Sau chức vô địch World Cup 2026 cùng đội tuyển Tây Ban Nha, Marc Cucurella không chỉ được nhắc đến bởi màn trình diễn trên sân cỏ mà còn gây sốt trên mạng xã hội nhờ một khoảnh khắc rất đời thường: Xách chiếc túi nilon đựng đồ khi rời sân vận động và trở về nước.
Trong khi nhiều đồng đội xuất hiện với vali hàng hiệu, túi xách đắt tiền hoặc được đội ngũ hỗ trợ mang hành lý, Cucurella lại ung dung cầm một chiếc túi nilon trắng đơn giản chứa đồ cá nhân. Hình ảnh này nhanh chóng được các nhiếp ảnh gia ghi lại và lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội.
Theo truyền thông Tây Ban Nha, việc Cucurella không quan tâm đến hình thức bên ngoài phản ánh đúng tính cách của anh. Đồng đội cũng nhận xét anh là người sống giản dị, ít phô trương và luôn đặt gia đình lên hàng đầu.
Ý định giải nghệ để có thêm thời gian cho gia đình
Những ngày trước trận chung kết World Cup 2026, Cucurella bất ngờ chia sẻ rằng anh sẽ cân nhắc khép lại hành trình cùng đội tuyển Tây Ban Nha nếu đội nhà đăng quang.
“Nếu chúng tôi vô địch, tôi đã có cả Euro lẫn World Cup. Đời cầu thủ còn gì để phấn đấu nữa?”, hậu vệ sinh năm 1998 nói.
Phát biểu này khiến nhiều người hâm mộ bất ngờ. Ở tuổi 28, Cucurella vẫn đang ở giai đoạn đỉnh cao phong độ. Phần lớn cho rằng anh chỉ nói vui sau một giải đấu căng thẳng.
Tuy nhiên, theo truyền thông Anh, phía sau suy nghĩ đó là mong muốn có thêm thời gian dành cho gia đình, đặc biệt là con trai Mateo. Cậu bé được chẩn đoán mắc rối loạn phổ tự kỷ (Autism Spectrum Disorder – ASD).
Cú sốc khi biết con mắc rối loạn phổ tự kỷ
Marc Cucurella và bạn đời Claudia Rodríguez quen nhau từ thời niên thiếu. Hai người cùng trưởng thành, sát cánh trong những năm tháng đầu sự nghiệp của nam cầu thủ trước khi đón 3 người con: Mateo (SN 2019), Rio (SN 2021) và Bella (SN 2022).
Trên mạng xã hội, gia đình nhỏ thường xuyên chia sẻ những hình ảnh hạnh phúc trong các chuyến du lịch, những buổi sinh nhật hay các khoảnh khắc đời thường. Tuy nhiên, phía sau những nụ cười đó là hành trình nhiều nước mắt mà họ chỉ mới cởi mở chia sẻ trong vài năm gần đây.
Trong loạt phim tài liệu Married to the Game phát trên Amazon Prime Video, Claudia Rodríguez kể rằng khi Mateo khoảng 3 tuổi, cô và Cucurella bắt đầu nhận thấy con có nhiều biểu hiện khác biệt so với những đứa trẻ cùng trang lứa.
Sau nhiều lần thăm khám với các chuyên gia, gia đình nhận được kết luận Mateo mắc rối loạn phổ tự kỷ. “Không có người cha, người mẹ nào chuẩn bị sẵn tinh thần để nghe điều đó”, Claudia từng chia sẻ.
Theo các chuyên gia, rối loạn phổ tự kỷ là một rối loạn phát triển thần kinh ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp, tương tác xã hội và hành vi. Mỗi trẻ mắc ASD có những biểu hiện khác nhau, vì vậy quá trình can thiệp cũng cần được xây dựng riêng cho từng trường hợp.
Hành trình tìm kiếm điều tốt nhất cho con
Sau khi biết tình trạng của Mateo, cuộc sống của gia đình Cucurella thay đổi hoàn toàn. Hai vợ chồng dành phần lớn thời gian để tìm hiểu về ASD, gặp gỡ bác sĩ, chuyên gia tâm lý và giáo viên giáo dục đặc biệt.
Họ liên tục tìm kiếm những trung tâm trị liệu cũng như môi trường học tập phù hợp nhất cho con. “Có những ngày chúng tôi đưa con đến trường rồi trở về nhà trong nước mắt”, vợ của Cucurella nhớ lại.
