Chủ quán thêm 3 thìa đường vào ly cà phê sữa của tôi

Mỗi năm, khi tiếng trống bế giảng trường con vang lên cũng là lúc vợ chồng tôi bước vào một cuộc tranh luận quen thuộc: ai sẽ trông con suốt ba tháng hè? Người ngoài thường nghĩ nghỉ hè là khoảng thời gian đẹp nhất của tuổi thơ sau một năm học căng thẳng. Nhưng với nhiều gia đình trẻ ở thành phố như tôi, mùa hè đôi khi lại là áp lực âm thầm kéo theo mệt mỏi, tranh cãi và cảm giác bất lực.

Gia đình tôi có hai con, một bé 12 tuổi và một bé 7 tuổi. Vợ chồng đều làm giờ hành chính, không thể nghỉ dài ngày. Để con ở nhà một mình thì không yên tâm, mà thuê người trông trẻ cả ngày là khoản chi quá lớn. Còn để con suốt ngày ôm điện thoại, TV thì càng đáng lo hơn. Cuối cùng, như rất nhiều gia đình khác, chúng tôi thường chọn cách đưa con về quê cho ông bà chăm sóc trong dịp hè.

Nhiều năm liền, tôi từng nghĩ đó là giải pháp hợp lý. Ông bà ở quê có cháu cũng đỡ cô đơn. Mỗi lần nghe tin các cháu sắp về nghỉ hè, mẹ tôi lại tất bật dọn phòng, đi chợ mua đồ ăn ngon rồi khoe với hàng xóm rằng nhà sắp đông vui. Nhưng niềm vui ấy không kéo dài được lâu như tôi tưởng.

Hè năm ngoái, chỉ sau vài tuần đầu hào hứng, tôi nhận ra bố mẹ bắt đầu mệt mỏi. Hai đứa trẻ nhà tôi vốn quen sống trong căn hộ thành phố với điều hòa, wifi và điện thoại, gần như không thích nghi nổi với nhịp sống ở quê. Chúng thức khuya, ngủ nướng, cãi nhau suốt ngày. Phần lớn thời gian, chúng cắm mặt vào điện thoại để xem video, chơi game hoặc lướt web.

>> Gánh nặng chăm cháu nghỉ hè của ông bà ở quê

Tôi nhiều lần gọi điện nhắc con phải giúp quét sân, nhặt rau, rửa bát hay ít nhất là ngồi nói chuyện với ông bà vài phút. Nhưng những lời dặn dò từ xa nhanh chóng biến mất sau khi cuộc gọi kết thúc. Chỉ khi ông bà nghiêm khắc nhắc nhở, các con mới miễn cưỡng làm. Lúc đó tôi mới nhận ra, không phải cứ đưa con về quê là trẻ sẽ tự động sống tình cảm hơn hay hiểu giá trị gia đình hơn.

Nhiều phụ huynh đang lãng mạn hóa tuổi thơ ở quê như một "liều thuốc chữa lành" cho trẻ em thành phố. Nhưng khoảng cách thế hệ và lối sống hiện đại khiến điều đó ngày càng khó xảy ra. Ông bà bây giờ cũng không còn đủ sức khỏe để trở thành "bảo mẫu miễn phí" cho con cháu suốt ba tháng hè. Nhiều người đã ngoài 70 tuổi, đau lưng, mất ngủ, huyết áp cao nhưng vẫn phải dậy sớm nấu ăn, dọn dẹp và chạy theo những đứa trẻ hiếu động. Có người thương con cháu nên không than phiền, nhưng sự mệt mỏi hiện rõ trong giọng nói và dáng đi của họ.

Trong khi đó, nhiều phụ huynh thành phố đôi khi vô tình xem việc gửi con về quê như một cách "giải phóng trách nhiệm" mùa hè. Chúng ta tự an ủi rằng trẻ được gần gũi thiên nhiên, tránh xa áp lực học hành, nhưng thực tế nhiều đứa trẻ chỉ đổi từ chiếc sofa ở thành phố sang chiếc võng ở quê để tiếp tục dán mắt vào màn hình điện thoại.

