Tại Triển lãm Ôtô Bắc Kinh, Ethan Robertson, 34 tuổi, dắt hơn 10 người đến từ Australia, New Zealand, UAE và nhiều nơi khác tham quan các gian hàng trưng bày đầy ắp những chiếc SUV điện, xe bán tải và concept tương lai – mang đến cái nhìn cận cảnh về những chiếc xe đang khiến ngành công nghiệp ôtô Trung Quốc ngày càng khó có thể bỏ qua.
Người đàn ông gốc North Carolina này là đồng sáng lập của Wheelsboy, một kênh YouTube chuyên về ôtô Trung Quốc dành cho khán giả nói tiếng Anh. Đối với nhiều người trong chuyến tham quan của anh, sức hấp dẫn của những chiếc xe này là điều hiển nhiên: giá cả phải chăng, công nghệ tiên tiến và nhiều sự lựa chọn.
Tại một gian hàng, anh giới thiệu một chiếc SUV điện hạng sang của Stellantis được hỗ trợ bởi Leapmotor, với màn hình rộng và tủ lạnh ở ghế sau. “Bạn đang nhìn vào một chiếc xe có giá khoảng 30.000 USD và chiếc xe đó được trang bị đầy đủ. Trong khi đó, với 30.000 USD bạn khó lòng mua được một chiếc xe điện hoặc xe hybrid ở Mỹ”, Robertson nói.
“Mục bình luận của chúng tôi đầy những người nói những điều như, ‘Tôi không thể tin được chính phủ lại không cho phép họ bán chiếc xe này ở nước tôi'”, Robertson nói với Reuters.
Một người tham gia chuyến tham quan, ông John Cordell, 77 tuổi, đến từ New Zealand, bị thu hút bởi chiếc crossover cỡ trung Deepal S07 màu vàng bóng loáng.
“Trước hết, tôi bị thu hút bởi màu sắc”, cựu kỹ sư hệ thống sưởi và thông gió cho biết. Nhưng không chỉ màu sơn. Ông khen ngợi nội thất, màn hình hiển thị trên kính chắn gió, các màn hình và hệ thống camera quan sát toàn cảnh.
Anh rể và con trai ông cùng tham gia chuyến du lịch hai ngày, với giá 399 USD mỗi người.
Cordell sở hữu một chiếc xe điện Trung Quốc ở nhà – một chiếc BYD Atto 3 – và cho biết công nghệ là một điểm bán hàng chính. “Mọi thứ đều được thiết kế rất tốt,” ông nói.
Andrew Pertsoulis, 62 tuổi, đến từ Sydney, cho biết điều nổi bật nhất là cảm giác hiện đại bên trong những chiếc xe. “Đó là điều làm nên sự khác biệt,” ông nói. Màn hình lớn và nội thất giàu công nghệ khiến ông cảm thấy như mình bước vào một thế hệ xe mới.
Robertson, hiện sống ở Trung Quốc, cho biết nhận thức về ôtô Trung Quốc trong số người xem ở Mỹ đã thay đổi trong 6 năm anh theo dõi ngành công nghiệp này. Trong khi ban đầu, những chiếc xe này bị coi là hàng nhái chất lượng thấp, thì giờ đây người ta đã nhận ra rằng nhiều thương hiệu đang thúc đẩy ngành công nghiệp tiến lên ở các lĩnh vực như hiệu suất pin, phần mềm và tốc độ sạc.
Robertson, bắt đầu học tiếng Trung Quốc khi còn là sinh viên đại học, cho biết đôi khi anh vẫn bị cáo buộc làm việc cho các công ty hoặc chính phủ Trung Quốc vì những nội dung tích cực trên kênh của mình, kênh có 215.000 người đăng ký. Anh khẳng định mình không làm việc cho cả hai.
Ngày càng nhiều người Mỹ bắt đầu theo dõi ngành công nghiệp này sát sao hơn.
Lei Xing là người đồng dẫn chương trình podcast China EVs & More của Mỹ. Ngay cả đối với anh, ngành công nghiệp ôtô của Trung Quốc – với hơn 100 nhà sản xuất ôtô – cũng rất lớn và phức tạp.
