Bộ Y tế vừa có phản hồi gửi đến cử tri sau kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, trong đó có một số kiến nghị của cử tri tỉnh Lạng Sơn.
Theo cử tri tỉnh Lạng Sơn, hiện nay do danh mục thuốc được quỹ bảo hiểm y tế (BHYT) chi trả còn hạn chế, nhiều người dân khi khám, chữa bệnh bằng thẻ BHYT tự nguyện phải mua thuốc ở bên ngoài, từ đó ảnh hưởng đến việc tham gia BHYT tự nguyện.
Cử tri đề nghị xem xét mở rộng danh mục thuốc được hưởng BHYT nhằm bảo đảm quyền lợi cho người tham gia và tạo thuận lợi cho địa phương trong công tác vận động người dân tham gia BHYT tự nguyện.
Theo đó, BHYT tự nguyện là hình thức những người không thuộc diện tham gia bắt buộc tham gia BHYT, người dân tự nguyện tham gia để được hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh.
Trả lời kiến nghị này, Bộ Y tế cho hay Việt Nam được đánh giá là một trong số ít quốc gia có phạm vi thuốc do Quỹ BHYT chi trả khá đầy đủ và toàn diện so với mức phí đóng.
Đối với thuốc tân dược, thông tư số 20/2022/TT-BYT ngày 31-12-2022 của Bộ Y tế về ban hành danh mục và tỉ lệ, điều kiện thanh toán đối với thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ và chất đánh dấu thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT đã quy định 1.037 hoạt chất/thuốc hóa dược và sinh phẩm thuộc 27 nhóm lớn, cùng 59 thuốc phóng xạ và chất đánh dấu.
Trong đó có 76 hoạt chất thuộc nhóm thuốc điều trị ung thư và điều hòa miễn dịch.
Danh mục này được quy định theo tên hoạt chất/thành phần, không giới hạn dạng bào chế hay tên thương mại, qua đó tạo điều kiện để số lượng thuốc thành phẩm được BHYT chi trả thực tế đa dạng và phong phú hơn.
Bên cạnh đó, danh mục thuốc cổ truyền, dược liệu, vị thuốc y học cổ truyền cũng rất rộng, bao gồm 229 thuốc đông y, dược liệu và 349 vị thuốc cổ truyền, được áp dụng thống nhất cho mọi tuyến khám chữa bệnh.
Ngoài ra, danh mục thuốc BHYT tại Việt Nam được quy định theo tên hoạt chất hoặc thành phần, không quy định theo hàm lượng, dạng bào chế hay tên thương mại.
Do đó việc lựa chọn thuốc thành phẩm được quỹ BHYT thanh toán tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh không bị giới hạn bởi chỉ định điều trị, chuyên khoa điều trị hoặc việc điều trị bệnh cấp tính hay mạn tính.
Trên thực tế, số lượng thuốc thương mại được quỹ BHYT chi trả lớn hơn nhiều so với danh mục thuốc được quy định theo tên hoạt chất, thành phần.
Theo Bộ Y tế, ngày 16-11-2024 Bộ đã ban hành thông tư số 37/2024/TT-BYT quy định nguyên tắc, tiêu chí xây dựng, cập nhật danh mục và hướng dẫn thanh toán đối với thuốc thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT.
Trên cơ sở đó, Bộ Y tế đang rà soát, sửa đổi, bổ sung thông tư số 20/2022/TT-BYT về danh mục thuốc được quỹ BHYT thanh toán nhằm đáp ứng nhu cầu điều trị và bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người tham gia BHYT.
Hiện nay Bộ Y tế đang xin ý kiến các đơn vị liên quan để hoàn thiện dự thảo thông tư, dự kiến ban hành trong năm 2026.
Theo dự thảo, danh mục thuốc BHYT sẽ được bổ sung một số thuốc điều trị ung thư, bệnh mạn tính và bệnh hiếm.
Đồng thời sửa đổi, bổ sung điều kiện và tỉ lệ thanh toán đối với một số thuốc đã có trong danh mục, qua đó góp phần nâng cao khả năng tiếp cận thuốc, giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh và nâng cao hiệu quả điều trị.
Sáng 3/5, trực thăng của Công ty Trực thăng miền Nam hạ cánh an toàn tại Bệnh viện Quân y 175, đưa bệnh nhân từ đảo Trường Sa Lớn về TP HCM điều trị. Chuyến bay được thực hiện trong điều kiện thời tiết xấu, mưa to, gió mạnh, tầm nhìn hạn chế, gây nhiều khó khăn cho việc tiếp cận và vận chuyển bệnh nhân xuyên đêm.
