Bộ GD-ĐT: Sách giáo khoa điện tử không phụ thuộc độc quyền vào công nghệ, thiết bị riêng biệt

Theo Hãng tin AFP ngày 5-6, khung hướng dẫn quy định được công bố hồi tháng 3 áp dụng hệ thống "đèn tín hiệu" để xác định các nhiệm vụ được phép sử dụng AI.

Theo đó, mức đèn đỏ biểu thị cấm AI tham gia chấm điểm học sinh hoặc quyết định việc phân lớp và lộ trình học tập. Mức đèn vàng yêu cầu cân nhắc thận trọng, cho phép học sinh sử dụng AI trong nghiên cứu, khám phá và các dự án sáng tạo.

Tuy nhiên tại một cuộc họp công khai kéo dài 7 tiếng, nhiều phụ huynh bày tỏ sự không hài lòng, cho rằng các quy định chưa giải quyết được những lo ngại lớn như tác động môi trường của AI, ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và sự phát triển nhận thức của trẻ em.

Một số tổ chức địa phương đã kêu gọi tạm dừng việc sử dụng AI trong các trường công ở New York trong vòng hai năm.

Hệ thống trường công của thành phố hiện đang có hơn 900.000 học sinh.

Bà Liat Olenick, đồng sáng lập tổ chức của các phụ huynh Climate Families NYC, cho rằng hướng dẫn hiện tại thiếu chi tiết và không đề cập đến nhiều vấn đề quan trọng.

"Quy định này không hạn chế việc học sinh sử dụng AI, nên hoàn toàn không đầy đủ và chưa đáp ứng yêu cầu", bà nói.

Tổ chức của bà Olenick đề nghị xây dựng quy trình ban hành quy định chặt chẽ hơn, với sự tham gia của các nhà khoa học thần kinh, chuyên gia khí hậu và chuyên gia giáo dục nhằm đánh giá liệu những công cụ này có phù hợp với môi trường học đường hay không.

Trả lời Hãng tin AFP, Sở Giáo dục TP New York cho biết bộ quy định hiện tại chỉ là bước đầu tiên và một cẩm nang hướng dẫn toàn diện hơn sẽ được công bố vào cuối năm nay.

Vào cuối tháng 5, Hiệu trưởng hệ thống trường học New York Kamar Samuels nói với trang tin giáo dục Chalkbeat (một trang tin giáo dục phi lợi nhuận của Mỹ) rằng các nhà quản lý đã "truyền đạt chưa đúng trọng tâm" và văn phòng của ông sẽ xem xét kỹ các ý kiến phản hồi của phụ huynh để đưa vào những quy định trong tương lai.

Vài ngày sau đó, Liên đoàn Giáo viên bang New York (NYSUT) kêu gọi áp dụng các giới hạn "phù hợp với độ tuổi" đối với thời gian sử dụng thiết bị điện tử và AI trong trường học.

Tổ chức này đề xuất cấm học sinh nhỏ hơn lớp 2 tiếp xúc trực tiếp với AI và không cho phép sử dụng AI mà không có giám sát trước khi tốt nghiệp trung học phổ thông.

"Các nhà giáo dục không chống lại công nghệ mà chúng tôi đặt trẻ em lên hàng đầu", Chủ tịch NYSUT Melinda Person nhấn mạnh.

Nhiều phụ huynh và giáo viên cũng bày tỏ lo ngại chính quyền địa phương đang chịu ảnh hưởng từ ngành công nghiệp AI, lĩnh vực đang tích cực thúc đẩy việc ứng dụng các sản phẩm của mình trong các hoạt động và lĩnh vực công.

Ông Naveed Hasan, lập trình viên, phụ huynh học sinh và thành viên Hội đồng Chính sách Giáo dục của hệ thống trường công New York, cho rằng các trường học cần có tiếng nói mạnh mẽ hơn đối với các đơn vị cung cấp công nghệ.

"Trong một số trường hợp, chúng tôi là khách hàng duy nhất của các nhà cung cấp này, vì vậy chúng tôi phải có khả năng đưa ra các điều kiện hợp tác và xác định điều gì thực sự mang lại lợi ích cho trẻ em đầu tiên", ông Naveed nói.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Nhà khoa học trẻ cho rằng đây là thời điểm Việt Nam đang có những chuyển dịch mạnh mẽ trong đầu tư cho khoa học công nghệ.

Với lĩnh vực chuyên sâu về liệu pháp tế bào và các sản phẩm y tế cá thể hóa, anh mong muốn góp phần tạo ra những giải pháp y sinh phục vụ trực tiếp nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người Việt, đồng thời xây dựng một môi trường nghiên cứu năng động cho thế hệ kỹ sư y sinh tương lai.

