Khi Na Uy đánh bại Brazil tại World Cup hôm 5/7, người hâm mộ đội tuyển trên khắp thế giới đã ăn mừng bằng điệu cổ vũ được gọi là “Viking Row” (chèo thuyền Viking). Tuy nhiên, có một người không hưởng ứng, đó là Emil Anners Lappen.
Lappen vốn đã trở thành tâm điểm chú ý của truyền thông Na Uy và quốc tế từ tháng 6, khi anh ngồi yên trên khán đài, quyết không hòa vào đám đông đồng loạt “chèo thuyền” để ăn mừng chiến thắng lịch sử của Na Uy trước Senegal, giúp đội tuyển tiến vào vòng loại trực tiếp. Nhiều hãng truyền thông đã liên lạc với Lappen để phỏng vấn, như báo Verdens Gang của Na Uy, Sky News của Anh, đài CBC của Canada…
“Tôi thấy đó là điều ngớ ngẩn”, Lappen, quản lý lâm nghiệp tại Bergegarda, Na Uy, trả lời phỏng vấn Sky News ngày 9/7. “Tôi thực sự không thích động tác đó”.
Điệu cổ động bắt đầu bằng việc mọi người cùng ngồi xuống như đang ở trên một chiếc thuyền Viking, hai tiếng trống vang lên, rồi tất cả cùng thực hiện động tác kéo một mái chèo vô hình và hét lớn “ro” (tiếng Na Uy có nghĩa là “chèo”). Nhịp chèo nhanh dần, dồn dập liên hồi rồi vỡ òa trong tiếng reo hò chiến thắng.
Lappen cho biết anh không thích màn ăn mừng này vì hai lý do. Thứ nhất, “chèo thuyền Viking” sao chép quá nhiều màn “Viking Thunderclap” (vỗ tay Viking) nổi tiếng của người hâm mộ Iceland. “Vỗ tay Viking” bắt đầu bằng một tiếng hô lớn rồi tiếp nối bằng những tràng vỗ tay đồng loạt với nhịp độ ngày càng nhanh.
“Chỉ thay đổi động tác thì chưa đủ để chèo thuyền Viking không còn là bản sao của vỗ tay Viking”, Lappen giải thích. “Về bản chất thì chúng vẫn là một”.
Nguyên nhân tiếp theo là ca khúc Vikingblod được phát cùng màn cổ vũ có đoạn lời: “Chúng ta sẽ vượt Đại Tây Dương, sẽ chèo thuyền suốt chặng đường”.
“Người Viking đâu có chèo thuyền vượt đại dương. Họ giương buồm để băng qua biển”, Lappen tiếp tục. “Họ chèo thuyền trên các con sông, còn khi ra đại dương thì họ đi bằng buồm”.
Nhiều chuyên gia nghiên cứu về người Viking cho rằng nhận định của Lappen có phần chính xác.
“Chèo thuyền vượt Đại Tây Dương là nhiệm vụ vô cùng gian khổ”, Oren Falk, nhà sử học chuyên về thời Trung Cổ tại Đại học Cornell, Mỹ trả lời CBC. “Ngay cả một người có thể hình như Erling Haaland cũng khó lòng làm được điều đó.”
Tuy nhiên, người Viking thực sự có chèo thuyền.
“Những con tàu mà chúng ta thường gọi là tàu Viking được thiết kế để vừa có thể giương buồm vừa có thể chèo”, ông Falk nói. “Chắc chắn tàu sẽ được chèo trong những tình huống cần điều khiển chính xác ở cự ly gần hoặc trong chiến đấu, khi phải cơ động, truy đuổi hay thoát khỏi tàu đối phương”.
Ole Froystad, cổ động viên Na Uy sáng tạo màn “chèo thuyền Viking”, lên tiếng bảo vệ tính chính xác về mặt lịch sử của nó.
“Trước khi bước vào trận chiến, họ sẽ hạ buồm, lấy mái chèo ra và chèo vào bờ”, anh nói trong một video đăng trên tài khoản mạng xã hội của FIFA.”Đó chính xác là điều các chàng trai của chúng ta trên sân cỏ đang làm. Họ đang tiến vào trận chiến”.
Howard Williams, nhà khảo cổ học tại Đại học Chester, Anh, cũng cho rằng màn chèo thuyền Viking có những điểm chưa chính xác, nhưng cũng không nên nhìn nhận vấn đề quá nghiêm túc và quá sát nghĩa.
