Căng thẳng giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Giáo hoàng Leo XIV gần đây gia tăng, khi hai bên bất đồng quan điểm về chiến sự Iran. Lãnh đạo Vatican trước đó thường xuyên chỉ trích cuộc chiến Iran và kêu gọi chấm dứt xung đột.
Tổng thống Trump tối 12/4 chỉ trích Giáo hoàng Leo XIV bằng những lời lẽ gay gắt bất thường, cho rằng ông là người Mỹ nhưng “không có tinh thần Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại (MAGA) và rất tệ trong chính sách đối ngoại”.
Ngày 13/4, Giáo hoàng trả lời phóng viên rằng thông điệp kêu gọi hòa bình và hòa giải của Vatican bắt nguồn từ Phúc âm và ông “không e sợ chính quyền Trump”. Tổng thống Trump sau đó nhắc lại những lời công kích lãnh đạo Vatican và tuyên bố sẽ không xin lỗi.
Cuộc đối đầu chưa từng có giữa lãnh đạo một cường quốc với người đứng đầu 1,4 tỷ tín đồ Công giáo toàn cầu chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Chứng kiến những lời lẽ của ông Trump, nhiều người Công giáo ở Mỹ đã bày tỏ nỗi bất bình, điều có thể gây bất lợi lớn cho đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11, theo các bình luận viên David Crary, Peter Smith và Steve Peoples của AP.
Tổng thống Trump đắc cử nhiệm kỳ hai hồi tháng 11/2024 phần nào nhờ sự ủng hộ từ cộng đồng Công giáo Mỹ, với 55% cử tri nhóm này bỏ phiếu cho ông, theo Trung tâm Nghiên cứu Pew. Đây cũng là nhóm cử tri quan trọng mà đảng Cộng hòa cần dựa vào nếu muốn duy trì thế đa số sít sao tại lưỡng viện trong bầu cử giữa kỳ.
Tuy nhiên, sự ủng hộ này đang có dấu hiệu giảm xuống. Kết quả thăm dò thực hiện trong tháng 2 của Pew, trước khi chiến sự Iran bùng phát, cho thấy tỷ lệ ủng hộ cách ông Trump lãnh đạo đất nước giảm từ 59% xuống 52% trong nhóm Công giáo da trắng, từ 31% xuống 23% trong nhóm Công giáo gốc Latin. Tỷ lệ ủng hộ toàn bộ hoặc phần lớn chương trình nghị sự của ông Trump cũng lần lượt giảm từ 51% xuống 46% và từ 20% xuống 18%.
Trong khi đó, sự ủng hộ dành cho Giáo hoàng gia tăng trên toàn nước Mỹ. Khảo sát cuối tháng 2, đầu tháng 3 của NBC News cho thấy cử tri Mỹ hiện có thiện cảm với Giáo hoàng nhiều hơn Tổng thống Trump. 42% người được hỏi cho biết họ nhìn nhận lãnh đạo Vatican tích cực, và chỉ 8% có cái nhìn tiêu cực, chênh lệch ròng 34 điểm phần trăm.
Nhà phân tích dữ liệu Harry Enten của CNN cho biết mức chênh lệch giữa cái nhìn tích cực và tiêu cực với ông Trump trong cộng đồng người Công giáo Mỹ đã lao dốc từ +20 điểm hồi tháng 11/2024 xuống còn -4 điểm vào tháng 3.
“Tôi tin rằng Tổng thống đang mắc sai lầm lớn khi nhắm vào người đàn ông được yêu mến và nổi tiếng nhất nước Mỹ”, ông Enten nói, thêm rằng ông Trump có thể “đang ghen tị” với Giáo hoàng. “Từ quan điểm chuyên môn của mình, tôi không chắc việc công kích Giáo hoàng là cách để lấy lại sự ủng hộ từ cử tri Công giáo. Điều này sẽ không giúp ích gì cả”.
Tổng thống Trump còn gây tranh cãi khi đăng lên Truth Social tối 12/4 một bức ảnh chế thể hiện ông trong trang phục dài màu trắng với áo choàng đỏ, đặt bàn tay phát sáng lên trán một người nằm trên giường bệnh, tay còn lại cũng phát ra ánh sáng. Bức ảnh đã thu hút nhiều chú ý, khi một số người cho rằng nó cho thấy ông Trump “có hiện thân như Chúa Jesus”.
“Hãy gỡ cái này xuống, thưa ngài Tổng thống”, David Brody, bình luận viên nổi tiếng của tổ chức truyền thông tôn giáo Christian Broadcasting Network, người có quan điểm ủng hộ ông Trump, viết trên X. “Ngài không phải là Chúa. Không ai trong chúng ta là như vậy. Điều này đã đi quá xa, vượt lằn ranh đỏ”.
