Trong những năm gần đây, những cuộc tranh luận về việc nên mua hay thuê nhà chưa bao giờ lắng xuống. Tuy nhiên một xu hướng mới đáng chú ý đang dần hiện hữu: ngày càng nhiều người trẻ tại Trung Quốc bắt đầu nghiêm túc cân nhắc và thậm chí lựa chọn việc thuê nhà suốt đời.
Điều từng được xem là một sự thỏa hiệp bất đắc dĩ đang dần chuyển thành một lựa chọn lối sống có chủ đích.
Trước đây, việc sở hữu một ngôi nhà riêng được nhiều người xem là nền tảng cơ bản để xây dựng một cuộc sống vững chắc, đồng thời là biểu tượng rõ nét của sự thành công.
Ngôi nhà không chỉ được nhìn nhận đơn thuần là một không gian sinh sống, mà còn là yếu tố gắn kết sâu sắc với vô số cột mốc quan trọng trong đời, bao gồm cảm giác an toàn, quyền sở hữu, chuyện hôn nhân, cũng như việc sinh con.
Nhưng khi bối cảnh kinh tế, xã hội và các giá trị cá nhân không ngừng biến đổi, quan điểm truyền thống này hiện đang phải đối mặt với những thách thức mới.
Một mặt, giá nhà đất “cắt cổ” chính là chất xúc tác trực tiếp thôi thúc giới trẻ phải nhìn nhận lại các ưu tiên của mình.
Tại nhiều thành phố, việc mua một ngôi nhà đồng nghĩa với việc phải vét sạch khoản tiền tiết kiệm tích lũy qua nhiều thế hệ, đồng thời gánh trên vai một khoản nợ thế chấp khổng lồ kéo dài suốt hàng thập kỷ.
Áp lực này không chỉ thắt chặt chi tiêu sinh hoạt hằng ngày và làm giảm sút chất lượng cuộc sống của giới trẻ, mà còn buộc họ phải trở nên thận trọng hơn trong các lựa chọn nghề nghiệp, từ đó khiến họ ngần ngại chuyển đến một thành phố khác hay dấn thân vào những cơ hội mới mẻ.
Nhiều người trẻ đã thử tính toán kỹ lưỡng. Và họ nhận ra rằng mua nhà không còn là một khoản đầu tư đảm bảo sinh lời khi kỳ vọng về sự tăng giá bất động sản ngày càng phai nhạt, những rủi ro cố hữu khi phải gánh vác các khoản nợ khổng lồ lại càng trở nên rõ nét hơn bao giờ hết.
Cô Trương Tế Ninh (Zhang Jining) làm việc tại một trường đại học ở trung tâm Bắc Kinh. Chồng cô cũng là một công chức. Dù thu nhập của hai vợ chồng khá ổn định, nhưng cũng chỉ có thể mua được căn hộ cũ với diện tích chỉ khoảng 60m2.
Trong khi nếu mua căn hộ rộng và mới hơn có thể lên đến hàng triệu nhân dân tệ, điều vượt quá khả năng của hai vợ chồng. Nếu mua, vợ chồng cô cũng phải chịu áp lực trả nợ hằng tháng vô cùng nặng nề trong suốt nhiều năm tới.
Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, cô đã quyết định thuê 1 căn hộ rộng 80m2 với ba phòng ngủ, nằm trong khu nhà ở dành cho giảng viên thuộc trường đại học nơi cô công tác với giá 8.000 nhân dân tệ (khoảng 32 triệu đồng).
Mặt khác, các giá trị quan của thế hệ trẻ ngày nay đã trở nên đa dạng hơn. Họ chú trọng nhiều hơn đến chất lượng cuộc sống hiện tại, sự tự do cá nhân và việc hiện thực hóa bản thân. Thay vì để bản thân bị “ràng buộc” bởi một ngôi nhà, họ có xu hướng dành ngân sách của mình để nâng cao trải nghiệm sống, đầu tư vào giáo dục hoặc phát triển bản thân.
Sự lên ngôi của các lối sống như sống độc thân, trì hoãn hôn nhân và sống tự lập cũng đã phần nào làm giảm bớt nhu cầu sở hữu nhà ở truyền thống, vốn xoay quanh hạt nhân là gia đình.