Thực tế, mùa hè của trẻ em Việt Nam đang thiếu định hướng. Một số người bắt con học thêm triền miên vì sợ bị tụt lại, số khác để con trải qua ba tháng hè buông thả với điện thoại và Internet. Dường như, chúng ta chưa thật sự tạo ra được một mùa hè đúng nghĩa cho trẻ: vừa nghỉ ngơi, vừa trưởng thành.

Nhiều gia đình như tôi rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan: không cho con về quê thì không ai trông. Còn cho về quê lại sợ ông bà quá tải và con sống thiếu kỷ luật. Điều đó phản ánh khoảng trống trong việc chăm sóc trẻ ngoài thời gian học chính khóa ở đô thị hiện nay.

Năm nay, sau nhiều suy nghĩ, tôi quyết định không gửi hai con về quê suốt ba tháng hè như trước nữa. Thay vào đó, tôi đăng ký cho các con tham gia một khóa trại hè ngắn ngày và cố gắng sắp xếp thời gian ở bên con nhiều hơn. Tình yêu gia đình không thể được xây dựng bằng sự phó mặc. Tôi không muốn ông bà kiệt sức trong vai trò giữ trẻ, cũng không muốn tuổi thơ của các con trôi qua chỉ với những ngày vô định.

Ở nhiều nước, trẻ em có rất nhiều lựa chọn mùa hè: thư viện cộng đồng, trại kỹ năng, hoạt động thể thao, lớp nghệ thuật hay các chương trình thiện nguyện. Tuy nhiên, tại Việt Nam, không phải gia đình nào cũng đủ điều kiện cho con tham gia các khóa hè đắt đỏ ấy. Với tầng lớp lao động và công chức bình thường, mùa hè của con đôi khi chỉ được giải quyết bằng hai chữ "xoay xở".

Một mùa hè ý nghĩa là khi con trẻ biết tự lập hơn, biết quan tâm người khác hơn và hiểu rằng nghỉ hè không đồng nghĩa với sống vô trách nhiệm. Vì thế, trẻ em không chỉ cần một nơi để được "giữ hộ" trong ba tháng nghỉ hè. Chúng cần sự hiện diện thật sự của gia đình và những trải nghiệm giúp chúng trưởng thành thay vì chỉ lớn thêm một tuổi sau mỗi mùa hè đi qua.

Tin Gốc: Vnexpress

Tôi sống ở khu vực An Sương. Dù cùng nằm trong TP HCM nhưng gần như cả năm tôi không đi xuống quận 7 cũ.

Nếu chạy xe máy hoặc ôtô từ An Sương xuống quận 7, Thủ Thiêm hay khu vực phía Đông thành phố thì thường mất khoảng một giờ, chưa kể kẹt xe. Nhiều người sống ở phía Tây thành phố chắc cũng có cảm giác tương tự. Chúng ta vẫn ở chung một thành phố nhưng khoảng cách về thời gian khiến mỗi khu vực gần như trở thành một "thế giới riêng".

TP HCM đang quy hoạch một mạng lưới metro rất lớn. Đây là hướng đi đúng và cần thiết. Nhưng khi nhìn vào bản đồ quy hoạch, tôi có một băn khoăn: Nếu sau này mạng lưới metro hoàn thành, người dân từ An Sương, Tân Kiên hay Suối Tiên sẽ mất bao lâu để đi tới Thủ Thiêm?

Bởi phần lớn các tuyến metro hiện nay được thiết kế theo hướng đưa hành khách vào khu vực trung tâm rồi mới tỏa đi các hướng khác. Muốn đi từ cực này sang cực khác của thành phố, nhiều trường hợp vẫn phải đi qua trung tâm hoặc chuyển tuyến tại các ga lớn.

Điều đó có nghĩa là metro sẽ giúp người dân có thêm lựa chọn đi lại, nhưng chưa chắc giải quyết triệt để bài toán thời gian giữa các cực của thành phố.

Tôi lấy một ví dụ đơn giản. Trong tương lai, nếu tuyến đường sắt tốc độ cao TP HCM - Cần Thơ được xây dựng, người dân có thể chỉ mất khoảng một giờ để đi từ Cần Thơ đến Tân Kiên. Nhưng sau khi đến TP HCM, họ có thể lại mất thêm gần một giờ nữa để đi tiếp tới Thủ Thiêm hoặc khu vực phía Đông thành phố.

