Ngày 7-7, Trường đại học Hoa Sen phối hợp cùng tạp chí Luật sư Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học cấp quốc gia về dữ liệu cá nhân trong kỷ nguyên số, bảo vệ quyền riêng tư trước những rủi ro công nghệ như AI.
Hội thảo nhận được 120 bài viết tham luận chuyên sâu từ các nhà khoa học, chuyên gia pháp lý và nhà nghiên cứu từ 35 trường, học viện cả nước.
ThS Nguyễn Văn Nhân – nhà sáng lập ERAW – nhận định AI đang làm thay đổi hoạt động quản trị nguồn nhân lực, nhất là tuyển dụng và lựa chọn nhân sự. AI hỗ trợ sàng lọc hồ sơ, đánh giá ứng viên, ra quyết định tuyển dụng, giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả và giảm chi phí.
Phổ biến nhất là AI tự động sàng lọc hồ sơ, có khả năng phân tích hàng nghìn hồ sơ trong thời gian ngắn, xác định ứng viên đáp ứng yêu cầu công việc dựa trên các tiêu chí được lập trình trước. AI cũng được sử dụng để phân tích từ khóa, kinh nghiệm làm việc, trình độ học vấn, kỹ năng nghề nghiệp để hỗ trợ lựa chọn ứng viên tiềm năng.
Đáng chú ý, AI còn được dùng trong phỏng vấn tuyển dụng thông qua chatbot tuyển dụng hoặc hệ thống phỏng vấn trực tuyến tích hợp AI.
Qua đó tương tác với ứng viên, thu thập thông tin, đánh giá đặc điểm cá nhân qua phân tích ngôn ngữ, giọng nói, biểu cảm khuôn mặt và hành vi của ứng viên trong quá trình phỏng vấn.
Ông Nhân cho rằng tuyển dụng bằng AI đặt ra nhiều vấn đề liên quan đến đạo đức, tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, khả năng giải thích của thuật toán và bảo vệ dữ liệu cá nhân của người lao động.
Các hệ thống AI có thể tạo ra sự thiên vị thuật toán, thiếu minh bạch trong quá trình ra quyết định, khó giải thích kết quả đánh giá.
“Đạo đức AI trong tuyển dụng cần được đặt trên bốn nguyên tắc cốt lõi: công bằng, minh bạch, trách nhiệm giải trình và khả năng giải thích. Qua đó tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân ứng viên và người lao động”, ông Nhân nêu ý kiến.
ThS Đới Sỹ Hùng – Trưởng phòng hành chính tổng hợp, Thư viện Trung tâm (Đại học Quốc gia TP.HCM) – cho rằng tại Việt Nam, bảo vệ dữ liệu cá nhân là một trong những vấn đề pháp lý then chốt khi dữ liệu trở thành tài nguyên quốc gia quan trọng.
Theo ông, với dân số hơn 100 triệu người và tỉ lệ sử dụng Internet cao, Việt Nam tạo ra khối lượng dữ liệu cá nhân khổng lồ mỗi ngày.
Cùng với lợi ích từ công nghệ số, rủi ro lộ lọt, mua bán, lạm dụng dữ liệu cá nhân ngày càng nghiêm trọng, có thể dẫn đến lừa đảo chiếm đoạt tài sản, xâm phạm quyền riêng tư và đe dọa an ninh quốc gia.
Ông Hùng kiến nghị: “Tếp tục hoàn thiện quy định về khái niệm và phạm vi dữ liệu cá nhân, nhất là dữ liệu sinh trắc học, dữ liệu hành vi số, dữ liệu vị trí, dữ liệu tạo lập từ trí tuệ nhân tạo hoặc dữ liệu được suy luận từ hành vi trực tuyến”.
Cũng cần hoàn thiện cơ chế xử lý vi phạm, chế tài đối với hành vi xâm phạm dữ liệu cá nhân, cơ chế đồng ý của chủ thể dữ liệu và cơ chế bảo vệ quyền dân sự liên quan đến dữ liệu cá nhân.
