Dấu hiệu cảnh báo bệnh tay chân miệng diễn biến nặng
Theo báo cáo công tác y tế trong tháng 6, từ ngày 18/5 đến ngày 18/6, cả nước ghi nhận gần 9.900 ca mắc bệnh tay chân miệng, trong đó có 1 ca tử vong. Như vậy, từ ngày 14/12/2025 đến nay, cả nước có gần 55.000 trường hợp mắc, 10 ca tử vong. So với cùng kỳ năm ngoái (28.081 ca mắc), số mắc cao hơn 2 lần, số tử vong tăng 10 trường hợp.
TS.BS Nguyễn Văn Lâm, Giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi Trung ương (Hà Nội), cho biết, tay chân miệng là căn bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh do virus đường ruột gây ra, lây từ người sang người chủ yếu theo đường tiêu hóa và dễ gây thành dịch.
Hầu hết các ca bệnh đều diễn biến nhẹ. Tuy nhiên, một số trường hợp, bệnh có diễn biến nhanh, nặng và gây biến chứng nguy hiểm.
Dưới đây là 3 dấu hiệu sớm cảnh báo bệnh diễn biến nặng:
– Sốt cao không đáp ứng với điều trị: Trẻ sốt trên 2 ngày, sốt trên 39 độ C, đáp ứng kém với thuốc hạ sốt.
– Giật mình chới với: Từng cơn ngắn 1-2 giây, chủ yếu ở tay và chân, dễ xuất hiện khi bắt đầu giấc ngủ hay khi cho trẻ nằm ngửa.
– Run chi: Tay, chân run, đi loạng choạng.
TS Lâm cũng lưu ý, trẻ đã mắc tay chân miệng, hoàn toàn có thể mắc bệnh lại. Nguyên nhân là do bệnh gây ra bởi nhiều chủng virus khác nhau thuộc nhóm Enterovirus (như Coxsackievirus, EV71), trong cơ thể chỉ tạo kháng thể bền vững với một chủng cụ thể.
Ngoài ra, không nhất thiết phải nổi nhiều mụn nước thì bệnh tay chân miệng mới nguy hiểm. Nguy cơ không nằm ở số lượng mụn nước mà ở chủng virus (đặc biệt là EV71) và các biến chứng thần kinh, tim mạch. Trẻ vẫn có thể mắc bệnh với triệu chứng nhẹ hoặc không điển hình (chỉ sốt, loét miệng) nhưng vẫn có nguy cơ diễn biến nặng nhanh chóng.
Dịch sốt xuất huyết tiếp tục tăng
Cùng với đó, theo Bộ Y tế, dịch sốt xuất huyết vẫn tiếp tục có xu hướng gia tăng so với cùng kỳ năm ngoái. Từ ngày 14/12/2025 đến nay, số mắc cao hơn 1,7 lần (hơn 55.000 ca bệnh so với hơn 32.500 ca), số tử vong tăng 2 trường hợp. Tương tự, trong khoảng thời gian trên, số ca mắc sốt rét cũng cao hơn 30 trường hợp so với cùng kỳ năm ngoái.
Trong khi đó, số mắc các bệnh khác như viêm não virus, Covid-19, dại, sốt phát ban nghi sởi đều có xu hướng giảm.
Trong tháng, nước ta cũng không ghi nhận trường hợp mắc các bệnh như bạch hầu, Chikungunya, cúm A(H5N1), cúm A(H9N2), tả.
Về bệnh viêm gan, từ đầu năm đến nay, cả nước đã ghi nhận 9.510 trường hợp. Trong đó, có 55 ca mắc viêm gan A, 8.504 mắc viêm gan B và 951 ca mắc viêm gan C. Khu vực miền Nam ghi nhận nhiều ca nhất là 5.508 ca (khoảng 58%); đứng thứ 2 là khu vực miền Bắc 3.045 ca (32%); tiếp đến là miền Trung và Tây Nguyên.
Bộ Y tế sẽ tiếp tục theo dõi, giám sát chặt chẽ tình hình các bệnh truyền nhiễm, nhất là sốt xuất huyết, tay chân miệng, Covid-19 và các bệnh truyền nhiễm mới nổi, tái nổi; hướng dẫn các địa phương tăng cường giám sát, chủ động phòng, chống dịch bệnh do virus Hanta, virus Ebola và chuẩn bị các điều kiện đáp ứng công tác phòng, chống dịch tại cửa khẩu.
