Ngày 15/4, BS.CK2 Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, cho biết bệnh nhi từ Tây Ninh nhập viện trong tình trạng lơ mơ, huyết áp tăng cao 180/100 mmHg. Các kết quả chụp chiếu não và phổi không ghi nhận bất thường, nhưng xét nghiệm cho thấy chỉ số kháng thể kháng liên cầu tăng rất cao, nước tiểu có đạm và hồng cầu.
Các bác sĩ xác định trẻ bị viêm cầu thận cấp liên quan liên cầu khuẩn sinh mủ (Streptococus pyogenes) hay liên cầu beta tan huyết nhóm A – biến chứng có thể xảy ra sau viêm họng do liên cầu. Tăng huyết áp là nguyên nhân dẫn đến cơn co giật.
Bệnh nhi được điều trị tích cực với thở oxy, thuốc chống co giật, kháng sinh, thuốc hạ huyết áp và lợi tiểu, kết hợp chế độ ăn giảm muối. Sau một tuần, tình trạng cải thiện rõ rệt, trẻ tỉnh táo, huyết áp ổn định bằng thuốc uống, chức năng thận dần hồi phục và được xuất viện.
Gia đình cho biết khoảng một tuần trước nhập viện, bé sốt, đau họng, sưng đau vùng góc hàm và tự mua thuốc điều trị. Sau vài ngày, triệu chứng giảm nên bé đi học lại. Tuy nhiên, khi đang ngồi học, bé đột ngột đau đầu, buồn nôn rồi ngất. Sau đó, bệnh nhi xuất hiện hai cơn co giật toàn thể và được chuyển cấp cứu lên tuyến trên với chẩn đoán ban đầu nghi viêm não – màng não.
Theo bác sĩ Tiến, bệnh viêm cầu thận do liên cầu khuẩn trước đây khá phổ biến nhưng hiện nay ít gặp hơn, nên dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý thần kinh hoặc nhiễm trùng khác khi xuất hiện biến chứng.
Viêm họng do liên cầu khuẩn nhóm A thường khởi phát đột ngột với sốt, đau họng, đau đầu, buồn nôn, ăn uống kém. Một số trường hợp có thể kèm viêm amidan, nổi hạch cổ hoặc phát ban. Nếu không được điều trị đúng bằng kháng sinh, bệnh có thể gây biến chứng như viêm cầu thận, thấp tim, viêm tai giữa, viêm xoang hoặc áp xe.
Bác sĩ khuyến cáo, khi trẻ có dấu hiệu sốt, đau họng kéo dài, phụ huynh không nên tự ý mua thuốc mà cần đưa trẻ đi khám để được chẩn đoán và điều trị phù hợp. Dùng kháng sinh đúng chỉ định giúp giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm.
Để phòng bệnh, cần đeo khẩu trang khi cần, tránh tụ tập nơi đông người, tránh tiếp xúc với người bệnh. Giữ ấm cơ thể, tránh uống nước đá, khói thuốc. Vệ sinh tay trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, trước khi chăm sóc trẻ. Vệ sinh môi trường sống, đồ chơi của trẻ.
Đưa trẻ đi uống vitamin A và tiêm vaccine theo chương trình tiêm chủng quốc gia. Khám sức khỏe định kỳ6 tháng một lần hoặc ít nhất mỗi năm để phát hiện và điều trị sớm các nguyên nhân có thể gây viêm họng cấp.
Nhiều thập kỷ qua, vị thế của một doanh nghiệp dược thường được định hình bởi quy mô vốn hóa, số lượng nhà máy, danh mục thuốc generic hay các tiêu chuẩn sản xuất quốc tế. Tuy nhiên, bên cạnh các yếu tố mang tính cạnh tranh truyền thống này, dòng chảy của ngành dược thế giới hiện đang dịch chuyển mạnh mẽ sang các phân khúc giá trị cao hơn như thuốc công nghệ cao, thuốc sinh học, thuốc tương đương sinh học và các giải pháp điều trị đòi hỏi hàm lượng nghiên cứu và phát triển (R&D) lớn.
