Đại tá, BS.CK2 Vũ Đình Ân, Chủ nhiệm Khoa Hồi sức tích cực chống độc, Bệnh viện Quân y 175, tại chương trình truyền thông tư vấn sức khỏe cộng đồng chiều 22/7, cho biết DRS.ABCDE là quy trình cấp cứu trước bệnh viện, giúp người dân biết cần làm gì ngay khi gặp người nguy kịch.
Bước đầu tiên là D (Danger) – đánh giá nguy hiểm. Người sơ cứu cần nhanh chóng nhận diện các nguy cơ tại hiện trường, bảo đảm an toàn cho bản thân, những người hỗ trợ và nạn nhân trước khi tiếp cận. Nếu khu vực vẫn còn nguy hiểm, cần loại bỏ hoặc hạn chế nguy cơ nếu có thể; trường hợp không bảo đảm an toàn thì không nên tiếp cận nạn nhân.
“Nhiều người vừa thấy tai nạn đã lao vào băng bó ngay giữa đường hoặc đứng sơ cứu ở nơi xe cộ vẫn qua lại. Cách làm này không đúng. Trước hết phải đánh giá hiện trường, bảo đảm an toàn cho người sơ cứu rồi mới tiếp cận nạn nhân”, bác sĩ giải thích.
Bước thứ hai là R (Response) – đánh giá mức độ đáp ứng. Người sơ cứu gọi lớn, lay nhẹ vai để kiểm tra nạn nhân còn tỉnh và còn phản ứng hay không.
Bước thứ ba là S (Send for help) – gọi hỗ trợ. Theo bác sĩ Ân, đây là bước nhiều người bỏ quên nhưng rất quan trọng. Một người khó có thể vừa sơ cứu vừa xử lý mọi tình huống, do đó cần gọi thêm người hỗ trợ và kích hoạt hệ thống cấp cứu 115 càng sớm càng tốt, đồng thời cung cấp thông tin về địa điểm, tình trạng và số lượng nạn nhân.
Sau ba bước đầu, người sơ cứu tiếp tục thực hiện ABCDE, gồm đánh giá và xử trí đường thở (Airway), đánh giá và hỗ trợ hô hấp (Breathing), đánh giá tuần hoàn, cầm máu và ép tim nếu người bệnh ngừng tuần hoàn (Circulation), đánh giá nhanh tình trạng thần kinh (Disability), cuối cùng bộc lộ toàn thân để phát hiện tổn thương và giữ ấm cho người bệnh (Exposure).
Theo bác sĩ Ân, trước đây việc đào tạo sơ cấp cứu chủ yếu tập trung vào nguyên tắc ABCDE. Hiện nay, quy trình quốc tế bổ sung thêm ba bước đầu là DRS, nhấn mạnh việc bảo đảm an toàn hiện trường, đánh giá nhanh người bệnh và gọi hỗ trợ trước khi thực hiện các kỹ thuật sơ cứu.
“Nhiều người chỉ nhớ ABCDE mà quên ba bước đầu tiên, trong khi DRS lại là những việc phải làm ngay khi tiếp cận người bệnh”, ông nói.
Chia sẻ kinh nghiệm từ thực tế, bác sĩ Ân cho biết nhiều trường hợp tử vong hoặc để lại di chứng nặng không phải do điều trị tại bệnh viện, mà vì xử trí ban đầu chưa đúng. Ông dẫn trường hợp một vận động viên bị sốc nhiệt khi tham gia giải chạy marathon. Nhân viên y tế tại chỗ đã cởi quần áo, làm mát đúng cách, song trong gần 20 phút vận chuyển đến bệnh viện, các biện pháp hạ thân nhiệt không được duy trì khiến người bệnh bị tổn thương não.
“Cấp cứu phải được thực hiện liên tục, kể cả trong quá trình vận chuyển, chứ không phải sơ cứu xong là dừng lại”, bác sĩ nói.