Khi hôn nhân và việc sinh con không còn được xem là những “yêu cầu bắt buộc” trong cuộc sống, ngôi nhà vốn từng được coi là điều kiện tiên quyết cho những cột mốc này, tất yếu sẽ chuyển từ vị thế là một “nhu cầu thiết yếu” sang chỉ còn là một “lựa chọn”.
Năm 2017, Hoa Hoa (Hua Hua) mua một căn hộ nhỏ một phòng ngủ ở Quảng Châu và dành 6 tháng để sửa sang.
“Lúc đó, tôi cảm thấy rất an tâm khi có chỗ ở riêng”, cô chia sẻ. Nhưng sau khi chuyển việc, cô phải làm việc ở cách nhà 20km. Cô thuê một chỗ ở gần công ty trong tuần và chỉ về nhà vào cuối tuần.
Ngôi nhà dần trở thành gánh nặng. Năm 2019, cô rao bán căn hộ và cuối cùng bán được vào năm 2021, đúng lúc thị trường nhà đất đạt đỉnh. Cô nói: “Tôi đã tránh được khoản lỗ hàng trăm nghìn nhân dân tệ và đột nhiên không còn áp lực trả góp nữa”.
Sau đó cô đến Vân Nam, thuê một căn hộ ba phòng ngủ rộng 118m2 với giá 1.900 nhân dân tệ/tháng tại Côn Minh, nhìn ra hồ Điền Trì và được bao quanh bởi cây xanh tươi tốt.
Giờ đây, cô tự nuôi sống bản thân bằng việc giao dịch chứng khoán, không còn cần phải đến chỗ làm nữa và dành nhiều giờ thư giãn trên ghế sofa, tận hưởng cuộc sống chậm rãi.
Trước đây, việc thuê nhà thường gắn liền với những ấn tượng tiêu cực như “không ổn định”, “cảm giác phiêu bạt” và “chất lượng cuộc sống kém”. Chủ nhà tự ý tăng tiền thuê và phá vỡ hợp đồng vào phút cuối, cùng với việc người thuê thường xuyên chuyển đi.
Đây là những điểm khó chịu thường gặp khi thuê nhà. Nhưng tình hình này hiện đang thay đổi.
Một hiện tượng gọi là “thuê nhà nâng cấp” đang âm thầm nổi lên. Một số người trẻ và các gia đình trung lưu ở thành thị đang từ bỏ kế hoạch mua hoặc nâng cấp ngôi nhà vốn có của mình. Thay vào đó lựa chọn cải thiện chất lượng sống mà không tăng thêm nợ thông qua việc thuê nhà dài hạn hoặc lấy tiền cho thuê nhà cũ để thuê nhà mới tiện nghi hơn.
Ví dụ, một số người trả trước tiền thuê nhà trong 10 năm cho các hợp đồng thuê ổn định với giá thấp hơn nhiều so với giá thị trường, cho phép họ trang trí “ngôi nhà” theo ý thích.
Những người khác cho thuê những căn hộ cũ, nhỏ, không lý tưởng của họ, sử dụng tiền thuê đó để bù đắp tiền thuê cho một căn nhà lớn hơn, ở vị trí tốt hơn. Về cơ bản là “sống trong một ngôi nhà mà họ không đủ khả năng mua với giá bằng một nửa”.
Căn hộ cô Trương Tế Ninh thuê nếu theo giá thị trường là gần 12.000 nhân dân tệ/tháng (khoảng 48 triệu đồng). Sau khi thương lượng với chủ nhà, họ đồng ý thuê và trả trước tiền thuê nhà trong 10 năm. Do đó tiền thuê giảm xuống 8.000 nhân dân tệ/tháng.
Mức giảm tiền thuê gần 50% này rất hấp dẫn đối với cô và vợ chồng cô đã sử dụng hết số tiền tích cóp được để dự định mua nhà để thuê trong 10 năm, mà không lo nợ nần hay áp lực mua nhà, cặp đôi rất hài lòng sau khi ký hợp đồng.
Trong khi đó anh Đinh Dư Diên (Ding Yuyuan) ở Thượng Hải lại có cách tiếp cận khác: cho thuê nhà để trang trải tiền thuê nhà.
