Lưu thông máu tốt giúp oxy và dưỡng chất được vận chuyển đến các cơ quan hiệu quả, góp phần duy trì hoạt động bình thường của cơ thể. Bên cạnh những yếu tố như tuổi tác hay bệnh lý, chế độ ăn uống và lối sống hằng ngày cũng ảnh hưởng đến tuần hoàn máu.
Ăn thực phẩm giàu chất chống oxy hóa
TheoTimes of India, thực phẩm giàu chất chống oxy hóa như quả mọng, rau lá xanh hay các loại hạt có thể góp phần cải thiện lưu thông máu bằng cách bảo vệ thành mạch khỏi tổn thương do các gốc tự do. Những chất chống oxy hóa như vitamin C, E và polyphenol, còn duy trì chức năng của lớp nội mạc mạch máu, góp phần điều hòa sự co giãn của mạch máu. Khi nội mạc hoạt động tốt, máu lưu thông hiệu quả.
Vận động khoa học
Thói quen ngồi lâu một chỗ trong nhiều giờ liền, ít vận động gây ra nhiều bệnh liên quan đến tuần hoàn máu. Khi ngồi quá lâu, máu sẽ tích tụ ở chân, gây sưng phù và làm giảm lưu lượng máu về tim. Mỗi người nên đứng dậy, duỗi người hoặc đi bộ 30-40 phút mỗi ngày để tăng lưu thông máu, giảm cứng khớp.
Yoga giúp tăng cường lưu thông máu nhờ kết hợp những động tác kéo giãn, tăng sức mạnh cơ bắp, kỹ thuật hít thở sâu. Khi cơ thể vận động, các cơ co bóp hỗ trợ đưa máu từ tĩnh mạch trở về tim hiệu quả, đồng thời cải thiện lượng máu đến nhiều cơ quan. Hít thở sâu trong yoga giúp tăng lượng oxy đưa vào máu, giảm căng thẳng, góp phần ổn định huyết áp và cải thiện chức năng mạch máu.
Uống đủ nước
Uống đủ nước giúp máu lưu thông dễ dàng. Khi cơ thể thiếu nước, máu trở nên cô đặc, khiến tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu, đồng thời làm giảm hiệu quả vận chuyển oxy và dưỡng chất đến các mô. Bổ sung đủ nước còn duy trì huyết áp ổn định hơn.
Người trưởng thành nên uống khoảng 2-2,5 lít nước mỗi ngày tùy giới tính, cân nặng, mức độ vận động và thời tiết. Bạn nên uống đều đặn trong ngày, không đợi đến khi khát, theo Cleveland Clinic.
Kiểm soát đường huyết, huyết áp tốt
Kiểm soát tốt huyết áp và đường huyết có thể bảo vệ mạch máu, từ đó duy trì lưu thông máu hiệu quả. Huyết áp cao kéo dài dễ làm tổn thương thành động mạch, khiến mạch máu kém đàn hồi, hình thành mảng xơ vữa. Trong khi đó, đường huyết cao gây tổn thương lớp nội mạc mạch máu và thúc đẩy phản ứng viêm, làm tăng nguy cơ hẹp lòng mạch. Những thay đổi này cản trở dòng máu lưu thông, khiến các cơ quan không được cung cấp đủ oxy và dưỡng chất.
Ban đầu, các triệu chứng của chị H. âm ỉ nhưng ngày càng tăng nặng, kèm cảm giác mất thăng bằng, choáng váng, buồn nôn, sợ đột quỵ nên chị đến Bệnh viện đa khoa Tâm Anh TP.HCM khám. Kết quả chụp MRI 3 Tesla não ghi nhận chị có nhiều tổn thương dạng nốt ở vỏ và dưới vỏ não, rải rác ở thân não và tiểu não - những vị trí liên quan trực tiếp đến chức năng vận động, thăng bằng và điều phối thần kinh.
Bác sĩ chuyên khoa 1 Cao Hoàng Trọng, Khoa Thần kinh, Bệnh viện đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết hình ảnh này gợi ý tình trạng viêm lan tỏa hệ thần kinh trung ương, không điển hình cho đột quỵ cấp. Chọc dò dịch não tủy kết quả cho thấy số lượng bạch cầu tăng rất cao (973 tế bào/µL), trong đó bạch cầu ái toan chiếm ưu thế, kèm protein tăng và đường giảm so với đường máu. Đây là bộ 3 dấu hiệu điển hình của viêm màng não do ký sinh trùng.
Khai thác tiền sử, chị H. có thói quen ăn rau sống và nuôi chuột hamster tại nhà. Đây là yếu tố dịch tễ quan trọng, người bệnh được chỉ định xét nghiệm PCR dịch não tủy. Kết quả xác định dương tính với Angiostrongylus cantonensis, loại giun tròn ký sinh ở chuột. Từ đó, bác sĩ chẩn đoán chị H. bị viêm màng não tăng bạch cầu ái toan do ấu trùng giun phổi chuột xâm nhập hệ thần kinh trung ương.