Bác sĩ Ân cũng lưu ý mọi người cần nhận biết các dấu hiệu cấp cứu như đau ngực dữ dội, rối loạn ý thức, nhìn mờ hoặc đau đầu dữ dội kèm tăng huyết áp để đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay, thay vì chủ quan theo dõi tại nhà.
Chương trình do Bệnh viện Quân y 175 tổ chức cho cán bộ hưu trí nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ (27/7). Thiếu tướng, PGS.TS Lê Quang Trí, Bí thư Đảng ủy, Phó giám đốc bệnh viện, cho biết nhiều tình huống cấp cứu nguy hiểm có thể xảy ra bất cứ lúc nào, trong khi người có mặt đầu tiên thường là người thân hoặc người xung quanh. Vì vậy, việc trang bị kiến thức nhận biết sớm, xử trí đúng và kích hoạt hệ thống cấp cứu kịp thời có ý nghĩa quyết định trong việc cứu sống người bệnh và hạn chế di chứng.
Theo dữ liệu từ Nền tảng tích hợp thông tin giáo dục thực phẩm và nông nghiệp thuộc Cơ quan Nông nghiệp Đài Loan, cây vải chủ yếu phân bố tại các vùng cận nhiệt đới và nhiệt đới, trong đó sản lượng của Trung Quốc chiếm hơn 80% toàn cầu, theo sau là Ấn Độ, Việt Nam, Thái Lan, Madagascar. Tại Đài Loan (Trung Quốc), vải được trồng trọng điểm ở miền trung và miền nam, cho thu hoạch liên tục từ đầu tháng 4 đến cuối tháng 7.
Về giá trị dinh dưỡng, chuyên gia dinh dưỡng Cao Mẫn Mẫn cho biết quả vải chứa hàm lượng vitamin C cao đạt 52,3 mg giúp bảo vệ tế bào và phục hồi mô, cùng lượng kali 184,7 mg hỗ trợ xoa dịu căng thẳng. Loại trái cây này cũng giàu các axit hữu cơ và axit amin giúp thúc đẩy quá trình trao đổi chất, tuy nhiên do lượng đường chiếm khoảng 16 gram nên người dùng chỉ nên ăn 5-6 quả mỗi lần.
Phân tích sâu hơn về hai giống vải phổ biến tại Đài Loan dựa trên trọng lượng mỗi quả sau khi bóc vỏ, chuyên gia chỉ ra rằng giống vải Yu Her Bao (vải Thanh Hà) có thịt quả mọng nước, sản lượng ít nên giá thành cao, mỗi quả nặng khoảng 18 gram cung cấp 12 kcal; 3,1 gram carbohydrate; 0,1 gram chất xơ; 10,9 mg vitamin C và 34 mg kali. Trong khi đó, giống vải Hắc Diệp nặng khoảng 15 gram mỗi quả, cung cấp 9 kcal; 2,4 gram carbohydrate; 0,1 gram chất xơ; 6,6 mg vitamin C và 27 mg kali.
Hòn đảo này có hơn 30 giống vải, trong đó Hắc Diệp có diện tích canh tác lớn nhất với đặc điểm hạt to, thịt quả giòn và chua nhẹ. Ngoài ra còn có các giống khác như Nhu Mễ Từ hay Quế Vị mà người tiêu dùng có thể phân biệt dựa trên màu sắc vỏ, độ sần của gai, hương vị thịt quả và kích thước hạt. Để chọn được vải ngon, Cơ quan Nông nghiệp Đài Loan khuyến nghị đánh giá qua 3 yếu tố: hình thức bên ngoài, cảm giác cầm chắc tay và có mùi hương. Ví dụ với giống vải Yuhebao, quả có lớp vỏ đỏ hồng xen sắc xanh tươi tắn; khi nắn thấy căng mọng, cầm chắc tay là dấu hiệu của vải ngon. Nếu ngửi thấy hương thơm chứng tỏ vải mới hái.