Ở Việt Nam, ung thư phổi đứng thứ hai sau ung thư gan với khoảng 26.000 người mắc mới và 23.000 người tử vong mỗi năm. 75% bệnh nhân ung thư phổi phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn muộn. Trong đó, thuốc lá là yếu tố nguy cơ lớn nhất, nhưng không phải là duy nhất. Tiên lượng bệnh phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe, thời điểm phát hiện, nguyên nhân, không ai giống ai.
Thực tế, vẫn có một tỷ lệ đáng kể bệnh nhân ung thư phổi chưa từng hút thuốc. Bệnh còn có thể liên quan đến khói thuốc thụ động, tiếp xúc với hóa chất độc hại trong môi trường làm việc, yếu tố di truyền, hoặc những đột biến gene xảy ra trong quá trình sống.
Ngoài ra, ô nhiễm không khí, bụi mịn PM2.5, khí thải giao thông, hóa chất công nghiệp hay khí radon tích tụ trong không gian kín cũng được xác định là những yếu tố làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh.
Vì vậy, điều quan trọng là nâng cao nhận thức về các yếu tố nguy cơ khác, đồng thời chú trọng khám sức khỏe và tầm soát khi có chỉ định để phát hiện bệnh sớm.
Ung thư phổi là bệnh lý ác tính, tiến triển rất âm thầm ở giai đoạn sớm, hầu như không có biểu hiện lâm sàng. Hiện, chẩn đoán và điều trị sớm ung thư phổi vẫn là một thách thức lớn đối với nhiều nước, trong đó có Việt Nam. Đa số trường hợp phát hiện sớm là do khám sức khỏe định kỳ hoặc khám các bệnh lý khác. Bệnh có tiên lượng xấu, tỷ lệ sống sót sau 5 năm dưới 10%, đặc biệt ở giai đoạn lan tràn.
Phác đồ điều trị là kết hợp hóa trị với liệu pháp miễn dịch, giúp cải thiện khả năng kiểm soát khối u mà còn kéo dài thời gian sống cho bệnh nhân.
Bác sĩ khuyến cáo nên tầm soát ung thư phổi định kỳ hàng năm, đặc biệt với người từ 50-80 tuổi; đang hút thuốc hoặc đã bỏ thuốc trong vòng 15 năm; thường xuyên hít phải khói thuốc; có người thân mắc ung thư phổi; hoặc từng phơi nhiễm khí Radon (một loại khí phóng xạ tự nhiên có thể xuất hiện trong môi trường sống, nhà ở, trường học, nơi làm việc).
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, lựa chọn món ăn sáng phù hợp có thể giúp “giải nhiệt từ bên trong”. Một trong những gợi ý đáng chú ý là cháo cá rau đắng - món quen thuộc của người Việt nhưng lại hội tụ nhiều yếu tố tốt cho sức khỏe trong mùa nắng nóng.
Trong thời tiết oi bức, bữa sáng nên ưu tiên các món “nhẹ, giàu nước và dễ tiêu” để giúp cơ thể thích nghi với nhiệt độ cao. Các món dạng cháo được đánh giá cao vì vừa bổ sung nước, vừa không gây áp lực lên hệ tiêu hóa, theo NDTV (Ấn Độ).
Cháo cá rau đắng là sự kết hợp giữa protein dễ hấp thu từ cá và chất xơ từ rau xanh. Đặc biệt, rau đắng có vị thanh mát, thường được xem là loại rau giúp “làm dịu cơ thể” trong những ngày nóng.
Theo Rupali Datta, chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng Ấn Độ, các loại rau có vị đắng tự nhiên thường hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn và giúp cơ thể cảm thấy “nhẹ” hơn trong điều kiện nhiệt độ cao. Bà cho rằng việc kết hợp rau xanh với các món ăn mềm như cháo là lựa chọn lý tưởng cho bữa sáng mùa nắng nóng.