“Màn hô vang của các cổ động viên Na Uy nhằm gợi lên tinh thần chiến đấu, khích lệ đội bóng và tạo không khí vui vẻ, chứ không phải một chuyên luận về lịch sử”, ông Falk đồng tình.
Na Uy sẽ đối đầu Anh ở trận tứ kết World Cup nam FIFA vào ngày 11/7. Và bất chấp việc màn hô vang được xem là cách thú vị để các cổ động viên Na Uy gắn kết với nhau, Lappen vẫn không thay đổi quan điểm.
“Họ có thể thắng bất kỳ ai họ muốn”, Lappen nhấn mạnh. “Nhưng tôi sẽ không chèo”.
Bộ tư lệnh không quân Ukraine hôm 6/7 tuyên bố lực lượng phòng không đã đánh chặn 37 tên lửa hành trình cùng 326 máy bay không người lái (UAV) trong đòn tập kích của Nga, nhưng không hạ được mục tiêu nào trong 29 quả đạn siêu vượt âm Zircon, tên lửa đạn đạo Iskander-M và S-400 hoán cải để đánh đất.
Bộ Quốc phòng Nga thông báo trong số mục tiêu bị nhắm tới có Nhà máy Chế tạo máy Zhulyany (Vizar) tại thành phố Vyshneve thuộc tỉnh Kiev. Đây được cho là nơi sản xuất linh kiện cho tên lửa diệt hạm R-360 Neptune, cũng như tên lửa 5V55 và 48N6 cho tổ hợp phòng không S-300.
Video được người dân Vyshneve ghi hình cho thấy quầng lửa lớn bốc lên từ khu vực nhà máy Vizar, kèm theo hàng loạt vụ nổ thứ cấp và nhiều mảnh vỡ bắn ra xung quanh. Ít nhất hai vật thể phóng lên từ hiện trường rồi lao xuống khu chung cư ở khá xa, dường như là tên lửa bị kích hoạt do vụ nổ.
Gần 500 cư dân tại Vyshneve đã phải sơ tán do nguy cơ tiếp tục xảy ra nổ thứ cấp. Thủ tướng Yuliia Svyrydenko cho biết khoảng 130.000 m2 nhà dân đã bị hư hỏng, thêm rằng đây là thiệt hại lớn nhất đối với các khu dân cư tại Ukraine kể từ khi xung đột bùng phát.
"Đám mây hình nấm khổng lồ bốc lên bầu trời và những mảnh vỡ cháy rực liên tục bay về phía sau chúng tôi. Chúng bay khá cao, tôi cảm thấy mọi thứ như đang bốc cháy. Tôi gọi cho mẹ để bảo bà đừng lo lắng và tôi vẫn còn sống. Rồi một vụ nổ lớn khác xảy ra. Tôi sợ rằng mẹ sẽ nghe thấy âm thanh con mình chết qua điện thoại", Diana Liashchuk, cư dân tại Vyshneve, kể lại.
Liashchuk ở trong căn hộ riêng khi cuộc tập kích xảy ra và bị sóng xung kích hất văng. Cô cùng hàng chục người phải tháo chạy, băng qua cánh đồng và nghĩa trang vào lúc rạng sáng, trong lúc mảnh vỡ rơi xuống xung quanh.
Ngay cả cư dân ở phía bên kia của thị trấn, cách xa hiện trường cũng bị ảnh hưởng bởi các vụ nổ.
"Cả ngôi nhà rung chuyển, tường lắc lư. Đã xảy ra một số vụ nổ vào trước bình minh. Họ vẫn đang dọn dẹp các đống đổ nát, còn tiệm cắt tóc mà tôi thường ghé thăm đã bị thiêu rụi hoàn toàn", cư dân Kyrylo Melnyk cho biết.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thừa nhận "tình hình khó khăn" tại Vyshneve do các vụ nổ thứ cấp, thêm rằng ông thường xuyên được cập nhật về công tác cứu nạn và dọn dẹp đống đổ nát. "Tôi kỳ vọng Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) và các cơ quan tình báo sẽ làm rõ chi tiết về điều đã xảy ra ở Vyshneve", ông cho biết.
