Nhiều người thường kéo chăn kín đầu khi ngủ để tìm cảm giác ấm áp, an toàn hoặc ngăn chặn ánh sáng và tiếng ồn. Tuy nhiên, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Thể thao dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cảnh báo hành động này tiềm ẩn nhiều hệ lụy cho sức khỏe, đặc biệt nếu duy trì trong thời gian dài.
Khi che kín vùng mặt, quá trình lưu thông khí với môi trường bên ngoài bị đình trệ. Người ngủ buộc phải hít lại lượng khí vừa thở ra vốn nghèo oxy nhưng lại dư thừa carbon dioxide (CO2). Trong không gian hẹp dưới lớp vải, nồng độ CO2 tăng vọt so với mức bình thường trong phòng. Sự thiếu hụt dưỡng khí kết hợp cùng nhiệt độ và độ ẩm cao tạo ra cảm giác ngột ngạt, trực tiếp làm gián đoạn giấc ngủ.
Dù cơ thể có phản xạ tự điều chỉnh như xoay người hay hé chăn để thở, việc ngủ không sâu giấc vẫn khiến bạn mệt mỏi, đau đầu và kém tập trung vào sáng hôm sau. Lớp chăn lúc này trở thành một “bẫy nhiệt” ngăn cản quá trình thoát nhiệt tự nhiên. Mồ hôi tiết ra không thể bay hơi khiến da mặt bết dính, dễ gây bít tắc lỗ chân lông và hình thành mụn.
Nguy hiểm hơn, chăn ga thường là nơi trú ngụ của bụi mịn, mạt bụi và nấm mốc. Việc áp sát mặt vào các dị nguyên này trong nhiều giờ dễ làm trầm trọng thêm tình trạng viêm mũi dị ứng, hen suyễn hoặc viêm xoang. Đối với nhóm nhạy cảm như trẻ sơ sinh, thói quen này có thể dẫn đến đột tử do ngạt khí. Người cao tuổi hoặc bệnh nhân tim mạch, hô hấp cũng gặp nguy hiểm do khả năng thích nghi với môi trường thiếu oxy rất kém.
Để đảm bảo an toàn, bạn nên giữ đường thở luôn thông thoáng và tuyệt đối không phủ chăn quá mũi. Thay vì dùng một lớp chăn quá dày và kín, hãy sử dụng nhiều lớp chăn mỏng hoặc mặc quần áo giữ nhiệt. Việc duy trì nhiệt độ phòng từ 18 đến 22 độ C cùng hệ thống thông gió tốt sẽ giúp bạn có giấc ngủ sâu và bền vững hơn.
Tin Gốc: Vnexpress

Song, không phải cách chế biến nào cũng giữ trọn giá trị dinh dưỡng vốn có. Thực tế cho thấy cùng một loại thực phẩm nhưng nếu nấu sai cách, dưỡng chất có thể giảm đi đáng kể. Điều này đặc biệt đúng với bông cải xanh, khi một số hợp chất có lợi dễ bị phá hủy dưới tác động của nhiệt độ cao hoặc thời gian nấu kéo dài, theo trang sức khỏe Verywell Health.
Bà Stephani Johnson, chuyên gia dinh dưỡng tại Mỹ, cho biết việc nấu bông cải xanh quá lâu làm suy giảm các dưỡng chất trong bông cải xanh, trong đó có sulforaphane.
Theo đó, quá trình nấu chín bông cải xanh có thể ức chế enzyme myrosinase. Đây là enzyme cần thiết để tạo ra sulforaphane. Khi nấu ở nhiệt độ cao hoặc trong thời gian dài, lượng sulforaphane giảm đáng kể.
Một nghiên cứu đăng trên Journal of Agricultural and Food Chemistry cũng cho thấy việc cắt nhỏ trước và xào sơ có thể giúp giữ lại nhiều sulforaphane, một chất chống oxy hóa quan trọng.
Xào sơ bông cải xanh giúp duy trì hoạt động của enzyme. Nhờ đó, lượng sulforaphane trong món ăn cao hơn.
Ngoài ra, việc cắt bông cải xanh thành miếng nhỏ khoảng 90 phút trước khi xào giúp đạt hiệu quả tốt nhất.
Việc cắt nhỏ bông cải xanh giúp kích hoạt enzyme myrosinase, từ đó chuyển hóa hợp chất glucoraphanin thành sulforaphane trước khi nhiệt độ cao làm enzyme này mất hoạt tính.
Sulforaphane là hợp chất tự nhiên có trong các loại rau như bông cải xanh, súp lơ và cải xoăn. Chất này có tác dụng chống oxy hóa và kháng viêm.
