Một dự án có tên “colleague.skill” đang lan truyền trong giới công sở Trung Quốc. Đây là công cụ AI dùng dấu vết kỹ thuật số của một nhân viên như lịch sử chat, email, tài liệu cùng với các mô tả trong prompt để tạo thành một tác nhân AI (AI Agent) với kỹ năng tương tự.
“Colleague.skill” được chia sẻ miễn phí trên GitHub bởi một người Trung Quốc có biệt danh titanwings. Đầu tháng 4, dự án được 2.000 lượt đánh dấu sao trên Github, tương tự nút like trên mạng xã hội. Đến 9/4, con số này đạt gần 11.000.
Dự án được mô tả giúp mọi người hoàn thiện các công việc mà đồng nghiệp, đối tác nghỉ việc để lại, hoặc giúp nhân viên dễ tiếp quản từ người tiền nhiệm. Dù vậy, một số lo ngại công cụ có thể được các “sếp” tận dụng để tạo AI Agent thay thế lực lượng lao động, trong bối cảnh nhiều công ty Trung Quốc yêu cầu nhân viên lưu lại chi tiết công việc, từ quy trình làm việc, ra quyết định đến quá trình giao tiếp.
“Colleague.skill” gây lo ngại vì có thể tạo ra bản sao kỹ thuật số của một người nơi công sở khi chưa cho phép. Trên mạng xã hội Trung Quốc, điều này được gọi là “chưng cất kỹ năng”, ám chỉ việc biến con người thành một bộ kỹ năng để lưu trữ và sử dụng.
Ngày 3/4, nhà sáng tạo nội dung Deng Xiaoxian đăng video phản đối “chưng cất kỹ năng” và chia sẻ công cụ “anti-distillation skill” (kỹ thuật chống chưng cất).
“Không ai muốn bị biến thành một tệp kỹ năng rồi mất việc. Vậy nên tôi tạo ra cái này”, cô nói. “Anti-distillation skill” lấy tệp kỹ năng – dữ liệu chi tiết công việc và giao tiếp mà nhiều nhân viên công sở ở Trung Quốc bị yêu cầu nộp cho cấp quản lý – rồi xử lý để biến thông tin này thành vô giá trị.
Tệp kỹ năng sau khi xử lý sẽ loại bỏ hoặc thay thế các thông tin quan trọng như kinh nghiệm khi ra quyết định, khả năng phán đoán theo ngữ cảnh và các tri thức về công việc – những thông tin AI sẽ tập trung vào để hiểu cách làm việc của một người.
“Anti-distillation.skill” tạo ra hai phiên bản đầu ra. Một bản “sạch” để nộp với cấu trúc chuyên nghiệp, cố tình mơ hồ ở những chỗ quan trọng, và một bản sao lưu riêng tư với tri thức thật để người dùng có thể tự lưu trữ.
Deng Xiaoxian giải thích, phiên bản làm sạch có ba mức độ: nhẹ, trung bình và nặng. Mức nhẹ dành cho những công ty kiểm tra kỹ. Mức nặng dành cho môi trường mà cấp quản lý chỉ muốn hoàn thành thủ tục. “Nếu công ty của bạn chỉ làm cho có, chỉ kiểm tra xem bạn có nộp hay chưa thôi, hãy dùng mức làm sạch dữ liệu nặng”, Deng nói.
Công cụ này cũng đang lan truyền mạnh trên GitHub những ngày qua, “đối đầu với “colleague.skill” và cho thấy giới công sở đang quan tâm và bắt đầu tìm cách chống lại quá trình trích xuất tri thức.
Nỗi sợ bị AI thay thế đang phổ biến trong lực lượng lao động Trung Quốc. Chủ đề #AIAnxiety (lo ngại về AI) trên nền tảng Xiaohongshu đã thu hút khoảng 2,6 triệu lượt xem. Người dùng chia sẻ những lo lắng như: “Cố gắng theo kịp AI còn mệt hơn cả công việc”, hay “Sếp tôi yêu cầu tôi viết mã AI để thay thế một số nhân viên, bao giờ sẽ đến lượt tôi?”.
“Cảm giác như đang chơi Squid Game vậy, bạn có thể bị loại bất cứ lúc nào”, Lambert Li, nhân viên văn phòng ở Thượng Hải, nói với Rest of World. Li cho biết công ty của mình đã sa thải 30% lực lượng lao động năm 2025, trong đó có những người không thích nghi đủ nhanh với AI.
