Hãng thông tấn Fars News của Iran hôm nay công bố loạt ảnh vệ tinh độ phân giải cao, cho thấy những căn cứ đồn trú của Mỹ ở Kuwait, Qatar và Bahrain trước và sau đòn tấn công ngày 14/7.
Trong ảnh đầu tiên, nhiều khí tài Mỹ được bố trí ở khu vực trống trải và có tường bao xung quanh tại căn cứ không quân Ali Al Salem ở Kuwait. Truyền thông Iran mô tả đây là “trung tâm chỉ huy và điều khiển máy bay không người lái (UAV) MQ-9 Reaper”. Hình ảnh sau đó cho thấy dấu hiệu dường như vết nổ, khiến các thiết bị của Mỹ đổ sập hoặc bị phá hủy.
Tại căn cứ Al Udeid ở Qatar, Iran tuyên bố đã đánh trúng “một nhà kho hậu cần”. Một phần mái công trình này đã bị sập, nhiều mảnh vỡ cũng bắn ra xung quanh trong ảnh chụp ngày 14/7.
Một tòa nhà ở trụ sở Hạm đội 5 hải quân Mỹ tại Bahrain cũng trúng đòn vào chính giữa mái, gây sập một phần kết cấu. Truyền thông Iran mô tả đây là “trung tâm chỉ huy thiết bị không người lái (drone)” của hải quân Mỹ.
AMK Mapping, tài khoản mạng xã hội X chuyên theo dõi chiến sự, nhận định căn cứ Ali Al Salem và Al Udeid đã hứng tên lửa đạn đạo, trong khi thiệt hại ở trụ sở Hạm đội 5 là do UAV tự sát.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, chưa bình luận về thông tin.
Ali Al Salem là nơi đóng quân của Không đoàn Viễn chinh số 386 không quân Mỹ, được Washington mô tả là trung tâm không vận chủ chốt và cửa ngõ triển khai sức mạnh chiến đấu cho lực lượng Mỹ cùng các đồng minh tại Trung Đông. Trong nhiều năm qua, Kuwait đã đầu tư khoảng 800 triệu đến 1,5 tỷ USD để tăng cường năng lực phòng thủ cho căn cứ này.
Sân bay Al Udeid nằm ở ngoại ô thủ đô Doha của Qatar, là căn cứ đồn trú lớn nhất của Mỹ tại Trung Đông. Đây là nơi đặt sở chỉ huy tiền phương của CENTCOM, cùng nhiều đơn vị không quân và lực lượng đặc nhiệm.
Dù được bảo vệ bởi mạng lưới phòng không dày đặc, với chủ lực là các tổ hợp Patriot của Mỹ và Qatar, căn cứ Al Udeid từng nhiều lần hứng đòn của Iran trong 6 tuần xung đột, dẫn đến những thiệt hại về cơ sở hạ tầng.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 14/7 thông báo đã phóng tên lửa và UAV nhằm vào “một số kho vũ khí, trung tâm liên lạc vệ tinh và công trình có lực lượng Mỹ đóng quân tại Bahrain”, trong khuôn khổ chiến dịch trả đũa đối phương.
IRGC sau đó tiếp tục thông báo phóng tên lửa và UAV nhằm vào trụ sở Hạm đội 5 hải quân Mỹ ở Bahrain, tuyên bố đánh trúng các kho chứa nhiên liệu, “chọc mù” radar thuộc tổ hợp Patriot, radar kiểm soát đường không và radar cảnh báo sớm của hệ thống phòng không C-RAM, cũng như phá hủy một trung tâm điều khiển xuồng không người lái.
Tình hình khu vực yên ắng trong khoảng ba tuần sau khi Mỹ và Iran ký bản ghi nhớ hồi giữa tháng 6. Tuy nhiên, căng thẳng gia tăng khi Mỹ phối hợp với Oman và Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thiết lập lộ trình mới ở phía nam eo biển Hormuz, nằm hoàn toàn trong lãnh hải Oman, khuyến khích tàu thương mại chọn phương án này thay vì sử dụng tuyến phía bắc đi qua lãnh hải Iran.