Bệnh nhân trên là công nhân Công ty xây dựng Thành An 96, bị ngã từ trên cao xuống đất khi thi công. Bệnh viện Quân y 175 hội chẩn từ xa (Telemedicine), phối hợp lực lượng quân y tại Trường Sa Lớn đánh giá và xử trí. Người bệnh được phẫu thuật dẫn lưu khí và dịch màng phổi khẩn cấp, song suy hô hấp diễn tiến nặng, dấu hiệu tổn thương ổ bụng. Êkíp triển khai phương án cấp cứu đường không, đồng thời hồi sức tích cực bệnh nhân trước khi vận chuyển.
Đại úy, bác sĩ Nguyễn Thế Nhã, kíp trưởng cấp cứu đường không, cho biết khi tổ cấp cứu tiếp cận, bệnh nhân vẫn nguy kịch, suy hô hấp tiến triển, bụng chướng, nghi ngờ tổn thương ngoại khoa. Người bệnh được hỗ trợ hô hấp, ổn định tuần hoàn, giảm đau để đảm bảo an toàn khi bay, đồng thời theo dõi liên tục suốt hành trình bay do nguy cơ biến đổi áp suất ảnh hưởng đến hô hấp.
Sau gần 8 giờ bay xuyên đêm, bệnh nhân được đưa về Bệnh viện Quân y 175 trong tình trạng còn tỉnh, thở oxy liều cao, dẫn lưu màng phổi tiếp tục ra khí và dịch. Chụp CT cho thấy nhiều tổn thương phức tạp, gãy nhiều xương sườn, tràn khí - dịch màng phổi, dập phổi, xẹp phổi, kèm khí và dịch trong ổ bụng, vỡ lách và dập ruột non.
Người bệnh được phẫu thuật cấp cứu xử trí tổn thương, hồi sức tích cực, dùng kháng sinh liều cao và kiểm soát rối loạn chuyển hóa.
Trên chuyến bay còn có một bệnh nhân 55 tuổi, công nhân Công ty Dacinco, được chẩn đoán áp xe thành bụng vùng hạ sườn trái, theo dõi viêm lan vào thành đại tràng. Hiện bệnh nhân tỉnh táo, sinh hiệu ổn định, được điều trị nội khoa và theo dõi sát để can thiệp khi cần.
Trong nhiều năm, cà phê thường được xem là "liều tăng lực" nhờ caffeine - hợp chất kích thích giúp tỉnh táo và tập trung.
Tuy nhiên, nghiên cứu mới từ University College Cork đăng trên tạp chí khoa học Nature Communications cho thấy câu chuyện không đơn giản như vậy: ngay cả cà phê không chứa caffeine cũng mang lại những lợi ích đáng kể cho tâm trạng và khả năng nhận thức.
Điểm đáng chú ý là nghiên cứu này so sánh trực tiếp hai loại cà phê phổ biến. Cà phê có caffeine là loại truyền thống, chứa hoạt chất kích thích hệ thần kinh trung ương, giúp tăng sự tỉnh táo, giảm buồn ngủ và cải thiện phản xạ.
Trong khi đó, cà phê không caffeine (decaf) là loại đã được loại bỏ phần lớn caffeine nhưng vẫn giữ lại nhiều hợp chất sinh học khác như polyphenol - những chất có thể ảnh hưởng đến sức khỏe đường ruột và não bộ.
Nghiên cứu được thực hiện trên 62 người, trong đó có 31 người uống cà phê thường xuyên (3 - 5 tách mỗi ngày) và 31 người không uống.
Sau khi yêu cầu nhóm uống cà phê "cai" trong hai tuần, các nhà khoa học chia họ thành hai nhóm: một nhóm uống lại cà phê có caffeine và nhóm còn lại uống cà phê không caffeine trong ba tuần mà không biết mình đang dùng loại nào.
Kết quả cho thấy cả hai loại cà phê đều tạo ra những thay đổi đáng kể trong hệ vi sinh đường ruột - yếu tố ngày càng được chứng minh có liên hệ chặt chẽ với não bộ thông qua "trục ruột - não". Những thay đổi này đi kèm với cải thiện về tâm trạng, giảm căng thẳng và hỗ trợ chức năng nhận thức.
Cụ thể, cả cà phê có caffeine và không caffeine đều giúp giảm các dấu hiệu trầm cảm, căng thẳng, viêm nhiễm và tính bốc đồng, đồng thời cải thiện tâm trạng và khả năng tư duy. Điều này cho thấy lợi ích của cà phê không chỉ đến từ caffeine, mà còn từ các hợp chất sinh học khác.
Song sử dụng hai loại cà phê vẫn có những khác biệt rõ rệt. Cà phê có caffeine cho thấy hiệu quả tốt hơn trong việc giảm lo âu, cải thiện sự tập trung, phản ứng với căng thẳng và thậm chí hỗ trợ hạ huyết áp.
