Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà vừa ký quyết định ban hành Kế hoạch triển khai Thông báo số 68 của Văn phòng Trung ương Đảng về kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với Đảng ủy Bộ Y tế về phát triển ngành y học cổ truyền Việt Nam.
Một trong những định hướng lớn của kế hoạch là hoàn thiện hệ thống chính sách về y học cổ truyền, từ đào tạo nhân lực, nghiên cứu khoa học, chuyển đổi số đến khám chữa bệnh, dược liệu và bảo hiểm y tế.
Chính phủ cũng giao nghiên cứu các cơ chế đặc thù nhằm thúc đẩy lĩnh vực này phát triển trong giai đoạn mới, đồng thời xây dựng Chiến lược phát triển y học cổ truyền Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045.
Trong hoạt động khám chữa bệnh, mô hình kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại sẽ được triển khai rộng hơn trên toàn hệ thống y tế. Bộ Y tế sẽ tiếp tục hoàn thiện các hướng dẫn chuyên môn và quy trình kỹ thuật để áp dụng thống nhất tại các cơ sở khám chữa bệnh.
Chuẩn hóa các mô hình chăm sóc sức khỏe không dùng thuốc như châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt, dưỡng sinh tại y tế cơ sở; khuyến khích và lan tỏa các biện pháp chăm sóc sức khỏe hiệu quả mà không cần dùng thuốc. Nâng cao năng lực hệ thống cơ sở khám bệnh, chữa bệnh y học cổ truyền từ trung ương đến địa phương.
Ngoài ra, kế hoạch yêu cầu bảo tồn và khai thác bền vững nguồn dược liệu quý, mở rộng các vùng trồng đạt tiêu chuẩn GACP, ưu tiên tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Mục tiêu là từng bước chủ động nguồn nguyên liệu trong nước, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu.
Chuỗi giá trị dược liệu sẽ được phát triển đồng bộ từ khâu giống, vùng trồng, truy xuất nguồn gốc đến chiết xuất, chế biến sâu, sản xuất, xây dựng thương hiệu và xuất khẩu.
Cùng với đó là tăng cường kiểm soát chất lượng, ngăn chặn tình trạng dược liệu giả, kém chất lượng và hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn đối với dược liệu, vị thuốc và thuốc cổ truyền có nguồn gốc Việt Nam.
Chính phủ cũng định hướng thu hút doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất thuốc cổ truyền, công nghiệp dược liệu và các dự án chế biến sâu theo chuỗi giá trị, tạo động lực để nâng cao giá trị kinh tế của nguồn tài nguyên dược liệu trong nước.
Theo kế hoạch, cơ sở dữ liệu quốc gia về y học cổ truyền sẽ được xây dựng, đồng thời số hóa kho tàng bài thuốc gia truyền, dược liệu và tri thức y học cổ truyền Việt Nam.
Các bài thuốc, vị thuốc và phương pháp điều trị sẽ được tăng cường nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng và đánh giá bằng các bằng chứng khoa học nhằm nâng cao tính chuẩn hóa và hiệu quả điều trị.
Một số trung tâm nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao công nghệ về y học cổ truyền sẽ được đầu tư phát triển ở quy mô quốc gia và khu vực. Khuyến khích ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất các sản phẩm từ dược liệu.
Bên cạnh đó, kế hoạch hướng tới xây dựng thương hiệu quốc gia cho dược liệu và sản phẩm y học cổ truyền Việt Nam, phát triển các sản phẩm phục vụ du lịch, mô hình du lịch sinh thái gắn với vùng trồng dược liệu, làng nghề truyền thống và đẩy mạnh quảng bá y học cổ truyền Việt Nam ra quốc tế.
Ngoài ra Chính phủ yêu cầu đẩy mạnh xã hội hóa, khuyến khích doanh nghiệp và khu vực tư nhân tham gia nghiên cứu, sản xuất, chế biến dược liệu và phát triển hệ thống khám chữa bệnh.
Tăng cường quản lý hoạt động hành nghề, kiểm soát chất lượng dược liệu, thuốc cổ truyền và quảng cáo; xử lý nghiêm các hành vi buôn lậu, làm giả dược liệu, hành nghề trái phép và lợi dụng y học cổ truyền để trục lợi.
