Ngày 22-7, ông Nguyễn Thiên Văn – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk – cho biết đã có cuộc họp với các sở, ngành, địa phương về phương án sắp xếp các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông trên địa bàn tỉnh.
Bà Lê Thị Thanh Xuân – Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk – cho biết trước khi thực hiện sắp xếp, toàn tỉnh có 1.238 cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập.
Trong đó có 356 trường mầm non, 450 trường tiểu học, 285 trường THCS, 62 trường liên cấp tiểu học – THCS, 78 trường THPT và 7 trường liên cấp THCS – THPT.
Theo bà Xuân, việc sắp xếp mạng lưới trường học được thực hiện theo yêu cầu của Trung ương về tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu quả quản trị, đồng thời bảo đảm mỗi xã, phường có cơ sở giáo dục phù hợp, đáp ứng nhu cầu học tập của người dân.
“Việc sắp xếp hướng đến giảm đầu mối quản lý, sử dụng hiệu quả đội ngũ, cơ sở vật chất và nguồn lực đầu tư cho giáo dục, nhưng không làm ảnh hưởng đến quyền học tập của học sinh”, bà Xuân nói.
Qua tổng hợp phương án từ 102 xã, phường, bà Xuân cho biết các địa phương đề xuất giảm 462 trường, tương ứng tỉ lệ giảm 40,1%.
Tuy nhiên, sau khi thẩm định, Sở Giáo dục và Đào tạo nhận thấy một số phương án chưa đáp ứng yêu cầu về tỉ lệ giảm đầu mối hoặc quy mô trường sau sắp xếp còn nhỏ, chưa phù hợp với mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý.
Một số địa phương có phương án giảm dưới 30% gồm xã Dliêya, Cư M’ta, Ea Trang, Krông Nô, Ea Na, Sơn Hòa, Ea Bá, Sông Hinh và Xuân Phước.
Do đó, Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk tiếp tục rà soát, xây dựng phương án tổng thể của tỉnh theo hướng phù hợp hơn với quy mô học sinh, số lớp, khoảng cách giữa các trường và điều kiện thực tế từng địa bàn.
Theo bà Lê Thị Thanh Xuân, phương án Sở Giáo dục và Đào tạo đề xuất sau thẩm định là giảm 690 cơ sở giáo dục, tương đương 55,7% số đầu mối hiện có.
Trong đó, dự kiến giảm 196 trường mầm non, 331 trường tiểu học, 212 trường THCS và 17 trường THPT.
Cùng với việc giảm đầu mối, phương án cũng tính đến việc tổ chức lại mô hình trường học, tăng số trường liên cấp để phù hợp quy mô và điều kiện từng địa phương.
Cụ thể, dự kiến tăng 103 trường liên cấp tiểu học – THCS, 35 trường liên cấp THCS – THPT và 15 trường liên cấp tiểu học – THCS – THPT.
“Các phương án được xây dựng trên cơ sở bảo đảm chất lượng giáo dục, phù hợp điều kiện từng địa phương, nhất là khu vực vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số”, bà Xuân cho biết.
Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cũng cho hay việc sắp xếp sẽ gắn với việc bố trí lại đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, xử lý cơ sở vật chất và tài sản công sau sắp xếp.
Nói về vấn đề này, ông Nguyễn Thiên Văn khẳng định việc sắp xếp trường học không chỉ nhằm giảm số lượng đầu mối, mà còn là yêu cầu để đổi mới phương thức quản trị, nâng cao hiệu quả hoạt động của ngành giáo dục.
Theo ông, quá trình sắp xếp cần gắn với ứng dụng khoa học công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý giáo dục để nâng cao hiệu quả sử dụng đội ngũ.
“Trong quá trình sắp xếp, đội ngũ giáo viên có thể được điều tiết, bố trí giữa các cơ sở giáo dục để đáp ứng nhu cầu thực tế, song việc học tập của học sinh phải được bảo đảm ổn định”, ông Văn nhấn mạnh.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk yêu cầu các địa phương tiếp tục rà soát, hoàn thiện phương án, đánh giá kỹ tác động trước khi triển khai, nhất là về khoảng cách đi lại, điều kiện học tập của học sinh và tổ chức dạy học tại các khu vực khó khăn.
“Các sở, ngành liên quan cần phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo xử lý những vấn đề về nhân sự, tài sản, cơ sở vật chất, bảo đảm phương án sắp xếp được thực hiện đúng tiến độ”, ông Văn yêu cầu.
