Theo các chuyên gia dinh dưỡng, lựa chọn món ăn sáng phù hợp có thể giúp “giải nhiệt từ bên trong”. Một trong những gợi ý đáng chú ý là cháo cá rau đắng – món quen thuộc của người Việt nhưng lại hội tụ nhiều yếu tố tốt cho sức khỏe trong mùa nắng nóng.
Trong thời tiết oi bức, bữa sáng nên ưu tiên các món “nhẹ, giàu nước và dễ tiêu” để giúp cơ thể thích nghi với nhiệt độ cao. Các món dạng cháo được đánh giá cao vì vừa bổ sung nước, vừa không gây áp lực lên hệ tiêu hóa, theo NDTV (Ấn Độ).
Cháo cá rau đắng là sự kết hợp giữa protein dễ hấp thu từ cá và chất xơ từ rau xanh. Đặc biệt, rau đắng có vị thanh mát, thường được xem là loại rau giúp “làm dịu cơ thể” trong những ngày nóng.
Theo Rupali Datta, chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng Ấn Độ, các loại rau có vị đắng tự nhiên thường hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn và giúp cơ thể cảm thấy “nhẹ” hơn trong điều kiện nhiệt độ cao. Bà cho rằng việc kết hợp rau xanh với các món ăn mềm như cháo là lựa chọn lý tưởng cho bữa sáng mùa nắng nóng.
Bên cạnh đó, cá là nguồn protein ít chất béo, dễ tiêu hơn so với thịt đỏ. Điều này giúp cơ thể hấp thu dinh dưỡng hiệu quả mà không gây cảm giác đầy bụng hay khó chịu – vấn đề thường gặp trong thời tiết nóng.
Theo Anju Sood, chuyên gia dinh dưỡng tại Ấn Độ, trong mùa nắng nóng, cơ thể cần được bổ sung nước không chỉ qua đồ uống mà còn từ thực phẩm. Các món ăn dạng lỏng như cháo giúp bù nước, hỗ trợ cân bằng điện giải và duy trì năng lượng ổn định suốt buổi sáng.
Quan điểm này cũng được nhiều chuyên gia dinh dưỡng châu Á đồng thuận, khi cho rằng bữa sáng quá nhiều dầu mỡ hoặc khô cứng có thể khiến cơ thể “sinh nhiệt”, làm tăng cảm giác mệt mỏi và uể oải.
Để món cháo cá rau đắng thực sự trở thành “món giải nhiệt”, các chuyên gia khuyến nghị:
Ngoài ra, nên hạn chế tiêu, ớt hoặc gia vị cay vì có thể làm cơ thể sinh nhiệt nhiều hơn trong mùa nóng.
Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng, không cần tìm kiếm những thực phẩm đắt tiền hay cầu kỳ, nhiều món ăn truyền thống đã sẵn phù hợp với điều kiện khí hậu. Cháo cá rau đắng là ví dụ điển hình khi vừa dễ nấu, vừa đáp ứng tiêu chí “mát – nhẹ – đủ chất”.
Chỉ cần một tô cháo vào buổi sáng, bạn không chỉ bắt đầu ngày mới nhẹ nhàng hơn mà còn giúp cơ thể thích nghi tốt với nắng nóng, hạn chế mệt mỏi và duy trì sức khỏe lâu dài.
Tăng cholesterol máu (rối loạn lipid máu) xảy ra khi nồng độ LDL và triglyceride cao (nhóm “cholesterol xấu”), trong khi HDL (“cholesterol tốt”) lại thấp. Tình trạng này làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch như nhồi máu cơ tim, đột quỵ, huyết khối, bệnh động mạch ngoại biên và nhiều vấn đề liên quan khác.
Một khẩu phần khoảng 28 g hạt chia cung cấp khoảng 35% nhu cầu chất xơ khuyến nghị mỗi ngày. Chất xơ hòa tan trong hạt chia hút nước, sau đó liên kết với cholesterol và chất béo từ thức ăn. Nhờ vậy, cơ thể hấp thu ít cholesterol hơn. Gan sẽ phải sử dụng lượng cholesterol dự trữ để bù lại, từ đó giúp giảm tổng lượng cholesterol trong máu.