Xu hướng này là sự chuyển mình toàn diện của toàn bộ chuỗi giá trị. Khi danh mục sản phẩm thay đổi, mọi công đoạn từ nghiên cứu, phát triển công thức, kiểm soát chất lượng đến sản xuất và phân phối, bán hàng đều phải vận hành theo một tiêu chuẩn mới khắt khe hơn. Và khi chuỗi giá trị thay đổi, yêu cầu về nguồn nhân lực cũng thay đổi, sao cho theo kịp tốc độ chuyển đổi của ngành.
Đó cũng chính là tinh thần cốt lõi mà Hội thảo khoa học "Năng lực nghề dược thời đại số: Cơ hội việc làm trong sản xuất, chất lượng và kinh doanh", diễn ra vào sáng ngày 21.5.2026 tại Hội trường Khoa Dược, Trường đại học Y Dược Cần Thơ, muốn truyền tải. Chương trình, do Trường đại học Y Dược Cần Thơ tổ chức với sự đồng hành của Imexpharm, không chỉ dừng lại ở việc định hướng nghề mà còn là dịp để các chuyên gia y tế, doanh nghiệp và thế hệ dược sĩ tương lai nhìn nhận lại yêu cầu về năng lực nhân sự trong hệ sinh thái dược phẩm mới. Ở đó, công nghệ và con người phải song hành để tạo ra những sản phẩm tối ưu, những giải pháp hiệu quả cao hơn cho sức khỏe cộng đồng.
Từ góc nhìn của một người có gần 30 năm gắn bó với công tác đào tạo, PGS-TS Đỗ Châu Minh Vĩnh Thọ, Phó trưởng khoa Dược chia sẻ tại hội thảo rằng, trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh và ngành Dược liên tục thay đổi, điều quan trọng với người học không còn là học được bao nhiêu kiến thức, mà là khả năng tự học và thích nghi.
Người ta vẫn thường nói "nhất Y, nhì Dược" để nhấn mạnh vai trò quan trọng của ngành dược trong hệ thống chăm sóc sức khỏe. Đây không chỉ là lĩnh vực nghiên cứu, sản xuất và bảo đảm chất lượng thuốc mà còn trực tiếp tác động đến hiệu quả điều trị và sự an toàn của người bệnh. Chính vì vậy, theo PGS-TS Đỗ Châu Minh Vĩnh Thọ, để bắt kịp những thay đổi của thời đại, các bạn sinh viên cần duy trì tinh thần tự học và sẵn sàng thích nghi, để thế hệ dược sĩ tương lai không chỉ làm chủ công nghệ mà quan trọng hơn là tạo ra những giá trị thiết thực cho người bệnh.
Đó cũng là thực tế đang diễn ra ở phía doanh nghiệp, khi nhu cầu nhân lực ngành dược hiện nay không còn dừng ở chuyên môn nền tảng mà mở rộng sang khả năng làm việc trong môi trường tích hợp công nghệ, sử dụng dữ liệu, thích ứng với AI và tư duy liên ngành. Chia sẻ tại hội thảo, TS Nguyễn Vĩnh Luận, Giám đốc Nhân sự Imexpharm, cho rằng khả năng sử dụng công nghệ một cách hiệu quả, có trách nhiệm là vô cùng quan trọng. Từ những hướng dẫn thực tế về cách tương tác với AI, anh cũng gửi gắm thông điệp đến các sinh viên: "AI rất thông minh, nhưng đừng sùng bái AI; hãy biến AI thành những người trợ lý ảo đắc lực của chính mình".