“Tôi bị lạc lối”, Lei nói. Lei không kỳ vọng các thương hiệu Trung Quốc sẽ nhanh chóng thâm nhập thị trường Mỹ, nhưng anh tin rằng cuối cùng những chiếc xe này sẽ đến được Mỹ.
“Chỉ là vấn đề thời gian thôi,” Lei nói. “Tôi biết rằng trong đời mình, tôi sẽ có thể mua một chiếc xe điện Trung Quốc”.
Hiện kênh của Robertson có hơn 410 video giới thiệu về các mẫu xe Trung Quốc. Những sản phẩm có thể thương hiệu quen thuộc như Wuling, BYD, Xpeng, Zeekr, Nio, Geely, MG, hoặc những thương hiệu nước ngoài liên doanh ở Trung Quốc. Wheelsboy còn tư vấn cách xuất khẩu một chiếc ôtô từ Trung Quốc, hay cái nhìn khái quát về ngành công nghiệp ôtô của quốc gia này thông qua các triển lãm.
Robertson cũng đề cập đến những thách thức mà các nhà sản xuất ôtô lâu đời nước ngoài phải đối mặt tại Trung Quốc, hay các chiến lược tiếp thị mà các nhà sản xuất ôtô Trung Quốc đang sử dụng khi họ cố gắng mở rộng ra toàn cầu. Anh chia sẻ kinh nghiệm cá nhân với tư cách là một người đánh giá ôtô tại Trung Quốc, bao gồm thói quen đi lại, sự tương tác với các nhà sản xuất ôtô, tính khách quan trong các bài đánh giá của mình và việc duy trì quan điểm của một người Mỹ trong ngành công nghiệp xe điện Trung Quốc.
Tình huống giao thông: Tại ngã tư rộng không đông xe, tầm nhìn thoáng, chiếc ôtô màu đen lao như bay đâm bay một người đi xe máy đang chuyển hướng rẽ trái. Nạn nhân bị đâm văng xa khỏi xe máy, chưa rõ thương vong.
Nghị định 168/2024 quy định, phạt tiền 20-22 triệu đối với hành vi lái xe ôtô không giảm tốc độ gây tai nạn khi qua ngã tư đồng thời trừ 10 điểm trên giấy phép lái xe.
Những năm gần đây, hạ tầng sạc tại Việt Nam đã có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần thúc đẩy quá trình phổ cập xe điện. Trong đó, VinFast là doanh nghiệp đi đầu khi đầu tư mạnh vào mạng lưới trạm sạc trên phạm vi cả nước, tạo nền tảng quan trọng để người dùng yên tâm hơn khi chuyển sang sử dụng phương tiện điện.
Tuy nhiên, nếu nhìn ở quy mô toàn thị trường, hạ tầng dành cho các thương hiệu khác vẫn chưa phát triển tương xứng với tốc độ mở rộng của sản phẩm. Đây cũng là lý do, nhiều hãng xe điện gần đây bắt đầu tìm đến mô hình hợp tác với các đơn vị phát triển hạ tầng, nhằm mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ sạc và nâng cao trải nghiệm cho người dùng xe điện.
Trong bối cảnh đó, sự kiện ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược với mục tiêu phối hợp phát triển hệ sinh thái xe năng lượng mới giữa BYD Auto Việt Nam và Futa EV Power được xem là bước đi đáng chú ý. Theo nội dung công bố ngày 28.6.2026, hai bên sẽ nghiên cứu, triển khai các giải pháp về công nghệ pin, hệ thống lưu trữ năng lượng và hạ tầng trạm sạc. Đồng thời, khách hàng của BYD và Futa EV Power sẽ từng bước được sử dụng chung hệ thống trạm sạc trong hệ sinh thái Futa/Kim Long, cũng như mạng lưới do BYD phát triển tại các địa điểm được hai bên thống nhất.
Theo ông Võ Minh Lực - Giám đốc Điều hành BYD Auto Việt Nam, việc hợp tác với Futa EV Power không đơn thuần là mối quan hệ giữa một hãng xe và đơn vị phát triển trạm sạc, mà xuất phát từ định hướng chung trong việc thúc đẩy quá trình điện hóa giao thông tại Việt Nam.
Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Lực cho biết, BYD và Futa EV Power không hướng đến phát triển hệ thống sạc theo mô hình độc quyền mà phục vụ cộng đồng. Theo đó, xe điện của các thương hiệu khác vẫn có thể sử dụng hệ thống trạm sạc do hai bên phát triển, tùy theo khả năng tương thích của từng dòng xe.
Lãnh đạo BYD Auto Việt Nam cũng đánh giá cao lợi thế của "gã khổng lồ" Futa, mà đại diện là Futa EV Power, khi doanh nghiệp này đang phát triển hệ thống trạm sạc, đồng thời sở hữu mạng lưới bến xe, trạm dừng chân và hạ tầng tại nhiều địa phương. Trong khi đó, BYD có thế mạnh về công nghệ và kinh nghiệm phát triển xe năng lượng mới. Việc kết hợp giữa hạ tầng và công nghệ được kỳ vọng sẽ giúp mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ sạc cho người dùng trong thời gian tới.
Ở góc độ thị trường, đây cũng là tín hiệu cho thấy các hãng xe điện đang bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến việc hoàn thiện hệ sinh thái, bên cạnh cuộc đua về sản phẩm. Thay vì mỗi doanh nghiệp phát triển theo hướng riêng, mô hình hợp tác giữa hãng xe và đơn vị đầu tư hạ tầng có thể giúp rút ngắn thời gian mở rộng mạng lưới, đồng thời tận dụng tốt hơn nguồn lực sẵn có.
Dĩ nhiên, còn quá sớm để khẳng định sự hợp tác giữa BYD Auto Việt Nam và FUTA EV POWER sẽ tạo ra bước ngoặt cho hạ tầng sạc xe điện tại Việt Nam. Hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào tiến độ triển khai, quy mô đầu tư cũng như khả năng mở rộng mạng lưới trong thời gian tới.
Tuy vậy, lễ ký kết giữa hai doanh nghiệp này vẫn là một dấu mốc đáng chú ý. Nếu trước đây các hãng xe điện chủ yếu cạnh tranh bằng sản phẩm, công nghệ hay giá bán, thì hiện nay hạ tầng và hệ sinh thái dịch vụ đang dần trở thành "mặt trận" mới. Việc ngày càng có nhiều doanh nghiệp tham gia phát triển mạng lưới sạc được kỳ vọng sẽ mang đến thêm lựa chọn cho người dùng, qua đó góp phần thúc đẩy quá trình phổ cập xe điện tại Việt Nam.
Trang CarNewsChina đã xác minh bảng xếp hạng này thông qua hồ sơ tòa án công khai, tuyên bố từ doanh nghiệp và các thông báo pháp lý.
Nhiều tài khoản mạng xã hội bị hãng xe khởi kiện
Trong số các thương hiệu được nhắc tới, BYD đứng đầu xét theo tổng giá trị bồi thường công khai. Theo hồ sơ tòa án và các thông báo chính thức, BYD chủ yếu khởi kiện 7 tài khoản blogger, với tổng số tiền yêu cầu bồi thường lên tới 6,9 triệu nhân dân tệ (tương đương 1,02 triệu USD).
Một số hãng xe điện lớn khác của Trung Quốc, như HIMA, Nio và Xpeng, cũng tiến hành kiện tụng các nhà sáng tạo nội dung, nhưng mức bồi thường công khai thấp hơn.
Theo các số liệu được tổng hợp công khai, tổng giá trị các yêu cầu bồi thường của BYD đối với các blogger lên tới 6,9263 triệu nhân dân tệ (1,02 triệu USD).
Phần lớn các vụ kiện liên quan đến BYD bắt nguồn từ video và bài đăng trên mạng xã hội đề cập đến độ an toàn của pin Blade, hệ thống hybrid cắm sạc, độ bền pin, khả năng quản lý nhiệt hoặc các nghi vấn về chất lượng xe.
Nhiều phán quyết của tòa án xác định đây là các vụ việc liên quan đến hành vi bôi nhọ thương mại và cạnh tranh không lành mạnh, xuất phát từ việc phát tán thông tin bị cho là bịa đặt hoặc chưa được kiểm chứng.
Một trong những vụ việc gây chú ý nhất liên quan đến tài khoản blogger “Long Ge Jiang Dian Che”, được điều hành bởi một nhà sáng tạo nội dung họ Lưu, chuyên về sửa chữa xe.