Hay nếu sau này có tuyến đường sắt tốc độ cao đi Cần Giờ, người dân ở An Sương hoặc Suối Tiên vẫn có thể phải mất gần một giờ để vào khu vực trung tâm rồi mới tiếp tục hành trình khoảng 30 phút tới Cần Giờ.

Một người đi từ Cần Thơ tới TP HCM chỉ mất khoảng một giờ, nhưng để đi từ phía Tây sang phía Đông của cùng một thành phố lại mất gần bằng từng đó thời gian?

Theo tôi, đó là khoảng trống mà quy hoạch hiện nay vẫn chưa giải quyết được.

TP HCM có thể cần thêm một lớp giao thông khác bên cạnh hệ thống metro: Một tuyến đường sắt tốc độ cao vành đai kết nối các cực lớn của thành phố như An Sương, Tân Kiên, Tân Thuận, Thủ Thiêm và Suối Tiên.

Tuyến này không cần quá nhiều ga. Mỗi khu vực chỉ cần một ga trung chuyển lớn kết nối với mạng metro hiện hữu. Người dân đi metro đến ga gần nhất rồi chuyển sang tuyến vành đai tốc độ cao để thực hiện những hành trình dài trong nội đô.

Nếu được thiết kế với mục tiêu kết nối nhanh giữa các cực phát triển của thành phố, tuyến vành đai dài khoảng 80 km hoàn toàn có thể rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển giữa An Sương, Tân Kiên, Thủ Thiêm hay Suối Tiên.

Khi đó, người ở An Sương muốn đến Thủ Thiêm không nhất thiết phải đi xuyên qua trung tâm. Người ở Suối Tiên muốn xuống khu vực phía Nam cũng không cần phải vòng qua Bến Thành. Thời gian di chuyển giữa các cực có thể giảm từ gần một giờ xuống còn khoảng 20-30 phút. Theo tôi, đây mới là điều quan trọng.

Bài toán giao thông của TP HCM không chỉ là làm sao đưa thêm người vào trung tâm nhanh hơn. Bài toán lớn hơn là làm sao giúp người dân đi từ nơi mình sống tới nơi mình cần đến nhanh hơn.

Nếu An Sương chỉ còn cách Thủ Thiêm khoảng 20-30 phút, nếu Tân Kiên chỉ còn cách Suối Tiên chưa đầy nửa giờ, rất nhiều thứ sẽ thay đổi. Doanh nghiệp sẽ không còn quá phụ thuộc vào khu vực trung tâm. Người lao động cũng có thêm lựa chọn việc làm mà không phải cân nhắc quá nhiều về khoảng cách.

Khi đó, An Sương, Tân Kiên, Tân Thuận hay Suối Tiên sẽ không chỉ là những cửa ngõ của thành phố, mà có thể trở thành những trung tâm mới của hoạt động kinh tế và dịch vụ.

Cuối cùng, điều người dân quan tâm không phải trên bản đồ có bao nhiêu tuyến metro hay bao nhiêu nhà ga. Điều họ quan tâm là sáng nay đi làm mất bao lâu, cuối tuần muốn sang phía bên kia thành phố có còn phải mất cả tiếng đồng hồ hay không?

Một hệ thống giao thông tốt không chỉ giúp thành phố phát triển, mà còn giúp người dân tiết kiệm thứ quý giá nhất của mình đó chính là thời gian.

Tin Gốc: Vnexpress

Tôi năm nay 45 tuổi, sinh ra trong một gia đình "có điều kiện". Cha mẹ tôi đã có sẵn nhà đất, nên từ nhỏ đến lớn tôi chưa bao giờ phải lo lắng về chuyện chỗ ở hay áp lực phải mua nhà như nhiều người cùng trang lứa. Có lẽ chính sự đủ đầy đó đã khiến tôi hình thành một suy nghĩ: bất động sản là thứ luôn hiện hữu trong cuộc sống của mình, không cần phải cố gắng sở hữu thêm.