Trong khi thâm nhập sâu vào các phân khúc dược phẩm công nghệ cao, Imexpharm không chỉ nhìn câu chuyện chuyển đổi dưới góc độ sản phẩm hay công nghệ, mà còn xem nguồn nhân lực là một phần của chiến lược dài hạn. Khi khoảng cách giữa kiến thức trên giảng đường và yêu cầu thực tiễn ngày càng thu hẹp, doanh nghiệp cũng trở thành một mắt xích trong quá trình kiến tạo thế hệ nhân lực mới cho ngành dược. Đây cũng là hướng đi phù hợp với Chiến lược quốc gia bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 theo Quyết định số 89 QĐ/TTg ngày 23.1.2024 của Thủ tướng Chính phủ, trong đó nguồn nhân lực y tế được xác định là nền tảng quan trọng cho sự phát triển bền vững của ngành.
Song song đó, năng lực nghiên cứu và phát triển (R&D) của Imexpharm đang được chú trọng mạnh mẽ thông qua các hợp tác chiến lược quốc tế. Đáng chú ý nhất là sự hiện diện của Livzon, một trong 25 định chế dược phẩm hàng đầu Trung Quốc với danh mục có sản phẩm đạt chuẩn FDA. Sự hợp tác này được kỳ vọng sẽ là đòn bẩy chiến lược, giúp ngành dược nội địa tăng tốc tiếp cận các chuẩn mực quốc tế, đặc biệt trong việc chuyển đổi mô hình R&D từ "kinh nghiệm dẫn dắt" sang "công nghệ dẫn dắt".
Tuy nhiên vận hành chuỗi giá trị này, xu hướng mới này, vẫn phải là con người. Theo TS Nguyễn Vĩnh Luận, công nghệ có thể mua, nhà máy có thể xây, nhưng nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố không thể hình thành trong một sớm một chiều. Chính vì vậy, việc chuẩn bị năng lực cho sinh viên ngay từ hôm nay không chỉ là trách nhiệm của nhà trường hay doanh nghiệp, mà còn là bước chuẩn bị cho năng lực cạnh tranh dài hạn của toàn ngành.
Thạc sĩ - bác sĩ Lê Tiểu Nhật, Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết thịt gà sống là nơi trú ngụ lý tưởng của nhiều loại vi sinh vật gây hại mà mắt thường không thấy được là Salmonella và Campylobacter. Đây là "2 thủ phạm" hàng đầu gây ngộ độc thực phẩm toàn cầu. Nhiễm các loại vi khuẩn này thường dẫn đến các triệu chứng như tiêu chảy, sốt, đau bụng và nôn mửa.
"Thậm chí, vi khuẩn Salmonella có thể gây ra các vụ bùng phát dịch nghiêm trọng dẫn đến nhập viện và tử vong. Ngoài 2 loại trên, các nhà khoa học còn tìm thấy Aeromonas (gây viêm dạ dày ruột), Pseudomonas, Serratia và Staphylococcus hiện diện trên bề mặt thịt", bác sĩ Nhật nhấn mạnh.
Theo bác sĩ Tiểu Nhật, nhiều người cho rằng rửa thịt gà dưới vòi nước sẽ giúp loại bỏ vi khuẩn. Tuy nhiên, thực tế các nghiên cứu cho thấy nước sạch thông thường không thể làm giảm đáng kể lượng vi khuẩn bám trên thịt, đặc biệt là vi khuẩn Campylobacter. Ngược lại, việc rửa gà sống còn có thể khiến vi khuẩn bắn ra bồn rửa, dụng cụ nhà bếp và thực phẩm xung quanh, làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn chéo.
Bác sĩ Tiểu Nhật cho biết các tổ chức uy tín như Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) đều đưa ra lời khuyên thống nhất khi sơ chế gà:
Nếu muốn sơ chế thịt gà sạch hơn, nhiều chuyên gia gợi ý:
Trong thực tế ở Việt Nam, nhiều người vẫn rửa gà để khử mùi hoặc làm sạch bụi bẩn. Nếu có rửa, nên:
Vi khuẩn bị tiêu diệt hoàn toàn khi thịt gà được nấu đến nhiệt độ nội tại tối thiểu là 74°C (nên sử dụng nhiệt kế chuyên dụng để đo nhiệt độ bên trong thịt gà).