Bà Johnson cho biết sulforaphane giúp cơ thể sản sinh enzyme chống oxy hóa. Các enzyme này trung hòa gốc tự do và bảo vệ tế bào khỏi tổn thương. Chất này còn hỗ trợ phòng ngừa ung thư bằng cách ức chế sự phát triển của tế bào bất thường, giảm viêm và giảm stress oxy hóa.
Sulforaphane cũng hỗ trợ gan giải độc, giúp ổn định huyết áp, từ đó bảo vệ hệ tim mạch.
Bông cải xanh cung cấp nhiều vitamin và khoáng chất như vitamin C, K, A, kali, magiê, canxi và sắt.
Thực phẩm này giàu chất xơ, hỗ trợ tiêu hóa và chứa nhiều chất chống oxy hóa như sulforaphane, lutein và zeaxanthin.
Theo bà Johnson, bông cải xanh luôn là thực phẩm ít calo và giàu chất xơ, phù hợp cho chế độ ăn lành mạnh.
Việc thay đổi cách chế biến giúp tăng thêm lợi ích dinh dưỡng, nhưng không cần quá khắt khe. Ăn bông cải xanh dưới bất kỳ hình thức nào vẫn tốt cho sức khỏe. Cách ăn sống hoặc nấu sơ thường giúp giữ lại nhiều dưỡng chất hơn.
Tin Gốc: Thanh Niên

Theo Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam, trước đây, người tham gia BHYT tự đi khám ngoại trú tại một số cơ sở khám, chữa bệnh cấp cơ bản và cấp chuyên sâu chỉ được quỹ BHYT thanh toán 100% mức hưởng đối với các bệnh, nhóm bệnh thuộc danh mục do Bộ Y tế ban hành.
Với các bệnh còn lại, người bệnh phải tự chi trả toàn bộ chi phí khám, chữa bệnh ngoại trú.
Chính sách được mở rộng theo hai mức. Cụ thể, các bệnh, nhóm bệnh thuộc danh mục ban hành kèm Thông tư số 01/2025/TT-BYT tiếp tục được quỹ BHYT thanh toán 100% mức hưởng trong phạm vi được hưởng.
Đối với các bệnh, nhóm bệnh còn lại, quỹ BHYT sẽ thanh toán 50% mức hưởng trong phạm vi quyền lợi BHYT. Đây là điểm mới nhằm hỗ trợ thêm chi phí cho người tham gia BHYT khi tự đi khám ngoại trú.
Bà Nguyễn Lan Hương, Phó trưởng ban Thực hiện chính sách BHYT (BHXH Việt Nam), cho biết: "Việc mở rộng thanh toán được thực hiện theo lộ trình, góp phần tăng quyền lợi cho người tham gia BHYT. Tuy nhiên, mức thanh toán 50% không áp dụng cho tất cả trường hợp mà phụ thuộc vào cơ sở khám, chữa bệnh, bệnh hoặc nhóm bệnh được chẩn đoán và mức hưởng BHYT của từng người".
Chính sách thanh toán 50% mức hưởng được áp dụng khi người tham gia BHYT tự đi khám ngoại trú tại một số nhóm cơ sở khám, chữa bệnh, gồm:
Cơ sở khám, chữa bệnh cấp cơ bản trước ngày 1.1.2025 được xác định là tuyến tỉnh, tuyến T.Ư hoặc tương đương; cơ sở cấp cơ bản có tổng điểm đánh giá năng lực chuyên môn từ 50 đến dưới 70 điểm (trừ các cơ sở trước đây được xác định là tuyến huyện); cơ sở khám, chữa bệnh cấp chuyên sâu trước ngày 1.1.2025 được xác định là tuyến tỉnh hoặc tương đương tuyến tỉnh.
Theo bà Nguyễn Lan Hương, "50% mức hưởng" không đồng nghĩa quỹ BHYT chi trả một nửa tổng số tiền trên hóa đơn khám, chữa bệnh. Tỷ lệ này được tính trên mức hưởng BHYT của từng người và chỉ áp dụng đối với chi phí nằm trong phạm vi được hưởng, theo mức giá và điều kiện thanh toán BHYT.
Chẳng hạn, người có mức hưởng BHYT 80% sẽ được quỹ BHYT thanh toán tương đương 40% chi phí trong phạm vi được hưởng. Người có mức hưởng 95% sẽ được thanh toán 47,5%, còn người thuộc nhóm hưởng 100% sẽ được thanh toán 50%.
Các khoản chi ngoài phạm vi hưởng BHYT, dịch vụ theo yêu cầu hoặc chi phí không đủ điều kiện thanh toán vẫn do người bệnh tự chi trả.