Caleb Collier, người dẫn chương trình podcast Church and State, thừa nhận “hối tiếc” vì đã bỏ phiếu cho ông Trump năm 2024. Collier từng là quản lý cấp cao tại TPUSA Faith, bộ phận của tổ chức bảo thủ Turning Point USA có quan điểm ủng hộ ông Trump.
Collier cho biết ông không phải là người hâm mộ Giáo hoàng, nhưng cũng cảm thấy bất an trước các cuộc tấn công của Mỹ vào Venezuela và Iran. Ông thấy “đau lòng” khi chứng kiến nhiều tín hữu lại cổ vũ cho sự tàn phá đang diễn ra ngoài kia, cho rằng Giáo hoàng đang lên tiếng cho những điều cần thiết.
“Tôi thực sự mệt mỏi khi quá nhiều người ở Mỹ, đặc biệt là phe MAGA, không phản biện, không đặt câu hỏi về bất cứ điều gì mà ông Trump đã làm hoặc đang làm”, Collier nói, mô tả ảnh chế mà ông Trump đăng tải là “báng bổ”. “Thật khó tin là ông ấy có thể đi xa đến mức đó”.
Trước loạt phản ứng, ông Trump ngày 13/4 cho biết đã xóa bức ảnh khỏi tài khoản để tránh gây hiểu nhầm. Trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng sau đó, Tổng thống Trump bác bỏ những bình luận cho rằng ông cố ý “hiện thân giống Chúa Jesus”, nói rằng “chỉ có truyền thông tin giả mới nghĩ đến điều này”.
“Tôi là người đăng hình ảnh đó. Tôi nghĩ bức ảnh thể hiện tôi là bác sĩ. Trong ảnh cũng có nhân viên Chữ thập Đỏ, tổ chức mà chúng tôi ủng hộ. Thông điệp của bức ảnh là tôi làm bác sĩ giúp mọi người tốt hơn và đó thật sự là những gì tôi đang làm, giúp mọi người tốt lên”, ông Trump nói.
Trong khi đó, một số đồng minh của ông Trump vẫn lạc quan rằng tranh cãi này sẽ sớm bị lãng quên.
“Có một nguồn ủng hộ rất sâu rộng dành cho Tổng thống và các chính sách dựa trên đức tin của ông, đủ để vượt lên trên bất kỳ bất đồng nào xoay quanh một bài đăng trên mạng xã hội”, Ralph Reed, thành viên hội đồng cố vấn tôn giáo của tổng thống, nói với AP.
Trong lịch sử Mỹ, nhiều tổng thống từng có bất đồng chính sách với các giáo hoàng. Tuy nhiên, giới chuyên gia về Vatican và lịch sử tôn giáo cho biết họ chưa từng thấy “cuộc đấu khẩu” nào giống như những gì đang xảy ra giữa ông Trump và Giáo hoàng Leo XIV.
“Đây là mức độ chỉ trích chưa từng có từ một tổng thống Mỹ đối với giáo hoàng”, David Campbell, giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Notre Dame, cho biết.
Lực lượng an ninh tại bữa tiệc tối của Hiệp hội Phóng viên chuyên trách Nhà Trắng đã mất gần nửa phút để sơ tán Tổng thống Donald Trump cùng Đệ nhất phu nhân Melania trong vụ nổ súng đêm 25/4 ở khách sạn Washington Hilton.
"Đội an ninh của Phó tổng thống di chuyển rất nhanh, mất vài giây là họ đã túm vào áo để đỡ ông ấy đứng dậy thật nhanh và đưa ra ngoài. Đội chống đột kích sau đó mới tiến vào. Họ mất 10 giây để vây quanh Tổng thống, rồi 20 giây sau mới đưa ông rời đi. Mọi thứ trông có vẻ hỗn loạn. Có lúc ông nằm rạp xuống đất", người dẫn chương trình Norah O'Donnell mô tả lại trong chương trình 60 Minutes của đài CBS phát sóng đêm 26/4.
Lãnh đạo Mỹ lý giải rằng sự chậm trễ một phần đến từ việc ông muốn tự mình đánh giá tình huống. "Tôi muốn xem chuyện gì đang xảy ra nên chính tôi đã gây ra chút khó khăn với họ", Tổng thống Trump nói, cho biết thêm rằng ông đã trực tiếp yêu cầu các đặc vụ "chờ một chút" để ông quan sát.