Mới đây, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TP.HCM) đã cứu sống bé gái T.B.C.A. (11 tuổi, ngụ An Giang) mắc viêm cơ tim tối cấp, sốc nhiễm trùng và nhiễm trùng huyết do phế cầu khuẩn.
Bé khởi bệnh với các triệu chứng sốt, ho đàm, đau họng, nôn ói, đau bụng trong 4 ngày. Sau khi gia đình tự mua thuốc điều trị nhưng không cải thiện nên nhập viện ở địa phương rồi chuyển đến Bệnh viện Nhi đồng Thành phố.
Lúc này trẻ bị sốc nhiễm trùng nặng, viêm phổi, nhiễm trùng huyết, tổn thương tim, suy tuần hoàn. Kết quả xét nghiệm xác định tác nhân là vi khuẩn phế cầu khuẩn (Pneumococcus).
Gần hai tuần chạy ECMO, chức năng tim dần hồi phục, huyết áp ổn định và bé được cai ECMO.
Tuy nhiên bệnh nhi tiếp tục xuất hiện huyết khối động mạch não và chi dưới trái. Các bác sĩ đã can thiệp lấy huyết khối, kết hợp điều trị chống đông, giúp tái thông mạch máu, cải thiện tưới máu não và chi.
Sau gần một tháng điều trị tích cực, bé A. được cai máy thở, tỉnh táo, nhịp tim trở về bình thường, chức năng gan thận hồi phục hoàn toàn và xuất viện trong tình trạng ổn định.
Tại Bệnh viện Nhi đồng 1 cũng từng tiếp nhận điều trị các trẻ gặp biến chứng viêm màng não, viêm phổi nguy kịch vì phế cầu khuẩn.
Điển hình trường hợp bé 3 tháng tuổi nhập viện vì viêm màng não do phế cầu khuẩn. Dù được điều trị tích cực, tình trạng bệnh diễn tiến rất nặng do vi khuẩn kháng thuốc, để lại di chứng thần kinh nghiêm trọng, trẻ phải sống đời sống thực vật.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, BS.CKII Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, cho biết việc lạm dụng kháng sinh làm gia tăng tình trạng vi khuẩn kháng thuốc trong cộng đồng, trong đó có phế cầu khuẩn.
Khi trẻ nhiễm các chủng vi khuẩn kháng thuốc, việc điều trị sẽ khó khăn hơn, thời gian điều trị có thể kéo dài và phải sử dụng các loại kháng sinh thế hệ cao hoặc phổ rộng hơn, dẫn đến chi phí điều trị tăng lên.
Bác sĩ Trương Hữu Khanh - Phó chủ tịch Liên chi Hội Truyền nhiễm TP.HCM - cũng cho biết một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là tình trạng phế cầu khuẩn kháng thuốc ngày càng nghiêm trọng do việc sử dụng kháng sinh thiếu kiểm soát.
Thực tế, nhiều chủng phế cầu khuẩn có khả năng kháng thuốc, khiến bác sĩ không thể sử dụng các kháng sinh thông thường mà phải phối hợp ít nhất hai loại kháng sinh mạnh. Chi phí điều trị các ca nặng do biến chứng viêm phổi, viêm màng não có thể lên tới hàng chục đến hàng trăm triệu đồng.
“Hiện nay một số loại kháng sinh phổ biến đã không còn phản ứng với bệnh do phế cầu khuẩn, đặc biệt là khi vi khuẩn đã xâm lấn vào màng não hoặc phổi. Khi nghi ngờ nhiễm phế cầu khuẩn, bác sĩ thường phải dùng những loại kháng sinh mạnh", BS Khanh nói thêm.