Bên cạnh đó, cá là nguồn protein ít chất béo, dễ tiêu hơn so với thịt đỏ. Điều này giúp cơ thể hấp thu dinh dưỡng hiệu quả mà không gây cảm giác đầy bụng hay khó chịu - vấn đề thường gặp trong thời tiết nóng.
Theo Anju Sood, chuyên gia dinh dưỡng tại Ấn Độ, trong mùa nắng nóng, cơ thể cần được bổ sung nước không chỉ qua đồ uống mà còn từ thực phẩm. Các món ăn dạng lỏng như cháo giúp bù nước, hỗ trợ cân bằng điện giải và duy trì năng lượng ổn định suốt buổi sáng.
Quan điểm này cũng được nhiều chuyên gia dinh dưỡng châu Á đồng thuận, khi cho rằng bữa sáng quá nhiều dầu mỡ hoặc khô cứng có thể khiến cơ thể “sinh nhiệt”, làm tăng cảm giác mệt mỏi và uể oải.
Để món cháo cá rau đắng thực sự trở thành “món giải nhiệt”, các chuyên gia khuyến nghị:
Ngoài ra, nên hạn chế tiêu, ớt hoặc gia vị cay vì có thể làm cơ thể sinh nhiệt nhiều hơn trong mùa nóng.
Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng, không cần tìm kiếm những thực phẩm đắt tiền hay cầu kỳ, nhiều món ăn truyền thống đã sẵn phù hợp với điều kiện khí hậu. Cháo cá rau đắng là ví dụ điển hình khi vừa dễ nấu, vừa đáp ứng tiêu chí “mát - nhẹ - đủ chất”.
Chỉ cần một tô cháo vào buổi sáng, bạn không chỉ bắt đầu ngày mới nhẹ nhàng hơn mà còn giúp cơ thể thích nghi tốt với nắng nóng, hạn chế mệt mỏi và duy trì sức khỏe lâu dài.
Mức hỗ trợ này được Bộ Y tế nêu trong dự thảo Nghị quyết về ban hành cơ chế chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2 (Ninh Bình). Dự thảo lấy ý kiến đến hết ngày 2/5, dự kiến trình Chính phủ thông qua vào tháng 5.
Bộ Y tế đánh giá trong giai đoạn đầu vận hành hai bệnh viện ở cơ sở 2, lượng người bệnh chưa ổn định, nguồn thu chưa đủ chi trả thu nhập thường xuyên. Việc chi khoản thu hút nhân lực là cần thiết để người lao động yên tâm công tác khi phải làm việc xa nhà, đi lại nhiều, chi phí sinh hoạt còn khó khăn. Do đó, Bộ đề xuất ngân sách nhà nước hỗ trợ khoảng 1.150 tỷ đồng cho nhân viên, người lao động tại hai bệnh viện cơ sở 2 trong ba năm (2026-2028).
Theo đề xuất, mức chi phí thu hút bình quân mỗi tháng cho y, bác sĩ về cơ sở 2 làm việc là 15,6 triệu đồng. Số tiền hỗ trợ điều dưỡng là 12,2 triệu đồng, còn các vị trí khác như hành chính, hộ lý nhận 11,6 triệu. Các mức đề xuất này dựa trên trình độ đại học, vị trí việc làm, bằng mức lương và các khoản phụ cấp theo lương, trích nộp bảo hiểm trung bình theo mức lương hiện được hưởng của cơ sở 1 cho mỗi người lao động.
Bên cạnh đó, người lao động tại hai bệnh viện cơ sở 2 được hỗ trợ chi phí thuê nhà lưu trú tối đa 2,5 triệu đồng/tháng. Còn chi phí vận chuyển, đi lại giữa Hà Nội - Ninh Bình, Bộ Y tế đề xuất hỗ trợ 3,6 triệu đồng/ngày/xe. Tuy nhiên hiện chưa rõ "xe" trong diện hỗ trợ là xe gì, hoạt động như thế nào.
"Khoản hỗ trợ này vừa bảo đảm công bằng giữa hai cơ sở, vừa giúp bệnh viện duy trì đội ngũ nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu vận hành và nhiệm vụ được giao", theo Bộ Y tế.
