Theo ThS.BS Ngô Văn Tân, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM – Cơ sở 3, những năm gần đây các đợt nắng nóng cực đoan với nhiệt độ trên 37-38 độ C xuất hiện thường xuyên hơn. Trong bối cảnh này, quan niệm “uống nhiều nước là đủ” chưa phản ánh hết tính phức tạp của việc bảo vệ sức khỏe, đặc biệt là chức năng thận.
Mối nguy sỏi thận từ thời tiết khắc nghiệt
Thận đóng vai trò lọc máu, đào thải chất cặn bã và cân bằng điện giải. Khi trời nóng, cơ thể mất nước chủ yếu qua mồ hôi.
Nếu không được bù nước đúng cách, nước tiểu sẽ bị cô đặc khiến các khoáng chất như canxi, oxalat hoặc acid uric dễ kết tinh thành sỏi. Đây là lý do vì sao tỷ lệ người mắc sỏi thận thường tăng cao trong mùa hè, kể cả với những người chưa từng có tiền sử bệnh lý về thận.
Những sai lầm khi bù nước: Lợi bất cập hại
Uống nước là cần thiết, nhưng uống “sai cách” lại tiềm ẩn nhiều rủi ro:
Uống dồn dập một lúc: Nhiều người có thói quen uống một lượng lớn nước ngay sau khi đi nắng hoặc vận động mạnh. Việc này làm loãng nhanh nồng độ muối trong máu, gây rối loạn điện giải với các triệu chứng mệt mỏi, đau đầu, thậm chí chóng mặt.
Lạm dụng nước ngọt và nước tăng lực: Đồ uống có gas, chứa nhiều đường hoặc muối khoáng quá mức không những không bảo vệ thận mà còn làm tăng gánh nặng chuyển hóa, thúc đẩy quá trình hình thành sỏi.
Lời khuyên: Chia nhỏ lượng nước, uống đều đặn nhiều lần trong ngày ngay cả khi chưa thấy khát. Nước lọc vẫn là lựa chọn tối ưu. Người lao động cường độ cao có thể bổ sung nước điện giải ở mức vừa phải.
Nguy cơ từ thói quen “giải nhiệt” tức thì
Tắm nước lạnh ngay sau khi đi nắng là thói quen của nhiều người nhưng lại tiềm ẩn rủi ro lớn. Khi cơ thể đang nóng, mạch máu giãn rộng, việc tiếp xúc đột ngột với nước lạnh gây co mạch nhanh, làm rối loạn tuần hoàn tạm thời.
Dù không trực tiếp gây bệnh thận, tình trạng này lặp lại thường xuyên có thể ảnh hưởng đến cung cấp máu cho các cơ quan, đặc biệt nguy hiểm với người lớn tuổi hoặc người có bệnh lý tim mạch.
Dấu hiệu cảnh báo thận đang “kêu cứu”
Những tín hiệu sớm từ cơ thể trong mùa nóng:
Nước tiểu sẫm màu, mùi nồng, lượng nước tiểu ít.
Cảm giác tiểu rát nhẹ.
Khát nước liên tục kèm mệt mỏi.
Đau âm ỉ vùng hông hoặc thắt lưng.
Phòng bệnh theo nguyên tắc “Thanh nhiệt – Sinh tân”
Dưới góc nhìn y học cổ truyền, mùa hè thuộc hành Hỏa, dễ làm hao tổn tân dịch. Để bảo vệ sức khỏe, bác sĩ Ngô Văn Tân khuyến nghị:
Chế độ uống: Uống nước đều đặn, ưu tiên nước lọc, hạn chế chất kích thích và đồ uống quá nhiều đường.
Chế độ ăn: Tăng cường rau xanh, trái cây thanh mát để hỗ trợ thanh nhiệt và sinh tân dịch.
Sinh hoạt: Tuyệt đối không tắm lạnh ngay sau khi vận động mạnh hoặc vừa ngoài nắng về.
Theo dõi: Chú ý quan sát những thay đổi bất thường của nước tiểu và các cơn đau vùng lưng.
Nắng nóng có thể chỉ là cảm giác khó chịu nhất thời, nhưng những tác động âm thầm lên thận và hệ chuyển hóa có thể để lại hậu quả dài hạn. Hiểu đúng và thực hành phòng ngừa đúng là cách đơn giản nhất để bảo vệ bản thân trước sự khắc nghiệt của thời tiết.
