Sáng 9/4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến dự án Nghị quyết của Quốc hội về thuế bảo vệ môi trường, giá trị gia tăng (VAT), thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng, dầu và nhiên liệu bay.
Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết Chính phủ đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut về 0 đồng.
Cùng với đó, xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng vẫn được khấu trừ đầu vào. Thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng các loại cũng được đề xuất áp dụng mức 0%.
Việc này được Chính phủ đưa ra trong bối cảnh xung đột Trung Đông khiến thị trường năng lượng toàn cầu, trong đó có Việt Nam chịu tác động lớn, giá nhiên liệu tăng vọt.
Theo số liệu của Bộ Công Thương, trong cơ cấu giá cơ sở xăng dầu, thuế VAT chiếm khoảng 7,4% trong cơ cấu giá cơ sở xăng dầu; thuế bảo vệ môi trường 2,7-6%, và tiêu thụ đặc biệt 6,7%. Do đó, việc giảm tất cả các loại thuế này về 0 đến hết tháng 6 là giải pháp để đảm bảo các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội năm nay, kiểm soát lạm phát.
Hiện thuế bảo vệ môi trường, VAT, tiêu thụ đặc biệt với các loại thuế với xăng (trừ ethanol), dầu diesel và nhiên liệu bay là 0, theo Quyết định 482 của Thủ tướng áp dụng đến hết 15/4. Quyết định này đưa ra và áp dụng trong trường hợp cấp bách. Trong khi đó, dầu hỏa, mazut vẫn chịu thuế bảo vệ môi trường lần lượt 600 đồng và 1.000 đồng một lít, kg; còn thuế VAT là 10%.
Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét, quyết định về mức thuế bảo vệ môi trường, VAT, tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu và nhiên liệu bay.
Theo bà, việc này nhằm kịp thời bổ sung các giải pháp góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực do khan hiếm nhiên liệu, ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì mục tiêu tăng trưởng.
Cơ quan này cũng đề nghị cân nhắc bổ sung quy định trong trường hợp khẩn cấp, giao Chính phủ điều chỉnh mức thuế và báo cáo lại Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.
Nếu được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ nhất, chính sách này sẽ áp dụng từ ngày 16/4 đến hết 30/6.
Thảo luận tại phiên họp, một số ý kiến đề nghị Chính phủ có các giải pháp tổng thể, đồng bộ từ điều hành giá, minh bạch hóa các thành phần trong cơ cấu giá cơ sở xăng dầu đến bảo đảm chuỗi cung ứng.
Đồng thời, các bộ ngành cần tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng; kiểm soát hóa đơn điện tử để xác nhận tính thực tế chi phí đầu vào của các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, tránh trục lợi chính sách.
Từ cuối tháng 2 đến nay, giá bán lẻ xăng dầu trong nước đã có 14 kỳ điều hành, hiện mỗi lít xăng RON 95-III là 26.530 đồng, dầu diesel 42.840 đồng. Trước đó, có thời điểm giá hai loại nhiên liệu này lên lần lượt gần 34.000 đồng và 45.000 đồng một lít.
Tại họp báo Chính phủ cuối tuần trước, Thứ trưởng Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết hai nhà máy lọc dầu trong nước là Dung Quất và Nghi Sơn đảm bảo đủ nguyên liệu để sản xuất đến hết tháng 4. Trong tháng 3, các thương nhân đầu mối cũng nhập khẩu 3,2 triệu m3 xăng dầu. Cùng với hàng tồn kho hiện tại (2,6-2,8 triệu m3), nguồn cung xăng dầu trong nước có thể đảm bảo cho sản xuất và tiêu dùng hết tháng này.
Theo tờ trình họp đại hội cổ đông sắp tới, Công ty Chứng khoán Thiên Việt (TVS) sẽ bầu bổ sung thành viên Hội đồng quản trị nhằm thay thế bà Bùi Thị Kim Oanh đã có đơn từ nhiệm vì lý do cá nhân.
