Đặng Quang Tuấn, 31 tuổi, hiện là nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Trung tâm Toán và Khoa học Yau, Đại học Thanh Hoa. Đây là ngôi trường danh tiếng bậc nhất Trung Quốc, top 12 thế giới theo bảng xếp hạng THE.
Tại đây, Tuấn nghiên cứu chủ yếu về bài toán trong hình học vi phân và giải tích phức, giống với định hướng của GS Shing Tung Yau – người hướng dẫn. GS Yau không chỉ là nhà Toán học đầu tiên của Trung Quốc đoạt giải thưởng Fields danh giá vào năm 1982 mà còn được coi là “kiến trúc sư” trưởng cho sự trỗi dậy của toán học hiện đại tại quốc gia tỷ dân.
Công trình của Tuấn gắn với những lý thuyết như tương đối tổng quát và lý thuyết dây, nơi các hiện tượng vật lý (như sự giãn nở của vũ trụ) được giải thích bằng cách giả định tồn tại các chiều không gian ngoài 4 chiều quen thuộc, gọi là đa tạp Calabi-Yau.
Theo anh, đa tạp này có ứng dụng rất lớn trong nghiên cứu liên quan tới hạt hay năng lượng nước của hạt, vật chất tối, năng lượng tối,… Trọng tâm là phương trình Monge–Ampère, một phương trình vi phân đạo hàm riêng, đóng góp vào việc giải các bài toán liên quan cấu trúc hình học trong vật lý.
“Được làm việc trong một môi trường học thuật quốc tế không thua kém các nước phương Tây là cơ hội rất lớn với tôi”, Tuấn nói.
Thanh Hoa có ba đơn vị nghiên cứu toán: Trung tâm Toán và Khoa học, Khoa Toán, Trung tâm giảng dạy Toán học. Trung tâm Toán và Khoa học – nơi Tuấn làm việc thiên về nghiên cứu, thay vì các hoạt động giáo dục như hai đơn vị còn lại.
Tuấn nhìn nhận Trung Quốc đang đẩy mạnh đào tạo nghiên cứu sinh tiến sĩ, bởi đây là nền tảng phát triển khoa học cơ bản. Các nhà khoa học chịu áp lực rất lớn về đầu ra. Nghiên cứu sinh sau tiến sĩ như Tuấn cần có ít nhất một công bố quốc tế mỗi năm, các giáo sư nặng nề hơn khi hàng năm phải hướng dẫn 3-5 học trò.
Đổi lại, với nguồn lực tài chính lớn từ Chính phủ và ngân sách riêng, các đại học Trung Quốc có đãi ngộ rất hấp dẫn. Nhà khoa học được đảm bảo về lương, bảo hiểm xã hội và nhà ở, chỗ học cho con em ngay trong trường để tập trung nghiên cứu.
Khuôn viên Thanh Hoa cũng luôn sôi động với các hội thảo quốc tế diễn ra hàng tuần, từ xác suất thống kê đến hình học, giải tích hay đại số. Ngoài ra, Tuấn thấy bầu không khí trong nhóm nghiên cứu thoải mái, dù GS Yau là cái tên lão làng của toán học Trung Quốc và thế giới, đảm nhận nhiều nhiệm vụ khoa học và quản lý tầm cỡ.
Những cuộc trao đổi 30-45 phút mỗi tuần là lúc Tuấn được học hỏi từ tầm nhìn và cách tiếp cận vấn đề của thầy. Chẳng hạn, khi nói về phương trình vi phân đạo hàm riêng Monge–Ampère, ông Yau đào sâu về lịch sử của lý thuyết toán và vật lý, để giải thích vì sao nó cần thiết.
GS Yau cũng luôn khuyến khích học trò liên hệ bài toán đang theo đuổi với những ngành khác, như giải tích số hay AI, kết nối đồng nghiệp để trao đổi hợp tác.
Ngoài nghiên cứu, Tuấn có hai buổi dạy mỗi tuần, hỗ trợ các giáo sư chấm, chữa bài cho sinh viên bậc cao học.
Tuấn nói công việc hiện tại vượt ngoài trí tưởng tượng của anh khi còn là sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội.
Từ nhỏ, Tuấn học toán như một niềm vui thích. Cậu học trò trường làng ở Vĩnh Phúc từng giành nhiều giải nhất trong các cuộc thi học sinh giỏi, rồi đỗ vào lớp chuyên toán của tỉnh, hai năm liền đạt giải ba quốc gia.