Về nhân lực, các địa phương sẽ bố trí cán bộ chuyên trách quản lý y dược cổ truyền tại cơ quan y tế cấp tỉnh và nhân lực chuyên môn tại trạm y tế cấp xã.
Ngành y tế chuẩn hóa chương trình đào tạo, phát triển đội ngũ thầy thuốc có trình độ chuyên môn cao, có khả năng kết hợp hài hòa giữa y học cổ truyền với y học hiện đại.
Đồng thời đẩy mạnh công tác truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của người dân về giá trị của y học cổ truyền, cung cấp thông tin chính thống, phản bác các thông tin sai lệch.
Người bệnh đầu tiên được phẫu thuật là thiếu nữ 18 tuổi. Cô gặp tai nạn trong sinh hoạt, sơ cứu tại bệnh viện tuyến cơ sở rồi chuyển đến Việt Đức Ninh Bình. Kết quả chẩn đoán hình ảnh cho thấy người bệnh gãy kín hai mắt cá chân trái, các bác sĩ hội chẩn chỉ định phẫu thuật kết hợp xương.
Hơn 300 bệnh nhân là cán bộ, cựu chiến binh, thương bệnh binh, người có công với cách mạng và gia đình chính sách, được khám bệnh miễn phí trong ngày. Ông Mạnh, 60 tuổi, từng phẫu thuật ung thư đường tiêu hóa, tái khám tại khoa Ung bướu. Trước đây, ông phải lên Hà Nội mỗi lần kiểm tra định kỳ. "Mỗi lần lên Hà Nội tôi chờ rất lâu để chụp chiếu vì bệnh nhân đông, bây giờ bệnh viện đã gần nhà nên tôi không vất vả đi lại", ông nói.
Còn ông Nguyễn Cao Tới, 66 tuổi, nhà cách bệnh viện Việt Đức Ninh Bình khoảng một km, đến khám xương khớp thay vì phải bắt xe lên cơ sở tại Hà Nội như nhiều năm qua.
Việt Đức là bệnh viện ngoại khoa hạng đặc biệt lớn nhất cả nước, đóng vai trò là trung tâm y tế tuyến cuối của khu vực phía Bắc và thường tiếp nhận bệnh nhân nặng. Bệnh viện khám, điều trị khoảng 2.000 bệnh nhân mỗi ngày, thực hiện khoảng 80.000 ca phẫu thuật mỗi năm, dẫn đầu toàn quốc về phẫu thuật chấn thương chỉnh hình, thần kinh, tim mạch và tiêu hóa.
Do cơ sở tại Hà Nội thường xuyên quá tải, cơ sở Ninh Bình được kỳ vọng giúp người dân địa phương khám điều trị chất lượng cao ngay tại chỗ. Theo PGS Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Việt Đức, cơ sở Ninh Bình được đầu tư đồng bộ hệ thống phòng mổ, hồi sức, chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm và các khu điều trị theo tiêu chuẩn hiện đại. Bệnh viện quy mô 1.000 giường bệnh, với nhiều chuyên khoa mũi nhọn như phẫu thuật thần kinh, tim mạch, gan mật, tiêu hóa, chấn thương chỉnh hình, cột sống, tiết niệu, đầu mặt cổ, vi phẫu, nhi khoa, hồi sức tích cực và cấp cứu.
Cơ sở tại Ninh Bình được đưa vào vận hành theo hai giai đoạn, theo ông Hùng. Giai đoạn đầu bệnh viện khai thác 300 giường bệnh (tức 30% công suất) và từng bước nâng lên 1.000 giường theo nhu cầu thực tế. Bệnh viện có 44 phòng mổ hiện đại, trong đó 12 phòng sử dụng ngay ở giai đoạn đầu, các phòng còn lại mở theo nhu cầu để bảo đảm hiệu quả vận hành. Bệnh viện cũng điều động 412 cán bộ, chuyên gia và y bác sĩ, đều có chứng chỉ hành nghề, về đây khám chữa bệnh.
"Cơ sở Ninh Bình giúp rút ngắn thời gian cấp cứu, giảm tỷ lệ chuyển tuyến, bệnh nhân giảm chi phí đi lại và điều trị, đồng thời nâng cao khả năng xử trí các ca bệnh nặng ngay tại chỗ mà không phải chuyển lên Hà Nội", người đứng đầu bệnh viện cho hay. Đây cũng sẽ là hạt nhân của một trung tâm y tế chuyên sâu phục vụ người dân Ninh Bình và các tỉnh Nam đồng bằng sông Hồng, Bắc Trung Bộ, góp phần hạn chế tình trạng người bệnh phải di chuyển xa để tiếp cận dịch vụ kỹ thuật cao.