Một bữa ăn kết hợp hợp lý giữa chất xơ, protein và chất béo lành mạnh có thể tạo điều kiện cho lợi khuẩn đường ruột phát triển, đồng thời giúp no lâu và hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn, theo trang sức khỏe Verywell Health.
Quả bơ chứa nhiều chất xơ, chất béo tốt và chất chống oxy hóa. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ, loại quả này còn cung cấp vitamin nhóm B, vitamin C, E, K, folate, kali và magie.
Chất xơ trong bơ đóng vai trò như prebiotic, giúp nuôi lợi khuẩn và tăng sự đa dạng của hệ vi sinh đường ruột,góp phần hỗ trợ sức khỏe hệ miễn dịch.
Hàm lượng chất béo tốt và chất xơ cao cũng giúp tạo cảm giác no lâu, từ đó hạn chế ăn quá nhiều.
Hạt chia rất giàu chất xơ, protein, omega 3, chất chống oxy hóa cùng các khoáng chất như canxi, phốt pho và kẽm.
Hạt chia có khả năng hút lượng nước gấp khoảng 10 lần trọng lượng của chúng, giúp tăng cảm giác no và làm chậm quá trình tiêu hóa, theo Harvard Health.
Hạt chia còn góp phần cải thiện huyết áp, cholesterol, tình trạng viêm và hỗ trợ kiểm soát cân nặng.
Trứng là thực phẩm dễ tiêu hóa và phù hợp với bữa sáng. Trứng cung cấp protein chất lượng cao cùng choline, vitamin A, biotin và các chất chống oxy hóa.
Yến mạch là ngũ cốc nguyên hạt giàu chất xơ, giúp tăng cảm giác no và hỗ trợ tiêu hóa. Thực phẩm này còn cung cấp phốt pho, vitamin B1, magie và kẽm.
Nghiên cứu trên tạp chí Nutrients vào năm 2023 cho thấy yến mạch chứa beta glucan, một loại chất xơ giúp giảm cholesterol và tăng lợi khuẩn trong đường ruột.
Thực phẩm này cũng hỗ trợ cải thiện táo bón, tiêu chảy và giảm triệu chứng của hội chứng ruột kích thích.
Cá hồi là nguồn protein chất lượng cao và rất giàu omega 3. Thực phẩm này còn cung cấp vitamin D, vitamin B12, kali, selen và choline.
Omega 3 giúp giảm tình trạng viêm trong đường ruột, đồng thời tạo điều kiện cho lợi khuẩn phát triển và hạn chế vi khuẩn có hại.
Việc chuẩn bị sẵn những thực phẩm lành mạnh trong nhà sẽ giúp việc ăn sáng trở nên dễ dàng hơn. Thói quen này cũng giúp hạn chế lựa chọn các món chế biến sẵn nhiều đường và chất béo, từ đó góp phần duy trì một hệ tiêu hóa khỏe mạnh.
Tại Hội nghị khoa học "Xu hướng mới trong điều trị bệnh tim mạch năm 2026", diễn ra ở TPHCM mới đây, GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM cho biết, suy tim giai đoạn cuối được xem là "trạm dừng cuối cùng" của nhiều bệnh lý tim mạch.
Đây là giai đoạn mà chức năng tim suy giảm nghiêm trọng, người bệnh đối mặt với nguy cơ tử vong cao nếu không có giải pháp điều trị thay thế phù hợp. Trong bối cảnh suy tim ngày càng gia tăng và trở thành gánh nặng lớn, điều trị cho người bệnh suy tim giai đoạn cuối vẫn là một thách thức lớn đối với y học.
Ghép tim hiện được xem là tiêu chuẩn vàng và là hy vọng giúp kéo dài sự sống cho người bệnh suy tim giai đoạn cuối. Không chỉ giúp người bệnh tồn tại, ghép tim còn mang lại cơ hội để họ quay trở lại sinh hoạt, làm việc và tiếp tục cuộc sống bình thường.
Theo GS Nguyễn Hoàng Định, cách tiếp cận đối với người bệnh suy tim hiện nay cũng đã có nhiều thay đổi. Thay vì chỉ tập trung điều trị triệu chứng hoặc chờ đến khi người bệnh rơi vào giai đoạn nguy kịch mới xem xét ghép tim, các trung tâm tim mạch hiện nay hướng đến chiến lược theo dõi sát, đánh giá toàn diện và xác định "thời điểm vàng" để can thiệp.
