Châu, hiện là sinh viên năm cuối ngành Khoa học máy tính tại Đại học Pomona (Mỹ), nhận thư trúng tuyển từ ba ngôi trường Ivy League vào cuối tháng 2.
Cả ba đều trao khoản hỗ trợ toàn phần, gồm học phí, bảo hiểm, và sinh hoạt phí trong 5 năm, tổng giá trị khoảng 12-17 tỷ đồng ở mỗi trường.
“Đây vừa là thành quả của quá trình bền bỉ suốt 4 năm đại học, vừa giống như một tín hiệu xác nhận rằng mình thực sự thuộc về con đường nghiên cứu khoa học”, Châu nói.
Ngày học lớp chuyên Anh ở trường THPT chuyên Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội, Châu đã mày mò tự học lập trình. Gõ từng dòng code đầu tiên để tạo ra sản phẩm và đưa lên mạng, Châu phấn khích thấy nhiều người sử dụng. Nhưng khi bước chân vào đại học, nữ sinh nhận ra bản thân không muốn dừng lại ở việc làm kỹ sư phần mềm mà còn muốn theo đuổi nghiên cứu.
Ngay từ kỳ đầu năm thứ nhất, Châu chủ động xin giáo sư cho thử sức, làm quen với lĩnh vực Robotics – Kỹ thuật robot. Cô sớm hiểu rằng công nghệ đang phát triển với tốc độ chóng mặt, nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro và trăn trở với câu hỏi làm sao để công nghệ đổi mới liên tục, nhưng an toàn.
Tới năm thứ hai, Châu làm một dự án mới và ngay lập tức thấy bản thân phù hợp với lĩnh vực Tương tác người – máy (Human-Computer Interaction – HCI), nơi có sự giao thoa giữa kỹ thuật, khoa học nhận thức và thiết kế.
“Mình muốn đóng góp cho cộng đồng bằng cách xây dựng những hệ thống đặt con người làm trung tâm”, Châu nói.
Nghiên cứu này có tên “Tính thời điểm của việc nhìn lại dữ liệu trong các ứng dụng theo dõi sức khỏe trẻ sơ sinh”, do Châu là đồng tác giả chính. Năm 2025, dự án nằm trong top 5% bài báo xuất sắc của Hội nghị về các yếu tố con người trong hệ thống máy tính của Hiệp hội Máy tính (ACM CHI) 2025 tại Nhật Bản.
Cùng năm, Châu thực hiện một đề tài khác cùng nhóm nghiên cứu ở Đại học Pomona và Stanford, đạt giải Bài báo xuất sắc (Top 1%) ở Hội nghị chuyên đề về Phần mềm và Công nghệ Giao diện Người dùng (ACM UIST) tại Hàn Quốc. Nghiên cứu tập trung vào thiết kế thuật toán AI để đưa ra phản hồi cho các họa sĩ kỹ thuật số nhằm cải thiện kỹ năng vẽ.
Nhờ những kết quả này, hồi tháng 2, Châu là một trong 8 sinh viên được Hiệp hội nghiên cứu máy tính (CRA) vinh danh là Nhà nghiên cứu xuất sắc bậc đại học trên toàn Bắc Mỹ, là sinh viên đầu tiên từ Đại học Pomona có thành tích này.
Châu nhìn nhận những dự án trên là thế mạnh giúp hồ sơ của mình nổi bật, bởi cho thấy tố chất bền bỉ và khả năng theo đuổi vấn đề đến cùng của một nhà nghiên cứu.
Cùng kỹ năng lập trình vững do liên tục trau dồi từ ngày mới vào đại học, Châu trúng tuyển vị trí thực tập sinh tại ba tập đoàn công nghệ lớn là Microsoft, Amazon và Qualcomm, sau đó làm thực tập sinh kỹ sư phần mềm ở bộ phận tối ưu hóa đồ họa vi tính tại Microsoft. Nữ sinh nhìn nhận trải nghiệm này giúp tích lũy kinh nghiệm, rèn tư duy phân tích và năng lực nghiên cứu trong môi trường công nghệ hàng đầu.