Anh sở hữu căn hộ nhỏ, cũ rộng 36m2 ở đường vành đai nội thành Thượng Hải nhưng hiện nay không còn phù hợp với nhu cầu sử dụng của gia đình. Anh chuẩn bị có con và bố mẹ anh sẽ chuyển đến ở cùng, căn hộ 36m2 thì không đủ. Nếu bán sẽ bị lỗ và cũng không đủ để mua căn hộ mới.
Theo tính toán của anh Đinh, nếu mua căn hộ mới như ý muốn ở ngoài vành đai, khoản trả góp hằng tháng sẽ vào khoảng 14.000 – 15.000 nhân dân tệ (khoảng 56-60 triệu đồng), trong khi thuê một căn hộ chỉ tốn 7.000 nhân dân tệ/tháng (khoảng 28 triệu đồng), tương đương với việc chuyển đến một căn nhà mà họ không đủ khả năng mua với giá chưa bằng một nửa.
Sau đó anh đã cân nhắc mô hình “cho thuê để thuê”, cho thuê căn hộ cũ của mình với giá 5.000 nhân dân tệ/tháng (khoảng 20 triệu đồng), sau đó thuê một căn hộ đầy đủ nội thất, có thang máy, rộng 89m2 với giá 7.000 nhân dân tệ/tháng (khoảng 28 triệu đồng).
Nói cách khác, chỉ cần thêm 2.000 nhân dân tệ/tháng (khoảng 8 triệu đồng), hai vợ chồng anh có thể chuyển đến một căn hộ mới rộng hơn, tiện nghi hơn và có thang máy.
Thực tế trên cho thấy sự phát triển dần dần của thị trường cho thuê và định hướng chính sách. Sự xuất hiện của các căn hộ cho thuê dài hạn và các công ty môi giới cho thuê chuyên nghiệp đã nâng cao chất lượng nhà ở và chuẩn hóa dịch vụ.
Đồng thời định hướng chính sách “thuê và mua song song” và việc xây dựng nhà ở cho thuê giá rẻ đều hướng đến việc biến thuê nhà trở thành một lựa chọn nhà ở ổn định, đàng hoàng và bền vững hơn.
Khi thuê nhà cũng có thể mang lại cuộc sống an toàn, thoải mái và đầy đủ tiện nghi, thì nhu cầu cứng nhắc “phải mua nhà” sẽ tự nhiên suy yếu.
Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách vấn đề chính trị của Iran, ông Majid Takht-Ravanchi, ngày 10/4 gặp đại sứ các nước tại Tehran, cho hay đề xuất 10 điểm do Tehran đưa ra đã được chấp thuận làm nền tảng cho các cuộc đàm phán sắp diễn ra.
Tuyên bố được ông đưa ra trước khi phái đoàn Mỹ và Iran dự kiến gặp nhau ở Islamabad, Pakistan từ ngày 11/4 để thảo luận về lệnh ngừng bắn dài hạn. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết các cuộc đàm phán ở Islamabad có thể kéo dài tới 15 ngày.
Thứ trưởng Ravanchi tái khẳng định Iran sẵn sàng đối thoại, nhưng sẽ không dung thứ cho "ngoại giao lừa dối" được sử dụng làm vỏ bọc để đối phương chuẩn bị các hoạt động quân sự trong tương lai.
"Iran bác bỏ bất cứ lệnh ngừng bắn nào cho phép đối phương tái vũ trang và phát động các cuộc tấn công trong tương lai", ông nói về lập trường của Iran đối với bất kỳ thỏa thuận tiềm năng nào.
Ông lưu ý Iran đã thông báo rõ ràng với các đối tác quốc tế rằng tình hình như hiện nay sẽ không chấm dứt nếu không có các đảm bảo ràng buộc, nhằm ngăn những cuộc tấn công tương tự tái diễn.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran cũng làm rõ rằng các hoạt động "phòng thủ" của Iran không nên được coi là hành động thù địch đối với các nước láng giềng. Ông nói rằng phản ứng quân sự của Iran chỉ nhắm vào các căn cứ và cơ sở của Mỹ trong khu vực, đồng thời tái khẳng định cam kết của Tehran đối với chính sách "láng giềng tốt đẹp".