Tuy nhiên dù bổ dưỡng, vải là loại quả không thể ăn quá nhiều do có hàm lượng đường cao. Chuyên gia Cao Mẫn Mẫn kể từng tiếp nhận một ca cấp cứu lâm sàng khi một cụ bà hôn mê do đường huyết tăng vọt sau khi ăn cả chùm vải mỗi ngày. Chuyên gia khuyến cáo bệnh nhân tiểu đường và người mỡ máu cao cần tuân thủ nguyên tắc không ăn vải khi bụng đói nhằm tránh kích thích insulin tiết ra quá mức gây hạ đường huyết, bủn rủn tay chân. Ngoài ra, không ăn quá nhiều cùng một lúc mà nên giới hạn ở mức 5-6 quả mỗi lần và tối đa 1-2 lần một ngày để tránh biến động đường huyết. Chuyên gia cũng lưu ý không ăn vải chưa chín vì chúng chứa chất ức chế quá trình chuyển hóa glucose của cơ thể.
Để kéo dài thời gian bảo quản vải, chuyên gia mẹo vặt gia đình và dọn dẹp nhà cửa nổi tiếng Đài Loan Trần Ánh Xuân khuyên dùng kéo cắt rời từng quả thay vì bẻ mạnh, sau đó xếp vào hộp bảo quản, đổ nước ngập bề mặt quả rồi đem lưu trữ trong ngăn mát tủ lạnh và thay nước định kỳ 3 ngày một lần. Thử nghiệm thực tế cho thấy sau một tuần áp dụng phương pháp này, lớp vỏ vải vẫn giữ được sắc đỏ tươi, không bị thâm đen hay biến dạng, trong khi phần thịt quả bên trong vẫn mọng nước và tươi ngon.
Thông tin từ Sở Y tế Nghệ An chiều 29-4 cho biết cơ quan chức năng đã xác định được nguyên nhân gây ra vụ ngộ độc thực phẩm làm 62 người ở các xã của huyện Diễn Châu (cũ) phải nhập viện cấp cứu, điều trị.
Theo đó trong 7 mẫu được lấy xét nghiệm, có 5 mẫu dương tính với vi khuẩn Salmonella gồm pate, thịt nướng, xúc xích, ruốc bông và củ cải. Hai mẫu âm tính gồm giò heo và tương cà.
Có thể nguồn lây nhiễm chính là pate và thịt nướng, sau đó lây nhiễm chéo cho các thực phẩm còn lại.
Sau khi có kết quả xét nghiệm, chính quyền địa phương sẽ ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính chủ tiệm bánh mì gây ra vụ ngộ độc.
Ngoài ra chủ tiệm bánh mì cũng sẽ có trách nhiệm chi trả toàn bộ viện phí cho các khách hàng bị ngộ độc thực phẩm. Đến nay, toàn bộ 62 bệnh nhân bị ngộ độc đã được xuất viện.
Từ ngày 17-4, hàng chục người ở các xã ở huyện Diễn Châu (cũ) lần lượt nhập viện điều trị với các triệu chứng nôn ói, chóng mặt, tiêu chảy… sau khi ăn bánh mì mua tại một tiệm bánh mì.
Lãnh đạo Sở Y tế Nghệ An đã đến thăm hỏi các bệnh nhân, đồng thời chỉ đạo các cơ quan liên quan lấy mẫu xét nghiệm, làm rõ nguyên nhân vụ ngộ độc.
Chính quyền xã Diễn Châu cũng đình chỉ quán bánh mì liên quan đến vụ ngộ độc.
Theo các bác sĩ, vi khuẩn Salmonella thường tồn tại trong đường tiêu hóa động vật, lây sang người qua thực phẩm nhiễm khuẩn như trứng, thịt gia cầm chưa nấu chín, sữa chưa tiệt trùng, rau sống hoặc do nhiễm chéo trong chế biến.