BHXH Việt Nam lưu ý, quy định mới không có nghĩa từ ngày 1.7, người có thẻ BHYT có thể tự đến khám ngoại trú tại bất kỳ bệnh viện nào cũng được quỹ BHYT thanh toán 50% mức hưởng.
Việc thanh toán được xác định dựa trên cấp chuyên môn kỹ thuật của cơ sở khám, chữa bệnh; bệnh hoặc nhóm bệnh được chẩn đoán; mức hưởng BHYT của người bệnh và phạm vi chi phí được quỹ BHYT chi trả.
Để được bảo đảm đầy đủ quyền lợi, người tham gia BHYT nên khám tại cơ sở đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu hoặc thực hiện đúng quy định về chuyển tuyến. Trường hợp có nhu cầu tự đi khám ngoại trú, người dân nên liên hệ cơ sở y tế hoặc cơ quan BHXH để được hướng dẫn về điều kiện và mức thanh toán áp dụng.
Tin Gốc: Thanh Niên

Chồng cô nằm bên cạnh, tay cầm điện thoại, cũng mải mê lướt những video ngắn. Ban đầu chỉ là vài phút tự thưởng để giải trí sau một ngày kiệt sức, xem một tiểu phẩm hài, một mẹo dọn dẹp, vài clip nuôi dạy con. Nhưng thuật toán thông minh liên tục "mớm" những nội dung mới đánh trúng tâm lý, khiến hai vợ chồng cứ thế vuốt hết video này đến video khác.
Căn phòng lặng phắt, không tiếng đối thoại, chỉ có ánh sáng xanh hắt lên hai gương mặt. Khi Nguyệt giật mình nhìn đồng hồ đã là 12h đêm. Cô đặt điện thoại xuống, thiếp đi trong trạng thái mệt mỏi, một lúc sau chồng cô cũng ngủ gục khi máy vẫn chạy.
Câu chuyện được Thạc sĩ Nguyễn Thị Hương Lan, Trưởng phòng Tâm lý, Viện đào tạo BHIU, kể lại sau khi trị liệu tâm lý cho Nguyệt. Người phụ nữ tâm sự với chuyên gia trước đây, mỗi tối sau khi con ngủ, hai vợ chồng thường pha một cốc nước ấm, ngồi cạnh nhau ở chiếc bàn nhỏ ngoài phòng khách để thủ thỉ về một ngày đã qua.
Giờ đây, những kết nối ấy thưa thớt dần. Nhiều hôm, Nguyệt chủ động xích lại gần chồng, nhưng anh chỉ ôm vợ bằng một tay, tay còn lại vẫn không rời màn hình. Cuộc trò chuyện giữa họ co cụm lại, chỉ còn là những câu trao đổi ngắn ngủi mang tính "thủ tục" về lịch đưa đón con hay tiền điện nước. Nguyệt rơi vào trạng thái tủi thân, dễ cáu gắt và bắt đầu trách móc chồng. Sự cô đơn âm thầm gặm nhấm khiến cô thu mình lại, nhu cầu sinh lý cũng suy giảm, buộc cô phải tìm đến chuyên gia tâm lý.
Câu chuyện của Nguyệt không phải cá biệt. Khảo sát của We Are Social đầu năm 2024 cho thấy người dùng Việt Nam dành trung bình tới gần 6 tiếng 20 phút mỗi ngày để truy cập Internet, trong đó phần lớn thời gian nướng vào các nền tảng video ngắn như TikTok, Facebook Reels và YouTube Shorts...
Tại các đô thị lớn, nơi áp lực "cơm áo gạo tiền", gánh nặng chăm sóc con cái và áp lực công sở vắt kiệt sức lực của những người trẻ ở độ tuổi 30, chiếc điện thoại vô tình trở thành "ốc đảo" ẩn dật riêng tư rẻ nhất và dễ tiếp cận nhất.
Chị Hương, 38 tuổi, ở TP HCM chia sẻ: "Sau một ngày chịu áp lực ở công ty, về nhà lại lao vào bếp núc, dọn dẹp, tôi thực sự không còn năng lượng để trò chuyện sâu hay lắng nghe tâm sự của chồng. Vuốt vài clip nấu ăn hay du lịch ngắn giúp tôi quên đi thực tại nhanh nhất". Những cái ôm thưa dần, những câu chuyện thủ thỉ trước khi ngủ biến mất. Đến lúc cả hai đặt máy xuống thì cơ thể đã rã rời, chỉ muốn quay lưng đi ngủ, Hương kể.