Ngay cả với điều kiện kinh tế của một cầu thủ đang thi đấu đỉnh cao, việc tiếp cận các chương trình hỗ trợ trẻ tự kỷ cũng không hề đơn giản. Gia đình phải thử nhiều phương pháp khác nhau trước khi tìm được hướng can thiệp phù hợp.
Mateo thuộc nhóm trẻ không sử dụng lời nói (non-verbal), khiến việc giao tiếp với con càng trở nên khó khăn. Có thời điểm, Cucurella thừa nhận anh cảm thấy bất lực vì không thể hiểu con đang nghĩ gì hay cần điều gì.
“Điều quan trọng không phải thay đổi con”
Thay vì cố gắng thay đổi Mateo, Cucurella lựa chọn thay đổi chính mình. Hậu vệ người Tây Ban Nha bắt đầu đọc sách về ASD, tham khảo ý kiến của các chuyên gia và lắng nghe chia sẻ từ chính những người đang sống cùng rối loạn phổ tự kỷ.
Anh cho biết những cuộc trò chuyện ấy giúp mình thay đổi hoàn toàn góc nhìn. “Tôi nhận ra điều quan trọng không phải là bắt con trở nên giống những đứa trẻ khác, mà là học cách hiểu thế giới của con”, Cucurella chia sẻ.
Theo anh, chỉ khi cha mẹ chấp nhận sự khác biệt và tìm cách giao tiếp phù hợp, đứa trẻ mới cảm thấy an toàn và hạnh phúc. Những trải nghiệm đó cũng khiến anh trưởng thành hơn rất nhiều, không chỉ trong vai trò một người cha mà còn trong cách nhìn nhận cuộc sống.
Khi con được chẩn đoán mắc chứng tự kỷ, mọi quyết định liên quan đến sự nghiệp của Cucurella đều gắn với gia đình. Hậu vệ của đội tuyển Tây Ban Nha tuyên bố sẽ không chuyển đến các thành phố hoặc đội bóng nếu nơi đó không có hệ thống trường học và các chương trình hỗ trợ phù hợp dành cho bé Mateo.
Sau mỗi trận đấu, người hâm mộ thường bắt gặp hình ảnh Cucurella chạy lên khán đài ôm vợ và các con. Vợ anh cũng kể rằng, dù lịch thi đấu dày đặc, Cucurella luôn cố gắng dành trọn thời gian cho gia đình mỗi khi trở về nhà.
Không lựa chọn giấu kín câu chuyện gia đình, vợ chồng Cucurella quyết định chia sẻ hành trình của mình với công chúng. Họ hy vọng những trải nghiệm thực tế sẽ tiếp thêm động lực cho các bậc cha mẹ đang có con trong hoàn cảnh tương tự.
Cứ vài phút, điện thoại của thành viên tổ truyền thông và công tác xã hội lại đổ chuông từ các shipper giao hàng. Có đợt, trung tâm nhận được 54 đơn hàng chỉ trong một ngày.
Để cập nhật đời sống sinh hoạt thường ngày của các bác thương bệnh binh, thân nhân người có công với cách mạng, trung tâm đang duy trì trang Facebook Trung tâm điều dưỡng thương binh Nghệ An.
Từ khi những đơn hàng và sự hỗ trợ từ cộng đồng ngày càng nhiều, trang không chỉ là nơi chia sẻ hoạt động thường nhật mà còn trở thành kênh công khai việc tiếp nhận và sử dụng quà tặng.
Mọi hoạt động tiếp nhận, quản lý và sử dụng quà tặng đều được thực hiện theo đúng quy định.
Chính những thông tin, hình ảnh được cập nhật thường xuyên giúp nhiều bạn trẻ, nhà hảo tâm trên khắp cả nước biết đến trung tâm nhiều hơn. Từ đó những đơn hàng nhỏ bé nhưng chan chứa tình cảm tiếp tục được gửi về.
Biết đến hình thức này qua việc theo dõi trung tâm, bạn Ý Nhi (18 tuổi, sinh viên Trường ĐH Thăng Long, Hà Nội) cũng "tập tành" gửi những món quà từ khi còn là học sinh cấp III. Nhi cho biết "gom được bao nhiêu thì mình gửi phần tương đương bấy nhiêu".
Sau khi lên ĐH, có thêm thu nhập từ việc làm thêm, bạn duy trì việc gửi quà hằng tháng, tùy vào điều kiện từng thời điểm.
Sau mỗi lần đặt hàng, Nhi nôn nao chờ món hàng mình gửi xuất hiện trên trang của trung tâm.