Là cựu sinh viên Trường đại học Quốc tế, trước khi sang Singapore học tiến sĩ, TS Trần Minh Phương Nam đã xác định mục tiêu của mình là học hỏi từ môi trường nghiên cứu hàng đầu thế giới để một ngày trở về giảng dạy và nghiên cứu tại Việt Nam.

Chính vì vậy, anh lựa chọn học bổng khoa học công nghệ của Vingroup - chương trình được thiết kế dành cho những người mong muốn quay trở về cống hiến sau quá trình đào tạo ở nước ngoài.

Sau thời gian học tập tại NTU, điều khiến anh tin rằng đây là thời điểm phù hợp để trở về không chỉ là tình cảm với ngôi trường cũ mà còn là những thay đổi mạnh mẽ trong chính sách đầu tư cho khoa học công nghệ của Việt Nam và Đại học Quốc gia TP.HCM.

Theo anh, hướng nghiên cứu về liệu pháp tế bào và các sản phẩm y tế cá thể hóa hiện nằm trong nhóm công nghệ chiến lược được ưu tiên phát triển.

Trong khi đó, quá trình già hóa dân số đang đặt ra nhu cầu ngày càng lớn về các giải pháp điều trị chuyên biệt và hiệu quả hơn.

"Tôi hy vọng có thể cùng các đồng nghiệp xây dựng một không gian nghiên cứu năng động, đồng thời đồng hành cùng thế hệ kỹ sư y sinh trẻ để giải quyết chính những bài toán sức khỏe của cộng đồng tại Việt Nam", TS Nam chia sẻ.

Định hướng nghiên cứu lâu dài của TS Trần Minh Phương Nam xoay quanh một khái niệm mà anh gọi là "liệu pháp sống" - các sản phẩm y sinh tích hợp các thành phần sinh học sống hoặc có khả năng tương tác liên tục với cơ thể người thay vì chỉ tác động một chiều như dược phẩm truyền thống.

Theo đó, anh dự kiến phát triển ba hướng nghiên cứu trọng tâm. Hướng thứ nhất là phát triển các hệ mang tải lợi khuẩn phục vụ điều trị, mở ra khả năng kiểm soát nhiễm khuẩn vết thương, điều hòa miễn dịch và góp phần ứng phó với tình trạng kháng kháng sinh - một trong những thách thức y tế toàn cầu.

Hướng nghiên cứu thứ hai tập trung vào các hệ mang tải tế bào, cho phép các tế bào được cấy ghép hoạt động như những "nhà máy sinh học" ngay trong cơ thể, có khả năng tự động tổng hợp và giải phóng các đại phân tử sinh học theo nhu cầu điều trị thực tế.

Trong khi đó, hướng thứ ba là thiết kế các thiết bị y tế thông minh có khả năng đo lường, phân tích và tự điều chỉnh phương thức điều trị theo thời gian thực, hướng tới mô hình y tế cá thể hóa.

Theo TS Nam, điểm chung của cả ba hướng nghiên cứu là tạo ra sự "đối thoại" giữa công nghệ và cơ thể người bệnh, qua đó góp phần nâng cao chất lượng điều trị và giảm áp lực cho hệ thống y tế trong bối cảnh già hóa dân số và bệnh mạn tính ngày càng gia tăng tại Việt Nam.

Bên cạnh nghiên cứu, anh cho rằng hợp tác quốc tế sẽ tiếp tục giữ vai trò quan trọng đối với sự phát triển của khoa học y sinh Việt Nam. Trong những năm gần đây, môi trường nghiên cứu trong nước đã có nhiều chuyển biến tích cực, song những lĩnh vực đòi hỏi nguồn lực lớn như y sinh vẫn cần các mạng lưới hợp tác quốc tế để tiếp cận nhanh hơn với tri thức và công nghệ tiên tiến.

Theo anh, Singapore là đối tác phù hợp nhờ lợi thế địa lý, sự tương đồng về điều kiện tự nhiên và việc cùng quan tâm đến những vấn đề y tế của khu vực Đông Nam Á.

Những mô hình về trung tâm y tế, chăm sóc sức khỏe như Biopolis hay HealthCity Novena của đất nước này cũng là những kinh nghiệm đáng tham khảo trong việc kết nối trường đại học, viện nghiên cứu, bệnh viện, doanh nghiệp và các quỹ đầu tư.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Ngày 14-7, trao đổi với Tuổi Trẻ, TS Sái Công Hồng - chuyên gia khảo thí - nhìn nhận việc tách kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học thành hai kỳ thi riêng không phải đến hôm nay mới đưa ra.

