Theo báo cáo cập nhật từ Bộ Tổng tham mưu Quân đội Ukraine, tính đến sáng ngày 10.7, đã xảy ra hơn 280 cuộc đụng độ giữa lực lượng Ukraine và Nga trên khắp chiến trường, trong đó tâm điểm giao tranh diễn ra tại hướng tấn công ở thành phố Kostiantynivka và Sloviansk của tỉnh Donetsk, miền đông Ukraine, Ukrainska Pravda đưa tin.
Quân đội Ukraine cũng tuyên bố thực hiện loạt không kích vào các cơ sở Nga. Tại tỉnh Rostov của Nga, Thống đốc Yury Slyusar thông báo lực lượng phòng không đã đánh chặn hàng chục máy bay không người lái (UAV) Ukraine, song một số công trình ở thị trấn Kagalnik và 2 cơ sở lữu trữ sản phẩm dầu ở thị trấn Azov đã bốc cháy. Theo các kênh truyền thông của Ukraine, mục tiêu bị nhắm trúng có thể bao gồm kho dầu Azov và một nhà máy sản xuất thiết bị dẫn đường cho khí tài Nga.
Ngoài ra, giới chức tỉnh Krasnodar Krai của Nga thông tin các mảnh vỡ UAV rơi xuống đã gây hỏa hoạn tại một số địa điểm. Các đợt tập kích của Ukraine còn làm sân bay Nga phải tạm gián đoạn và áp dụng các biện pháp hạn chế, bao gồm sân bay Domodedovo ở Moscow và Pulkovo ở St. Petersburg.
Trong khi đó, giới chức quân đội Ukraine thông báo các đợt tập kích của Nga đã gây thương vong tại thành phố Sloviansk, Kramatorsk và Zaporizhzhia của Ukraine. Quan chức quân sự Ukraine tại tỉnh Dnipropetrovsk ngày 10.7 thông báo sơ tán bắt buộc với 2 khu định cư Vasylkivka và Vyshchetarasivka ở tỉnh này.
Về phía Nga, Bộ Quốc phòng nước này ngày 10.7 cập nhật sau 1 tuần chiến sự (ngày 4 – 10.7), lực lượng Nga đã kiểm soát thêm 4 khu định cư ở Ukraine, đánh chặn gần 5.000 UAV Ukraine.
Nga và Ukraine không bình luận về tuyên bố của đối thủ. Hai bên cũng thường phủ nhận tấn công dân thường và hạ tầng dân sự.
Theo trang Military Watch Magazine, Nga đang gấp rút gia cố một trong những trung tâm hàng không quân sự quan trọng nhất ở vùng Viễn Đông, nhằm đối phó với các đợt tập kích tầm xa của Ukraine.
Ảnh vệ tinh cho thấy hoạt động thi công quy mô lớn đang diễn ra tại nhà máy Komsomolsk-on-Amur và căn cứ không quân Dzemgi lân cận. Đáng chú ý, các kỹ sư đang dựng hầm trú ẩn kiên cố bao bọc trực tiếp các chiến đấu cơ đang đỗ trên đường băng, cho phép các hoạt động bay vẫn được duy trì liên tục trong quá trình xây dựng.
Kyiv Post ngày 10.7 tiết lộ nhà máy trên là cơ sở duy nhất của Nga sản xuất tiêm kích Su-57 và tiêm kích Su-35. Căn cứ Dzemgi hiện cũng là nơi đồn trú của các phi đội Su-57, Su-35 và Su-30SM2. Động thái trên được cho là phản ánh nỗ lực của Moscow nhằm bảo vệ khí tài quân sự giá trị, sau hàng loạt cuộc không kích của Kyiv nhắm vào các căn cứ nằm sâu trong lãnh thổ Nga. Giới chức Nga chưa bình luận về hoạt động tại nhà máy và căn cứ không quân nói trên.
Ngày 10.7, Ngân hàng Trung ương Ukraine thông báo sẽ phát hành tờ tiền mệnh giá 2.000 hryvnia (tương đương khoảng 45 USD) sẽ được lưu hành từ ngày 4.9.
Đây sẽ là tiền giấy có mệnh giá lớn nhất của nước này, được thiết kế với màu xanh lam và in hình nhà thơ Ukraine Vasyl Stus. Tiền giấy có mệnh giá lớn nhất hiện nay tại Ukraine là tờ 1.000 hryvnia, hiện chiếm hơn 55% tổng giá trị tiền mặt trong lưu thông.