Song song nhập thông tin trên hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo, thí sinh cần gửi hồ sơ xét tuyển, chứng chỉ quốc tế, điểm đánh giá năng lực và minh chứng giải thưởng để các trường xác minh, xét điểm cộng và các quyền lợi khác. Hầu hết trường nhận hồ sơ trực tiếp và online, hạn cuối thường rơi vào khoảng 20/6 đến 14/7.
Riêng với phương thức xét tuyển thẳng, các trường nhận đăng ký đến ngày 20/6, theo tiến độ chung của Bộ.
Cụ thể như sau:
Từ ngày 2-14/7, thí sinh bắt đầu đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển đại học trên hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tối đa 15 nguyện vọng. Bất kể đăng ký xét tuyển bằng phương thức nào, các em phải đạt tổng điểm thi tốt nghiệp của ba môn theo tổ hợp từ 15 trở lên.
Sinh viên RMIT được trải nghiệm môi trường học tập quốc tế, từ chương trình đào tạo đến cơ sở vật chất và cộng đồng giảng viên, sinh viên - Ảnh: NTCC
Trong bối cảnh hội nhập thế giới và cơ hội làm việc quốc tế ngày càng phổ biến, ngành Quốc tế học đang được nhìn nhận như một lựa chọn đúng đắn cho những bạn trẻ muốn phát triển sở thích của mình thành năng lực và định hướng nghề nghiệp dài hạn.
Với mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam đang tích cực tham gia vào các dòng chảy kinh tế, xã hội và văn hóa toàn cầu.
Dòng vốn đầu tư nước ngoài liên tục tăng, yêu cầu chuyển đổi xanh và phát triển bền vững ngày càng rõ nét, cùng với các nỗ lực quảng bá văn hóa Việt Nam ra thế giới là các minh chứng đầy thuyết phục vươn tới mục tiêu này.
Chúng ta có thể thấy rõ là khi nhiều doanh nghiệp quốc tế mở rộng thị trường tại Việt Nam, cùng với việc ngày càng nhiều doanh nghiệp, tổ chức Việt Nam kết nối với thị trường toàn cầu, thì nhu cầu về nhân sự có năng lực làm việc trong môi trường đa văn hóa, hiểu bối cảnh quốc tế và thích ứng với các chuẩn mực mới cũng trở nên cấp bách hơn.
Với tầm nhìn này, một sự thật hiển nhiên là nhiều công việc trong tương lai sẽ không chỉ đòi hỏi một chuyên môn đơn lẻ, mà tư duy toàn cầu, kỹ năng giao tiếp cùng với năng lực phân tích và xử lý vấn đề trong bối cảnh quốc tế là điều kiện thiết yếu.
Đây cũng chính là lý do các ngành học liên quan đến ngôn ngữ, văn hóa và các vấn đề toàn cầu như Quốc tế học ngày càng được quan tâm sâu rộng.
Trong bối cảnh đó, Quốc tế học không chỉ là một ngành học nhằm giúp mở rộng hiểu biết về thế giới, mà còn là một hướng tiếp cận với các vấn đề toàn cầu trong mối liên hệ tương tác với ngôn ngữ, văn hóa, xã hội và con người.
Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) gọi đây là năng lực toàn cầu (global competence) - năng lực xem xét các vấn đề địa phương, toàn cầu và liên văn hóa, tương tác hiệu quả với người khác và hành động vì sự phát triển bền vững chung.
Rõ ràng là cách tiếp cận này ngày càng phù hợp với nhu cầu của nhiều tổ chức hiện nay, không chỉ các cơ quan quốc tế hay tổ chức phi chính phủ, mà cả doanh nghiệp trong nước, doanh nghiệp đa quốc gia.
Bà Quản Thu Huyền, Chuyên gia tư vấn quản lý tại Hội đồng Thương mại & Đầu tư Thụy Điển (Business Sweden), chia sẻ: ‘Trong môi trường làm việc quốc tế, ngoại ngữ là điểm khởi đầu.
Yêu cầu lớn hơn nằm ở khả năng hiểu bối cảnh, nắm được nhu cầu của các bên và giúp họ làm việc với nhau hiệu quả. Điều quan trọng là kết nối đúng cơ hội, đúng đối tác, để doanh nghiệp có thể làm việc hiệu quả và bền vững trong một thị trường mới’.