Dưới góc độ tâm lý học, chuyên gia Hương Lan nói video ngắn không phải là nguyên nhân trực tiếp và duy nhất phá vỡ một cuộc hôn nhân. Bản chất của vấn đề thường bắt nguồn từ những áp lực đời sống hoặc những rạn nứt ngầm chưa được giải quyết khiến hai bên né tránh đối thoại. Lúc này, video ngắn xuất hiện như một "liều thuốc tê" tinh thần tức thời.
"Nó mang lại sự thư giãn nhanh nhờ kích thích dopamine (hormone hưng phấn) liên tục, giúp não tạm thời quên đi áp lực nhưng hoàn toàn không giúp phục hồi tinh thần. Nhiều người lướt điện thoại 2 tiếng để 'xả stress', nhưng khi tắt máy, họ chỉ cảm thấy mệt mỏi và trống rỗng hơn", bà Lan phân tích.
Khi một người có nhu cầu chia sẻ nhưng người kia vẫn mải miết vuốt màn hình, cảm giác bị bỏ rơi, không được tôn trọng sẽ tích tụ lại thành một dạng stress âm thầm nhưng tàn phá hôn nhân khủng khiếp.
Không chỉ dừng lại ở khoảng cách cảm xúc, thói quen lạm dụng video ngắn trước khi đi ngủ còn để lại những hệ lụy sinh lý rõ rệt, trực tiếp đe dọa hạnh phúc phòng the.
Bác sĩ Hà Ngọc Mạnh, Giám đốc Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Việt - Bỉ, phân tích dưới góc độ y khoa: "Sự kích thích liên tục của các video ngắn khiến người xem luôn rơi vào trạng thái 'chờ đợi clip tiếp theo', trì hoãn giờ đi ngủ. Tình trạng thiếu ngủ, lệch nhịp sinh học kéo dài là tác nhân trực tiếp làm suy giảm nồng độ testosterone ở nam giới và gây rối loạn nội tiết tố ở nữ giới".
Sự sụt giảm hormone này, cộng hưởng với trạng thái mệt mỏi thể chất sau một ngày làm việc, làm suy giảm nghiêm trọng ham muốn tình dục của cả hai giới. Ngay cả khi gần gũi, bộ não đã quen với nhịp kích thích cực nhanh và ngắn của môi trường số cũng khó lòng duy trì sự tập trung, kiên nhẫn để đạt được sự hòa hợp cảm xúc với bạn đời. Việc "yêu" dần trở thành nghĩa vụ trả bài tẻ nhạt hơn là sự thăng hoa của tình yêu.
Để cứu vãn những cuộc hôn nhân đang "nguội lạnh" vì màn hình xanh, các chuyên gia cho rằng các cặp vợ chồng không nhất thiết phải thực hiện những thay đổi quá to tát hay lãng mạn kiểu phim ảnh như "ngồi ban công uống trà" hay "đi du lịch hâm nóng".
Thay vào đó, giải pháp cần đi từ những cam kết thực tế, phù hợp với bối cảnh của từng gia đình như cài đặt "giới hạn thời gian" (App Limits) trên điện thoại và để bạn đời giữ mật khẩu là một cách dùng công nghệ để kiểm soát chính công nghệ.
Để điện thoại ngoài phòng ngủ trước 22h không đòi hỏi ban công hay bộ trà đắt tiền, chỉ cần một ổ cắm sạc ở phòng khách. Với các cặp đôi đã quen im lặng, bà Lan gợi ý bắt đầu bằng một câu hỏi mỗi tối trước khi ngủ, không phải về con cái hay tiền bạc, mà về nhau. "Hôm nay có điều gì khiến anh vui không?" đôi khi là đủ để mở lại một cánh cửa đã khép.
Trước khi đi ngủ, thay vì mỗi người một góc giường, hãy dành ra ít nhất 15 phút để nằm cạnh nhau, massage nhẹ nhàng cho nhau hoặc đơn giản là nắm tay kể về một niềm vui hay một sự bực dọc trong ngày.
Nguyệt bắt đầu thay đổi sau nhiều tháng gặp chuyên gia tâm lý. Bước đầu tiên không phải là bỏ điện thoại. Đó là lần đầu tiên cô nói thẳng với chồng rằng cô cảm thấy cô đơn dù nằm ngay cạnh anh. "Anh ấy không biết", cô kể lại. "Anh ấy cứ nghĩ tôi muốn yên tĩnh sau một ngày mệt mỏi". Đêm hôm đó, lần đầu tiên sau nhiều tháng, hai người nói chuyện cho đến 1h sáng mà không cầm đến điện thoại.
*Tên nhân vật đã được thay đổi
Tin Gốc: Vnexpress