Hạt chia cũng rất giàu omega-3 dạng axit alpha-linolenic (ALA) - một loại chất béo có lợi. Axit béo này giúp ức chế quá trình tổng hợp triglyceride, từ đó làm giảm nồng độ triglyceride trong máu (triglyceride cao, LDL cao hoặc HDL thấp đều làm tăng nguy cơ đột quỵ và nhồi máu cơ tim), theo Verywell Health (Mỹ).
Dù có bằng chứng cho thấy một số dưỡng chất trong hạt chia có thể hỗ trợ giảm cholesterol, nhưng các nghiên cứu liên quan trực tiếp giữa hạt chia và việc giảm cholesterol vẫn còn trái chiều. Cụ thể:
Có thể giúp giảm triglyceride: Một nghiên cứu nhỏ ở người mắc hội chứng chuyển hóa (gồm các yếu tố nguy cơ tim mạch như tiểu đường loại 2, tăng huyết áp) cho thấy hạt chia giúp giảm triglyceride. Tuy nhiên, trong nghiên cứu này, hạt chia được dùng cùng với đậu nành và yến mạch - những thực phẩm vốn đã có lợi cho cholesterol.
Ít hoặc không ảnh hưởng rõ rệt: Tổng hợp dữ liệu từ nhiều nghiên cứu cho thấy việc ăn hạt chia không làm thay đổi đáng kể cholesterol. Tuy vậy, phân tích này cũng ghi nhận hạt chia có thể giúp giảm triglyceride ở người thừa cân (BMI trên 25) và người mắc tiểu đường loại 2.
Tác động mức từ trung tính đến vừa phải: Một phân tích tổng hợp 10 nghiên cứu cho thấy hạt chia có một số tác dụng tích cực, giúp giảm vừa phải cholesterol toàn phần, LDL và triglyceride.
Ảnh hưởng lên các chỉ số tim mạch khác: Một phân tích khác cho thấy ăn hạt chia không làm thay đổi cholesterol, nhưng có thể giảm vòng eo và huyết áp - những yếu tố quan trọng đối với sức khỏe tim mạch.
Nếu bạn bị tăng cholesterol, bên cạnh việc điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ, có thể thực hiện thêm một số biện pháp sau:
Thông tin được Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết ngày 20/5, khi thành phố vừa ban hành kế hoạch khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân theo chỉ đạo của Chính phủ.
Theo đó, TP HCM sẽ huy động toàn bộ hệ thống y tế tham gia, từ bệnh viện công lập, bệnh viện tư nhân, phòng khám đa khoa, trung tâm y tế cho đến trạm y tế phường, xã, đặc khu. Điều này đồng nghĩa người dân không cần tập trung vào một vài bệnh viện lớn mà có thể khám ngay ở nơi gần nhất, ngay ở tuyến y tế cơ sở gần nơi sinh sống. Các trạm y tế và trung tâm y tế địa phương sẽ không chỉ làm nhiệm vụ tiêm chủng hay quản lý dịch bệnh như trước mà còn trở thành nơi khám sức khỏe định kỳ, theo dõi nguy cơ bệnh mạn tính và nhắc tái khám.
Song song đó, các bệnh viện đa khoa sẽ tổ chức lại khoa khám bệnh, bố trí khu vực riêng dành cho khám sức khỏe và sàng lọc bệnh. Quy trình khám dự kiến tách biệt với luồng khám chữa bệnh thông thường nhằm tránh quá tải, đồng thời giúp người dân đi khám nhanh hơn. Tại đây, bác sĩ sẽ tập trung phát hiện sớm các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, tiểu đường, tim mạch, bệnh hô hấp mạn tính hoặc yếu tố nguy cơ ngay ở giai đoạn đầu.
Để giảm áp lực cho bệnh viện đa khoa, các bệnh viện chuyên khoa cũng sẽ tham gia hỗ trợ nhân lực cho tuyến dưới. Người dân nếu có dấu hiệu bất thường trong quá trình khám sàng lọc có thể được bác sĩ chuyên khoa tim mạch, mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt, sản phụ khoa hay ung bướu tư vấn sâu hơn.