Theo báo cáo The Future of Jobs Report 2025 của Diễn đàn Kinh tế thế giới (World Economic Forum), AI, big data, công nghệ số và tư duy sáng tạo là những nhóm kỹ năng có tốc độ tăng trưởng nhanh trên thị trường lao động toàn cầu giai đoạn 2025 - 2030. Trước xu thế đó, từ năm 2026, Trường đại học Văn Lang mở rộng khối ngành truyền thông với 6 chuyên ngành mới thuộc 3 chương trình đào tạo: Quan hệ công chúng, Truyền thông đa phương tiện và Truyền thông đại chúng.
Việc phát triển các chuyên ngành mới cho thấy định hướng đào tạo truyền thông theo mô hình tích hợp với công nghệ, dữ liệu và công nghiệp sáng tạo, nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực thích ứng với sự thay đổi nhanh của thị trường lao động trong kỷ nguyên số. Năm 2026, thí sinh yêu thích khối ngành truyền thông có lợi thế lựa chọn để định hướng rõ ràng hơn cho lộ trình học tập và công việc.
Là một trong những đơn vị tiên phong đào tạo ngành Quan hệ công chúng tại khu vực phía Nam, Trường đại học Văn Lang đã đào tạo hơn 10.000 nhân lực cho các lĩnh vực truyền thông, quảng cáo, báo chí, quan hệ công chúng và sáng tạo nội dung trong 20 năm qua.
Sự thay đổi của môi trường truyền thông số đang mở rộng vai trò của người làm PR. Nếu trước đây hoạt động quan hệ công chúng thường gắn với quan hệ báo chí, tổ chức sự kiện và truyền thông hình ảnh, thì hiện nay người làm PR còn cần năng lực quản trị danh tiếng, xây dựng cộng đồng, xử lý khủng hoảng và tạo ảnh hưởng trên các nền tảng số. Đón đầu xu hướng này, ngành Quan hệ công chúng triển khai hai chuyên ngành "hot" với cơ hội việc làm hấp dẫn.
Chuyên ngành PR số & Quản trị quan hệ KOLs/KOCs tập trung đào tạo năng lực xây dựng chiến lược truyền thông số, quản trị người ảnh hưởng, social listening, xử lý khủng hoảng truyền thông và phát triển cộng đồng thương hiệu. Chuyên ngành Chiến lược & Quản trị thương hiệu trang bị kiến thức về nghiên cứu thị trường, hành vi khách hàng, định vị thương hiệu và quản trị tài sản thương hiệu trong môi trường cạnh tranh ngày càng cao.
Sự phát triển mạnh mẽ của video ngắn, mạng xã hội, thương mại số và kinh tế sáng tạo đang tạo ra nhu cầu lớn đối với nguồn nhân lực có khả năng sản xuất, thiết kế và phân phối nội dung trên nhiều nền tảng. Với biên độ nghề nghiệp rộng của ngành Truyền thông đa phương tiện, Trường đại học Văn Lang định vị hai chuyên ngành mũi nhọn đúng xu thế: Sáng tạo nội dung & Trải nghiệm số và Tiếp thị số & Thiết kế quảng cáo.
Từ lợi thế chuyên ngành, người học ngành Truyền thông đa phương tiện được tập trung phát triển hướng công việc chuyên môn: content creator, video content producer, social media executive, community executive, digital content planner… (với chuyên ngành Sáng tạo nội dung & Trải nghiệm số); digital marketing executive, advertising designer, performance marketing executive, social media marketer hoặc chuyên viên thiết kế truyền thông cho doanh nghiệp, agency và các tổ chức sáng tạo (với chuyên ngành Tiếp thị số & Thiết kế quảng cáo).
Trường đại học Văn Lang là cơ sở giáo dục đại học đầu tiên tại phía nam đào tạo ngành Truyền thông đại chúng từ năm 2025, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn về nguồn nhân lực có khả năng sản xuất, quản trị và phân phối nội dung trên nhiều nền tảng truyền thông.