PGS Alexandra Papoutsaki, người hướng dẫn Châu từ năm thứ hai đại học, nhận xét nữ sinh sở hữu kỹ năng kỹ thuật xuất sắc lẫn tư duy nhạy bén trong các nghiên cứu lấy con người làm trung tâm.
Theo bà, tương tác người – máy không chỉ đơn thuần là xây dựng một sản phẩm, mà còn là “khả năng kể một câu chuyện xoay quanh sản phẩm đó”. Châu có khả năng kết nối với mọi người để phân tích dữ liệu và viết nên những nội dung có sức thuyết phục cao.
“Kỹ năng của Châu tương đương với một nghiên cứu sinh tiến sĩ năm thứ ba”, bà khẳng định.
Châu nói từng gặp không ít áp lực, nhất là giai đoạn vừa phải học, luyện kỹ năng lập trình, làm nghiên cứu và ứng tuyển thực tập. Nữ sinh cố gắng duy trì kỷ luật nghiêm ngặt, lên kế hoạch chi tiết theo từng tuần. Dù vậy, Châu cũng không vùi đầu vào công việc mà sắp xếp thời gian tập thể thao, chơi piano hàng ngày và ngủ đủ để cân bằng.
Song song, mỗi khi có cơ hội, chẳng hạn như tham dự hội thảo quốc tế, Châu chủ động trao đổi, kết nối với các giáo sư và nhà nghiên cứu trong ngành, vừa để mở rộng mạng lưới, vừa để lấy động lực cho bản thân.
“Cộng đồng nghiên cứu của ngành này vừa giỏi và sáng tạo, vừa quan tâm đến việc phát triển công nghệ cho con người. Mỗi lần được gặp họ, mình được truyền cảm hứng rất nhiều”, Châu tâm sự.
Đây cũng là một trong những lý do để Châu chọn theo chương trình tiến sĩ sau khi ra trường dù trúng tuyển một số công ty công nghệ.
Khi cân nhắc những “bến đỗ”, Châu nộp đơn vào các trường Ivy League để có cơ hội tận dụng thế mạnh liên ngành của họ. Theo nữ sinh Việt, đây là những môi trường mà công nghệ được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, tạo nền tảng thuận lợi để theo đuổi lĩnh vực tương tác người – máy, vượt qua giới hạn của ngành khoa học máy tính thuần túy.
Nhìn lại hành trình, Châu thích nhất việc được tìm hiểu một dự án, sau đó biện luận, phát triển những ý tưởng riêng, rồi tự tay lập trình và thử nghiệm sản phẩm. Cô thấy công việc nghiên cứu là tổng hòa của rất nhiều hoạt động mà mình đam mê, nên càng có động lực theo con đường khoa học.
Châu vẫn đang cân nhắc giữa ba ngôi trường “trong mơ”. Dù lựa chọn thế nào, định hướng sắp tới của Châu vẫn xoay quanh việc xây dựng các tương tác an toàn giữa con người và AI.
10 chuyên đề ôn tập môn ngữ văn thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Đỗ Đức Anh, Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành), hướng dẫn được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=Bdv4HWzzHQw
Trong chuyên đề 5: Bí kíp đọc hiểu văn bản thơ siêu nhanh, giáo viên hướng dẫn cách đọc thơ đúng "chìa khóa" để hiểu nhanh, trả lời đúng - trúng đáp án. Cung cấp công thức xác định cảm xúc – chủ đề – hình ảnh thơ - tình cảm. Nhận diện nhanh biện pháp tu từ và tác dụng. Rèn kỹ năng cảm thụ thơ sâu nhưng trả lời ngắn gọn. Giúp học sinh tự tin xử lý mọi dạng câu hỏi khó trong đề thi.
Trước đó, vào ngày 2.5, Báo Thanh Niên đã phát sóng chuyên đề 4 – Trạm văn thực chiến- Đọc hiểu văn bản nghị luận, giáo viên Đỗ Đức Anh giúp học sinh vận dụng lý thuyết đã học ở chuyên đề 3 để thực hành giải đề đọc hiểu một cách thành thạo, đúng hướng và đạt điểm tối đa. Rèn luyện kỹ năng đọc hiểu văn bản nghị luận qua các đề thực tiễn.