Mỹ và Iran hôm 8/4 đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần do Pakistan làm trung gian, nhằm tạo điều kiện cho quá trình đàm phán. Phó tổng thống Mỹ JD Vance sẽ dẫn đầu đoàn đàm phán của Mỹ, trong khi phái đoàn Iran được cho là do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi dẫn đầu.
Trước khi lên đường tới Pakistan hôm nay, Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho biết ông rất trông chờ và hy vọng các cuộc thảo luận sẽ "tích cực".
"Như Tổng thống đã nói, nếu Iran sẵn sàng đàm phán thiện chí, chúng tôi chắc chắn chìa tay ra. Nhưng nếu họ tìm cách lợi dụng chúng tôi, họ sẽ thấy đội ngũ đàm phán không dễ dàng chấp nhận điều đó", ông Vance nói.
Theo Phó tổng thống Mỹ, ông Trump đã đưa ra "những chỉ dẫn rõ ràng" về các cuộc thảo luận cho nhóm đàm phán, trong đó có đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, nhưng không nêu chi tiết thêm.
Theo Al Arabiya, vòng đàm phán mới giữa Mỹ và Iran có thể được tổ chức tại Islamabad (Pakistan) vào cuối tháng 5. Tư lệnh quân đội Pakistan Asim Munir ngày 21.5 đã đến Tehran để thông báo về việc hoàn tất dự thảo cuối cùng của thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ - Iran. Cùng ngày, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei xác nhận Tehran đã nhận được "quan điểm hòa bình mới của phía Mỹ" và đang xem xét. Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf lại cho rằng các động thái công khai lẫn ngầm từ Mỹ cho thấy đối phương đang chuẩn bị cho những cuộc tấn công mới.
Từ Washington, Tổng thống Donald Trump ngày 20.5 cho biết Mỹ sẵn sàng chờ thêm "vài ngày" để nhận phản hồi từ Iran, nhưng cảnh báo thời gian dành cho ngoại giao không còn nhiều. "Nếu chúng tôi không nhận được câu trả lời đúng đắn, mọi việc sẽ diễn ra rất nhanh. Chúng tôi đã sẵn sàng", theo Reuters dẫn lời ông Trump. Dù vậy, chủ nhân Nhà Trắng vẫn để ngỏ khả năng đạt thỏa thuận. Nhà lãnh đạo Mỹ đánh giá các đại diện Iran hiện nay "hợp lý hơn nhiều" so với trước đây và cho rằng một thỏa thuận thành công có thể giúp tiết kiệm rất nhiều thời gian, nguồn lực và sinh mạng.
Nhà Trắng cũng đang chịu sức ép từ nhiều phía. Trong nước, giá nhiên liệu tăng cao kéo tỷ lệ ủng hộ của ông Trump xuống gần mức thấp nhất kể từ khi nhậm chức nhiệm kỳ 2, trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11 đang đến gần, theo Đài NDTV. Bên ngoài, sức ép lớn đến từ Israel - đồng minh thân cận nhất của Mỹ tại Trung Đông. Theo trang Axios, trong cuộc điện đàm gần đây, Tổng thống Trump đã thông báo với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu rằng Qatar và Pakistan đang hỗ trợ soạn thảo một "thư cam kết" để Mỹ và Iran ký, qua đó chính thức chấm dứt xung đột và mở ra giai đoạn đàm phán 30 ngày về các vấn đề như chương trình hạt nhân Iran và mở cửa eo biển Hormuz. Tuy nhiên, ông Netanyahu đã bày tỏ thất vọng với ông Trump, cho rằng việc trì hoãn các cuộc tấn công dự kiến là sai lầm và nhấn mạnh chiến dịch nhằm vào Iran nên tiếp tục, theo CNN.