Mykola Kalashnyk, lãnh đạo cơ quan quân sự tỉnh Kiev, thông báo 9 người đã thiệt mạng sau cuộc tấn công của Nga nhằm vào Vyshneve. Tính đến tối 7/7, còn 18 người đang được điều trị tại các cơ sở y tế.
Igor Mosiychuk, cựu nghị sĩ quốc hội Ukraine, cho biết tên lửa Nga đã đánh trúng "kho chứa đạn chùm và đạn pháo chứa uranium nghèo", khẳng định vật liệu này không gây ra mức phóng xạ nguy hiểm nhưng đã làm các vụ nổ trở nên mạnh hơn.
Theo báo RBC Ukraine, chỉ số chất lượng không khí ở Vyshneve đã có lúc chạm mức "đỏ", tức là ngưỡng nguy hiểm, trước khi được cải thiện.
Ông Mosiychuk nói rằng người dân địa phương được yêu cầu ở trong nhà và đóng kín cửa sổ. "Tôi không biết tên khốn nào đã cho phép đặt kho đạn ở ngoại ô Kiev", cựu nghị sĩ Ukraine cho hay và kêu gọi cách chức Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov.
Uranium nghèo (DU) là sản phẩm phụ của quá trình làm giàu uranium cho nhiên liệu và vũ khí hạt nhân. DU có tính phóng xạ thấp nhưng độ đặc cao hơn gần 70% so với chì, nên được sử dụng làm đầu đạn để tăng khả năng xuyên phá, chống lại giáp xe tăng.
Bộ Cựu binh Mỹ cho biết uranium nghèo phát ra hạt alpha năng lượng cao nhưng khả năng xuyên kém, không thể xâm nhập qua quần áo và da người, các tác động sức khỏe chủ yếu xảy ra nếu vật liệu lọt vào cơ thể qua mảnh văng, vết thương hở, cũng như đường thở và tiêu hóa.
Tuy nhiên, DU sau khi tự cháy có thể phản ứng với chất ăn mòn trong nước và không khí, tạo thành các hợp chất độc hại có thể xâm nhập cơ thể qua thức ăn và nước uống, dần tích tụ ở các cơ quan như gan, lá lách và thận.
Mỹ và Anh hồi năm 2023 viện trợ cho Ukraine nhiều lô đạn DU cho pháo 120 mm trên xe tăng Abrams và Challenger 2. Điện Kremlin khi đó cảnh báo các thế hệ sau sẽ phải gánh chịu hậu quả của hành động này và trách nhiệm sẽ thuộc về Mỹ - Anh.
Tạp chí Focus của Ukraine dẫn lời blogger quân sự Vladyslav Smirnov cho biết "thảm kịch tại Vyshneve" là lời cảnh báo cho toàn bộ đất nước. "Cần đánh giá và xem xét nghiêm túc sự thờ ơ của chính quyền đối với an toàn của người dân, đồng thời rà soát trên phạm vi cả nước để ngăn chặn sự việc tương tự tái diễn", Smirnov nói.
Trong khi đó, quân đội Ukraine khẳng định "không liên quan" đến kho đạn phát nổ ở thành phố Vyshneve. "Địa điểm xảy ra các vụ nổ không thuộc quyền quản lý của chúng tôi", phát ngôn viên Bộ tổng tham mưu quân đội Ukraine Dmytro Lykhovii tuyên bố, nhưng không cho biết cơ sở do bên nào phụ trách và loại đạn nào được cất ở đây.
Theo quan chức này, Tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrsky đã cấm đặt kho đạn hoặc cơ sở tương tự gần khu dân cư hay nơi có dân thường hiện diện, mệnh lệnh này vẫn có hiệu lực. Ông Lykhovii nhấn mạnh quân đội Ukraine "luôn bảo vệ người dân", bày tỏ chia buồn sâu sắc với những người bị ảnh hưởng bởi "thảm kịch do cuộc tấn công của Nga gây ra".
Hãng tin ISNA hôm nay dẫn thông báo từ Tổ chức Hàng không Dân dụng Iran (CAA) cho biết giấy phép đối với các chuyến bay thương mại tại sân bay quốc tế Imam Khomeini và Mehrabad đã được cấp trở lại. Đây là hai sân bay chủ chốt tại thủ đô Tehran.
Các chuyến bay chở khách từ 10 sân bay trên khắp Iran cũng sẽ nối lại từ ngày 25/4.