Theo phân tích của Đại học Bắc Kinh dựa trên hơn một triệu tin tuyển dụng, nhu cầu tìm người ở các vị trí có thể bị AI thay thế như lập trình, biên tập, bán hàng đã giảm mạnh ở Trung Quốc trong giai đoạn 2018-2024.
Trước đó vào tháng 3, AI được đề cập là nguyên nhân hàng đầu gây sa thải ở Mỹ, chiếm một phần tư trong hơn 60.000 trường hợp cắt giảm nhân sự được công bố. Trên toàn cầu, theo khảo sát của Đại học Duke và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ trên 750 giám đốc tài chính (CFO), số vụ sa thải được gán cho AI trong năm 2026 được dự báo cao gấp 9 lần so với 2025.
Tuy nhiên, không phải mọi vụ “sa thải vì AI” đều thực sự liên quan đến AI, tức một số trong đó là những đợt điều chỉnh nhân sự vì những lý do khác, nhưng vẫn được gán cho công nghệ này. Ngoài ra, năng lực phán đoán, xác định ngữ cảnh và trực giác là những yếu tố mà đến nay AI vẫn khó sao chép.
Theo Interesting Engineering, tàu CMA CGM Notre Dame là tàu chở hàng sử dụng khí tự nhiên hóa lỏng lớn nhất đang hoạt động. Con tàu dài 400 m, rộng 62 m và cao 75 m, bắt đầu hành trình thương mại đầu tiên từ Thượng Hải, Trung Quốc, dự kiến đến châu Âu trước lễ khánh thành tại Le Havre, Pháp, vào ngày 2/7.
Khí LNG mà tàu CMA CGM Notre Dame sử dụng không màu, không mùi, không độc hại và ăn mòn, cháy sạch hơn nhiên liệu hàng hải thông thường. Tàu có bồn chứa LNG 18.600 m3, cho phép hoàn thành chuyến đi từ châu Á đến châu Âu mà không cần tiếp nhiên liệu.
CMA CGM Notre Dame cũng có thể hoạt động bằng nhiên liệu thường, mang lại sự linh hoạt tại các cảng không có cơ sở hạ tầng tiếp nhiên liệu LNG. Khi chạy bằng LNG, tàu giảm 99% khí thải lưu huỳnh dioxide và bụi mịn, 85% khí thải nitrogen dioxide và 20% khí thải carbon dioxide, vượt xa quy định quốc tế.
Ngoài ra, thiết kế của tàu CMA CGM Notre Dame được nâng cấp để chứa thêm 280 container mà không tăng kích thước. Tàu cũng trang bị nhiều giải pháp quản lý năng lượng tiên tiến để cung cấp điện và thông gió hiệu quả cho container lạnh thông qua 1.600 ổ cắm chuyên dụng. Tàu còn sử dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng như hệ thống kính chắn gió khí động học giúp giảm lực cản và mức tiêu thụ nhiên liệu. Các kỹ sư tích hợp cả công nghệ kỹ thuật số để cải thiện hiệu quả và độ an toàn trên biển của tàu.
Theo công ty, buồng lái được thiết kế để giúp thủy thủ đoàn điều khiển an toàn hơn, với hệ thống định vị thời gian thực. Tàu cũng sử dụng hệ thống dự đoán đường đi tiên tiến để cải thiện điều hướng. Một số hoạt động trên tàu được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo giúp tối ưu hóa lộ trình, điều chỉnh tốc độ và kiểm soát tiêu thụ điện.
Hiện nay, con tàu đã được triển khai trên tuyến Pháp - châu Á (FAL) của CMA CGM nối liền các cảng Thượng Hải, Ninh Ba, Diêm Điền, Singapore, Le Havre, Rotterdam, Hamburg và Tangier Med. Nằm tại một trong những cửa ngõ thương mại chính của thế giới, tuyến đường này rất quan trọng đối với chuỗi cung ứng của châu Âu. Toàn bộ hành trình khứ hồi kéo dài khoảng 102 ngày. Dù độ tự động hóa cao, tàu vẫn cần thủy thủ đoàn khoảng 30 người do thuyền trưởng Nicolas Le Scornet chỉ huy.
