“Thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần không bao gồm Lebanon” – Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phản ứng trong tuyên bố ngày 8-4, dù nói rằng Israel ủng hộ tạm dừng các cuộc tấn công vào Iran.
Theo Hãng tin AFP, tuyên bố này mâu thuẫn với thông báo trước đó của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, người giúp làm trung gian cho thỏa thuận ngừng bắn.
Nhà lãnh đạo Pakistan nói rằng Mỹ và các đồng mình đã đồng ý ngừng bắn “ở khắp mọi nơi, gồm cả Lebanon”, ngụ ý rằng Israel đã đồng ý ngừng các cuộc tấn công tại Lebanon, nước láng giềng phía bắc Israel.
Lebanon bị cuốn vào cuộc chiến sau khi nhóm vũ trang Hezbollah do Iran hậu thuẫn tiến hành các cuộc tấn công bằng rocket nhằm vào Israel.
Israel sau đó tiến hành chiến dịch trên bộ và không kích tại Lebanon, khiến hơn 1.500 người thiệt mạng và 4.800 người bị thương kể từ ngày 2-3.
“Israel ủng hộ quyết định của Tổng thống Donald Trump về việc tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào Iran trong hai tuần, với điều kiện Iran ngay lập tức mở cửa eo biển Hormuz và ngừng tất cả các cuộc tấn công vào Mỹ, Israel và các quốc gia trong khu vực” – Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết thêm.
Tel Aviv chia sẻ: “Israel cũng ủng hộ nỗ lực của Mỹ nhằm bảo đảm Iran không còn đặt ra mối đe dọa hạt nhân, tên lửa và khủng bố đối với Mỹ, Israel, các nước láng giềng Ả Rập của Iran và thế giới”.
Đến nay cả Mỹ và Iran đều tuyên bố mình mới là bên chiến thắng trong cuộc chiến kéo dài hơn một tháng qua.
Tổng thống Trump đồng ý ngừng bắn hai tuần với Iran vào ngày 7-4, chưa đầy hai giờ trước hạn chót mà ông đặt ra để Tehran mở lại eo biển Hormuz, nếu không Iran phải đối mặt với các cuộc tấn công tàn khốc nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự.
Iran cho biết các cuộc đàm phán với Mỹ sẽ bắt đầu tại thủ đô Islamabad, Pakistan vào ngày 10-4.
Tehran nói họ sẽ bảo đảm việc lưu thông an toàn cho tàu thuyền qua eo biển Hormuz trong vòng hai tuần – khoảng thời gian sẽ được sử dụng để tiến hành đàm phán với Mỹ.
"Việc các nhà lãnh đạo của một quốc gia khác đồng thời gửi thư tới cả Tổng thống và quốc hội Mỹ là điều hiếm thấy, nhưng tình hình hiện tại buộc chúng ta phải hành động nhanh chóng và hiệu quả”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đăng tải trên Telegram ngày 27/5.
Ông Zelensky nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo "nước Mỹ lắng nghe Ukraine". Đồng thời, ông cũng lưu ý rằng phần lớn sự chú ý của thế giới đang tập trung vào cuộc chiến ở Iran.
"Chúng ta cần phải chấm dứt xung đột ở cả châu Âu nữa, một cuộc chiến vô cùng đẫm máu đã diễn ra ở quy mô toàn diện suốt 5 năm qua. Và càng sớm cung cấp khả năng bảo vệ tốt hơn chống lại tên lửa đạn đạo, chúng ta càng sớm có thể khiến giải pháp ngoại giao phát huy hiệu quả", ông Zelensky nói.
Những bình luận trên được đưa ra sau khi truyền thông Ukraine đưa tin ông Zelensky đã gửi thư khẩn đến Tổng thống Trump và quốc hội Mỹ để nói về tình trạng Ukraine thiếu hụt trầm trọng các hệ thống phòng không trong bối cảnh các cuộc tấn công quy mô lớn của Nga ngày càng dồn dập và những lời cảnh báo công khai từ Moscow về các đợt tập kích mới nhắm vào thủ đô Kiev.
Trong thư, ông Zelenskyy cho biết, hôm 24/5, lực lượng Nga đã sử dụng 2 tên lửa siêu vượt âm Oreshnik cùng hàng trăm máy bay không người lái. Một trong 2 tên lửa đã đánh trúng khu vực tỉnh Kiev, trong khi quả thứ hai rơi xuống vùng lãnh thổ Donetsk đang bị Nga kiểm soát.
Ông Anton Zemlianyi, nhà phân tích tại Trung tâm An ninh và Hợp tác Ukraine, cảnh báo Nga hoàn toàn có khả năng thực hiện các cuộc tấn công dữ dội quy mô lớn, nhưng nhiều khả năng các đợt bắn phá này sẽ diễn ra theo chu kỳ cách nhau 2-3 tuần. Mới đây, Moscow tuyên bố sẽ thực hiện các cuộc tấn công hệ thống vào Ukraine, trong đó có các trung tâm ra quyết định ở thủ đô Kiev.
Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng Duma Quốc gia (Hạ viện) Nga Andrey Kartapolov cho biết, mục tiêu hàng đầu là các hầm ngầm an toàn được các chỉ huy quân sự và ban lãnh đạo Ukraine sử dụng.
Trong khi đó, Ukraine đang cạn kiệt các hệ thống phòng không. Phát ngôn viên Không quân Ukraine Yuri Ignat cho hay: "Nga biết rất rõ chúng ta còn bao nhiêu đạn, dù không thể rõ tình trạng ở từng tỉnh. Họ nắm rất rõ thông tin về số lượng vũ khí mà phương Tây cung cấp".
Tổng thống Zelensky hôm 25/5 kêu gọi các đồng minh phải có thêm hành động sau cuộc tập kích quy mô lớn của Nga. Tuy nhiên, ông thừa nhận Ukraine đạt rất ít tiến triển trong các cuộc đàm phán với Mỹ về mở rộng sản xuất hệ thống phòng thủ tên lửa và đang hợp tác với châu Âu để giải quyết vấn đề này.
Theo Hãng tin AFP, ngày 27-4, Ban quản lý Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia do Nga bổ nhiệm cáo buộc Ukraine sử dụng máy bay không người lái (drone) tấn công, khiến một nhân viên vận tải tại đây thiệt mạng.
"Hôm nay, một tài xế đã thiệt mạng trong vụ tấn công bằng drone của lực lượng vũ trang Ukraine nhằm vào xưởng vận tải của Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia", thông cáo đăng trên kênh Telegram của nhà máy nêu.
Zaporizhzhia là nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu, nằm tại vùng cùng tên. Vùng Zaporizhzhia là lãnh thổ được quốc tế công nhận của Ukraine, nhưng được Nga tuyên bố sáp nhập vào nước này năm 2022.
Nhà máy Zaporizhzhia do quân đội Nga kiểm soát từ năm 2022 và hiện ở trạng thái "dừng nguội" (cold shutdown - trạng thái mà lò phản ứng hạt nhân được đưa về mức an toàn nhất trong các chế độ vận hành dừng máy).
Cơ sở này nằm ngay sát khu vực tiền tuyến ở phía nam Ukraine. Trong nhiều tháng qua, số phận của nhà máy này là một trong những điểm bế tắc lớn nhất trong các vòng đàm phán hòa bình giữa Matxcơva và Kiev.
Kể từ khi xung đột bùng phát, hai nước liên tục cáo buộc lẫn nhau, đẩy khu vực đến bờ vực thảm họa hạt nhân vì các đợt tấn công vào hoặc quanh nhà máy.
Ngày 26-4, Tập đoàn Năng lượng hạt nhân nhà nước Ukraine (Energoatom) thông báo đường dây truyền tải điện của Zaporizhzhia đã bị ngắt, buộc nhà máy chuyển sang chế độ "mất điện hoàn toàn" trong khoảng một tiếng rưỡi.
"Đây đã là lần mất điện thứ 15 tại Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia kể từ khi bị chiếm đóng. Mỗi sự cố như vậy đều làm gia tăng đáng kể rủi ro an toàn hạt nhân và phóng xạ, không chỉ với Ukraine mà với cả châu Âu", Energoatom cảnh báo.
Vụ tập kích Nhà máy hạt nhân Zaporizhzhia diễn ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bất ngờ cáo buộc Nga tiến hành "khủng bố hạt nhân".
Chia sẻ trên mạng xã hội X nhân dịp Ukraine tưởng niệm 40 năm thảm họa Chernobyl (26-4-1986), ông Zelensky khẳng định Nga đang "một lần nữa đẩy thế giới đến bờ vực một thảm họa nhân tạo" khi thường xuyên điều khiển drone qua khu vực Chernobyl. Trong đó có một chiếc đã đâm vào lớp vỏ bảo vệ của nhà máy hồi năm 2025.
"Thế giới không được phép để hành vi khủng bố hạt nhân này tiếp diễn, và cách tốt nhất là buộc Nga ngừng các cuộc tấn công liều lĩnh", nhà lãnh đạo Ukraine tuyên bố.
Bình luận về vấn đề trên, Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Grossi cho rằng việc sửa chữa lớp vỏ bảo vệ Chernobyl "cần được tiến hành sớm nhất có thể".
Tuy nhiên Tổ chức Hòa bình xanh (Greenpeace) cảnh báo công việc này có thể mất tới 4 năm, và gần như bất khả thi trong điều kiện chiến tranh.
Hiện Nga và Ukraine chưa phản hồi những cáo buộc của bên còn lại.