Theo bác sĩ Trọng, Angiostrongylus cantonensis là nguyên nhân thường gặp nhất gây viêm màng não do ký sinh trùng ở người. Vật chủ chính của loài này là chuột. Giun trưởng thành sống trong động mạch phổi của chuột, đẻ trứng, nở thành ấu trùng, sau đó theo đường hô hấp, tiêu hóa và thải ra môi trường qua phân. Ốc sên, ốc bươu hoặc các loài nhuyễn thể khác đóng vai trò vật chủ trung gian khi ăn phải ấu trùng.
Những người nhiễm bệnh như chị H. có thể do tiếp xúc trực tiếp với chuột hoặc do ăn phải ốc chưa nấu chín, rau sống có dính chất nhầy của ốc hoặc thực phẩm bị nhiễm ấu trùng. Sau khi vào cơ thể, ấu có thể di chuyển lên não và tủy sống. Tại đây, chúng gây phản ứng viêm mạnh, dẫn đến viêm màng não, tổn thương nhu mô não. Một số trường hợp ấu trùng có thể di chuyển đến mắt, gây giảm thị lực, thậm chí mù vĩnh viễn.
Sau hội chẩn, chị H. được điều trị bằng thuốc kháng viêm trong khoảng 7 - 10 ngày để giảm tình trạng phù não, đau đầu và hạn chế tổn thương thần kinh. Song song đó, người bệnh được dùng thuốc diệt ký sinh trùng kéo dài khoảng 2 - 3 tuần. Chức năng gan được theo dõi định kỳ để phát hiện sớm tác dụng phụ và điều chỉnh kịp thời nếu cần.
Sau khoảng 2 tuần điều trị, tình trạng đau đầu và choáng váng của chị Hoa giảm rõ rệt, không còn nôn ói, khả năng thăng bằng cải thiện. Người bệnh tiếp tục được theo dõi ngoại trú để đánh giá nguy cơ di chứng thần kinh.
Bác sĩ Hoàng Trọng cho biết thêm, viêm màng não tăng bạch cầu ái toan thường khởi phát sau 1 - 3 tuần kể từ khi nhiễm. Bệnh có thể biểu hiện bằng đau đầu dữ dội, cứng gáy, buồn nôn, rối loạn tri giác, yếu liệt hoặc rối loạn vận động. Dù tỷ lệ tử vong không cao (khoảng 2 - 3%), nhưng để lại di chứng thần kinh lâu dài như suy giảm trí nhớ, rối loạn thăng bằng, đau đầu mạn tính nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Để phòng bệnh mỗi người nên ăn chín uống sôi, hạn chế ăn rau sống không rõ nguồn gốc, rửa kỹ rau bằng nước sạch, tốt nhất nên ngâm nước muối. Không ăn ốc, hải sản chưa được nấu chín hoàn toàn. Khi nuôi thú cưng như chuột, hamster cần đảm bảo vệ sinh môi trường, tránh tiếp xúc với chất thải của động vật.
Khi nhiệt độ vượt 35 độ C, thực phẩm rất dễ trở thành môi trường cho vi khuẩn phát triển nhanh. Vì vậy, chú ý an toàn ăn uống và phòng ngộ độc thực phẩm là điều không thể xem nhẹ trong mùa nóng.
Theo thạc sĩ - bác sĩ Bùi Thị Duyên, phụ trách khoa Dinh Dưỡng, Bệnh viện Quân y 175, việc để thức ăn chín ở nhiệt độ phòng nhiều giờ là nguy cơ ngộ độc thực phẩm phổ biến. Nhiều nơi chế biến thực phẩm sẵn nhưng không bảo quản đúng cách, khiến vi khuẩn phát triển nhanh. Bên cạnh đó, nhiễm khuẩn chéo do dùng chung dao, thớt cho đồ sống - chín, hoặc để lẫn thực phẩm sống với đồ ăn liền trong tủ lạnh cũng làm tăng rủi ro mất an toàn thực phẩm.
“Nếu khâu kiểm soát nguyên liệu đầu vào không chặt chẽ, dẫn đến việc sử dụng thực phẩm đã ôi thiu, biến chất vì mục tiêu lợi nhuận hoặc chủ quan cũng sẽ vô tình tạo ra các ‘ổ’ vi khuẩn phát triển mạnh mẽ, trở thành nguồn gây ngộ độc”, bác sĩ Duyên cảnh báo.
Thạc sĩ - bác sĩ Võ Thị Tố Hi, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Gia An 115, cho biết khoảng nhiệt độ 30 - 40°C thường được gọi là “vùng nguy hiểm” trong an toàn thực phẩm. Nhiều loại vi khuẩn có thể nhân đôi chỉ sau 20 - 30 phút, tức chỉ sau vài giờ, số lượng vi khuẩn có thể tăng lên hàng trăm đến hàng nghìn lần.