Đồng thời, danh sách ứng viên Hội đồng quản trị thay thế xuất hiện ông Lý Xuân Hải - gương mặt quen thuộc trong giới tài chính ngân hàng. Ông Hải sinh năm 1965, có bằng tiến sĩ toán - lý của Đại học Tổng hợp quốc gia Belarus; thạc sĩ kinh tế chuyên ngành ngân hàng và tài chính (MEBF) của Đại học Paris Dauphine - ESCP và Đại học Kinh tế TPHCM.
Ông Lý Xuân Hải có hơn 25 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính, từng giữ nhiều vị trí tại Ngân hàng Á Châu (ACB), trong đó làm Tổng giám đốc nhà băng từ năm 2005 đến 2012. Trước đó, ông cũng từng là CEO Công ty Chứng khoán ACB (ACBS) và đảm nhiệm vai trò quản lý cấp cao trong lĩnh vực tài chính doanh nghiệp. Năm 2012, ông vướng vòng lao lý trong vụ án liên quan bầu Kiên tại ACB.
Giai đoạn 2017-2018, ông Hải từng là Trưởng Ban Chiến lược tại Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai. Từ tháng 6/2017 đến nay, ông giữ vai trò Chủ tịch danh dự Hội đồng quản trị tại Công ty Tơ lụa Bảo Lộc (Bảo Lộc Silk).
Bên cạnh việc bầu ông Hải vào Hội đồng quản trị, chứng khoán Thiên Việt cũng có tờ trình bầu thêm bà Thái Thị Vân Anh làm thành viên Ban kiểm soát.
Năm nay, TVS đặt mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2026 đạt khoảng 340 tỷ đồng. Công ty xây dựng kế hoạch này trên kịch bản kinh tế tiếp tục tăng trưởng tích cực, với GDP dự báo trong khoảng 8,3-9% nhờ động lực từ đầu tư công, xuất khẩu và tiêu dùng nội địa.
TVS Research cũng dự báo VN-Index có thể đạt 1.850-1.900 điểm vào cuối năm 2026, trong bối cảnh kỳ vọng nâng hạng thị trường lên mới nổi có thể thu hút dòng vốn ngoại và cải thiện thanh khoản. Đây được xem là nền tảng hỗ trợ hoạt động cốt lõi của công ty trong năm tới.
Bên cạnh đó, công ty chứng khoán này dự kiến chia cổ tức năm 2026 bằng tiền và/hoặc cổ phiếu với tỷ lệ không quá 10% vốn điều lệ, tùy thuộc kết quả kinh doanh thực tế.
Bộ Công Thương vừa ban hành Thông tư số 20 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 10 quy định phương pháp xác định và nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ, đồng thời điều chỉnh nội dung hợp đồng mua bán điện (PPA). Thông tư có hiệu lực từ ngày 2-6-2026.
Biểu giá chi phí tránh được là các mức giá được tính toán căn cứ vào các chi phí tránh được của hệ thống điện quốc gia khi có 1kWh của nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ (có công suất bằng hoặc dưới 30MW) được phát lên lưới điện quốc gia.
Đó là chi phí mà hệ thống điện quốc gia không phải bỏ ra khi mua điện từ các nhà máy như thủy điện nhỏ, năng lượng mặt trời, điện gió, thay vì phải tự sản xuất từ các nguồn có chi phí cao nhất trong hệ thống. Việc hưởng cơ chế này giúp khuyến khích phát triển nguồn năng lượng sạch, giảm phát thải.
Một trong những nội dung đáng chú ý là việc sửa đổi, bổ sung khái niệm mùa mưa và mùa khô theo từng miền, làm cơ sở quan trọng để tính toán giá điện. Cụ thể, mùa mưa ở miền Bắc được xác định từ ngày 1-7 đến hết 31-10, tại miền Trung từ ngày 15-8 đến 15-12, tại miền Nam từ ngày 1-8 đến 1-12. Ngược lại, mùa khô được tính tương ứng cho các khoảng thời gian còn lại của năm ở từng miền.