Theo Reuters, động thái này nhằm tạo thuận lợi cho các giao dịch tiền mặt trong bối cảnh lạm phát gia tăng và hệ thống thanh toán điện tử thường xuyên bị gián đoạn do chiến sự. Thống đốc Ngân hàng Trung ương Ukraine Andriy Pyshnyi cho biết lượng tiền mặt lưu thông tại Ukraine đã tăng mạnh, từ 390 tỉ hryvnia (năm 2019) lên 970 tỉ hryvnia vào đầu tháng 7 năm nay.
Ông Pyshnyi nhấn mạnh việc phát hành mệnh giá lớn hơn không chỉ giúp giảm chi phí hậu cần và tối ưu hóa việc luân chuyển dòng tiền, mà còn đảm bảo khả năng tiếp cận tiền mặt của người dân. Việc duy trì nguồn tiền mặt là yếu tố quan trọng tại khu vực tiền tuyến, nơi cơ sở hạ tầng ngân hàng và hệ thống thanh toán điện tử bị hư hại nặng nề sau nhiều năm chiến sự.
Hôm qua 11.5, Tân Hoa xã dẫn thông báo từ ông Quách Gia Côn, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc, cùng ngày cho hay chuyến thăm của Tổng thống Donald Trump đến nước này sẽ kéo dài từ ngày 13 - 15.5.
Theo đó, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump "sẽ có một cuộc trao đổi sâu sắc về các vấn đề quan trọng liên quan đến quan hệ Trung - Mỹ và hòa bình, phát triển thế giới". Liên quan chuyến thăm này, Reuters dẫn lời một số quan chức Mỹ tiết lộ hai nhà lãnh đạo sẽ thảo luận về một loạt vấn đề như Iran, Đài Loan, trí tuệ nhân tạo và vũ khí hạt nhân. Hai bên được cho cũng đang cân nhắc việc gia hạn thỏa thuận về mua bán khoáng sản, bao gồm đất hiếm và một số nguyên liệu bán dẫn. Căng thẳng thương mại giữa hai bên cũng là vấn đề đặt ra nhiều thách thức cho thượng đỉnh Mỹ - Trung lần này. Vì thế, hai nhà lãnh đạo dự kiến đồng ý tiếp tục thảo luận để tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại và đầu tư lẫn nhau, trong khi Trung Quốc dự kiến sẽ công bố các hợp đồng mua máy bay Boeing, thiết bị nông nghiệp và năng lượng của Mỹ.
Trả lời Thanh Niên ngày 11.5, GS Stephen Robert Nagy (ĐH Cơ Đốc giáo quốc tế - Nhật Bản, học giả tại Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật) đánh giá Tổng thống Trump luôn muốn thể hiện chiếm ưu thế, gây chú ý nhưng mục tiêu chiến lược cuối cùng của ông vẫn rất khó hiểu. So với nhiệm kỳ trước, đội ngũ nhân sự cấp cao trong nội các của Tổng thống Trump lần này bị cho là thiếu vai trò phản biện hơn. "Ngoại trưởng Marco Rubio có lẽ vẫn là tiếng nói phản biện của đảng Cộng hòa về chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump, nhưng ông chưa có nhiều kinh nghiệm về Trung Quốc. Vì vậy, trong khi có thể dự đoán được những động thái mang tính kịch tính của Tổng thống Trump, thì lại khó xác định tầm nhìn mạch lạc", GS Nagy nhận định.
Vị chuyên gia này chỉ ra rằng cách thức phản ứng quen thuộc của ông Trump là ban đầu đe dọa áp thuế, đưa ra yêu cầu tối đa, nhưng về sau chưa chắc thực hiện đến cùng, thậm chí thay đổi hoàn toàn hướng đi, nên rất khó đoán.
"Trong khi đó, Chủ tịch nước Tập Cận Bình gần như chắc chắn đang thận trọng. Bắc Kinh tin rằng họ hiểu ông Trump để có thể làm hài lòng bằng cách có thể đưa ra những lời ca ngợi, hứa hẹn những ưu đãi; nhưng có lẽ cũng cần thận trọng về sự tự tin đó", GS Nagy nói và cho rằng vị chủ nhân Nhà Trắng vẫn có thể tạo ra những khoảnh khắc thực sự bất ngờ. Ông phân tích thêm: "Vấn đề Đài Loan đang gây ra áp lực cho Bắc Kinh trong việc thuyết phục Washington giảm hỗ trợ, chuyển giao vũ khí và cam kết chiến lược đối với Đài Bắc. Nền kinh tế Trung Quốc đang gặp khó khăn. Vì thế, ông Tập cũng cần có được thắng lợi mang tính biểu tượng sau cuộc gặp, nên điều này có thể khiến ông Tập trở nên dễ đoán".