Trước đó, ngày 26/6 Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình cũng bắt đầu hoạt động với đa chuyên khoa. Bạch Mai là bệnh viện tuyến cuối ở miền Bắc, thường tiếp nhận điều trị bệnh nhân nặng trong khu vực.
Phát biểu tại lễ khai trương chiều nay, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng hai bệnh viện Việt Đức và Bạch Mai cơ sở Ninh Bình chính thức hoạt động là dấu mốc quan trọng của ngành y tế, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa dịch vụ khám chữa bệnh chất lượng cao đến gần người dân.
"Đầu tư cho y tế không chỉ là đầu tư cho khám chữa bệnh mà còn đầu tư cho tương lai, cho chất lượng nguồn nhân lực và sự phát triển bền vững của đất nước", Thủ tướng nhấn mạnh, tin rằng hai bệnh viện này sẽ sớm trở thành các bệnh viện chuyên sâu tuyến cuối hiện đại, ngang tầm khu vực.
Thủ tướng đánh giá việc hình thành trung tâm y tế chuyên sâu tại Ninh Bình không chỉ phục vụ khám chữa bệnh mà còn tạo động lực cho đào tạo nhân lực, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và nâng cao sức hấp dẫn đầu tư của địa phương. Hai bệnh viện cần tiếp tục hoàn thiện các điều kiện vận hành, bảo đảm chất lượng chuyên môn, an toàn người bệnh và y đức. Bệnh viện xây dựng mô hình quản trị hiện đại, lấy người bệnh làm trung tâm, đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đồng thời, hai cơ sở cần tăng cường đào tạo, chuyển giao kỹ thuật cho tuyến dưới, trở thành đầu mối kết nối chuyên môn giữa y tế Trung ương và địa phương.
Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cũng cho hay sẽ tiếp tục phát triển mạng lưới bệnh viện chuyên sâu gắn với nâng cao năng lực y tế địa phương; đẩy mạnh chuyển đổi số, hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao chất lượng dịch vụ. Các bệnh viện tuyến cuối điều trị ca bệnh phức tạp; giữ vai trò đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao kỹ thuật và nâng cao năng lực cho toàn hệ thống y tế.
Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết vừa được Bộ Y tế thẩm định đủ điều kiện hoạt động chuyên môn, sau khi khánh thành vào chiều mai, 9.7.
Giai đoạn đầu hoạt động, hơn 300 y bác sĩ, nhân viên y tế của Bệnh viện hữu nghị Việt Đức tham gia công tác chuyên môn tại cơ sở Ninh Bình; vận hành 300 giường bệnh/tổng quy mô 1.000 giường; triển khai 12 phòng mổ trong tổng số 44 phòng mổ được trang bị đồng bộ và hiện đại.
Bệnh viện cũng đã lắp đặt hoàn thiện 1 máy chụp CT, 3 máy chụp X-quang, 3 máy siêu âm và đang lắp đặt một máy cộng hưởng từ. Với trường hợp nặng có thể phẫu thuật ngay tại đây. Các trường hợp mổ phiên sẽ được lên lịch hẹn.
Nhiệm vụ chính giai đoạn này là khám chữa bệnh, tiếp nhận, phân loại người bệnh, năng lực tiếp đón hàng trăm người đến khám/ngày. Các chuyên khoa có nhu cầu lớn như cấp cứu, chấn thương chỉnh hình, cột sống, phẫu thuật tiêu hóa và một số lĩnh vực ngoại khoa thường quy sẽ được vận hành ngay.
PGS-TS Dương Mạnh Khánh, Phó giám đốc, Trưởng khoa Phẫu thuật chi trên và y học thể thao được phân công thường xuyên túc trực tại cơ sở Ninh Bình cùng các chuyên gia, ãnh đọa các khoa, phòng, các y bác sĩ, điều dưỡng phối hợp các đơn vị sẵn sàng phục vụ khám chữa bệnh, điều trị cho người dân.