Do đó, mọi người cần lưu ý một nguyên tắc quan trọng: Thực phẩm chín không nên để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ; nếu nhiệt độ môi trường trên 32 - 35°C, thời gian này nên rút ngắn còn khoảng 1 giờ. Sau mốc này, nguy cơ vi khuẩn phát triển và sinh độc tố tăng lên rõ rệt. Đáng lưu ý, một số độc tố vi khuẩn không bị phá hủy hoàn toàn khi hâm nóng lại, nên việc “nấu lại cho kỹ” không đồng nghĩa với an toàn.
Các thực phẩm như hải sản, món nhiều nước, sữa hoặc thức ăn chế biến sẵn là nhóm dễ hư hỏng nhanh nhất trong thời tiết nắng nóng. Từ đó, bác sĩ Tố Hi lưu ý khi thực phẩm có dấu hiệu mùi lạ, nhớt, đổi màu hoặc vị bất thường, người dân không nên cố sử dụng lại.
Để chủ động phòng tránh ngộ độc thực phẩm trong mùa nắng nóng, bác sĩ Duyên khuyên người dân cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc vệ sinh an toàn thực phẩm sau:
Thực hiện “ăn chín, uống sôi”: Tuyệt đối không sử dụng thức ăn ôi thiu, hỏng mốc hoặc quá hạn sử dụng. Hạn chế tối đa các món gỏi sống, đồ tái trong mùa hè. Thực phẩm thừa cần được đun lại ở nhiệt độ trên 70 độ C trước khi ăn.
Vệ sinh tay: Rửa tay bằng xà phòng ít nhất 20 giây trước và sau khi chế biến thực phẩm, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Giữ khu vực chế biến và vật dụng nấu nướng luôn sạch sẽ, khô ráo.
Bảo quản thực phẩm đúng cách: Thức ăn chín cần được đậy kín để tránh bụi và côn trùng. Nếu dùng tủ lạnh, phải sắp xếp ngăn nắp, tránh việc tích trữ quá tải dung tích tủ. Nhiệt độ ngăn mát nên giữ ở mức 5 độ C hoặc thấp hơn.
Lựa chọn thực phẩm an toàn: Ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, còn hạn sử dụng, không có mùi lạ hay màu sắc bất thường.
Bù nước và điện giải đúng cách: Uống đủ 1,5 - 2,5 lít nước/ngày tùy độ tuổi và mức độ hoạt động. Nên uống chậm, chia thành nhiều lần ngay cả khi không khát. Có thể dùng nước lọc, nước khoáng, nước dừa hoặc Oresol để bổ sung khoáng chất bị thất thoát qua mồ hôi.
Ngày 16/5, Ths.Bs. Nguyễn Đình Quân, Phó trưởng khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và phục hồi chức năng, Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho hay bệnh nhân khởi phát sưng đau vùng má phải khoảng một tháng sau khi căng chỉ, chẩn đoán viêm mô bào. Siêu âm ghi nhận tổn thương nằm ở lớp hạ bì, bên trong có dị vật, xung quanh có hình ảnh thâm nhiễm mỡ, bác sĩ kết luận có ổ viêm tổ chức dưới da kèm dị vật.
Bệnh nhân được chích rạch tháo mủ và lấy bỏ các sợi chỉ vùng má phải. Sau 7 ngày điều trị, bệnh nhân giảm sưng nề, ra viện tiếp tục điều trị bằng dùng kháng sinh.
Bác sĩ Quân cho hay đây là trường hợp biến chứng điển hình do can thiệp thẩm mỹ không đảm bảo điều kiện vô khuẩn, không được thực hiện bởi người có chuyên môn phù hợp, vật liệu không rõ nguồn gốc xuất xứ, tình trạng bảo quản, dẫn đến nhiễm trùng dưới da. Các sợi chỉ lúc này chính là dị vật gây nhiễm trùng kéo dài.
"Dị vật tồn lưu trong mô dưới da là yếu tố thuận lợi gây nhiễm trùng kéo dài, khó điều trị, thậm chí có thể để lại sẹo xấu hoặc biến dạng khuôn mặt nếu không được xử trí kịp thời", bác sĩ Quân nói.
Các phương pháp làm đẹp không xâm lấn như căng chỉ nâng cơ, trẻ hóa da được quảng cáo "nhanh, đẹp, không cần nghỉ dưỡng". Tuy nhiên, thực tế lâm sàng cho thấy nếu thủ thuật thực hiện tại các cơ sở không đảm bảo sẽ tiềm ẩn nhiều nguy cơ biến chứng, ảnh hưởng đến sức khỏe.
Vì vậy, bác sĩ khuyến cáo người có nhu cầu làm đẹp, đặc biệt là các thủ thuật xâm lấn như căng chỉ, tiêm chất làm đầy, cần chọn cơ sở y tế đảm bảo điều kiện và đầy đủ trang thiết bị, được cấp phép hoạt động. Người thực hiện phải là bác sĩ có chứng chỉ hành nghề, giàu kinh nghiệm. Tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi thực hiện bất kỳ thủ thuật nào.