Lý giải về đề xuất này, Bộ Y tế cho biết giai đoạn đầu vận hành hai bệnh viện cơ sở 2, số lượng người lao động thường trực và lưu trú dài ngày lớn trong khi điều kiện sinh hoạt còn hạn chế. Vì vậy, ngân sách nhà nước cần hỗ trợ chi phí nhà ở để bảo đảm đời sống và ổn định nhân lực, nhất là đối với lực lượng luân chuyển làm việc theo hình thức đi về cuối tuần. Bộ Y tế cũng đánh giá với khoảng cách xa, nhu cầu đi lại thường xuyên giữa hai cơ sở phát sinh chi phí lớn vượt khả năng tự chi trả của người lao động, do đó cần có cơ chế hỗ trợ chi phí vận chuyển.
Bệnh viện cơ sở 2 cũng được đề xuất xếp hạng, cấp chuyên môn kỹ thuật tương ứng với hạng, cấp chuyên môn kỹ thuật của cơ sở 1. Lý do, nếu không được xếp cấp và hạng tương đương sẽ dẫn đến việc cơ sở 2 chỉ là cơ sở cấp cơ bản và tiếp nhận khám chữa bệnh ban đầu bảo hiểm y tế (BHYT). Tình huống này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các bệnh viện trên địa bàn tỉnh Ninh Bình và các tỉnh lân cận - là nơi tiếp nhận khám, chữa bệnh ban đầu đối với loại hình BHYT.
Ngoài ra, cơ sở 2 không tương đương về hạng với cơ sở 1 sẽ dẫn đến chênh lệch về phụ cấp đối với lãnh đạo khoa phòng đồng thời ảnh hưởng đến tâm lý làm việc của người lao động do bị coi là đang làm việc cơ sở có hạng thấp hơn.
Bộ Y tế cũng đề xuất được chuyển người bệnh trực tiếp giữa cơ sở 1 và cơ sở 2, xác định đúng trình tự chuyển giữa các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh BHYT. Hai cơ sở 1 và 2 không phải ký hợp đồng với nhau khi chuyển người bệnh hoặc chuyển mẫu bệnh phẩm để thực hiện dịch vụ cận lâm sàng hay chuyển giao kỹ thuật. Thông thường hai đơn vị y tế độc lập phối hợp chuyển bệnh cần ký hợp đồng hợp tác với nhau.
Dự án cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức khởi công năm 2015 với quy mô 1.000 giường mỗi nơi. Đưa cơ sở 2 của hai bệnh viện này vào hoạt động được xem là giải pháp chiến lược nhằm giảm tải cho bệnh viện tại Hà Nội, đồng thời giúp hàng chục triệu người dân tại Ninh Bình, Thanh Hóa và khu vực lân cận được tiếp cận dịch vụ y tế kỹ thuật cao ngay tại địa phương.
Tuy nhiên, cả hai công trình tạm dừng thi công từ năm 2021 khiến nhiều hạng mục xuống cấp. Thanh tra Chính phủ từng kết luận dự án có nhiều vi phạm về đầu tư, đấu thầu, gây lãng phí hơn 1.200 tỷ đồng. Bộ Công an đã khởi tố 7 bị can liên quan đến sai phạm tại hai dự án này.
Hôm 14/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu xử lý dứt điểm vướng mắc, hoàn thiện thủ tục và đưa hai bệnh viện Bạch Mai 2, Việt Đức 2 vào hoạt động trong quý II/2026.
Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai Đào Xuân Cơ xác nhận đơn vị đã hoàn tất khâu chuẩn bị nhân lực và thiết bị. Hơn 600 nhân viên y tế từ Hà Nội đã đăng ký luân chuyển, kết hợp cùng đội ngũ tuyển mới để vận hành 325 giường bệnh và hai phòng mổ cấp cứu.
Còn lãnh đạo bệnh viện Việt Đức xác định việc xây dựng cơ sở 2 không đơn thuần là mở rộng diện tích mà nhằm hoàn thiện 4 trụ cột là hạ tầng, trang thiết bị, con người và cơ chế vận hành. Bệnh viện đề xuất khởi động 30% công suất, tương đương 300 giường bệnh. Khi hệ thống hoạt động ổn định, đơn vị sẽ mở rộng quy mô theo nhu cầu thực tế.