"Mỗi đợt gửi mình đều hạnh phúc, nghĩ tới việc hỗ trợ được phần nào trong đời sống của các bác là mình vui lắm luôn" - Nhi bày tỏ.
Những đơn hàng tuy nhỏ nhưng mang tính thiết thực và góp phần hỗ trợ trực tiếp vào đời sống sinh hoạt hằng ngày của các thương bệnh binh, đặc biệt là các bác nặng và các bác mắc bệnh tâm thần kinh.
Ông Nguyễn Thiếu Lâm, Giám đốc trung tâm, chia sẻ: "Không chỉ có giá trị vật chất, những phần quà còn mang ý nghĩa tinh thần rất lớn. Sự quan tâm của cộng đồng giúp các bác cảm nhận được rằng mình luôn được tri ân, không bị lãng quên, từ đó có thêm niềm vui và động lực trong cuộc sống".
Lượng đơn hàng tăng đột biến bắt đầu từ nhiều bài đăng trên mạng xã hội chia sẻ về cách gửi quà đến trung tâm. Bài viết nhanh chóng nhận được sự quan tâm và tạo nên làn sóng hưởng ứng tích cực.
Chị Hoàng Ngọc (25 tuổi, TP.HCM) chia sẻ: "Lúc đầu mình chỉ muốn lưu lại kỷ niệm riêng nên mới đăng lên mạng xã hội. Sau này bài viết vô tình nhận được sự quan tâm từ nhiều người".
Trong kỳ nghỉ lễ, Ngọc dành nhiều thời gian theo dõi bài đăng của mình hơn. Không chỉ tích cực giải đáp thắc mắc của nhiều bình luận, Ngọc còn mừng rỡ khi dưới bài đăng xuất hiện nhiều bình luận hình ảnh thể hiện "đặt hàng thành công" với những địa điểm tương tự.
Hoàng Ngọc chia sẻ: "Thật sự là một kỳ nghỉ ý nghĩa khi mình vừa làm được một chút gì đó mà còn lan tỏa cho nhiều người biết đến trung tâm".
Theo Ngọc, hình thức hỗ trợ này dễ lan tỏa bởi nó không tạo áp lực về số tiền hay quy mô đóng góp.
Nhiều người thường nghĩ làm thiện nguyện phải là điều gì đó lớn lao, cần số tiền lớn. Nhưng khi thấy có người chỉ gửi một thùng sữa hay một hộp bánh thì mọi người cảm thấy việc sẻ chia trở nên đơn giản hơn.
Nhờ đó, mọi người cũng gạt bỏ được những quan ngại ẩn sâu trong tiềm thức mà hành động.
Với chị Võ Thị Thanh Trúc (31 tuổi, TP.HCM), hình thức này tạo cảm giác gần gũi và trực tiếp hơn.
"Mình vui vì quà được gửi trực tiếp đến nơi cần, cũng tiện cho các bạn ở xa như mình", chị chia sẻ.
Mạng xã hội với tốc độ lan truyền nhanh cũng đang trở thành "cầu nối" cho những hành động tử tế.
Bạn Vương Quỳnh Như (17 tuổi, Hà Nội) thừa nhận: "Nếu không được truyền cảm hứng từ những bài đăng trên mạng, mình cũng chưa có duyên để thực hiện hành động đẹp đẽ này".
Cũng từ hình thức này Quỳnh Như có cái nhìn khác về việc làm thiện nguyện: "Khi mọi thứ được sáng tạo, minh bạch hơn, khi công nghệ càng phát triển, chúng ta cũng có thể vận dụng để thực hiện những truyền thống giàu bản sắc".
Theo ông Nguyễn Thiếu Lâm, điểm khác biệt là hình thức tri ân đã chuyển dần sang môi trường trực tuyến. Nhiều cá nhân gửi quà thông qua mạng xã hội và đơn vị vận chuyển mà không đến trực tiếp, thậm chí không để lại tên tuổi.
"Cách thức có thể thay đổi theo thời đại nhưng ý nghĩa nhân văn thì vẫn còn nguyên vẹn", ông Lâm nói.
Nhận được thiệp mời, người thấy tiện hết nấc vì có mã QR đỡ ngại khi xin, người lại lắc đầu chê kém tinh tế.
Trước ngày cưới, nhiều cặp cô dâu chú rể đăng bài viết dài với tựa “Thay cho những tấm thiệp hồng chưa trao tay” kèm số tài khoản lên trang cá nhân, thậm chí in luôn trên thiệp mời mã QR thông tin tài khoản. Có người cho rằng việc này chỉ để tiện cho khách mời, nhất là những ai quên mang tiền mặt thì có thể chuyển khoản sau.