Năm 2013, Tuấn đỗ lớp chất lượng cao, khoa Toán – Tin của trường Sư phạm. Thời gian ở đây, anh “rinh” giải nhất môn Đại số và nhì môn Giải tích tại Olympic Toán sinh viên toàn quốc. Tuấn học hăng say, nhưng chỉ nghĩ mình sẽ trở thành một giáo viên Toán ở phổ thông, cho đến một cơ duyên vào năm thứ tư.
Vì thấy học trò xoay xở tốt với toán cao cấp, thầy của Tuấn viết thư giới thiệu để anh có học bổng thạc sĩ ở Pháp. Cậu sinh viên 21 tuổi khi ấy mừng rỡ trước cơ hội du học nên cấp tốc học tiếng Pháp, làm hồ sơ ứng tuyển chỉ trong vòng nửa năm.
Tới Đại học Paris-Saclay năm 2017 với học bổng 1.000 euro/tháng, Tuấn không khỏi bỡ ngỡ trước nền văn hóa khác biệt, nỗi nhớ nhà và những thủ tục hành chính rắc rối.
Nhờ cộng đồng người Việt ở Paris, Tuấn dần vượt qua cảm giác chênh vênh. Anh cũng tìm cách “bắt chước” các bạn Pháp, chủ động đặt câu hỏi, thảo luận trên lớp nhiều hơn.
“Đến lúc này, tôi vẫn đinh ninh sẽ trở về Việt Nam để dạy toán”, Tuấn nhớ lại. Nhưng khi học môn Giải tích phức, Tuấn thấy hứng thú và học tốt hơn cả nên dành nhiều thời gian suy nghĩ, đọc tài liệu, tìm người trao đổi những chỗ chưa hiểu,… Đam mê thôi thúc anh học lên tiến sĩ vào năm 2019, dưới sự hướng dẫn của GS Lữ Hoàng Chinh và Vincent Guedj.
Anh nhìn nhận khó khăn lớn nhất là bước chuyển đổi từ học sang nghiên cứu, phải vận dụng kiến thức để tạo ra cái mới. Tuấn đọc rất nhiều tài liệu toán và được truyền cảm hứng từ các nghiên cứu của GS Yau. Năm 2022, anh bảo vệ thành công luận án về “Dòng đa thế vị Monge-Ampère”, rồi tới Trung tâm Vật lý Lý thuyết quốc tế Abdus Salam ở Italy làm nghiên cứu sinh sau tiến sĩ.
Trong thời gian này, Tuấn quan sát các đại học Trung Quốc có nhiều nghiên cứu đột phá về khoa học, công nghệ, cùng các chương trình thu hút nhân tài. Cuối năm 2024, Tuấn quyết định trở về châu Á, vừa để thử sức ở môi trường mới, vừa để được ở gần gia đình. Đọc thông báo tuyển sinh của GS Yau, anh không chần chừ ứng tuyển và nhờ một học trò cũ của ông giới thiệu. Tuấn vượt qua vòng phỏng vấn, bắt đầu hành trình ở Đại học Thanh Hoa từ tháng 9/2025.
Tuấn cho rằng làm việc tại Thanh Hoa là cơ hội để phát triển nghiên cứu trong môi trường mũi nhọn mà vẫn có thể hợp tác với nhiều học giả trong nước. Trước mắt, anh dự định cùng nghiên cứu về hình học vi phân với hai nhà toán học hàng đầu là GS. TSKH Phạm Hoàng Hiệp và PGS. TS Đỗ Hoàng Sơn.
Với sinh viên, nhà nghiên cứu trẻ muốn làm việc trong môi trường như Đại học Thanh Hoa, Tuấn tin rằng bí quyết là “hãy tiếp tục trẻ”, tức theo đuổi công việc với nhiệt huyết và đam mê.
“Nhưng cũng không nên tạo áp lực phải vào bằng được những trường top đầu. Điều quan trọng hơn là duy trì sự hứng thú, tinh thần học hỏi và phát triển bản thân một cách bền vững”, Tuấn nói.
Theo định hướng phát triển GD-ĐT mới trong Quy hoạch tổng thể thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, thành phố đặt mục tiêu trở thành trung tâm lớn, hàng đầu cả nước về GD-ĐT chất lượng cao, uy tín trong khu vực và quốc tế.