Hai chuyên ngành mới của ngành Truyền thông đại chúng tại Văn Lang khá hấp dẫn với những thí sinh có năng lực xây dựng và phát triển nội dung, tư duy sáng tạo và phân tích chiến lược, gồm: Báo chí đa nền tảng và chiến lược nội dung & Phát triển kênh số. Nhiều vị trí việc làm đang "khát" nhân lực dành cho người học ngành Truyền thông đại chúng: nhà báo đa phương tiện, biên tập viên số, chuyên viên chiến lược nội dung, quản lý mạng xã hội, quản lý cộng đồng trực tuyến, chuyên viên phát triển kênh số hay chuyên viên phân tích dữ liệu truyền thông.
Trên thế giới, nhiều đại học có thế mạnh về truyền thông (New York University, USC Annenberg, University of Amsterdam,…) tổ chức chương trình đào tạo theo các hướng chuyên sâu như: truyền thông số, quan hệ công chúng, quảng cáo, báo chí đa nền tảng, truyền thông dữ liệu, chiến lược nội dung và quản trị truyền thông. Điều này là xu hướng phù hợp với sự phân hóa của thị trường lao động và sự phát triển nhanh của công nghệ truyền thông hiện đại. Thay vì tiếp cận ngành truyền thông theo hướng rộng, sinh viên có cơ hội tập trung vào những nhóm năng lực gắn trực tiếp với nhu cầu tuyển dụng của thị trường.
6 chuyên ngành mới của các ngành truyền thông tại Trường đại học Văn Lang là bước chuyển mình của chương trình đào tạo mang lại nhiều lợi ích cho người học. Sinh viên sớm định hình thế mạnh cá nhân, xây dựng portfolio phù hợp với định hướng nghề nghiệp, tăng khả năng thích ứng khi bước vào môi trường làm việc thực tế tại doanh nghiệp, agency, cơ quan báo chí, tổ chức truyền thông và các nền tảng sáng tạo số.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 182/2026/NĐ-CP quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và nhân sự hỗ trợ giáo dục công tác trong các cơ sở giáo dục công lập (Nghị định 182).
Lần đầu tiên nhân sự hỗ trợ giáo dục được hưởng phụ cấp
Bộ GD-ĐT cho hay, theo lộ trình thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển GD-ĐT, để phù hợp với điều kiện kinh phát triển tế - xã hội của đất nước, Nghị định 182 đã quy định các mức phụ cấp ưu đãi theo nghề từ 20% đến 80%, được xác định theo đối tượng thụ hưởng, cấp học, loại hình cơ sở giáo dục, tính chất công việc và điều kiện địa bàn công tác.
Đặc biệt, lần đầu tiên nhân sự hỗ trợ giáo dục trong các cơ sở giáo dục công lập được đưa vào diện hưởng phụ cấp ưu đãi theo nghề với mức phụ cấp 20%. "Đây là điểm mới đáng chú ý của nghị định, thể hiện sự ghi nhận đối với đội ngũ nhân sự tham gia hỗ trợ hoạt động giáo dục trong nhà trường", Bộ GD-ĐT nêu.
Cũng theo Bộ GD-ĐT, Nghị định 182 điều chỉnh mức phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với một số nhóm nhà giáo và cơ sở giáo dục đặc thù so với các quy định trước đây. Theo đó, nhà giáo giảng dạy trong cơ sở giáo dục mầm non, trường tiểu học được hưởng mức phụ cấp 45%.
Nhà giáo giảng dạy trong cơ sở giáo dục mầm non, trường tiểu học đóng trên địa bàn xã khu vực I, khu vực II vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; xã đảo, hải đảo, xã biên giới được hưởng mức phụ cấp 60%.
Nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục công tác tại trường năng khiếu thể dục thể thao, trường năng khiếu nghệ thuật, trường phổ thông dân tộc bán trú được hưởng mức phụ cấp 60%.
Đối với nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục công tác tại trường phổ thông dân tộc nội trú, trường phổ thông nội trú, trường trung học phổ thông chuyên, trường dự bị đại học, Trường Hữu nghị 80, Trường Hữu nghị T78, Trường Phổ thông vùng cao Việt Bắc; trường, lớp dành cho người khuyết tật và một số cơ sở giáo dục đặc thù khác, mức phụ cấp ưu đãi theo nghề là 80%.
