc chiến, rồi lại đe dọa sẽ xóa sổ nền văn minh của Iran nếu chính phủ nước này không đáp ứng thêm các yêu cầu. Ông nói rằng Iran không còn lãnh đạo nào, nhưng lại cho biết đang liên lạc với một số người "tuyệt vọng" tìm kiếm một thỏa thuận. Ông đe dọa sẽ tiếp tục ném bom, nhưng lại gia hạn lệnh ngừng bắn vào phút cuối.

Ông Rubio hôm 5/5 cũng tìm cách củng cố ý tưởng rằng Tổng thống sẽ không lùi bước trong xung đột, đôi khi bằng sự hài hước. Ông Rubio khuyến khích các lãnh đạo Iran "hãy tự xem lại bản thân trước khi tự hủy hoại mình theo hướng mà họ đang đi", dẫn lời bài hát Check Yo Self năm 1992 của Ice Cube.

Tuy nhiên, ông khẳng định rằng Mỹ "không mong muốn một tình huống căng thẳng nào khác xảy ra. Chúng tôi thích con đường hòa bình hơn".

Tommy Pigott, người phát ngôn của Bộ Ngoại giao, cho biết cuộc họp báo của ông Rubio phản ánh sự minh bạch của chính quyền.

"Một phần của việc đảm bảo người dân Mỹ được thông tin đầy đủ là phải cập nhật tình hình khi nó thay đổi theo thời gian thực", ông Pigott nói. "Mục tiêu của Tổng thống Trump đã rõ ràng ngay từ đầu và thế giới an toàn hơn nhờ những kết quả quyết định của Chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng".

Đến chiều 6/5, ông Trump lại tỏ ra lạc quan và nói với phóng viên trong Phòng Bầu dục rằng Mỹ đã có "những cuộc đàm phán rất tốt" với Iran trong 24 giờ qua. Ông nói căng thẳng hồi đầu tuần liên quan tới việc Iran bắn vào các tàu ở eo biển đã giảm bớt.

"Vài ngày trước đã là khoảng thời gian rất dài trong thế giới của chiến tranh", ông nói.

Tin Gốc: Vnexpress