Ngay cả khi đàm phán có thể được nối lại, các diễn biến trên thực địa cho thấy nguy cơ leo thang vẫn chưa hạ nhiệt. Iran ngày 20.5 công bố bản đồ vùng biển do nước này kiểm soát tại eo biển Hormuz, đồng thời yêu cầu mọi tàu thuyền phải được Cơ quan Quản lý eo biển vùng vịnh Ba Tư (PGSA) cấp phép trước khi đi qua. Theo AFP dẫn thông báo, phạm vi quản lý được xác định từ "đường thẳng nối liền núi Mubarak ở Iran và phía nam Fujairah thuộc UAE (phía đông eo biển), kéo dài đến đường thẳng nối liền điểm cuối của đảo Qeshm ở Iran và Umm Al Quwain thuộc UAE (phía tây eo biển)". Viện Nghiên cứu chiến tranh (ISW - Mỹ) nhận định Iran có thể đang tận dụng thời gian ngừng bắn để bình thường hóa việc kiểm soát Hormuz, buộc các nước nhập khẩu dầu phải thiết lập thỏa thuận vận chuyển song phương với Tehran, đồng thời thu phí từ các tàu không thuộc các thỏa thuận này.
Ở chiều ngược lại, Mỹ cũng duy trì sức ép quân sự. Hải quân nước này ngày 21.5 đã điều ít nhất 2 tàu khu trục mang hệ thống vũ khí laser hiện đại tới Trung Đông. Trước đó, Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo binh sĩ thuộc Đơn vị thủy quân lục chiến viễn chinh số 31 đã đổ bộ lên tàu chở dầu Celestial Sea treo cờ Iran ở vịnh Oman, do nghi ngờ tàu này tìm cách vào cảng Iran, vi phạm lệnh phong tỏa của Mỹ. Lực lượng Mỹ sau đó khám xét và thả tàu sau khi hướng dẫn thủy thủ đoàn chuyển hướng, theo Al Jazeera.
Theo Reuters ngày 9.4 dẫn lời ông Healey, lực lượng Anh phối hợp với các đồng minh, trong đó có Na Uy, đã giám sát chặt chẽ và kịp thời ngăn chặn các hoạt động bị coi là thù địch trong bối cảnh lo ngại về nguy cơ phá hoại đối với các tuyến cáp ngầm và đường ống dưới biển.
Ông Healey cáo buộc hành động của Nga diễn ra "trong khi nhiều nước đang hướng sự chú ý về Trung Đông". Ông cho biết việc công khai chiến dịch nhằm gửi thông điệp răn đe tới Nga rằng các hoạt động này đã bị phát hiện.
"Tôi muốn nói với Tổng thống Nga Vladimir Putin rằng chúng tôi đang theo dõi mọi hoạt động liên quan các tuyến cáp và đường ống của mình. Bất kỳ nỗ lực phá hoại nào cũng sẽ phải đối mặt với hậu quả nghiêm trọng", ông Healey nhấn mạnh.
Bộ trưởng Anh cho biết chiến dịch của Nga có sự tham gia của một tàu ngầm tấn công lớp Akula cùng 2 tàu chuyên dụng thuộc Tổng cục Nghiên cứu biển sâu Nga (GUGI). Ông cho biết sẽ không tiết lộ chi tiết về địa điểm diễn ra chiến dịch. Các tàu ngầm hiện đã rời khỏi vùng biển của Anh, di chuyển về phía bắc và chưa ghi nhận thiệt hại đối với hạ tầng dưới biển.
Theo The Telegraph, một tàu khu trục của hải quân Nga Admiral Grigorovich đã hộ tống 2 tàu chở dầu bị Anh trừng phạt gồm tàu Universal mang cờ Nga và tàu Enigma mang cờ Cameroon đi qua eo biển Anh.
Sau các thông tin trên, Điện Kremlin ngày 9.4 khẳng định Nga có quyền bảo vệ hoạt động hàng hải của mình. Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết: "Trong vài tháng qua, chúng ta đã chứng kiến nhiều vụ cướp biển xảy ra liên tiếp trên vùng biển quốc tế. Những vụ cướp biển này, trong số những hậu quả khác, đã gây thiệt hại đến lợi ích kinh tế của Nga".
Quan chức Nga tuyên bố nước này sẽ thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ lợi ích của mình.
Hồi tháng 3, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã cho phép quân đội kiểm tra và bắt giữ các tàu Nga trong vùng biển Anh nhằm siết chặt mạng lưới vận chuyển dầu mà London cho là giúp Moscow né tránh các lệnh trừng phạt của phương Tây.