Vấn đề này từng có nhiều ý kiến, đề xuất, tranh luận và cơ quan quản lý cũng nhiều lần khẳng định kỳ thi tốt nghiệp THPT với mục đích chính hoàn thành chương trình giáo dục phổ thông và một số mục đích khác, các trường học hoàn toàn có thể tự chủ tuyển sinh.

Thời gian gần đây kỳ thi tốt nghiệp ngoài mục đích như trước còn nhấn mạnh việc cung cấp dữ liệu đủ độ tin cậy, trung thực, đánh giá đúng năng lực của học sinh để các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp sử dụng trong tuyển sinh theo tinh thần tự chủ.

Điều này theo ông Hồng khiến nhiều người vẫn hiểu đây là kỳ thi "2 trong 1".

Trong khi về bản chất theo quy định của Luật Giáo dục thực chất chỉ là kỳ thi tốt nghiệp THPT, nên cần hiểu rõ việc sử dụng kết quả thi.

"Trước đây tổ chức kỳ thi đại học mỗi năm tạo áp lực lớn, là gánh nặng cho người học. Hiện học sinh đã tham gia các kỳ thi đánh giá năng lực ở các trường đại học chiếm tỉ trọng cao. Nếu áp dụng như các trường đại học đang thực hiện, một năm thi nhiều lần, đánh giá nhiều lần thì sẽ giảm được áp lực cho thí sinh", TS Hồng phân tích.

Tuy nhiên thí sinh ở vùng khó khăn, vùng xa, vùng sâu chưa tham gia được nhiều. Vì vậy muốn kỳ thi làm căn cứ để có kết quả xét tuyển đại học, các trường đại học cần xây dựng các kỳ thi tuyển sinh rộng khắp, công bằng, khách quan và không thiên kiến cho đối tượng nào.

Một giáo viên THPT ở TP.HCM cho rằng cần nhất là kỹ thuật khảo thí, đầu tư công nghệ, camera giám sát phòng thi để loại bỏ tốt nhất những tiêu cực dù là kỳ thi nào. Chuyện "2 trong 1" hay tách thành các kỳ thi khác nhau không phải là "nút mở" cho vấn đề này.

TS Hoàng Ngọc Vinh, chuyên gia giáo dục, nhìn nhận đề xuất tách thành 2 kỳ thi từ câu chuyện gian lận ở Tuyên Quang là chỉ Tuyên Quang hay có thể ở một vài nơi khác có tiêu cực do kỳ thi "2 trong 1" mà thay đổi tách thành 2 kỳ thi?

Theo ông, vấn đề phải tính đến giải pháp trọng tâm là chính sách, kỹ thuật khảo thí và con người. Gốc của vấn đề nằm ở chính sách thi và xét tuyển còn nhiều bất hợp lý, trong khi công tác khảo thí vẫn vận hành bằng một đội ngũ chủ yếu làm kiêm nhiệm, mùa vụ, thiếu chuẩn nghề nghiệp, thiếu công nghệ và thiếu cơ chế giám sát độc lập đủ mạnh.

"Không thể cứ xảy ra một vụ việc nghiêm trọng là lại nghĩ đến chuyện tách kỳ thi. Tách hai kỳ thi là một thay đổi chính sách lớn, phải đánh giá đầy đủ tác động đến chi phí xã hội, áp lực học sinh, công bằng vùng miền, chất lượng tuyển sinh và nguy cơ luyện thi đại học nở rộ như trước đây. Không thể vì một nguyên nhân không cốt lõi mà chuyển hướng cả hệ thống", ông Vinh đánh giá.

Giải pháp, theo TS Hoàng Ngọc Vinh phải là cải cách tận gốc chính sách thi và xét tuyển, hiện đại hóa công nghệ khảo thí, xây dựng ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa, quản trị dữ liệu trước khi công bố điểm, giám sát độc lập và hình thành đội ngũ khảo thí chuyên nghiệp.

Còn TS Sái Công Hồng gợi ý các trường đại học liên kết theo khối ngành đào tạo để xây dựng đề thi, bài thi đánh giá năng lực để tuyển chọn đúng năng lực thí sinh.

"Cần đổi mới cái phương thức ra đề thi bằng ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa, thi trên máy tính, thi nhiều lần và chọn kết quả cao nhất để tránh gian lận", ông Hồng nêu giải pháp.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