Thành phố cho biết sẽ đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực người học. Chú trọng nâng cao năng lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cho người học, đồng thời chú trọng giáo dục STEM/STEAM, ngoại ngữ, kỹ năng số và năng lực làm chủ công nghệ…
Hà Nội cũng đặt mục tiêu bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, từng bước thu hẹp khoảng cách về điều kiện học tập và chất lượng giáo dục giữa khu vực nội thành và ngoại thành; phát triển hài hòa giữa giáo dục công lập và ngoài công lập. Các trường nhiều cấp học, trường chất lượng cao, trường liên cấp hiện đại sẽ tiếp tục được đầu tư tại những khu vực có điều kiện kinh tế phát triển.
Đối với giáo dục chuyên biệt và giáo dục hòa nhập, Hà Nội định hướng sẽ bảo đảm đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất, trang thiết bị và đội ngũ giáo viên; tạo điều kiện để người khuyết tật và các nhóm đặc thù được tiếp cận giáo dục phù hợp, bình đẳng và chất lượng. Thành phố cũng ưu tiên bố trí quỹ đất để xây dựng trường phổ thông chuyên biệt dành cho trẻ khuyết tật.
Đặc biệt, thành phố sẽ phát triển mạng lưới, quy mô cơ sở giáo dục các cấp theo hướng hiện đại, chuẩn hóa. Giải quyết triệt để tình trạng thiếu trường, lớp.
Với khu vực nội đô không còn quỹ đất mở rộng, Hà Nội cho biết sẽ có chính sách đặc thù cho phép nâng tầng và tăng mật độ xây dựng đối với các trường không còn quỹ đất; ưu tiên sử dụng quỹ đất sau khi di dời các trụ sở để xây dựng trường phổ thông.
Về chỉ tiêu, bảo đảm mỗi xã, phường, đơn vị ở có trường mầm non công lập, trường tiểu học công lập và THCS công lập. Với trường THPT, bình quân từ 3 - 5 vạn dân sẽ có một trường công lập phù hợp với nhu cầu thực tế.
Di dời cơ sở giáo dục đại học từ nội đô ra các cực tăng trưởng
Cũng theo quy hoạch tầm nhìn 100 năm, Hà Nội cho biết sẽ thực hiện lộ trình di dời các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp từ khu vực nội đô lịch sử ra các cực tăng trưởng để hình thành các đô thị đại học tập trung, hiện đại và đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.
Đối với cơ sở phải di dời toàn bộ, ưu tiên chuyển đổi công năng quỹ đất cũ tại nội đô để bổ sung hạ tầng cho giáo dục phổ thông, các công trình tiện ích công cộng và không gian xanh. Thành phố sẽ có cơ chế hỗ trợ đầu tư xây dựng hạ tầng đồng bộ tại địa điểm mới.
Đối với cơ sở không thuộc diện di dời toàn bộ, Hà Nội khuyến khích mở rộng quy mô tại các cơ sở mới; phần diện tích tại nội đô thực hiện tái cấu trúc, ưu tiên phục vụ nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, đào tạo sau đại học và đào tạo nghề chất lượng cao.
Hà Nội hiện có quy mô dân số khoảng 8,7 triệu người. Theo quy hoạch, thành phố định hướng trở thành siêu đô thị bền vững, thông minh và kết nối toàn cầu, phát triển theo cấu trúc "đa tầng - đa lớp - đa cực - đa trung tâm", lấy sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái, văn hóa chủ đạo...
Cạnh đó, thành phố sẽ tái cấu trúc không gian đô thị nhằm phân bổ lại dân cư và hạ tầng một cách hợp lý. Giai đoạn 2066 - 2085, thành phố định hướng có quy mô dân số giữ ổn định, tối đa không quá 20 triệu người.
Chiều 1-6, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM cho biết ngày thi đầu tiên của kỳ thi tuyển sinh lớp 10 diễn ra cơ bản bình thường. Toàn thành phố có 603/151.557 thí sinh vắng thi, chiếm tỉ lệ 0,39%.
Tại một số điểm thi đã ghi nhận các tình huống bất thường và được xử lý theo quy định.
Cụ thể tại điểm thi T058 và T038, một số thí sinh bị mệt trong quá trình làm bài, phải xuống phòng y tế từ 5 đến 10 phút. Các điểm thi đã lập biên bản sự cố bất thường. Do nguyên nhân xuất phát từ phía thí sinh, nên các trường hợp này không được cộng thêm thời gian làm bài.
Tại điểm thi T117, một thí sinh sử dụng máy trợ thính trong phòng thi nhưng chưa thông báo trước với điểm thi. Phòng Quản lý chất lượng yêu cầu lập biên bản bất thường, đồng thời vẫn cho phép thí sinh tiếp tục sử dụng thiết bị và bổ sung giấy tờ chứng nhận khuyết tật sau khi kết thúc buổi thi.