Nghị định cũng bổ sung mức phụ cấp 80% đối với nhà giáo giảng dạy trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, trường trung học nghề, trường chuyên biệt đóng trên địa bàn có điều kiện kinh tế, xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định của Chính phủ.
Một thay đổi đáng chú ý nữa là nhà giáo chuyên trách giảng dạy người khuyết tật trong lớp dành riêng cho người khuyết tật có từ 70% học viên trở lên là người khuyết tật được hưởng mức phụ cấp 70%. Đối với lớp học hòa nhập, mức phụ cấp được xác định theo tỷ lệ học viên là người khuyết tật trong lớp, từ 35% đến 65% đối với nhà giáo chuyên trách và từ 5% đến 35% đối với nhà giáo không chuyên trách theo số giờ giảng dạy thực tế.
Nghị định quy định mức tiền phụ cấp ưu đãi theo nghề hằng tháng được tính trên cơ sở hệ số lương hiện hưởng, phụ cấp chức vụ lãnh đạo, phụ cấp thâm niên vượt khung (nếu có), hệ số chênh lệch bảo lưu (nếu có), nhân với mức lương cơ sở và mức phụ cấp ưu đãi theo nghề tương ứng.
Phụ cấp ưu đãi theo nghề được trả cùng kỳ lương hằng tháng, kể cả thời gian nghỉ hè và không dùng để tính đóng, hưởng chế độ bảo hiểm xã hội.
Nghị định cũng quy định nguyên tắc chỉ được hưởng một mức phụ cấp ưu đãi theo nghề cao nhất nếu đồng thời thuộc nhiều đối tượng hưởng; nguyên tắc bảo lưu phụ cấp khi điều động công tác; nguyên tắc hưởng phụ cấp đối với giáo viên dạy liên trường và cơ sở giáo dục có nhiều điểm trường hoặc phân hiệu.
Nghị định 182 có hiệu lực thi hành từ ngày 7.7. Các mức phụ cấp ưu đãi theo nghề được thực hiện từ ngày 1.1.2026.
ĐH Quốc gia TP.HCM ngày 15.4 công bố phổ điểm kỳ thi đánh giá năng lực (V-ACT) đợt 1 năm nay của 133.483 thí sinh hợp lệ. Số lượng thí sinh đợt 1 cũng tiếp tục lập kỷ lục mới trong lịch sử tổ chức, dù tốc độ tăng trưởng của năm nay không tăng đáng kể nếu so với các năm bùng nổ là 2021 (tăng hơn 44.000 thí sinh so với cùng đợt năm trước), 2025 (tăng hơn 32.000) và 2019 (tăng gần 29.000).
Trong đó, 2021 là năm Covid-19 bùng phát khắp Việt Nam đặc biệt tại các tỉnh, thành phía nam; 2025 là năm đầu tiên học sinh lớp 12 thi tốt nghiệp THPT theo chương trình mới và cũng là năm V-ACT đổi mới cấu trúc đề thi; và 2019 đánh dấu V-ACT từ một kỳ thi nội bộ dùng để xét tuyển trong các trường thành viên ĐH Quốc gia TP.HCM trở thành một phương thức tuyển sinh được các trường ngoài hệ thống này công nhận.
Ngoài các mốc tăng trưởng mạnh mẽ kể trên, các năm còn lại ghi nhận tốc độ tăng ổn định trong đợt 1, dao động từ vài ngàn đến hơn chục ngàn thí sinh. Mức thấp nhất được ghi nhận vào năm 2024 khi chỉ tăng hơn 5.700 thí sinh, tuy nhiên nếu xét về tỷ lệ tăng chậm nhất thì năm 2026 khi chỉ tăng 5,7%. Riêng 2020 là năm duy nhất ghi nhận số lượng thí sinh giảm, cũng là năm bắt đầu xuất hiện những ca Covid-19 đầu tiên ở nước ta.