Tuy nhiên, Bảo An (24 tuổi, Huế) cho rằng cách làm này khá nhạy cảm. An nói nếu ai không mang tiền mặt thì có thể về nhắn tin chúc mừng rồi xin mã QR sau cũng được.
“Việc cô dâu chú rể để sẵn số tài khoản như vậy khiến mình cảm giác hơi vô duyên, giống như đang giao dịch hơn là một lời mời dự cưới”, An bày tỏ.
Theo An, nếu khách không tham dự đám cưới được thì có thể gửi lời chúc, còn việc công khai số tài khoản trước ngày cưới dễ khiến đám cưới mất đi sự tinh tế và ý nghĩa vốn có, thậm chí làm giảm đi giá trị tình cảm của ngày trọng đại.
Ngọc Yến (26 tuổi, TP.HCM) kể từng gặp tình huống dễ gây hiểu lầm với mã QR trên thiệp cưới.
“Thiệp cưới của mình có mã QR để quét ra bản đồ đến địa điểm tổ chức. Vì sợ mọi người hiểu nhầm là mã chuyển khoản nên mình phải ghi chú rõ là quét mã để xem hướng dẫn đường đi”, Yến kể.
Yến nói thêm nếu là QR tài khoản thì lại mang cảm giác khác. Nhiều khi giống như nhắc khéo những ai trước đây mình đã đi mừng cưới thì giờ đến lượt phải chuyển khoản lại theo số tài khoản đó.
Nhưng nhiều người cho rằng thời đại 4.0 việc gì cũng cần nhanh - gọn - lẹ, để số tài khoản ngân hàng hay in mã QR trên thiệp cưới cũng là cách để mọi người chúc phúc.
Kiều Trang (27 tuổi, TP.HCM) nói thẳng in mã QR trên thiệp cưới hay gắn số tài khoản trong bài đăng đơn giản là để thuận tiện cho đôi bên.
Cô hài hước ví dụ mấy năm trước đi chợ, hỏi xin số tài khoản để chuyển khoản vài chục nghìn đồng còn bị mắng. Nhưng bây giờ ra chợ mà sạp nào không có mã QR thì lại bất tiện, vì khách quen quét mã để thanh toán rồi.
Tương tự, Gia Khang (25 tuổi, TP.HCM) nói xã hội phát triển, công nghệ phát triển, đâu ai dám chắc 100% khách mời sẽ đi hết. Cho nên việc in QR ngân hàng hay gắn số tài khoản cũng là một sự tinh tế, bởi những khách mời không đi được họ sẽ chuyển luôn chúc mừng hạnh phúc dâu rể.
Anh kể thêm, đồng nghiệp mời cưới nhưng nhà bạn ấy ở xa, lại không tiện nhờ ai gửi thiệp. Khang phải chủ động gọi hỏi số tài khoản để chuyển tiền mừng, mà cả 2 đứa đều thấy ngại.
“Ngoài ra, cũng đỡ phải nhờ người này người kia gửi giúp, không mất công đếm tiền, không tốn phong bì. Những ai bận việc hoặc ở xa cũng thuận tiện hơn, vì việc gửi thiệp hộ đôi khi khá khó khăn”, anh nói.
Linh Chi (26 tuổi, TP.HCM) hài hước gọi mã QR là cứu tinh cho hội não cá vàng. “Có những hôm ăn diện lộng lẫy, xịt nước hoa thơm phức rồi đến sảnh tiệc mới chợt nhớ chưa rút tiền mặt. Lúc đó, mã QR đúng là cứu tinh giữa trời nắng”, Chi kể.
Chi nói thêm chủ tiệc cũng thảnh thơi, khỏi lo kiểm đếm hay thất lạc phong bì giữa đám đông. Tiền về tài khoản, đêm tân hôn dành để nghỉ ngơi thay vì ngồi đếm.
Báo cáo đề dẫn hội nghị về giải pháp nâng cao năng suất lao động gắn với phát triển thị trường lao động do Cục Việc làm tổ chức ngày 22-4 tại TP.HCM chỉ ra rằng năng suất lao động Việt Nam tuy có cải thiện, hiện còn rất thấp so với thế giới.