Trong khi đó tại điểm thi T009 - Trường THCS Kiến Thiết (phường Bàn Cờ), một thí sinh thường xuyên mất ổn định trong phòng thi. Sau buổi thi, điểm thi đã lập biên bản và mời phụ huynh đến làm việc. Qua xác minh, thí sinh này có vấn đề về trí tuệ nhưng chưa hoàn tất thủ tục cấp giấy chứng nhận khuyết tật theo quy định.
Ngoài ra, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM cho biết một số điểm thi phát hiện đề thi bị mất chữ ở trang 2 và trang 3. Các điểm thi đã mở đề dự phòng để thay thế và lập biên bản sự cố theo quy định.
Trong ngày thi đầu tiên, toàn thành phố ghi nhận một trường hợp thí sinh vi phạm quy chế do sử dụng tài liệu trong phòng thi.
Sở GD&ĐT TPHCM vừa công bố số liệu học sinh lớp 12 đăng ký chọn môn thi tốt nghiệp năm 2026.
Theo số liệu đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT năm 2026, TPHCM ghi nhận 142.899 thí sinh đăng ký tham gia kỳ thi.
Trong số này có 7.978 thí sinh đã tốt nghiệp THPT từ các năm trước nhưng tiếp tục đăng ký dự thi. TPHCM tiếp tục là địa phương có quy mô tổ chức kỳ thi lớn nhất cả nước.
Về lựa chọn môn thi, nhóm khoa học tự nhiên và ngoại ngữ ghi nhận số lượng đăng ký cao nhất .
Trong cơ cấu đăng ký môn tự chọn, nhóm khoa học tự nhiên dẫn đầu với tổng 113.328 lượt đăng ký, trong đó vật lí chiếm 44,90% (64.162 thí sinh), hóa học chiếm 26,68% (38.120 thí sinh) và sinh học chiếm 7,73% (11.046 thí sinh).
Môn ngoại ngữ ghi nhận 65.475 thí sinh đăng ký (45,82%) - cao nhất trong tất cả các môn tự chọn xét riêng lẻ.
Nhóm khoa học xã hội có lượng đăng ký đáng kể nhưng vẫn xếp sau nhóm khoa học tự nhiên.
Cụ thể, môn lịch sử có 41.113 thí sinh đăng ký, chiếm 28,77%; địa lý có 33.574 thí sinh, chiếm 23,49%; giáo dục kinh tế và pháp luật có 23.061 thí sinh, chiếm 16,14%.
Theo lãnh đạo Sở GD&ĐT TPHCM, tổng tỷ trọng nhóm khoa học xã hội vẫn thấp hơn so với nhóm khoa học tự nhiên, tiếp tục phản ánh định hướng đặc trưng của học sinh TPHCM theo các ngành kỹ thuật - công nghệ, phù hợp với cơ cấu kinh tế của thành phố.
Đối với kỳ thi tốt nghiệp THPT, Sở GD&ĐT TPHCM yêu cầu lãnh đạo các trường THPT và cơ sở giáo dục thường xuyên bám sát quy chế thi của Bộ GD&ĐT và các văn bản hướng dẫn của Sở, tuyệt đối không tự ý điều chỉnh hoặc áp dụng theo cách hiểu riêng. Sở nhấn mạnh không để xảy ra sai sót hoặc thiếu thông tin ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của học sinh.
Các trường phải triển khai đầy đủ, kỹ lưỡng đến giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh và học sinh về quy trình đăng ký dự thi, các yêu cầu và lưu ý quan trọng đối với thí sinh.
Đồng thời, các đơn vị phải thực hiện đúng khung thời gian quy định, không để xảy ra tình trạng đăng ký trễ hạn làm ảnh hưởng tiến độ chung của thành phố.
Liên quan công tác điều động cán bộ coi thi và chấm thi, Sở GD&ĐT yêu cầu các cơ sở giáo dục thực hiện nghiêm quy định về quản lý và xét duyệt đi nước ngoài đối với viên chức, người lao động trong thời gian diễn ra kỳ thi.
Ban giám hiệu các trường có trách nhiệm bảo đảm đầy đủ nhân sự tham gia công tác thi khi được điều động; tuyệt đối không để xảy ra tình trạng từ chối nhiệm vụ với lý do cá nhân, kể cả đối với thành viên ban giám hiệu.