Tài khoản này từng đăng tải nhiều video bàn về pin Blade và hệ thống hybrid của BYD trước khi vướng vào hàng loạt vụ kiện từ BYD, Aito (HIMA) và Xpeng.
Ngày 16/5, blogger này đã đăng video xin lỗi công khai sau phán quyết phúc thẩm trong vụ kiện với BYD. Theo bản án, người này phải bồi thường 2 triệu nhân dân tệ (294.118 USD), đồng thời tòa xác định một số nội dung tranh chấp cấu thành hành vi bôi nhọ thương mại và cạnh tranh không lành mạnh.
Ngoài ra, các phán quyết và thỏa thuận dàn xếp khác liên quan đến cùng blogger này cũng dẫn tới việc bồi thường cho Aito (HIMA) và Xpeng.
Cụ thể, Aito (HIMA) đã giành chiến thắng sơ thẩm trong vụ kiện tài khoản “Wo Shi Da Bin Tong Xue” (Da Bin). Theo phán quyết ngày 11/2, tòa án cho rằng các bài đăng của tài khoản này đã vượt quá giới hạn của quyền tự do ngôn luận hợp pháp và thể hiện rõ ý đồ ác ý.
Bản án buộc bị đơn bồi thường 1,5 triệu nhân dân tệ (220.588 USD), theo trang ifeng.
Nio từng theo đuổi một vụ kiện kéo dài nhằm vào blogger “Xiao Niu Shuo Che” (tên thật Gu Yubo). Tòa án yêu cầu tài khoản này phải đăng lời xin lỗi công khai liên tục trong 90 ngày, đồng thời bồi thường hơn 600.000 nhân dân tệ (88.235 USD). Theo trang Sina, sau khi phán quyết được thi hành, tài khoản này đã bị cấm vĩnh viễn trên nhiều nền tảng.
Trong khi đó, vào ngày 17/9/2025, Xpeng giành chiến thắng sơ thẩm tại Tòa án Internet Quảng Châu trong vụ kiện liên quan đến blogger “Long Ge” và công ty mẹ Beijing Managedian Technology Co., Ltd.
Tòa xác định tài khoản này đã phát tán nội dung ác ý, không đúng sự thật dưới hình thức các video hướng dẫn sửa chữa xe điện, qua đó xâm phạm quyền danh dự và uy tín của Xpeng. Bản án yêu cầu gỡ bỏ nội dung bôi nhọ, đăng lời xin lỗi công khai và bồi thường 100.000 nhân dân tệ (14.706 USD), theo Sina.
Tranh cãi về pin và các video "mổ xẻ" kỹ thuật
Các vụ kiện diễn ra trong bối cảnh tranh luận trực tuyến ngày càng gay gắt xoay quanh pin xe điện, hệ thống sạc và quy trình thử nghiệm “mổ xẻ” pin.
Mới đây, một video tháo rời pin Blade gồm 170 cell sau bài thử đóng băng kéo dài 40 giờ đã làm dấy lên tranh cãi. Nhóm kỹ thuật sau đó phải lên tiếng bảo vệ quy trình tháo dỡ kéo dài 8 giờ, sau khi xuất hiện các ý kiến chỉ trích trên mạng về phương pháp thử nghiệm cũng như kết luận rút ra từ quá trình phân tích.
Những tranh cãi này cũng liên quan tới tài khoản “Cai Shen Dao”, vốn thu hút sự chú ý trong cộng đồng xe điện Trung Quốc vì thường xuyên đăng tải nội dung chỉ trích công nghệ pin của BYD và thực hiện các bài so sánh giữa các nhà sản xuất pin.
Các cáo buộc trên mạng cho rằng tài khoản này có liên hệ với một nhà cung cấp pin đối thủ hiện vẫn chưa được xác minh, và cũng chưa từng xuất hiện trong bất kỳ hồ sơ tố tụng nào.
Trên thị trường xe điện Trung Quốc, các hãng xe nội địa ngày càng mạnh tay hơn trong việc xử lý thông tin sai lệch, hành vi bôi nhọ thương mại và các tranh chấp danh tiếng trên không gian mạng khi cạnh tranh trở nên khốc liệt.