Thông tư cũng làm rõ cách xác định miền Bắc, Trung, Nam theo ranh giới điều độ của hệ thống điện, thay vì đơn thuần theo địa giới hành chính. Khái niệm "nhà máy năng lượng tái tạo nhỏ" cũng được chuẩn hóa theo quy mô công suất do Bộ Công Thương quy định.
Thông tư sửa đổi quy định về thời hạn hợp đồng mua bán điện (PPA) giữa bên bán và bên mua. PPA sẽ có hiệu lực kể từ ngày ký và chấm dứt sau tối đa 20 năm kể từ ngày vận hành thương mại, nhằm tạo khung pháp lý ổn định dài hạn cho nhà đầu tư, phù hợp với vòng đời kinh tế của các dự án.
Về điều khoản chuyển tiếp, thông tư cho phép các nhà máy đã ký hợp đồng trước đó tiếp tục áp dụng biểu giá theo khu vực đã xác định, kể cả trong trường hợp có thay đổi địa giới hành chính. Đây là điểm quan trọng nhằm đảm bảo tính ổn định của hợp đồng đã ký.
Đối với các dự án bị thay đổi tiêu chí về quy mô công suất, chủ đầu tư được quyền lựa chọn: tiếp tục áp dụng biểu giá chi phí tránh được hoặc tham gia thị trường điện. Tuy nhiên nếu đã lựa chọn thị trường điện, sẽ không được quay lại cơ chế giá biểu giá chi phí tránh được.
Ngoài ra trong trường hợp bất khả kháng như thiên tai, sự cố khiến nhà máy phải dừng vận hành, có thể thỏa thuận gia hạn hợp đồng nhưng không vượt quá 20 năm.
Phương pháp tính toán chi tiết biểu giá chi phí tránh được, bao gồm ba cấu phần chính: giá điện năng, tổn thất truyền tải và giá công suất.
Đối với giá điện năng, mức giá được xác định dựa trên chi phí nhiên liệu trung bình của các nhà máy nhiệt điện có chi phí biến đổi cao nhất được huy động. Giá này được điều chỉnh theo biến động nhiên liệu và tính trung bình theo năm.
Đáng chú ý, giá điện năng dư được quy định bằng 50% mức giá trong các giờ thấp điểm của mùa mưa - cơ chế nhằm khuyến khích tối ưu vận hành hệ thống.
Về tổn thất truyền tải sẽ có công thức tính riêng cho từng miền, có cơ chế "thưởng - phạt" tùy thuộc vào vị trí kết nối và chiều luồng công suất trên đường dây 500kV. Điều này phản ánh đúng chi phí thực tế và khuyến khích phân bổ nguồn điện hợp lý theo vùng.
Đối với giá công suất tránh được, cơ sở tính toán là nhà máy nhiệt điện chu trình hỗn hợp (CCGT) thay thế. Các thông số đầu vào gồm suất đầu tư, chi phí vận hành, tỉ lệ vốn vay - vốn chủ, lãi suất và hệ số chiết khấu (biểu giá chi phí tránh được, tối đa 10%).
Sau khi tính toán chi phí đầu tư hằng năm và điều chỉnh theo tổn thất truyền tải, giá công suất phát điện tránh được được xác định theo công thức chia cho số giờ cao điểm mùa khô.
VN-Index đang giao dịch ở mức P/E dự phóng khoảng 13 lần, trong khi lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết năm 2026 được kỳ vọng tăng khoảng 15%. Chỉ số này cho biết nhà đầu tư sẵn sàng trả bao nhiêu tiền cho 1 đồng lợi nhuận, từ đó giúp đánh giá cổ phiếu đang đắt hay rẻ
Tuy nhiên hơn 70% số cổ phiếu trên thị trường đang giao dịch dưới mức P/E 10 lần - mức định giá thấp thường chỉ xuất hiện trong các giai đoạn khủng hoảng như khủng hoảng trái phiếu và bất động sản năm 2022, thuế đối ứng của Mỹ năm 2025.