Cũng trả lời Thanh Niên, TS Patrick M. Cronin (Chủ tịch về nghiên cứu an ninh châu Á - Thái Bình Dương, Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) phân tích: "Cả Tổng thống Trump và Chủ tịch nước Tập Cận Bình đều muốn cuộc gặp diễn ra, vì đây là hội nghị thượng đỉnh ổn định chiến lược. Hai nhà lãnh đạo đều muốn đạt được các lợi ích kinh tế theo cách của họ, đồng thời muốn giảm bớt gay gắt nhằm vào nhau. Bên cạnh đó, ông Tập Cận Bình xem đây là cơ hội để định hình lại chính sách đối với Đài Loan, định hình lại sự cạnh tranh và các chính sách chuyển giao công nghệ. Ông Trump coi đây là cơ hội để chứng tỏ rằng ông đang kiểm soát nền kinh tế, ông đủ mạnh để ngăn chặn sự thách thức từ Trung Quốc, và rằng Washington đang thắng trong những cuộc chiến mà ông Trump lựa chọn".
"Nhìn tổng thể, Chủ tịch Tập Cận Bình đang giữ thế trận thận trọng, không hành động quá tích cực, nhưng muốn kiểm soát đủ những gì Nga, CHDCND Triều Tiên đang làm, hoặc giờ đây là việc can thiệp nhẹ nhàng vào công cuộc hòa giải, có thể là về phía Iran, ít nhất là làm việc với Ả Rập Xê Út để giữ họ về phía Bắc Kinh, đồng thời cho thấy rằng ông đang cố gắng chấm dứt xung đột, không muốn Iran leo thang quá mức. Vì vậy, ông Tập đang cố gắng kiểm soát ít nhất một phần nào đó", TS Cronin đánh giá và nhận xét thêm: "Khi hai nhà lãnh đạo gặp nhau, tôi không đặt nhiều niềm tin về các thỏa thuận thương mại có thể đạt được. Nhưng tựu trung các thỏa thuận thương mại chủ yếu chỉ mang tính biểu tượng để làm đẹp cho nhau, tất cả chỉ là hình ảnh và những cơ hội làm hình ảnh ngoại giao".
Liên quan chủ đề này, ông Dov Zakheim (cựu Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ và đang cố vấn cho nhiều cơ quan nghiên cứu chính sách Mỹ về đối ngoại ở khu vực) cho rằng: "Khi gặp Tổng thống Trump, ông Tập sẽ sẵn lòng tập trung vào các vấn đề kinh tế. Tôi nghĩ Tổng thống Trump cũng tập trung thảo luận về kinh tế, ông luôn khẳng định rằng bản thân không muốn xảy ra căng thẳng với Trung Quốc. Mối quan hệ giữa hai nhà lãnh đạo khá gắn kết, ít nhất là trên phương diện thảo luận về kinh tế. Những căng thẳng và khó khăn trong quan hệ Mỹ - Trung sẽ phần nào hạ nhiệt; điều này sẽ mang lại lợi ích cho phần còn lại của khu vực Đông Á và Đông Nam Á".
Hãng Reuters ngày 4.5 đưa tin Iran tuyên bố đã buộc một tàu chiến Mỹ phải quay trở lại khi tiến vào eo biển Hormuz, trong khi Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) nhanh chóng bác bỏ thông tin về vụ tấn công bằng tên lửa.
Một quan chức cấp cao của Iran cho biết phía Iran đã bắn một phát súng cảnh cáo và hiện chưa rõ tàu chiến Mỹ có bị hư hại hay không.
Hải quân Iran cho biết họ đã ngăn chặn các tàu chiến tiến vào khu vực eo biển bằng cách đưa ra "cảnh báo nhanh chóng và dứt khoát".
Hãng thông tấn Fars đưa tin hai tên lửa đã bắn trúng tàu chiến gần cảng Jask ở lối vào phía nam của eo biển, nhưng CENTCOM phủ nhận việc bất kỳ tàu chiến nào bị trúng tên lửa.
CENTCOM cho biết đang hỗ trợ "Dự án Tự do" của Tổng thống Donald Trump, nhằm mục đích giải phóng các tàu thương mại bị mắc kẹt ở vùng Vịnh do cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran.
Tổ chức Hàng hải Quốc tế cho biết hàng trăm tàu thương mại và khoảng 20.000 thủy thủ không thể đi qua eo biển trong suốt cuộc xung đột.
Tập đoàn vận tải container Hapag-Lloyd (Đức) ngày 4.5 cho biết đánh giá rủi ro của họ không thay đổi và việc đi qua eo biển Hormuz vẫn chưa thực hiện được.