Tổng thống Mỹ nói rằng ban đầu ông chưa nhận ra mức độ nghiêm trọng của sự việc, do những âm thanh trong phòng tiệc đôi khi cũng có thể gây nhầm lẫn. Ông đã tưởng tiếng súng nổ là tiếng khay rơi. Khi nhận thấy đây thật sự là một tình huống nguy hiểm, ông bắt đầu di chuyển cùng lực lượng an ninh.
Giải thích về khoảnh khắc dường như "ngã xuống đất", Tổng thống Trump kể rằng ban đồng ông vẫn muốn đứng thẳng và di chuyển nhanh ra khỏi hội trường, chỉ hơi cúi đầu nhẹ. Tuy nhiên, các đặc vụ đột nhiên ra lệnh "nằm rạp xuống" và cảnh báo nguy hiểm, do đó ông cùng bà Melania nhanh chóng hợp tác làm theo.
"Khi các mật vụ bảo 'nằm xuống' tức là có rắc rối. Là Tổng thống, dĩ nhiên tôi phải nghe theo chỉ dẫn của họ. Lúc đó chúng tôi đã di chuyển được một nửa đoạn đường rồi, gần đến khúc cuối. Đó cũng là khu vực hơi 'hở sườn', có thể bị nhìn thấy từ nhiều góc trong phòng dạ tiệc", ông Trump cho biết.
Lãnh đạo Mỹ kể rằng ông không cảm thấy lo lắng khi vụ nổ súng xảy ra, một phần vì ông "đã trải qua những tình huống tương tự vài lần rồi". Ông nói thế giới đang ngày càng trở nên điên rồ, đồng thời cho rằng những bình luận cực đoan từ giới chính trị gia đảng Dân chủ đã thúc đẩy các vụ tấn công nhắm vào ông.
Nghi phạm Cole Allen đã lao qua một chốt kiểm soát an ninh bên ngoài sự kiện, mang theo súng shotgun, súng ngắn và dao. Allen bị khống chế và bắt giữ sau khi đấu súng với lực lượng an ninh.
Ông Trump nhận xét tốc độ của nghi phạm "đáng kinh ngạc", nói đùa rằng người này nên thi đấu chuyên nghiệp trong giải bóng bầu dục quốc gia.
Tổng thống Mỹ sau đó bình luận rằng dù sự kiện bố trí hệ thống an ninh dày đặc, những kẻ tấn công "có thể không bình thường nhưng không ngu ngốc" và biết cách tìm kẽ hở. Ông ca ngợi lực lượng thực thi pháp luật phản ứng kịp thời, rút súng ngay khi thấy nghi phạm chạy đến và lập tức vô hiệu hóa mối đe dọa.
Cuộc phỏng vấn có thời điểm trở nên căng thẳng khi O'Donnell đề cập đến bức thư "tuyên bố mục đích" của nghi phạm, trong đó có những lời lẽ nhắm vào các quan chức chính quyền và ám chỉ bản thân đang chống lại "một tội phạm ấu dâm, cưỡng hiếp và phản bội".
Ông Trump phản ứng gay gắt, cho rằng những lời lẽ này nhắm vào mình là bịa đặt, đồng thời chỉ trích việc O'Donnell đọc lại những nội dung từ "một kẻ bệnh hoạn" trên truyền hình là hành động đáng hổ thẹn.
Khoảng 2.500 người đã tham dự buổi tiệc tối, sự kiện thường niên nhằm tôn vinh Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp Mỹ về tự do ngôn luận, tự do báo chí. Tổng thống Trump trước đây nhiều lần từ chối tham dự nhưng đã nhận lời trong năm nay.
Tổng thống Mỹ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục tổ chức tiệc tối của Hiệp hội Phóng viên chuyên trách Nhà Trắng và không muốn "một kẻ điên" khiến sự kiện ý nghĩa bị hủy bỏ. Ông cho biết có thể tổ chức lại sự kiện trong vòng 30 ngày tới.
Allen từng làm việc tại một công ty luyện thi, có nền tảng học vấn về kỹ thuật và khoa học máy tính. Em gái của Allen nói với điều tra viên rằng nghi phạm thường sử dụng ngôn ngữ mang tính cực đoan và từng nhắc đến việc "làm điều gì đó" để giải quyết những bất cập mà anh ta nhận thấy trong xã hội. Allen dự kiến trình diện thẩm phán liên bang ở Washington ngày 27/4.
Theo thông báo từ Bộ Quốc phòng Nhật, tàu khu trục Kaga sẽ cập cảng Căn cứ Không quân Thủy quân lục chiến Iwakuni từ ngày 1-4.6 để tiếp nhận các thiết bị cho F-35B nhằm chuẩn bị cho cuộc diễn tập chung Mỹ - Nhật dự kiến diễn ra vào tháng tới.