Nhìn chung số thí sinh dự thi đợt 1 năm nay cao gấp 30 lần so với năm đầu tiên tổ chức và tương đương khoảng 1/9 số thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT. Con số này cũng vượt tổng số thí sinh thi HSA của ĐH Quốc gia Hà Nội - vốn dự kiến có 120.000 lượt thi sau 6 đợt (mỗi thí sinh được đăng ký tối đa 2 lượt thi mỗi năm - PV).
Việc chúng tôi chọn đợt 1 làm mốc đối sánh xuất phát từ thực tế có một số năm V-ACT chỉ tổ chức một đợt thi là 2022, 2021 (hủy hay không tổ chức đợt 2 vì Covid-19) và 2018 (năm đầu tiên tổ chức); cũng như không ít thí sinh đợt 1 sẽ tiếp tục dự thi đợt 2 để cải thiện điểm số. Vì thế, dữ liệu về số thí sinh thi đợt 1 là chỉ dấu phù hợp để đảm bảo tính đồng nhất và đo lường sát sườn sức hút ban đầu của kỳ thi ở từng năm.
Một trong những lý do thúc đẩy sự phổ biến của V-ACT là việc ngày càng nhiều cơ sở giáo dục ĐH công nhận kết quả và sử dụng điểm kỳ thi này trong quá trình tuyển sinh. Từ 7 đơn vị công nhận trong nội bộ ĐH Quốc gia TP.HCM ở năm đầu tổ chức, đến nay số trường đã tăng hơn 16 lần, lên 118 ĐH, CĐ trên cả nước. Đáng chú ý, trong số này có sự xuất hiện của nhiều trường quân đội cũng như các trường danh tiếng phía bắc.
Quy mô địa phương tổ chức thi V-ACT cũng là một yếu tố quan trọng tác động tới sức lan tỏa của kỳ thi, khi tạo điều kiện cho đông đảo thí sinh tiếp cận. Từ vài đô thị trung tâm như TP.HCM, Cần Thơ và Quy Nhơn vào năm 2018, kỳ thi ngày càng mở rộng độ phủ, lên đến 17 địa phương vào năm 2022. Bản đồ tổ chức thi tiếp tục mở rộng thêm 4 tỉnh nữa vào năm 2023, sau đó tăng 3 tỉnh vào năm 2024 trong đó có Thừa Thiên - Huế.
Điều này đã đánh dấu bước tiến nổi bật của V-ACT trên dải miền Trung sau nhiều năm Đà Nẵng là điểm đến xa nhất về phía bắc.
Tới năm 2025, kỳ thi lần đầu đặt chân tới Cà Mau - điểm cực nam của Tổ quốc - giúp nâng tổng số tỉnh, thành tổ chức thi lên 25. Thời điểm này, chỉ còn Kon Tum, Gia Lai, Đắk Nông, Long An, Bến Tre, Trà Vinh, Sóc Trăng và Hậu Giang là chưa có điểm thi V-ACT nào. Đến năm 2026, sau sáp nhập địa giới hành chính, kỳ thi này đã chính thức được phủ khắp tất cả địa phương từ Huế trở vào nam.
Ngoài ra, theo các chuyên gia, việc kỳ thi hoàn toàn kiểm tra thí sinh dựa trên năng lực học thuật, tư duy như SAT, ACT chứ không phải năng lực thuộc lòng; lệ phí thi ở mức vừa phải (360.000 đồng vào năm 2026); hay việc có một phương án khác để vào ĐH song song với xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT... cũng là những động lực quan trọng thúc đẩy thí sinh tìm tới V-ACT những năm qua.
Những yếu tố nêu trên góp phần đưa V-ACT, trước đó có tên tiếng Anh viết tắt là APT, trở thành kỳ thi quan trọng hàng đầu với sĩ tử miền Nam vào mỗi mùa tuyển sinh, kéo theo đó là một thị trường luyện thi sôi động và đa dạng: từ trực tiếp đến trực tuyến, từ dạy live đến bán video quay sẵn, từ tài liệu nội bộ đến sách tham khảo được phát hành công khai...