Tuy nhiên, CENTCOM ngày 4.5 cho biết hai tàu thương mại treo cờ Mỹ đã đi qua eo biển Hormuz, trong khi một tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ hoạt động trong khu vực.
"Sau khi đã nỗ lực đối thoại bằng mọi cách, đạt được thỏa thuận với những bên có yêu cầu chính đáng và xác định được những người dùng bạo lực để gây bất ổn, chúng tôi quyết định ban bố tình trạng khẩn cấp trên phạm vi cả nước", Tổng thống Bolivia Rodrigo Paz phát biểu trên truyền hình trực tiếp ngày 20/6.
Mặc dù lệnh có hiệu lực ngay lập tức, ông Paz vẫn phải thông báo cho quốc hội về biện pháp này trong vòng 24 giờ kể từ khi ban hành. Sau đó, quốc hội sẽ có tối đa 72 giờ để phê chuẩn hoặc bác bỏ.
Căng thẳng nổ ra ở Bolivia sau khi ông Paz đột ngột cắt giảm các khoản trợ giá nhiên liệu có từ nhiều năm nhằm thu hẹp thâm hụt ngân sách, giữa lúc tình trạng cạn kiệt dữ trự ngoại hối bằng đồng USD ngày càng trầm trọng và chính phủ đang tiến hành các cuộc đàm phán với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).
Ông Paz, người vốn được Mỹ ủng hộ và mới nắm quyền được 7 tháng, đang nỗ lực chấm dứt cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất của đất nước trong 40 năm qua.
Tuy nhiên, những quyết sách và ý tưởng cải cách đã nhanh chóng vấp phải làn sóng phản đối gay gắt. Dù chính phủ sau đó tung ra các biện pháp nhằm ổn định giá nhiên liệu và đảo ngược cải cách ruộng đất không được lòng dân, tình hình vẫn không được cải thiện.
Tổng liên đoàn Lao động Bolivia (COB), liên đoàn lao động lớn nhất nước này, đã phát động phong trào biểu tình từ đầu tháng 5. Các công đoàn yêu cầu tăng lương, chấm dứt tình trạng thiếu hụt nhiên liệu và USD, đồng thời yêu cầu Tổng thống Paz phải từ chức.
Người biểu tình lập rào chắn ở các tuyến đường bộ trên khắp Bolivia, dẫn đến tình trạng khan hiếm nhiên liệu, lương thực và thuốc men tại các thành phố lớn của đất nước, gồm cả thủ đô La Paz.
Chính phủ ngày 19/6 đạt được thỏa thuận với COB sau khi khởi động các cuộc đàm phán từ tuần trước. "Từ thời điểm này, các biện pháp gây áp lực sẽ được dỡ bỏ trên toàn quốc", Mario Argollo, lãnh đạo COB, tuyên bố.
Theo các điều khoản, chính phủ cam kết không tư nhân hóa doanh nghiệp nhà nước, vốn là một yêu cầu then chốt của các công đoàn. Thỏa thuận cũng thành lập những nhóm công tác bao gồm các bộ trưởng và lãnh đạo công đoàn để thảo luận về các đề xuất khác.
Tuy nhiên, một số công đoàn tiếp tục biểu tình khi cho rằng thỏa thuận không bao trùm tất cả các lĩnh vực và không đáp ứng những yêu cầu của họ.
"Những người dân bản địa cảm thấy bị phản bội bởi thỏa thuận này", Antonio Mallku, lãnh đạo một trong những công đoàn công nhân lớn nhất Bolivia, nói và thêm rằng người biểu tình sẽ "duy trì và mở rộng các điểm phong tỏa đường bộ".
Số lượng các điểm phong tỏa đường bộ, từng vượt quá 100 ở đỉnh điểm của cuộc biểu tình, hiện còn khoảng 50 điểm.
Ông Paz đã ra lệnh cho lực lượng cảnh sát và quân đội "khôi phục quyền tự do đi lại, giành lại quyền kiểm soát các tuyến đường và bảo đảm an ninh cho người dân", đồng thời cảnh báo rằng những ai tiếp tục phong tỏa hoặc sử dụng bạo lực sẽ phải đối mặt với "sự trừng trị nghiêm khắc của pháp luật".
Lãnh đạo Bolivia cáo buộc "những kẻ khủng bố ma túy" có liên kết với cựu tổng thống Evo Morales đã kích động biểu tình. Ông Morales đang phải đối mặt với cáo buộc liên quan hành vi xâm hại trẻ vị thành niên, điều mà ông hoàn toàn phủ nhận.