Theo VinaCapital, một phần nguyên nhân đến từ đà tăng mạnh của nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup. Tỉ trọng vốn hóa VN-Index của 4 cổ phiếu VIC, VHM, VRE, VPL tăng từ 8% của 2 năm trước lên gần 30% như hiện nay. Năm 2025, VN-Index tăng 41% nhưng nếu loại nhóm Vingroup thì mức tăng chỉ còn khoảng 10%.
Xu hướng này tiếp tục trong năm 2026, qua đó nới rộng chênh lệch định giá giữa VN-Index (P/E 13 lần với tăng trưởng lợi nhuận 15%) và phần còn lại của thị trường (P/E 10 lần với tăng trưởng lợi nhuận 16%).
Báo cáo cho rằng điều này hoàn toàn trái ngược với thực tế vì nền kinh tế Việt Nam vẫn duy trì sức chống chịu tốt và xuất khẩu công nghệ cao tiếp tục tăng mạnh.
Ngoài ra lợi nhuận sau thuế của các doanh nghiệp niêm yết quý 1-2026 tăng 51% so với cùng kỳ, vượt xa mức kỳ vọng đồng thuận của thị trường là khoảng 15%. Mức tăng này một phần đến từ Vinhomes, tuy nhiên ngay cả khi loại trừ VHM, lợi nhuận toàn thị trường vẫn tăng khoảng 30%.
Việt Nam đang triển khai nhiều cải cách nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước, đáp ứng các tiêu chí nâng hạng của FTSE, cũng như tháo gỡ để tái khởi động các dự án bất động sản bị đình trệ.
Theo VinaCapital, thị trường chứng khoán hiện vẫn chưa phản ánh đầy đủ tác động của các cải cách này. Lợi ích từ các chính sách có thể được hiện thực hóa dần theo thời gian thông qua thanh khoản cải thiện, số lượng doanh nghiệp niêm yết gia tăng, tái cơ cấu doanh nghiệp Nhà nước và việc khơi thông các dự án chậm tiến độ.
VinaCapital cho rằng thị trường đang đối mặt với một số khó khăn như gián đoạn vận tải kéo dài tại eo biển Hormuz, thâm hụt thương mại của Việt Nam tăng từ 3% GDP trước chiến sự lên 6% GDP vào giữa tháng 5, áp lực lạm phát và dòng vốn ngoại liên tục rút ròng.
Quỹ này tin rằng Chính phủ Việt Nam có đủ năng lực ứng phó với các thách thức này và kỳ vọng tăng trưởng GDP năm nay đạt 7%.
Xuất khẩu công nghệ cao được xem là một trong những trụ cột giúp Việt Nam duy trì sức chống chịu trong năm 2026. Khoảng cách tăng trưởng đang ngày càng rõ giữa các nền kinh tế có xuất khẩu công nghệ cao bứt phá như Việt Nam, Hàn Quốc và Đài Loan, so với các nền kinh tế chịu áp lực lớn hơn từ nhập khẩu năng lượng như Ấn Độ và Philippines.
Xuất khẩu máy tính và điện tử của Việt Nam tăng gần 50% trong năm 2025 và duy trì đà tăng sang năm 2026. Theo VinaCapital, phần lớn thâm hụt thương mại hiện nay chủ yếu xuất phát từ việc gia tăng nhập nguyên vật liệu sản xuất và tư liệu vốn phục vụ cho sản xuất các sản phẩm công nghệ cao.
Việc nhập khẩu linh kiện sản xuất hàng công nghệ cao tạo hiệu ứng “đường cong J”. Cán cân thương mại ban đầu xấu đi, trước khi cải thiện trở lại khi các máy móc, thiết bị và linh kiện nhập khẩu được đưa vào sản xuất hàng xuất khẩu.
Điều này giúp lý giải vì sao thị trường tiền tệ và chứng khoán phần nào không quá lo ngại trước mức tăng gần đây của thâm hụt thương mại.