IRGC cáo buộc Mỹ “áp đặt ý chí” lên chính phủ Oman khi tìm cách đưa nhiều tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz theo “tuyến hàng hải trái phép” ở phía nam khu vực. Các tàu hàng đi qua eo biển này đã bị tấn công, kéo theo những đòn tập kích ăn miếng trả miếng giữa Iran và Mỹ.
Vệ binh Iran cho biết chiến dịch nhằm trả đũa những vụ không kích của Mỹ, kêu gọi các nước láng giềng ngừng cho Mỹ đóng quân trên lãnh thổ. “Chúng tôi không khởi xướng cuộc chiến nào, nhưng có ý chí vững chắc và quyết tâm sắt đá để bảo vệ độc lập, toàn vẹn lãnh thổ”, thông báo có đoạn.
NY Post ngày 22/4 dẫn các nguồn thạo tin tại Pakistan nhận định vòng đàm phán hòa bình tiếp theo giữa Mỹ và Iran "có khả năng diễn ra tại Islamabad trong vòng 36-72 giờ tới".
Phóng viên báo này sau đó gửi câu hỏi qua tin nhắn cho Tổng thống Mỹ Donald Trump, đề nghị bình luận về thông tin này và nhận được phản hồi: "Rất có khả năng!". Ông Trump không bình luận thêm về điều này.
Các nguồn tin tại Islamabad cho biết nỗ lực trung gian với Tehran đang có tín hiệu tích cực, mở ra khả năng nối lại đối thoại trong khung thời gian nói trên. Một nguồn nhận định rằng lệnh ngừng bắn vẫn được duy trì bất chấp những phát biểu cứng rắn từ hai phía và chưa xuất hiện động thái leo thang quân sự.
Dẫn lời một nhà phân tích am hiểu về giới ngoại giao và quốc phòng Pakistan, NY Post cho biết triển vọng ngoại giao giải quyết xung đột với Iran hiện phụ thuộc vào việc Tehran đưa ra được một đề xuất thống nhất hay không. Nguồn tin này nhận định lập trường của Washington là sẽ chưa quay lại thương lượng cho đến khi Tehran đạt đồng thuận nội bộ.
Trong khi đó, CNN dẫn nguồn thạo tin tiết lộ Tổng thống Trump muốn giới hạn thời gian cho Iran nghiên cứu đề xuất thống nhất và nối lại tiến trình ngoại giao.
Washington không muốn kéo dài lệnh ngừng bắn vô thời hạn và cũng không muốn đàm phán kéo dài. Các cố vấn của ông Trump nhận định nội bộ lãnh đạo Iran còn rạn nứt, khiến nước này chưa đạt đồng thuận để trao quyền cho phái đoàn đàm phán chốt thỏa thuận.
Quyết định gia hạn lệnh ngừng bắn cho thấy mong muốn của ông Trump trong giải quyết xung đột bằng con đường ngoại giao, đồng thời thể hiện sự thận trọng trong nối lại các hành động quân sự. Trong thời gian này, Washington tin rằng việc phong tỏa các cảng Iran sẽ gây sức ép hiệu quả, nhưng cũng nhận ra rằng càng kéo dài phong tỏa, tác động tiêu cực lên nền kinh tế toàn cầu sẽ càng lớn.
Giới lãnh đạo Iran chưa tuyên bố sẽ cùng gia hạn lệnh ngừng bắn hay chọn cách phản ứng khác. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei ngày 22/4 nói nước này luôn sẵn sàng tự vệ trước mọi mối đe dọa, nhưng vẫn sẽ cố gắng theo đuổi các biện pháp ngoại giao và pháp lý để bảo vệ lợi ích quốc gia.
"Ngoại giao là công cụ bảo vệ lợi ích và an ninh quốc gia. Iran sẽ tham gia các nỗ lực ngoại giao khi nhận thấy tình hình cần thiết và hợp lý để thúc đẩy lợi ích quốc gia, cũng như để giữ gìn những thành quả mà Iran đã đạt được", ông trả lời hãng thông tấn Tasnim.
Cảnh sát Cộng hòa Ireland cho biết một người đàn ông đã bị bắt giữ sau khi đột nhập trái phép vào khu vực sân bay Shannon ở hạt Clare vào ngày 11.4 và trèo lên máy bay quân sự Mỹ, theo tờ The Guardian. Nghi phạm khoảng 40 tuổi đã bị bắt vì tội gây thiệt hại tài sản và vẫn đang bị giam giữ.