Hơn 10 năm trước, công việc của tôi khá thuận lợi. Thu nhập ổn định nên mỗi năm tôi vẫn để dành được khoảng 300 triệu đồng. Đó là số tiền không hề nhỏ vào thời điểm đó. Nhiều người bạn của tôi đã bắt đầu gom góp mua đất, mua căn hộ nhỏ hoặc đầu tư vào những tài sản có giá trị lâu dài. Còn tôi thì không hề nghĩ đến chuyện mua thêm nhà, đất.

Tôi dành tiền cho những trải nghiệm mà mình cho là xứng đáng: đi du lịch, khám phá những vùng đất mới, mua sắm những món đồ yêu thích, tận hưởng cuộc sống sau những ngày làm việc vất vả. Khi đó, tôi cảm thấy hoàn toàn hài lòng với lựa chọn của mình. Tôi nghĩ rằng tuổi trẻ cần được sống, được trải nghiệm và tận hưởng thành quả lao động. Tôi biết gia đình đã có nhà cửa, đất đai, bản thân không phải người tay trắng, bắt đầu từ con số 0. Chính cảm giác "có sẵn" đó khiến tôi không thấy động lực phải tạo dựng tài sản riêng.

Nhiều năm trôi qua, giá bất động sản thay đổi rất nhiều. Những khu vực từng có giá vừa tầm với khả năng tài chính của tôi nay tăng lên gấp nhiều lần. Mỗi lần nhìn lại, tôi không khỏi tiếc nuối vì đã bỏ lỡ cơ hội xây dựng nền tảng tài chính độc lập cho bản thân. Tôi từng nghĩ nhà đất của cha mẹ rồi cuối cùng cũng sẽ thuộc về con cái. Nhưng khi trưởng thành hơn, tôi mới hiểu suy nghĩ đó khá ngây thơ.

>> Vợ chồng lương 60 triệu chờ chung cư giảm giá 30% mới mua

Tài sản của cha mẹ trước hết là để phục vụ cuộc sống của chính họ. Khi tuổi cao, cha mẹ có thể cần tiền để dưỡng già, chăm sóc sức khỏe hoặc chữa bệnh. Những khoản chi này đôi khi lớn hơn rất nhiều so với những gì con cái hình dung. Nếu cha mẹ phải bán bớt nhà đất để trang trải cuộc sống hoặc chi phí y tế, đó là điều hoàn toàn hợp lý. Là con, tôi không thể coi những tài sản ấy là phần chắc chắn thuộc về mình trong tương lai.

Nhìn lại bản thân tôi thấy mình đã quá chủ quan. Trong giai đoạn có khả năng tích lũy tốt nhất, tôi chỉ nghĩ đến việc hưởng thụ hiện tại mà chưa chuẩn bị đủ cho tương lai. Những chuyến du lịch mang lại nhiều kỷ niệm đẹp, những món đồ mua sắm từng khiến tôi vui vẻ, nhưng phần lớn giá trị của chúng đều trôi qua theo thời gian. Trong khi đó, một tài sản được tạo lập từ sớm có thể trở thành nền tảng giúp tôi vững vàng hơn rất nhiều ở tuổi trung niên.

Khi sống trong sự đủ đầy từ nhỏ, chúng ta mặc nhiên xem những gì gia đình đang có là một phần bảo đảm cho tương lai của bản thân. Nhưng thực tế không phải vậy. Cha mẹ có tài sản là thành quả của họ. Còn sự an toàn tài chính của ai vẫn phải được xây dựng từ chính nỗ lực và quyết định của riêng người đó.

Với những ai đang có điều kiện tương đối thuận lợi nhờ nền tảng gia đình, tôi mong các bạn đừng lặp lại sai lầm của tôi. Đừng vì cha mẹ đã có nhà đất mà nghĩ mình không cần tạo dựng tài sản riêng. Dù ít hay nhiều, hãy cố gắng sở hữu một thứ gì đó do chính mình làm ra. Đó có thể là một mảnh đất, một căn hộ nhỏ, một khoản đầu tư dài hạn hay bất kỳ tài sản tích lũy nào phù hợp với khả năng tài chính.

Bởi đến một lúc nào đó, thứ mang lại sự yên tâm lớn nhất không phải những gì chúng ta được thừa hưởng, mà là những gì chúng ta tự tay gây dựng cho chính mình.

Tin Gốc: Vnexpress