Thông thường, các tàu chiến Nhật không cập cảng tại căn cứ Iwakuni. Bộ Quốc phòng Nhật cho biết chuyến thăm cảng của tàu Kaga chỉ nhằm mục đích đưa lên các thiết bị.
Trang USNI News dẫn tài liệu của Hội đồng thành phố Iwakuni cho biết cuộc diễn tập dự kiến diễn ra vào cuối tháng 6, bao gồm các hoạt động phối hợp giữa các tàu. Chi tiết về cuộc huấn luyện chung, bao gồm cả địa điểm, vẫn đang được thảo luận.
Lực lượng Phòng vệ trên không Nhật (JASDF) đang trong giai đoạn huấn luyện ban đầu với máy bay F-35B dưới sự hướng dẫn của các phi công Mỹ tại Căn cứ Không quân Nyutabaru của JASDF. Ba chiếc đầu tiên đã được bàn giao năm ngoái và ba chiếc nữa được bàn giao trong năm nay. Nhật dự định sẽ sở hữu một phi đội gồm 42 chiếc F-35B.
Thủy quân lục chiến Mỹ lần đầu thực hiện cất và hạ cánh của tiêm kích F-35B trên tàu JS Izumo của Lực lượng Phòng vệ biển Nhật (JMSDF) vào năm 2021. Tàu Kaga đã được triển khai đến Mỹ vào năm 2024 để thực hiện các cuộc thử nghiệm với F-35B, đánh dấu lần thứ hai JMSDF tiến hành thử nghiệm F-35B.
Hiện tàu Izumo đang ở Yokohama để nâng cấp lần hai nhằm vận hành các tiêm kích F-35B, dự kiến hoàn thành vào tháng 3.2028. Tàu Kaga dự kiến trải qua giai đoạn sửa đổi thứ hai trong những tháng tới, với công việc dự kiến hoàn thành vào tháng 3.2029.
Bộ Quốc phòng Nga hôm 15/4 cho biết chính phủ một số nước châu Âu đã quyết định tăng cường sản xuất và cung cấp máy bay không người lái (UAV) cho Ukraine để tập kích lãnh thổ Nga, cảnh báo đây là động thái làm leo thang tình hình và ngày càng kéo các quốc gia trên vào xung đột với Nga.
Cơ quan này cũng công bố danh sách nhà máy, doanh nghiệp tại những quốc gia châu Âu mà Nga cho là đang sản xuất UAV và linh kiện cho Ukraine, cũng như địa chỉ liên quan. Trong số này có cơ sở tại Anh, Đức, Tây Ban Nha, Italy, Ba Lan, Israel và một số nước khác.
"Người dân châu Âu không những cần hiểu rõ nguyên nhân thật sự gây ra mối đe dọa đối với an ninh của họ, mà còn phải biết địa chỉ cùng vị trí của các doanh nghiệp Ukraine và liên doanh sản xuất UAV, linh kiện cho Kiev bên trong đất nước mình", Bộ Quốc phòng Nga cho hay.
Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev cho biết danh sách "các cơ sở chế tạo UAV và linh kiện khác ở châu Âu" mà Bộ Quốc phòng Nga công bố cũng là "danh sách các mục tiêu tiềm năng". "Các cuộc tấn công có thể trở thành hiện thực hay không sẽ phụ thuộc vào những gì xảy ra tiếp theo. Hãy ngủ ngon, các đối tác châu Âu", ông cảnh báo.
Giới chức Nga đã nhiều lần đưa ra những phát biểu được cho là nhằm răn đe các nước châu Âu, liên quan sự ủng hộ của họ dành cho Ukraine. Theo hãng thông tấn Reuters, những tuyên bố này chỉ mang tính cảnh báo hoặc ám chỉ, hơn là dấu hiệu cho thấy Nga sắp tấn công.
UAV hoặc thiết bị bay không người lái (drone) nói chung hiện là khí tài chủ chốt trong chiến sự Ukraine. Cả hai bên tham chiến đều thường xuyên triển khai UAV để tập kích lãnh thổ đối phương trong xung đột.
Bộ Quốc phòng Anh ngày 15/4 công bố đợt cung cấp drone "lớn nhất từ trước đến nay" cho Ukraine, trong đó London sẽ chuyển giao ít nhất 120.000 thiết bị cho Kiev trong năm 2026. Trong lô vũ khí có hàng nghìn drone tấn công tầm xa, drone trinh sát, hậu cần và khí tài hàng hải, tất cả "đều đã được thử lửa trên tiền tuyến tại Ukraine". Hoạt động chuyển giao đã bắt đầu trong tháng 4.
Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey cho biết sự bổ sung này sẽ "cung cấp cho Ukraine năng lực cần thiết để bảo vệ người dân và đối phó lực lượng Nga".
