Nhà dịch tễ học Wessam Mankoula tại Africa CDC cho hay với 894 trường hợp mắc Ebola được xác nhận cho đến nay, trong đó có hơn 200 ca tử vong, đợt bùng phát hiện tại tồi tệ gấp 3 lần so với đợt bùng phát ở Uganda vào năm 2000, theo AP.
Số ca Ebola thực tế được cho là cao hơn vì dịch bệnh được xác nhận vào ngày 15.5, vài tuần sau khi trường hợp nghi ngờ đầu tiên được phát hiện. Số ca mắc Ebola đã tăng 38% kể từ tuần trước và đang xảy ra ở 32 khu vực y tế trên khắp miền đông CHDC Congo, theo ông Mankoula.
Dịch Ebola hiện nay do chủng virus Bundibugyo hiếm gặp gây ra. Chưa có vắc xin hoặc phương pháp điều trị được phê duyệt cho chủng virus này. Virus Zaire phổ biến hơn, loại virus đã có vắc xin, là nguyên nhân gây ra hầu hết 16 đợt bùng phát dịch Ebola ở CHDC Congo trước đây.
Cho đến nay, 74 bệnh nhân khỏi bệnh Ebola ở miền đông CHDC Congo và Uganda. Các phương pháp điều trị thử nghiệm như kháng thể đơn dòng đang được phát triển cho bệnh nhân nhiễm Bundibugyo.
Dịch bệnh tập trung ở tỉnh Ituri thuộc miền đông CHDC Congo, chiếm hơn 90% số ca mắc. Những trường hợp mắc bệnh cũng đã được ghi nhận ở các tỉnh Bắc Kivu và Nam Kivu và đã lan sang biên giới Uganda, nơi có 19 trường hợp được xác nhận và 2 người tử vong.
Việc truy vết tiếp xúc vẫn là một vấn đề do khu vực này xa xôi và tình hình bất ổn đang diễn ra ở tỉnh Ituri. “Với 800 trường hợp được xác nhận đó, chúng tôi cần có từ 17.000 đến 35.000 người tiếp xúc trong danh sách liên lạc của chúng tôi”, ông Mankoula nói.
Hiện tại, chỉ có khoảng 4.000 người tiếp xúc được theo dõi và đang được đánh giá, chưa đến 15%.”Chúng ta vẫn còn rất xa mới kiểm soát được tình hình dịch bệnh này”, ông Mankoula cảnh báo.
Theo văn phòng nhân đạo của Liên Hiệp Quốc, gần 1 triệu người đã phải di dời do nhiều năm xung đột ở Ituri, khiến việc truy vết tiếp xúc trở nên khó khăn khi người dân chạy trốn khỏi các cuộc tấn công hoặc di chuyển thường xuyên trong tỉnh rộng lớn. Việc truy vết cũng khó khăn đối với hàng ngàn thợ mỏ thường xuyên di chuyển giữa các địa điểm xa xôi trong khu vực giàu khoáng sản này.
Ông Mankoula cho hay trong số hơn 900 triệu USD được cam kết để chống lại dịch Ebola, chỉ có 90 triệu USD được giải ngân. Ngoài ra, Africa CDC ước tính cần 540 nhân viên để chống dịch, nhưng đến nay mới có 84 người.
"Thiết giáp hạm chạy bằng năng lượng nguyên tử được thiết kế để tăng cường đáng kể năng lực chiến đấu cho hạm đội, do khả năng hoạt động bền bỉ hơn, tốc độ cao hơn và được trang bị các hệ thống vũ khí tiên tiến, cần thiết cho chiến tranh hiện đại", hải quân Mỹ cho biết trong kế hoạch đóng tàu thường niên được công bố hôm 11/5.
Quân chủng này thêm rằng vai trò chính của chiến hạm lớp Trump sẽ là cung cấp hỏa lực tầm xa với cường độ lớn, cũng như trở thành phương tiện chỉ huy tiền phương có khả năng sống sót cao. Nó không phải phương án thay thế tàu khu trục.
Ngoài các tàu sân bay, hải quân Mỹ không còn biên chế tàu mặt nước chạy bằng năng lượng nguyên tử kể từ những năm 1990, thời điểm tuần dương hạm USS Long Beach, hộ vệ hạm USS Bainbridge và 4 tàu tuần dương lớp Virginia bị loại biên.
Kế hoạch được công bố khoảng một tháng sau khi cựu bộ trưởng hải quân Mỹ John Phelan cho rằng khó có khả năng chiến hạm lớp Trump được trang bị động cơ hạt nhân. Trong đề xuất ngân sách cho năm tài chính 2027, hải quân Mỹ vẫn mô tả tàu chiến lớp Trump là sử dụng "máy phát điện diesel, tua-bin khí cùng động cơ đẩy", không chạy bằng năng lượng nguyên tử.
Động cơ hạt nhân giúp tàu chiến có tầm hoạt động gần như không giới hạn và tăng đáng kể năng lực phát điện. Dù vậy, công nghệ này cũng khiến chiến hạm trở nên đắt đỏ và phức tạp hơn về mặt thiết kế, cũng như hoạt động vận hành và bảo dưỡng.
Tàu mặt nước chạy bằng năng lượng nguyên tử cũng tương đối hiếm trên thế giới, ngay cả với các cường quốc hạt nhân. Hiện chỉ có Nga sở hữu tàu chiến mặt nước trang bị động cơ nguyên tử mà không phải tàu sân bay, là hai tàu tuần dương hạng nặng thuộc Đề án 1144 Orlan gồm Đô đốc Nakhimov và Pyotr Đại đế.