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Học sinh có thể truy cập vào các nền tảng của Báo Thanh Niên hoặc quét mã QR từ lịch phát sóng để xem trực tiếp chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT năm 2026 vào đúng khung giờ hoặc xem lại 88 chuyên đề ôn thi tốt nghiệp THPT đã phát.
Lịch phát sóng tuần từ 4 đến 9.5 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026:
Nguyễn Khắc Công là học sinh lớp 12A1 trường THPT Tân Yên số 1, tỉnh Bắc Ninh (Bắc Giang cũ), là thủ khoa khối A00 (Toán, Lý, Hóa), theo công bố điểm thi của Bộ Giáo dục và Đào tạo sáng 1/7.
Vỡ òa khi biết điểm thi, song Công cho hay đã tự chấm và ước lượng được số điểm của mình ngay sau khi thi xong.
"Lúc biết điểm, em thấy rất vui mừng vì cả nước chỉ có một mình đạt mức điểm này. Gia đình em đang dự định liên hoan ăn mừng", Khắc Công nói.
Khắc Công chia sẻ quá trình ôn thi tốt nghiệp THPT của mình diễn ra khá nề nếp nhưng không hề áp lực. Bí quyết ôn tập của nam sinh là không đi học thêm ở ngoài mà tập trung học từ các thầy cô trên lớp. Về nhà, em tìm tòi thêm tài liệu trên mạng.
"Mỗi ngày sau khi học trên lớp buổi sáng và học ôn thi buổi chiều, em dành thời gian tự học buổi tối từ 8h đến khoảng 10h30 hoặc 11h đêm", nam sinh kể.
Trong quá trình luyện đề thi thử ở trường, Công luôn ghi chú cẩn thận những lỗi sai, sau đó học lại và tìm hiểu kỹ để khắc phục, quyết tâm không bao giờ lặp lại lỗi sai đó. Nam sinh nhìn nhận không cần phải tìm quá nhiều bài khó để giải, mà quan trọng nhất là học thật chắc lý thuyết nền tảng.
Công nhận định đề môn Toán năm nay có tính phân hóa rất tốt. Đề bài có những câu khó nhưng nếu suy nghĩ ra hướng thì cách làm lại khá ngắn gọn. Em ấn tượng với câu xác suất bậc thang điều kiện không chia hết cho 5.
"Ban đầu đọc em nghĩ mình không làm được, nhưng đến cuối giờ bình tĩnh làm lại thì mọi thứ được giải quyết", Công kể.
Với môn Lý và Hóa, thủ khoa đánh giá đề năm nay nhỉnh hơn năm ngoái và rất nặng về lý thuyết, yêu cầu thí sinh phải nắm cực kỳ chắc kiến thức. Năm lớp 12, Công giành giải nhì môn Vật lý cấp tỉnh, được chọn vào đội tuyển nên tự tin với môn này.
Về môn Hóa, em đánh giá đề hay và phù hợp, đặc biệt là phần trả lời ngắn có chứa nhiều câu hỏi mà em chưa từng gặp, đòi hỏi học sinh tập trung suy nghĩ trực tiếp ngay trong phòng thi.
"Khi đi thi thật thì tâm lý là yếu tố quyết định. Kiến thức mình đã ôn tập đủ rồi, chỉ cần tâm lý vững vàng là sẽ hoàn thành tốt", Khắc Công nói.
Ông Nguyễn Khắc Nguyên, bố của Khắc Công phấn khởi khi biết tin con trai đạt điểm cao. Bố nam sinh nói gia đình luôn ưu tiên sức khỏe của con lên hàng đầu.
"Tôi luôn khống chế thời gian học của con chỉ đến tầm 11h - 11h30 đêm là phải nghỉ. Nhiều hôm tôi phải thức để nhắc và bắt con đi ngủ, không cho học muộn hơn để đảm bảo sức khỏe", ông nói.
Người bố cũng cho biết không gò ép hay can thiệp sâu vào việc chọn ngành của con.
"Con đi học thì tự tìm hiểu và chọn ngành mình thích. Tôi chỉ động viên con là đã chọn thì phải cố gắng và phải yêu lấy nghề của mình", bố của tân thủ khoa chia sẻ.