Ngược lại, cà phê không caffeine lại nổi bật ở khả năng cải thiện giấc ngủ, tăng hoạt động thể chất và hỗ trợ trí nhớ - những yếu tố đặc biệt quan trọng với người nhạy cảm với caffeine.
Theo nhóm nghiên cứu, cà phê thực chất là một "hệ sinh học thu nhỏ" với nhiều hợp chất tương tác phức tạp với cơ thể. Nó không chỉ tác động đến chuyển hóa mà còn ảnh hưởng đến hệ vi sinh vật đường ruột và từ đó gián tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần.
Dù vậy, các nhà khoa học cũng lưu ý rằng nghiên cứu vẫn còn một số hạn chế, như dựa một phần vào tự đánh giá của người tham gia về tâm trạng và hành vi. Ngoài ra, cơ chế chính xác về cách cà phê tác động lên trục ruột, não vẫn chưa được hiểu đầy đủ.
Tuy nhiên, kết quả này bổ sung thêm bằng chứng rằng cà phê, dù có hay không có caffeine, đều có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe tổng thể. Quan trọng hơn, nó mở ra một cách nhìn mới: lựa chọn loại cà phê phù hợp không chỉ là vấn đề sở thích, mà còn là cách cá nhân hóa lợi ích cho sức khỏe.
Cả tỏi và rau bó xôi đều là những thành phần quan trọng của chế độ ăn uống lành mạnh có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim, tiểu đường và ung thư.
Sau đây, chuyên gia tiết lộ một số lợi ích sức khỏe bất ngờ nếu trong thực đơn mỗi ngày của bạn có món xào ngon miệng này.
Dược sĩ Megan Nunn và chuyên gia dinh dưỡng Karina Tolentino, đang làm việc tại Mỹ, cho biết món rau bó xôi xào tỏi có thể mang lại một số lợi ích cho sức khỏe, bao gồm:
Tỏi và rau bó xôi đều giúp hạ huyết áp và bảo vệ tim mạch, theo trang tin sức khỏe Verywell Health.
Nghiên cứu cho thấy các chất bổ sung tỏi giúp hạ huyết áp cho người huyết áp cao hiệu quả tương đương với một số loại thuốc kê đơn, và giảm đến 40% nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Tỏi giúp kiểm soát huyết áp bằng cách ngăn chặn enzyme chuyển đổi angiotensin - enzyme làm tăng huyết áp, và tăng nồng độ oxit nitric và hydro sunfua - các hợp chất làm giảm huyết áp một cách tự nhiên.
Rau bó xôi còn rất giàu nitrat, giúp hạ huyết áp bằng cách làm giãn mạch máu.
Những thực phẩm này có thể giúp giảm mức cholesterol và giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tử vong.
Tỏi làm giảm cholesterol toàn phần và cholesterol "xấu" cho người mỡ máu cao.
Các nghiên cứu trên động vật cho thấy rau bó xôi cũng làm giảm cholesterol, nhưng cần nhiều nghiên cứu hơn để xác nhận những tác dụng này ở người.
Rau bó xôi xào tỏi có thể giúp duy trì mức đường huyết khỏe mạnh.
Tỏi làm giảm cả lượng đường trong máu lúc đói và chỉ số đường huyết trung bình HbA1c ở người bệnh tiểu đường.
Tỏi cũng có thể tăng cường phản ứng của cơ thể với insulin, hoóc môn điều chỉnh lượng đường trong máu.
Rau bó xôi giàu chất xơ, giúp giảm lượng đường trong máu và cải thiện tiêu hóa.
Cả tỏi và rau bó xôi đều chứa flavonoid - các hợp chất thực vật giúp bảo vệ chống lại ung thư.
Nghiên cứu cho thấy tỏi có thể làm giảm nguy cơ mắc các loại ung thư, bao gồm ung thư vú, da, đại tràng và dạ dày.
Rau bó xôi xào chín đã được chứng minh là làm giảm nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt. Ăn rau bó xôi vài lần một tuần cũng có thể giúp bảo vệ chống lại ung thư vú.
Tỏi và rau bó xôi là thành phần của chế độ ăn chống viêm - tập trung vào các loại thực phẩm chống lại cơn đau và sưng (viêm) liên quan đến các bệnh mạn tính.
Một số thử nghiệm cho thấy tỏi làm giảm viêm liên quan đến bệnh thận, béo phì và huyết áp cao.
Các thành phần trong rau bó xôi và các loại rau lá xanh khác cũng giúp chống viêm trong các động mạch tim, theo Verywell Health.