Dù được Mỹ mô tả là thiết giáp hạm, tàu chiến lớp Trump có hình dáng và trang bị vũ khí tương đồng với những mẫu tàu tuần dương, tàu khu trục cỡ lớn đang được nhiều nước phát triển. Hải quân Mỹ cho biết chiến hạm có lượng giãn nước khoảng 35.000 tấn, gấp khoảng ba lần biến thể Flight III mới nhất của tàu khu trục lớp Arleigh Burke.
Mẫu tàu này dự kiến có chiều dài 256-268 m, chiều rộng 32-35 m, tốc độ tối đa trên 55 km/h. Chiến hạm lớp Trump có khả năng phóng cả tên lửa hạt nhân lẫn thông thường, trong đó có vũ khí siêu vượt âm, từ hệ thống phóng thẳng đứng cỡ lớn. Nó cũng sẽ được trang bị pháo điện từ, hai hải pháo 127 mm, vũ khí laser và nhiều khí tài khác để phòng thủ tầm gần.
Hải quân Mỹ có kế hoạch mua 15 tàu chiến lớp Trump trong năm tài chính 2028-2055. Ước tính sơ bộ cho thấy mỗi chiếc có giá 17 tỷ USD, cao hơn cả siêu tàu sân bay lớp Ford đắt nhất trong lịch sử Mỹ.
Theo Hãng tin AFP ngày 31-5, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf khẳng định Tehran "sẽ không chấp nhận bất kỳ thỏa thuận nào với Mỹ cho đến khi chắc chắn rằng các quyền lợi của người dân Iran được bảo đảm".
Phát biểu được đưa ra sau khi tờ New York Times và trang Axios đồng loạt đưa tin Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gửi tới Iran một khuôn khổ đàm phán mới với những điều khoản được cho là "cứng rắn hơn". Tuy nhiên, nội dung cụ thể của đề xuất hiện chưa được công bố.
Nếu Washington siết chặt các điều kiện đàm phán, tiến trình thỏa thuận chấm dứt cuộc xung đột tại Trung Đông và khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz sẽ tiếp tục kéo dài.
Phía Mỹ, Tổng thống Trump nhiều lần nhấn mạnh hai ưu tiên hàng đầu là ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân và mở lại hoàn toàn tuyến hàng hải chiến lược qua eo biển Hormuz.
Trong một cuộc phỏng vấn phát trên Đài Fox News, ông Trump tuyên bố: "Điều bảo đảm duy nhất tôi cần là sẽ không có vũ khí hạt nhân. Họ đã đồng ý điều đó".
Tuy nhiên, Iran cho biết vẫn hoài nghi tuyên bố của nhà lãnh đạo Mỹ và cho rằng khoảng cách giữa hai bên về các vấn đề cốt lõi vẫn rất lớn.
Iran yêu cầu được giải phóng 12 tỉ USD tài sản đang bị phong tỏa trước khi bước vào các cuộc đàm phán thực chất về chương trình hạt nhân.
Nước Cộng hòa Hồi giáo cũng bác bỏ phát biểu của ông Trump về khả năng phá hủy kho uranium làm giàu, cho rằng đây là những nhận định "không có cơ sở".
Ngoài ra, Iran cũng thúc đẩy việc đưa Lebanon vào các thỏa thuận trong tương lai, trong bối cảnh giao tranh giữa Israel và lực lượng Hezbollah vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Trong vài tuần sau khi xung đột nổ ra hôm 28/2, đồng rial của Iran duy trì ở mức ổn định, một phần do hoạt động thương mại và nhập khẩu giảm đáng kể giữa chiến sự. Tuy nhiên, đồng rial bắt đầu trượt giá hồi đầu tuần và xuống thấp kỷ lục vào ngày 29/4, ở mức 1,8 triệu rial đổi 1 USD.
Các chuyên gia cảnh báo rằng sự sụt giảm này có thể sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng lạm phát ở Iran, quốc gia phải nhập khẩu nhiều mặt hàng, từ thực phẩm, thuốc men đến hàng điện tử và nguyên liệu thô, những thứ đều chịu ảnh hưởng từ tỷ giá USD.
Trước đó, vào thời điểm cuộc biểu tình xảy ra ở Iran hồi đầu năm, tỷ giá đồng rial từ 1,4 triệu rial đổi 1 USD đã giảm xuống còn 1,6 triệu rial đổi 1 USD trong chưa đầy một tuần.
Trước khi đồng rial của Iran chạm mức thấp kỷ lục, nhiều mặt hàng thiết yếu đã tăng giá. Theo AP, trong hai tuần qua, người dân Iran phải trả mức giá cao hơn đối với nhiều nhu yếu phẩm như sữa, dầu ăn, bánh mì.
Đồng tiền Iran mất giá trong lúc cuộc xung đột giữa nước này với Mỹ - Israel chưa có dấu hiệu chấm dứt. Mỹ và Iran từng đàm phán tìm giải pháp cho xung đột tại Islamabad, Pakistan, hôm 11/4, nhưng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh phong tỏa các cảng biển Iran từ ngày 13/4 để gây áp lực buộc nước này chấp nhận các điều khoản của thỏa thuận. Lệnh phong tỏa của Mỹ khiến Iran không thể xuất khẩu dầu mỏ để thu ngoại tệ, cũng như gặp nhiều khó khăn trong nhập khẩu các mặt hàng bằng đường biển.
Dù vậy, Iran tuyên bố sẽ không nhượng bộ trước sức ép từ Mỹ và đáp trả bằng cách siết kiểm soát eo biển Hormuz. Ông Trump sau đó gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho tới khi Tehran đưa ra đề xuất cụ thể với Washington.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif ngày 29/4 cho biết chính phủ của ông đang tiếp tục nỗ lực trung gian và thúc đẩy đối thoại nhằm giảm bớt căng thẳng giữa Mỹ và Iran.