Khắc Công dự định dùng kết quả khối A00 để xét tuyển vào ngành Công nghệ thông tin của Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội).
"Em rất thích máy tính, thích cách làm việc với các hệ thống và dữ liệu. Em tin rằng ngành học này sẽ rất phù hợp với bản thân", tân thủ khoa bày tỏ.
Bộ Giáo dục Trung Quốc cuối tháng trước công bố số liệu về lượng du học sinh nước này, lần đầu tiên kể từ 2020.
Theo đó, khoảng 570.000 sinh viên Trung Quốc du học năm ngoái, giảm gần 20% so với mức đỉnh của năm 2019. Con số này từng tăng đều đặn từ 544.500 lên 703.500 vào giai đoạn 2016-2019, trước khi biến động mạnh do đại dịch Covid-19.
Dù vậy, ngân sách trung bình cho mỗi du học sinh đã đạt 605.000 NDT (hơn 88.000 USD), cao nhất trong hơn một thập kỷ. Điều này cho thấy các gia đình Trung Quốc vẫn sẵn sàng đầu tư mạnh mẽ cho con du học.
Tuy nhiên, sự sụt giảm về số lượng phản ánh một cú "quay xe" về chiến lược.
Các chuyên gia nhận định áp lực kinh tế và rào cản chính sách là nguyên nhân chính.
Tại Australia, giới hạn visa và học phí tăng cao đã khiến sự quan tâm của sinh viên nguội lạnh, giảm ứng tuyển tới 39% so với cùng kỳ vào tháng 2. Nhiều người Trung Quốc bắt đầu nhìn nhận các đại học Australia như "một thương nhân hơn là nhà giáo dục".
Còn Canada giảm số lượng du học sinh thông qua chính sách giới hạn giấy phép. Anh thì vốn mang hình ảnh một quốc gia "đắt đỏ" trong mắt phụ huynh Trung Quốc.
Trong khi đó, Mỹ - nơi từng là điểm đến số một của người Trung Quốc, lượng du học sinh đã giảm 5 năm liên tiếp do các biện pháp giám sát chặt chẽ và đề xuất hạn chế visa. Năm nay, lần đầu quốc gia này mất vị trí thứ nhất và nhì trong danh sách yêu thích của sinh viên đại lục, sau hơn 10 năm.
Thay vì chạy theo danh tiếng như trước, các gia đình Trung Quốc ưu tiên sự an toàn, lợi tức đầu tư (ROI) và triển vọng nghề nghiệp. Điều này thúc đẩy xu hướng chọn các địa điểm gần nhà như đặc khu Hong Kong, Singapore, Malaysia, hoặc nộp hồ sơ đến nhiều quốc gia để phân tán rủi ro.
Cùng đó, khi chất lượng giáo dục và cơ hội nghề nghiệp trong nước ngày càng cải thiện, "lợi thế việc làm của những người du học trở về không còn rõ ràng", theo Grace Zhu, giám đốc chi nhánh Trung Quốc của tổ chức tư vấn về giáo dục quốc tế Bonard.
Sự thay đổi trong tư duy tuyển dụng tại nội địa cũng thúc đẩy xu hướng này, bởi nhiều doanh nghiệp có xu hướng ưu tiên kỹ năng thực tế hơn là bằng cấp quốc tế.
Ông Charles Sun, nhà sáng lập tổ chức giáo dục China Education International, dự báo số du học sinh sẽ ổn định ở mức mới này thay vì tiếp tục sụt giảm sâu.
Ngoài ra, giới chuyên gia nhận định việc Bộ Giáo dục công bố dữ liệu lần này là bước đi nhằm tạo cơ sở cho tham vọng mở rộng giáo dục xuyên quốc gia (TNE). Mục tiêu là thu hút nhiều đại học nước ngoài tới đặt trụ sở ở Trung Quốc, nâng tổng số người học lên hơn 8 triệu, để học sinh nội địa có thêm nhiều lựa chọn giáo dục chất lượng cao.
Song song, lượng sinh viên Trung Quốc trở về tiếp tục tăng vọt từ mức 120.000 người năm 2023 lên 535.600 người, tức khoảng 9/10 người trở về sau tốt nghiệp, tạo nên một "cơn sốt hồi hương".