Việc chuẩn bị tâm lý, dinh dưỡng, tối ưu điều trị và kiểm soát các bệnh lý đi kèm trước ghép đóng vai trò quan trọng trong nâng cao tỷ lệ thành công sau ghép tim.
Bên cạnh kỹ thuật phẫu thuật, thành công của một ca ghép tim còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như hệ thống điều phối tạng, hồi sức sau mổ, kiểm soát thải ghép và sự phối hợp chặt chẽ của nhiều chuyên khoa khác nhau. Đây cũng là lĩnh vực đòi hỏi năng lực điều trị chuyên sâu và khả năng phối hợp đồng bộ toàn hệ thống bệnh viện.
Từ năm 2024 đến nay, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM đã thực hiện thành công 9 ca ghép tim. Trong đó, có nhiều trường hợp nguy kịch và những ca ghép tim xuyên Việt đầy thách thức.
Nhiều người bệnh sau ghép tim có thể phục hồi chức năng tim mạch gần như bình thường và quay trở lại cuộc sống thường nhật. Điều này cho thấy kỹ thuật ghép tim tại Việt Nam nói chung và tại đơn vị trên nói riêng đã có những bước phát triển, tiệm cận trình độ quốc tế.
GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định nhấn mạnh, ghép tim không chỉ là kỹ thuật điều trị chuyên sâu mà còn là sự hồi sinh đối với nhiều người bệnh suy tim giai đoạn cuối. Với những tiến bộ trong ghép tạng và điều trị tim mạch chuyên sâu, ghép tim không còn là điều quá xa vời.
Chuyên gia mong muốn cộng đồng có cái nhìn tích cực hơn về việc hiến tạng, bởi mỗi trái tim được trao đi không chỉ mở thêm cơ hội sống cho người bệnh mà còn tiếp tục viết nên những câu chuyện đầy hy vọng về cuộc đời.
Việc phân cấp phân quyền này được quy định tại Nghị quyết 21/2026 về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực y tế do Chính phủ vừa ban hành. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 29/4/2026, trong đó nội dung phân cấp thẩm quyền bắt đầu áp dụng từ ngày 1/7, đánh dấu bước thay đổi lớn trong cơ chế quản lý lĩnh vực khám chữa bệnh.
Cụ thể, Chủ tịch UBND cấp tỉnh sẽ thực hiện toàn bộ các thủ tục liên quan đến giấy phép hành nghề, bao gồm cấp mới, cấp lại, gia hạn, điều chỉnh, đình chỉ và thu hồi. Quy định này cũng áp dụng với các chứng chỉ hành nghề đã được cấp trước đây.
Hiện nay, Bộ Y tế cấp giấy phép hành nghề cho các chức danh chuyên môn làm việc tại bệnh viện trực thuộc bộ, trong khi UBND cấp tỉnh cấp phép cho nhân sự tại địa phương.
Như vậy, từ 1/7, Bộ Y tế không còn trực tiếp cấp giấy phép hành nghề cho đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng và các chức danh chuyên môn khác. Thẩm quyền được giao thống nhất về địa phương nhằm tăng tính chủ động trong quản lý và giảm tải cho cơ quan trung ương.
Bộ Y tế vẫn giữ một số quyền hạn như cấp mới giấy phép hoạt động khám chữa bệnh, điều chỉnh danh mục kỹ thuật đặc biệt đối với bệnh viện tư nhân. Bộ cấp và điều chỉnh giấy phép hoạt động cho các bệnh viện trực thuộc bộ; đồng thời xem xét việc bổ sung kỹ thuật mới, phương pháp mới trên phạm vi toàn quốc.
Bên cạnh việc phân cấp, nghị quyết cũng đặt mục tiêu đơn giản hóa và rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực khám chữa bệnh. Ví dụ, đối với thủ tục cấp mới giấy phép hoạt động khám chữa bệnh, cơ quan có thẩm quyền phải tổ chức thẩm định trong thời hạn 40 ngày kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ và nếu đủ điều kiện thì phải cấp giấy phép trong 10 ngày làm việc kể từ ngày có biên bản thẩm định.
Ngoài ra, đối với thủ tục điều chỉnh giấy phép hoạt động, nghị quyết cũng quy định rõ thời hạn xử lý hồ sơ, thời gian yêu cầu bổ sung, cũng như thời hạn giải quyết sau khi hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm quy trình minh bạch và có mốc thời gian cụ thể.