Theo nhận định của lãnh đạo Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), Bệnh viện hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình mở rộng mạng lưới khám chữa bệnh chất lượng cao, đưa các kỹ thuật ngoại khoa chuyên sâu đến gần hơn với người dân khu vực Đồng bằng sông Hồng; giúp rút ngắn thời gian chờ đợi với các ca bệnh mổ phiên, giảm tải tại cơ sở Hà Nội và giúp người bệnh bớt phải đi lại.
Bác sĩ Lâm Nhã Oánh (Lin Ya-ying) từ Phòng khám Đông y Tân Duyệt (Đài Loan) cho biết, nếu vì mục đích giảm cân mà bỏ qua bữa sáng, những tổn thương gây ra cho cơ thể sẽ còn nghiêm trọng và toàn diện hơn.
Nhiều người hiện nay áp dụng phương pháp nhịn ăn gián đoạn 16:8 bằng cách bỏ bữa sáng. Tuy nhiên, bác sĩ Lâm cảnh báo việc nhịn ăn sáng kéo dài sẽ kích hoạt cơ chế bù đắp của cơ thể, dẫn đến 4 nguy cơ lớn:
Biến động đường huyết và suy giảm thể lực
Sau một đêm ngủ dài, nồng độ đường huyết xuống thấp. Nếu không bổ sung năng lượng, não bộ và cơ bắp sẽ thiếu "nhiên liệu", dẫn đến tinh thần uể oải, mệt mỏi, phản ứng chậm chạp. Đường huyết thấp cũng dễ gây ra tình trạng cáu gắt, nóng nảy hoặc khó tập trung.
Giảm tỷ lệ trao đổi chất cơ bản
Khi nhận thấy cơ thể không được nạp năng lượng vào buổi sáng trong thời gian dài, hệ thống sinh học sẽ lầm tưởng bạn đang ở trong "trạng thái đói kém". Để duy trì sự sống, cơ thể sẽ tự động giảm tỷ lệ trao đổi chất cơ bản để tiết kiệm năng lượng. Đây là phản ứng bù đắp bất lợi nhất, khiến bạn dễ tăng cân hơn dù ăn ít.
Ngoài ra, cơn đói buổi sáng dễ dẫn đến việc ăn bù quá mức vào bữa trưa hoặc tối, gây rối loạn bài tiết insulin.
Bệnh lý hệ tiêu hóa
Nhịn ăn quá lâu khiến dịch mật trong túi mật không được tống xuất để tham gia tiêu hóa, dẫn đến dịch mật bị cô đặc, ứ đọng, làm tăng mạnh nguy cơ sỏi mật. Bên cạnh đó, axit dạ dày tiếp tục tiết ra nhưng không có thức ăn để tiêu hóa dễ gây viêm loét dạ dày hoặc trào ngược dạ dày thực quản.
Vấn đề tim mạch và chuyển hóa
Nhiều nghiên cứu theo dõi y khoa chỉ ra rằng, bỏ bữa sáng thường xuyên có liên quan mật thiết đến các bệnh mãn tính, làm tăng nguy cơ mắc bệnh mạch vành và gây kháng insulin, dẫn đến tiểu đường type 2.
Để bảo vệ sức khỏe, bác sĩ Lâm Nhã Oánh đưa ra 3 nguyên tắc vàng khi ăn sáng:
Nói không với đường: Đây là quy tắc sắt đá. Hãy từ bỏ các loại đồ uống "bẫy" như trà sữa có đường hoặc nước trái cây đóng hộp.
Ưu tiên đồ ăn ấm nóng: Theo Đông y, thực phẩm ấm giúp bảo vệ chức năng tiêu hóa của tỳ vị, tránh việc đồ ăn sống lạnh làm giảm tốc độ trao đổi chất. Dù mua đồ ăn sáng ở đâu, hãy ưu tiên các món có nhiệt độ ấm.
Thứ tự ăn uống, ưu tiên Protein: Hãy uống một cốc sữa đậu nành hoặc ăn trứng trước, sau đó mới ăn đến tinh bột. Thứ tự này giúp ổn định đường huyết và tạo cảm giác no lâu.
Bác sĩ Lâm nhấn mạnh: "Đôi khi ăn đúng cách còn dễ giữ dáng hơn là không ăn". Chỉ cần chọn đúng thực phẩm và đúng thứ tự, bạn sẽ giúp cơ thể thiết lập một chu trình chuyển hóa ổn định và tích cực.