Theo Quyết định 23 của Chính phủ ký ngày 15/5, danh mục được ưu tiên đầu tư phát triển gồm 70 trong số 84 công nghệ cao mà Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất hồi tháng 3.
Quyết định này có hiệu lực từ ngày 1/7, nhằm cập nhật các xu hướng công nghệ mới, thay thế cho Danh mục công nghệ cao được ưu tiên, khuyến khích phát triển trong Quyết định 38 năm 2020.
Theo đó, 70 công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển tập trung vào nhiều nhóm lĩnh vực như công nghệ số, bán dẫn - viễn thông, sản xuất thông minh, năng lượng, sinh học và vật liệu tiên tiến. Bên cạnh nhóm công nghệ số quen thuộc như AI, dữ liệu lớn, blockchain, IoT, Digital Twin, lượng tử, danh mục còn đề cập đến nhiều mảng công nghệ mới, tiên tiến trên thế giới, về sản xuất, năng lượng, sinh học và vật liệu.
Chẳng hạn ở lĩnh vực công nghiệp, danh mục đề cập robot tiên tiến, phương tiện tự hành, in 3D, sản xuất thông minh và máy CNC thế hệ mới. Một số công nghệ khác liên quan năng lượng tái tạo, lưới điện thông minh, lưu trữ năng lượng, công nghệ lưu trữ carbon, công nghệ vệ tinh tầm thấp và drone.
Trong lĩnh vực sinh học và y tế, danh mục gồm công nghệ gene, mô phỏng cơ quan người (organoid) hỗ trợ chẩn đoán, điều trị thông minh.
Ở nhóm sản phẩm công nghệ cao "được khuyến khích phát triển" quyết định cũng phê duyệt 100 sản phẩm. Trong số này có các hệ thống, thiết bị, phần mềm nhận dạng, phân tích, dự báo, điều khiển dựa trên trí tuệ nhân tạo và dữ liệu; nền tảng hỗ trợ nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI; phần mềm cá nhân hóa lộ trình học tập dựa trên dữ liệu lớn; hệ thống, thiết bị giáo dục và đào tạo thông minh cho STEAM.
Theo quyết định, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ chủ trì, phối hợp với các bộ ngành rà soát, đánh giá định kỳ để trình Thủ tướng cập nhật danh mục công nghệ cao và sản phẩm công nghệ cao phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội.
Theo dữ liệu từ sàn tiền số Bitget, giá tiền ảo Pi từ mức 0,144 USD nhanh chóng sụt giảm về mức 0,118 USD (18%) trưa ngày 4/6, trước khi hồi trở lại ở mức 0,13 USD. Đây cũng là mức đáy mới được thiết lập kể từ khi dự án Pi Network mở mạng. Trước đó mức thấp nhất với tiền ảo này là 0,13 USD mỗi đồng.
Lê Bình, một người am hiểu thị trường tiền số tại TP HCM, đánh giá việc Pi giảm giá nằm trong bối cảnh chung của thị trường tiền số, khi giá Bitcoin cũng giảm 4%, từ 64.000 USD về mức 61.366 USD trưa hôm nay. "Nhưng sự 'hắt hơi' của Bitcoin đang khiến Pi chao đảo, dù trước đó nếu Bitcoin tăng giá mạnh, Pi vẫn không có dấu hiệu tương tự", ông Bình cho biết.
Việc giá Pi Network giảm mạnh diễn ra khi niềm tin về dự án này dần mai một, dù đang sắp đến ngày Pi2Day (28/6) - cột mốc được cộng đồng mong chờ khi đội ngũ nòng cốt Pi Core Team (PCT) thường ra thông báo quan trọng hoặc cập nhật tính năng đột phá. Theo Hoàng Anh, quản trị viên nhóm Facebook về Pi Network với hơn 200.000 thành viên, số lượng thành viên tạo chủ đề thảo luận hiện giảm "khoảng 80%" so với lúc đỉnh điểm những năm trước.
Trong khi đó, ghi nhận cho thấy không ít hội nhóm Facebook về Pi Network đã đổi tên hoạt động ở các nội dung khác, trong khi những nhóm tồn tại không có nhiều đợt thảo luận sôi nổi. Theo Hoàng Anh, điều này cho thấy cộng đồng Pi Network đang suy yếu nhanh chóng chỉ sau một năm quyết định "mở mạng".