Đoạn video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy một người đang trèo lên một máy bay vận tải C-130 Hercules của Không quân Mỹ đang đậu tại sân bay.
Một người phát ngôn của cơ quan cảnh sát cho biết người đàn ông đã xâm nhập trái phép vào khu vực sân bay Shannon vào sáng 11.4 và đã bị bắt giữ vì tội gây thiệt hại tài sản. Chưa rõ động cơ của nghi phạm và cuộc điều tra đang được tiến hành.
Ngoài lực lượng cảnh sát Ireland, các sĩ quan cảnh sát sân bay, lực lượng cứu hỏa và cứu hộ sân bay Shannon cùng các thành viên lực lượng quốc phòng đang làm nhiệm vụ tại sân bay cũng đã tham gia xử lý vụ việc.
Hoạt động của sân bay đã tạm thời bị gián đoạn sau sự cố. Hai chuyến bay khởi hành bị hoãn trong khi một máy bay đến từ Lourdes (Pháp) phải bay vòng trên trời để chờ.
Một phát ngôn viên của đơn vị quản lý sân bay Shannon cho biết hoạt động đã được nối lại ngay sau sự cố. "Sân bay đã tạm ngừng hoạt động vào khoảng 9 giờ 50 phút sáng và nối lại hoạt động lúc 10 giờ 15 phút sáng", theo thông báo.
Trong cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cho rằng Bắc Kinh và Washington nên “bảo vệ sự ổn định khó khăn mới đạt được” trong quan hệ song phương, theo Hãng tin AFP.
“Hai bên cho rằng cần bảo vệ sự ổn định khó khăn mới đạt được, chuẩn bị tốt cho các cuộc tiếp xúc cấp cao quan trọng nhằm mở rộng lĩnh vực hợp tác, cũng như kiểm soát các bất đồng”, Bộ Ngoại giao Trung Quốc dẫn lời Ngoại trưởng Vương.
Theo thông cáo, quan hệ Mỹ - Trung “nhìn chung vẫn ổn định” dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump.
Tuy nhiên Ngoại trưởng Vương nhấn mạnh “vấn đề Đài Loan liên quan đến lợi ích cốt lõi của Trung Quốc là điểm rủi ro lớn nhất trong quan hệ Trung - Mỹ”.
“Mỹ phải tôn trọng các cam kết và đưa ra lựa chọn đúng đắn, mở ra những triển vọng mới cho hợp tác song phương và góp phần thúc đẩy hòa bình thế giới”, ông Vương nói.
Một quan chức ngoại giao Mỹ tiết lộ mục đích của cuộc điện đàm này là sắp xếp chuyến thăm của Tổng thống Donald Trump.
Ngoài ra hai bên cũng trao đổi quan điểm về tình hình Trung Đông, nhưng không nêu chi tiết.
Tổng thống Trump dự kiến có chuyến thăm cấp nhà nước đến Trung Quốc vào ngày 14 và 15-5 theo lời mời của Chủ tịch Tập. Đây là chuyến thăm đầu tiên của ông Trump đến đất nước tỉ dân kể từ khi ông quay lại nắm quyền vào tháng 1-2025.
Cùng ngày 30-4, Phó thủ tướng Quốc vụ viện Trung Quốc Hà Lập Phong đã có cuộc trao đổi với Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent về vấn đề thương mại.
Theo Tân Hoa xã, ông Hà đã có các trao đổi “thẳng thắn, sâu sắc và mang tính xây dựng” với ông Bessent và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer, đặc biệt về việc “giải quyết các quan ngại của mỗi bên trong lĩnh vực kinh tế và thương mại”.
Phía Bắc Kinh đã bày tỏ “sự quan ngại nghiêm túc về các biện pháp hạn chế gần đây của Mỹ đối với Trung Quốc”.
Về phía Washington, ông Bessent gọi đây là cuộc trao đổi “thẳng thắn và toàn diện”, nhưng cũng lưu ý: “Các quy định mang tính khiêu khích và áp dụng ngoài lãnh thổ gần đây của Trung Quốc đang gây cản trở chuỗi cung ứng toàn cầu”.