Do vậy, với những học sinh có thế mạnh về ngoại ngữ, yêu thích văn hóa hoặc có quan tâm đến các vấn đề xã hội và quốc tế, Quốc tế học mở ra một hướng đi linh hoạt hơn: không chỉ đẩy mạnh phát triển ngôn ngữ, mà còn bồi đắp hiểu biết sâu về văn hóa - xã hội, khả năng phân tích, nghiên cứu, giao tiếp và làm việc trong nhiều bối cảnh nghề nghiệp khác nhau.
Đây cũng là cơ sở để có thể dẫn đến nhiều hướng đi sau tốt nghiệp, như: biên-phiên dịch, phát triển các dự án cộng đồng, truyền thông, quan hệ đối ngoại, hợp tác quốc tế hay giữ các vai trò tại doanh nghiệp và các tổ chức hoạt động xuyên biên giới.
Từ tháng 10-2026, RMIT Việt Nam sẽ chính thức đưa chương trình Cử nhân Quốc tế học vào đào tạo. Chương trình được phát triển trên nền tảng học thuật quốc tế của RMIT Australia, kết hợp với sự am hiểu về bối cảnh Việt Nam và nhu cầu nhân lực trong nước.
Bà Jodie Altan, Phó Tổng giám đốc phụ trách Đối ngoại của RMIT Việt Nam, chia sẻ: ‘‘Trong một thế giới mà kinh tế, công nghệ, phát triển bền vững và các mối liên kết toàn cầu ngày càng đan xen, nhu cầu nhân lực cũng đang thay đổi.
Các tổ chức không chỉ cần người giỏi chuyên môn, mà còn cần những người có thể hiểu và thích ứng với bối cảnh quốc tế, có khả năng làm việc xuyên văn hóa và giải quyết những vấn đề phức tạp.
Việc triển khai chương trình Quốc tế học ở Việt Nam tái khẳng định cam kết trong việc chuẩn bị cho sinh viên sẵn sàng cho sự thành công trong cuộc sống và công việc tương lai.’
Sinh viên RMIT trong vai trò phiên dịch cabin với thiết bị và công nghệ hiện đại tại trường - Ảnh: NTCC
Chương trình Cử nhân Quốc tế học được xây dựng theo hướng liên ngành, kết hợp ngôn ngữ, khoa học xã hội và các vấn đề toàn cầu dựa trên một cấu trúc linh hoạt.
Ba chuyên ngành chính gồm Ngôn ngữ và Quan hệ quốc tế, Phát triển và Công bằng xã hội, và Biên dịch - Phiên dịch. Bên cạnh đó, sinh viên có thể mở rộng định hướng với các chuyên ngành phụ như: Ngôn ngữ Nhật, Truyền thông và văn hóa châu Á, Quan hệ công chúng, v.v.
Tiến sĩ Lê Xuân Quỳnh, Chủ nhiệm bộ môn Quốc tế học, RMIT Việt Nam, cho biết: ‘Sinh viên sẽ được trang bị các năng lực cho một sự nghiệp quốc tế: bao gồm các nền tảng kiến thức về xã hội, văn hóa và phương cách thế giới vận hành; chiều sâu chuyên môn qua các chuyên ngành chính và phụ; cùng với bộ kỹ năng chuyển đổi, kỹ năng ứng dụng linh hoạt cho nhiều môi trường làm việc như giao tiếp liên văn hóa, phân tích vấn đề và tư duy đa chiều.
Song song với đó là các trải nghiệm học tập thực tiễn và hỗ trợ sớm trong định hướng nghề nghiệp, để sinh viên sẵn sàng gia nhập thị trường lao động khi tốt nghiệp.’
Nhóm sinh viên RMIT trong kỳ du học trao đổi đến RMIT Australia - Ảnh: NTCC
Một điểm đáng chú ý khác là tính quốc tế được duy trì xuyên suốt trong quá trình học tập. Chương trình này được giảng dạy và giao tiếp hoàn toàn bằng tiếng Anh trong môi trường đa văn hóa với cộng đồng sinh viên Việt Nam và quốc tế cùng giảng viên từ hơn 40 quốc gia, đồng thời mở ra cơ hội trao đổi và chuyển tiếp sinh viên đến RMIT Australia hoặc hơn 200 trường đối tác toàn cầu.