Thực tế, giá tiền ảo Pi liên tiếp giảm thời gian qua, với mức hơn 20% trong 30 ngày, 42% trong 180 ngày và giảm tới 96% so với mức đỉnh 3 USD thiết lập đầu năm ngoái. Theo ông Bình, việc dự án liên tục "bơm" token khiến thị trường "loãng" dần. Hiện nguồn cung lưu hành Pi đạt 10,64 tỷ token, tăng hơn 28% so với mức hơn 8,3 tỷ ghi nhận hồi tháng 2.
Trên một số sàn tiền số, các giao dịch cũng giảm dần. Chẳng hạn, dữ liệu trên sàn OKX cho thấy, khối lượng giao dịch Pi hiện khoảng 7 triệu USD mỗi ngày - con số nhỏ đối với một token có vốn hóa thị trường hơn 1,2 tỷ USD và thấp hơn nhiều so với mức hàng chục triệu USD mỗi ngày năm ngoái. Trên Bitget, khối lượng giao dịch 24h qua cũng khoảng 2,9 triệu USD.
Thời gian qua, dự án Pi Network không công bố nhiều thông tin, ngoài việc ra tính năng hợp đồng thông minh (smart contract) nhưng chỉ đăng ký trên mạng thử nghiệm Testnet. Tức là hệ thống vẫn tiếp tục duy trì tình trạng chưa có smart contract chính thức - yếu tố được đánh giá cần thiết với bất cứ dự án tiền số nào. Đầu tháng 5, hai đồng sáng lập Nicolas Kokkalis và Chengdiao Fan xuất hiện, phát biểu tại Hội nghị Consensus 2026 về tiền số và AI, nhưng bị xem là "mờ nhạt" khi không nhắc nhiều đến tương lai dự án, theo CCN.
Ông Ryan Lee, trưởng bộ phận phân tích Bitget UEX Research, cho rằng giá Pi hiện chủ yếu chịu ảnh hưởng bởi những yếu tố như sự kỳ vọng về việc chuyển đổi mainnet mở - động lực chính của tâm lý thị trường; sự phát triển hệ sinh thái cộng đồng; cùng với xu hướng chung trên thị trường tiền điện tử và sự chuyển dịch thanh khoản sang các dự án mới nổi.
"Hiện tại, chưa có nhiều dấu hiệu cho thấy ba yếu tố này đang cùng hội tụ rõ nét. Thị trường tiền điện tử trong năm nay vẫn chưa thực sự thuận lợi khi dòng tiền có xu hướng thận trọng và tập trung vào một số tài sản lớn. Do đó, diễn biến giá Pi trong thời gian tới nhiều khả năng sẽ tiếp tục phụ thuộc vào tiến độ phát triển hệ sinh thái, các cột mốc của dự án cũng như xu hướng chung của thị trường", ông Lee nhận định.
Trước đó, nhiều chuyên gia cũng cho rằng Pi Network khó bứt phá sau giai đoạn mở mạng, khi tính tập trung của tiền số này khá cao. Theo Market Periodical, không như Solana hay Ethereum, người nắm giữ Pi "không có tiếng nói" trong các hoạt động. Tổ chức Pi Foundation thành lập năm 2025 đang nắm giữ hàng tỷ token trong hàng trăm ví, tạo rủi ro tập trung hóa. Ngoài ra, Pi Network gặp khó khăn trong việc tạo dựng uy tín trên thị trường, khi nhiều nhà tiên phong bắt đầu "đầu hàng", bán tháo token.
Pi Network ra đời năm 2019, được cho là giúp người tham gia sở hữu tiền ảo miễn phí bằng cách vào ứng dụng trên điện thoại "bấm tia sét" để điểm danh mỗi ngày. Việt Nam là một trong những thị trường có nhiều người tham gia "đào Pi". Dự án gây tranh cãi khi gần 6 năm mới "mở mạng", tức cho phép người dùng di chuyển Pi sang các nền tảng khác để trao đổi. Dù đã công bố "mở mạng" từ tháng 2/2025, Pi Network vẫn bị đánh giá là một dự án blockchain chưa hoàn chỉnh, thử thách sự kiên nhẫn của người chơi.