Cụ thể, tỉ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ đạt khoảng 29,2% vào năm 2025, tăng so với mức 15,6% năm 2011, nhưng vẫn còn gần 75% lực lượng lao động chưa có bằng cấp, chứng chỉ chuyên môn kỹ thuật, tương đương khoảng 38 triệu người chưa qua đào tạo.
Theo báo cáo, năm 2025 năng suất lao động của toàn nền kinh tế ước đạt 245 triệu đồng/lao động, tương đương khoảng 9.809 USD/lao động. Tốc độ tăng năng suất lao động bình quân giai đoạn 2021-2025 đạt 5,17%/năm, thấp hơn so với giai đoạn trước.
Xét theo khu vực kinh tế, năng suất lao động còn có chênh lệch lớn. Năm 2025, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản đạt khoảng 111 triệu đồng/người; khu vực công nghiệp và xây dựng đạt khoảng 275,6 triệu đồng/người; khu vực dịch vụ đạt khoảng 256,5 triệu đồng/người. Khu vực nông nghiệp vẫn có mức năng suất thấp nhất.
Cơ cấu lao động tiếp tục chuyển dịch theo hướng giảm tỉ trọng nông nghiệp, tăng ở công nghiệp và dịch vụ. Tuy nhiên sự chuyển dịch này chưa gắn chặt với nâng cao năng suất lao động.
Đáng chú ý, khu vực lao động phi chính thức vẫn chiếm tỉ trọng lớn trong nền kinh tế. Theo đó, khoảng 63-68% lao động đang làm việc trong khu vực này, với đặc điểm việc làm thiếu ổn định, năng suất thấp, thu nhập bấp bênh và ít được bảo vệ bởi các chính sách an sinh xã hội.
Bên cạnh đó, tại phần thảo luận, một số đại biểu đề cập đến tình trạng "thanh niên 3 không" - tức không có việc làm, không tham gia học tập và không được đào tạo. Theo số liệu từ Cục Thống kê, cả nước có gần 1,6 triệu thanh niên từ 15 - 24 tuổi thuộc nhóm này, chiếm khoảng 11,4% tổng số thanh niên.
Trình bày báo cáo đề dẫn tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Quyên - Phó cục trưởng Cục Việc làm - cho biết mô hình tăng trưởng của Việt Nam hiện vẫn chủ yếu dựa vào lao động chi phí thấp, mở rộng đầu tư và khai thác tài nguyên - những yếu tố đang dần đạt tới giới hạn.
Theo bà Quyên, một trong những hạn chế lớn hiện nay là doanh nghiệp trong nước phần lớn có quy mô nhỏ và vừa, chưa thực sự đóng vai trò dẫn dắt trong nâng cao năng suất lao động. Năng lực công nghệ còn hạn chế, chủ yếu tham gia các khâu lắp ráp, phụ thuộc vào công nghệ nhập khẩu, khiến khả năng tạo giá trị gia tăng cao còn thấp.
Liên quan đến vấn đề này, ông Trần Anh Tuấn - Phó chủ tịch Hội Giáo dục nghề nghiệp TP.HCM - cho rằng cần tăng cường vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp trong phát triển nguồn nhân lực và nâng cao năng suất lao động.
Theo ông, cần lấy doanh nghiệp làm trung tâm trong đào tạo chất lượng nguồn nhân lực, trong đó phải có những doanh nghiệp tiên phong đóng vai trò "đầu tàu", tham gia trực tiếp vào quá trình đào tạo.
Đồng thời cần xây dựng các khung năng lực để doanh nghiệp tham gia đào tạo một cách bài bản, qua đó gắn kết chặt chẽ hơn giữa đào tạo và nhu cầu thực tế của thị trường lao động.
Bên cạnh vai trò của doanh nghiệp, báo cáo cũng cho thấy nhiều "nút thắt" khác đang kìm hãm khả năng cải thiện năng suất lao động.
Trong đó, cơ cấu lao động dù đã chuyển dịch nhưng chưa bền vững. Một bộ phận lao động rời khu vực nông nghiệp song chưa thể tham gia vào các ngành có giá trị gia tăng cao, chủ yếu do hạn chế về kỹ năng và trình độ.
Hệ thống thông tin thị trường lao động được đánh giá còn phân tán, thiếu đồng bộ và chưa đáp ứng yêu cầu dự báo.
Cùng với đó, khu vực phi chính thức với tỉ trọng lớn tiếp tục đặt ra thách thức trong việc nâng cao chất lượng việc làm và bảo đảm an sinh xã hội, khi phần lớn lao động không có hợp đồng lao động và ít tiếp cận các chính sách bảo vệ.