Ông Phạm Thành Nhân, Phó Giám đốc Sở Nội vụ TP HCM, cho biết thông tin trên tại hội thảo Thị thực nhân tài và chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao do Đại học Quốc gia TP HCM tổ chức, ngày 20/5.
Theo ông Nhân, sự thiếu hụt trầm trọng nhóm chuyên gia dẫn dắt trong các lĩnh vực mũi nhọn đang trở thành rào cản trực tiếp, làm chậm tiến trình phát triển bền vững và xây dựng đô thị thông minh của TP HCM.
Thành phố đã ra chính sách ưu đãi vượt trội để thu hút nhân tài trong và ngoài nước. Ví dụ, chuyên gia sẽ nhận mức trợ cấp ban đầu tối đa 100 triệu đồng khi về làm việc, thu nhập hàng tháng linh động từ 30-100 triệu đồng. Ngoài ra, họ được hưởng thù lao bằng 5% giá trị của công trình nghiên cứu được nghiệm thu hoặc thưởng tối đa lên đến 1 tỷ đồng với thành tích đặc biệt xuất sắc; hỗ trợ tiền thuê nhà 7 triệu đồng một tháng.
Từ năm 2023 đến nay, 10 chuyên gia, nhà khoa học đã về làm việc cho TP HCM theo chính sách này, tạo ra tác động lớn ở một số lĩnh vực chuyên môn. Tuy nhiên, Phó Giám đốc Sở Nội vụ đánh giá con số này còn rất khiêm tốn.
Ông chỉ ra nguyên nhân là sự cạnh tranh khốc liệt ở khối tư nhân và doanh nghiệp FDI (có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài). Xét tổng thể về môi trường sống, không gian làm việc và tính linh hoạt trong thu nhập, chính sách ưu đãi của TP HCM vẫn chưa bằng các doanh nghiệp đa quốc gia. Chưa kể các quy định xuất nhập cảnh, cấp giấy phép lao động và phê duyệt hồ sơ với chuyên gia nước ngoài, Việt kiều còn phức tạp, làm giảm động lực và sự hào hứng của họ.
Ông Nhân lấy ví dụ visa lao động của chuyên gia nước ngoài phải gia hạn hàng năm, thủ tục phức tạp. Sở Nội vụ đề xuất thí điểm cấp "Thị thực công nghệ" hoặc thẻ tạm trú với thời hạn đặc biệt 5-10 năm cho nhóm có trình độ cao, hoạt động trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược theo Nghị quyết 57. Loại thị thực này tương tự mô hình ONE Pass của Singapore.
Ngoài ra, chính sách thu hút nhân tài cần bổ sung một số ưu đãi như phương tiện đi lại, trường học, bệnh viện quốc tế cho con em chuyên gia...
Ông Ngô Đông Hải, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, nhìn nhận nguồn nhân lực chất lượng cao và nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia. Nhiều nước đang triển khai mạnh mẽ chính sách thị thực nhân tài, tạo ra cuộc đua thu hút chất xám trên toàn cầu. Việt Nam cũng có nhiều chính sách nhưng thiếu cơ chế đặc thù về cư trú, tài chính và bảo đảm cuộc sống lâu dài cho chuyên gia quốc tế.
GS. TS Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc Đại học Quốc gia TP HCM, đồng tình. Bà cho rằng thị thực nhân tài không nên được nhìn nhận đơn thuần như một chính sách nhập cư hay thủ tục hành chính.
Nhiều nước mời gọi được nhân lực chất lượng cao không chỉ bằng mức lương, ưu đãi tài chính mà bằng cả hệ sinh thái. Trong đó, cơ chế thị thực linh hoạt, môi trường học thuật cởi mở, hạ tầng nghiên cứu hiện đại, cơ hội khởi nghiệp và thương mại hóa, quyền lợi cho gia đình đi cùng chất lượng sống hấp dẫn.
Theo một báo cáo của Bộ Nội vụ năm 2022, tỷ lệ tiến sĩ làm việc trong hệ thống công chức ở Việt Nam khoảng 0,63%. Trong khi đó, ở Mỹ, tỷ lệ này khoảng 9%, theo khảo sát của Quỹ khoa học Mỹ năm 2021. Con số này ở Hàn Quốc là gần 5%, nhưng chỉ 1-1,8% ở một số nước như Australia hay Nhật.