Ngành y tế TP HCM cũng dự kiến đưa dịch vụ đến gần người dân hơn thông qua các đội khám lưu động tại khu dân cư, nhà máy, xí nghiệp và trường học. Người lao động có thể được khám ngay tại nơi làm việc, học sinh - sinh viên khám tại trường, trong khi người cao tuổi hoặc nhóm nguy cơ cao được lồng ghép với các chương trình chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Theo lãnh đạo ngành y tế, mục tiêu của chương trình không chỉ là khám miễn phí một lần, mà hướng đến việc giúp người dân hình thành thói quen khám sức khỏe định kỳ. Kết quả khám sẽ được cập nhật lên sổ sức khỏe điện tử tích hợp trên ứng dụng VNeID để người dân thuận tiện tra cứu, theo dõi sức khỏe và tái khám khi cần.
Dự kiến, toàn bộ lịch sử khám chữa bệnh và chỉ số sức khỏe của người dân TP HCM sẽ được tích hợp duy nhất trên Ứng dụng Công dân số TP HCM, giúp tra cứu nhanh, không cần mang sổ giấy hay cài nhiều app.
Động thái được Bộ Y tế đưa ra sau khi Bộ Công an cảnh báo về xu hướng tội phạm ma túy sử dụng fentanyl để tăng độ "phê" trong các loại ma túy tổng hợp. Cuối năm 2025, một vụ án liên quan fentanyl đã bị công an triệt phá tại Hà Nội.
Trước tình hình này, các cơ sở y tế phải siết chặt kê đơn, cấp phát và tiêu hủy thuốc chứa fentanyl; bắt buộc thu hồi 100% vỏ ống thuốc sau sử dụng để tránh thất thoát ra ngoài thị trường bất hợp pháp. Các doanh nghiệp dược, nhà thuốc và cơ sở kinh doanh được yêu cầu không bán thuốc sai đối tượng.
Fentanyl là thuốc giảm đau gây nghiện cực mạnh, thường dùng trong gây mê và điều trị đau nặng. Hoạt chất này mạnh hơn morphine hàng chục lần nên chỉ cần một lượng rất nhỏ bị lạm dụng cũng có thể gây suy hô hấp, tử vong.
Giống các opioid khác như morphin hay heroin, Fentanyl tạo cảm giác hưng phấn, thư giãn và giảm đau, nhưng kèm theo các tác dụng phụ nguy hiểm như lú lẫn, buồn ngủ, đặc biệt là suy hô hấp. Khi quá liều, người dùng có thể nhanh chóng rơi vào hôn mê, da lạnh và ẩm, cơ thể tím tái rồi tử vong do ngừng thở.
Các chuyên gia y tế cảnh báo về "bộ ba triệu chứng" điển hình của ngộ độc opioid là hôn mê, đồng tử co nhỏ như đầu đinh ghim và suy hô hấp.
Tại nhiều nước, fentanyl đã trở thành "ma túy tử thần" do thường bị pha vào heroin hoặc ma túy tổng hợp để tăng hiệu lực. Chất này là nguyên nhân gây ra hơn 52.000 cái chết tại Mỹ trong một năm qua và trở thành loại ma túy chết chóc nhất nước này. Giới chức cảnh báo nguy cơ đang có dấu hiệu lan sang khu vực Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ban hành Sắc lệnh xem Fentanyl là "vũ khí hủy diệt hàng loạt", mối đe dọa an ninh quốc gia cấp bách. Người dùng nhiều khi không biết mình đã sử dụng fentanyl, dẫn đến sốc thuốc và tử vong hàng loạt.
Việc Bộ Y tế siết quản lý fentanyl cho thấy áp lực ngày càng lớn từ nguy cơ ma túy tổng hợp thế hệ mới xâm nhập vào hệ thống y tế và thị trường dược phẩm trong nước. Các chuyên gia cảnh báo nếu không kiểm soát chặt từ khâu nhập khẩu, phân phối đến sử dụng tại bệnh viện, fentanyl có thể trở thành nguồn phát sinh tội phạm và các ca ngộ độc nguy hiểm trong cộng đồng.