CNN cùng ngày dẫn lời Tổng thống Masoud Pezeshkian nói rằng Iran cần chấm dứt xung đột với Mỹ - Israel càng sớm càng tốt để tập trung vào nhiệm vụ lớn hơn là tái thiết đất nước.
Trong các cuộc gặp với công chức Iran, ông Pezeshkian nói rằng tiếp tục xung đột không mang lại lợi ích cho bất cứ bên nào, đồng thời kêu gọi "sử dụng mọi con đường phù hợp và biện pháp ngoại giao để giảm căng thẳng".
Mỹ và Iran đang giai đoạn ngừng bắn kéo dài hai tuần, sẽ kết thúc ngày 22/4. Kể từ khi chiến sự bùng phát hôm 28/2, hai bên mới chỉ tiến hành một phiên đàm phán kéo dài 21 giờ tại Islamabad và không đạt được thỏa thuận, dù công tác chuẩn bị cho các cuộc đối thoại tiếp theo vẫn tiếp tục.
Khả năng tổ chức vòng đàm phán thứ hai đang trở nên mong manh, sau vụ khu trục hạm USS Spruance của Mỹ hôm 19/4 nã pháo và bắt tàu hàng Touska mang cờ Iran ở vịnh Oman, với lý do phương tiện này tìm cách vượt qua lệnh phong tỏa. Quân đội Iran chỉ trích đây là "hành động cướp biển và vi phạm thỏa thuận ngừng bắn", tuyên bố sẽ sớm đáp trả.
Mỹ được cho là đã cử phái đoàn do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu tới Pakistan để tham gia những cuộc đàm phán có thể diễn ra trong ngày 20/4. Tuy nhiên, Tehran tuyên bố "chưa quyết định" có tiếp tục đàm phán với Washington hay không.
Hạ nghị sĩ Joe Canino và thượng nghị sĩ Stephen Harding của nghị viện bang Connecticut cuối tuần trước tổ chức lễ tuyên dương Bella, con chó 11 tuổi thuộc giống Husky của gia đình Tazzara ở thành phố Torrington. Gần hai tuần trước, Bella đã cứu mạng cậu con trai 6 tuổi của gia đình khỏi một con gấu đen đi lạc vào khu phố.
Video từ camera giám sát cho thấy bé Colton đang đứng một mình trước cửa nhà hôm 4/7 thì con gấu đen bất ngờ chạy đến. Phát hiện con vật, cậu bé xoay người lại nhưng không kịp bỏ chạy và chỉ biết đứng yên.
Đúng lúc đó, Bella lao tới từ phía sau, vừa sủa dữ dội vừa chen vào giữa con vật và cậu bé. Con chó sau đó ngoạm vào phần thân sau của con gấu, khiến nó tháo chạy.
Colton chớp lấy cơ hội để chạy vào nhà, còn Bella tiếp tục bám theo, đuổi con gấu khỏi sân, khiến nó va vào chiếc thuyền của gia đình. Con gấu chui xuống gầm thuyền, lách qua khoảng trống giữa các ngôi nhà trước khi biến mất vào rừng. Cả Colton và Bella đều không bị thương.
Video sau đó lan truyền trên mạng xã hội và nhận được sự chú ý của dư luận, trong đó nhiều người khen ngợi lòng dũng cảm của Bella.
Jeffery Tazzara, bố của Colton, kể rằng Bella luôn cảnh giác khi có người lạ đến gần các con, nhưng chưa từng chứng kiến phản ứng của nó trong một tình huống nguy hiểm đến vậy.
Nghị sĩ Harding ca ngợi lòng trung thành, sự dũng cảm và bản năng bảo vệ của Bella, cho rằng câu chuyện cho thấy mối gắn kết đặc biệt giữa thú cưng và gia đình.
Phần lớn diện tích Connecticut là rừng, môi trường sống phù hợp với gấu đen. Số lượng gấu trong bang tăng nhanh từ đầu những năm 2000, khiến chúng xuất hiện gần khu dân cư thường xuyên hơn, dù các vụ gấu đen tấn công người rất hiếm. Từ đầu năm đến nay, Cơ quan Năng lượng và Bảo vệ Môi trường Connecticut đã ghi nhận 385 báo cáo về việc người dân nhìn thấy gấu.