Salmonella là tác nhân phổ biến gây nhiễm khuẩn tiêu hóa, thường khởi phát sau 16-48 giờ với các triệu chứng như tiêu chảy, đau bụng, sốt, buồn nôn và mệt mỏi.
Đa số trường hợp tự hồi phục sau 4-7 ngày, nhưng ở trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc suy giảm miễn dịch, bệnh có thể gây biến chứng nặng như nhiễm trùng huyết, viêm màng não, đe dọa tính mạng nếu không điều trị kịp thời.
Ngành y tế khuyến cáo người dân chọn thực phẩm rõ nguồn gốc, nấu chín kỹ, không ăn đồ sống. Rửa tay, vệ sinh dụng cụ chế biến; tách riêng thực phẩm sống - chín; ăn ngay sau khi nấu hoặc bảo quản, hâm nóng đúng cách.
Theo báo cáo công tác y tế trong tháng 6 do Bộ Y tế vừa công bố, từ ngày 18-5 đến ngày 18-6 trên cả nước ghi nhận gần 9.900 ca mắc bệnh tay chân miệng, trong đó có 1 ca tử vong. Như vậy, từ ngày 14-12-2025 đến nay, cả nước có gần 55.000 trường hợp mắc, 10 ca tử vong.
So với cùng kỳ năm ngoái (28.081 ca mắc), số mắc cao hơn 2 lần, số tử vong tăng 10 trường hợp.
Cùng với đó, dịch sốt xuất huyết vẫn tiếp tục có xu hướng gia tăng so với cùng kỳ năm ngoái. Từ ngày 14-12-2025 đến nay, số mắc cao hơn 1,7 lần (hơn 55.000 ca bệnh so với hơn 32.500 ca), số tử vong tăng 2 trường hợp.
Tương tự, trong khoảng thời gian trên, số ca mắc sốt rét cũng cao hơn 30 trường hợp so với cùng kỳ năm ngoái.
Trong khi đó, số mắc các bệnh khác như viêm não vi rút, COVID-19, dại, sốt phát ban nghi sởi đều có xu hướng giảm.
Trong tháng, nước ta cũng không ghi nhận trường hợp mắc các bệnh như bạch hầu, Chikungunya, cúm A(H5N1), cúm A(H9N2), tả.
Về bệnh viêm gan, từ đầu năm đến nay, cả nước đã ghi nhận 9.510 trường hợp. Trong đó, có 55 ca mắc viêm gan A, 8.504 mắc viêm gan B và 951 ca mắc viêm gan C. Khu vực miền Nam ghi nhận nhiều ca nhất là 5.508 ca (khoảng 58%); đứng thứ 2 là khu vực miền Bắc 3.045 ca (32%); tiếp đến là miền Trung và Tây Nguyên.
Bộ Y tế sẽ tiếp tục theo dõi, giám sát chặt chẽ tình hình các bệnh truyền nhiễm, nhất là sốt xuất huyết, tay chân miệng, COVID-19 và các bệnh truyền nhiễm mới nổi, tái nổi.
Hướng dẫn các địa phương tăng cường giám sát, chủ động phòng, chống dịch bệnh do vi rút Hanta, vi rút Ebola và chuẩn bị các điều kiện đáp ứng công tác phòng, chống dịch tại cửa khẩu.
Bộ Y tế cho hay thời gian tới sẽ tiếp tục xây dựng, hoàn thiện các hướng dẫn chuyên môn về phòng, chống bệnh không lây nhiễm, dinh dưỡng và sức khỏe cộng đồng.
Trong đó tập trung hoàn thiện hướng dẫn khám sàng lọc lồng ghép miễn phí một số bệnh không lây nhiễm phổ biến và rối loạn tâm thần, hướng dẫn phòng, chống đột quỵ, dinh dưỡng trong tình huống khẩn cấp, phòng chống thừa cân, béo phì ở trẻ em và hướng dẫn hoạt động thể lực nhằm nâng cao sức khỏe cộng đồng.
