Tôi là một giáo viên đã dạy Toán hơn 40 năm ở bậc phổ thông. Đọc nhiều ý kiến trái chiều về môn học này thời gian qua, tôi muốn chia sẻ góc nhìn của mình, không phải để tranh luận hơn thua, mà để nói rõ giá trị cốt lõi của Toán học:
Trước hết, tôi cho rằng nhiều người “quay lưng” với Toán vì từng học nó như một nghĩa vụ: học để thi, để “trả nợ”, chứ không phải học để hiểu. Khi không nắm được bản chất, người ta dễ chán nản, rồi đi đến phủ nhận toàn bộ giá trị của môn học. Nhưng Toán không phải tự nhiên được xem là khoa học cơ bản, cũng không phải ngẫu nhiên mà nó hiện diện ở mọi cấp học.
Trong quá trình dạy học, tôi thấy rõ, Toán không chỉ là con số hay công thức. Có bao giờ bạn than phiền “không biết bắt đầu công việc từ đâu”? Toán cho ta câu trả lời đấy. Nó dạy người ta cách bắt đầu một vấn đề khi còn mơ hồ, giống như việc rút gọn một biểu thức để nhìn rõ bản chất; dạy ta cách phân tích rồi tổng hợp, như khi giải một bài hình học. Những thứ nhiều học sinh cho là “khô khan” như định nghĩa, định lý, tiên đề thực chất chính là công cụ tư duy. Bỏ qua công cụ thì không thể làm việc hiệu quả, cũng giống như vào bếp mà thiếu dụng cụ thì khó có một bữa ăn tử tế.
Học sinh sợ Toán, theo tôi, phần lớn không phải vì Toán quá khó, mà vì thiếu sự kiên nhẫn. Đây là môn học có tính kế thừa rất cao: chưa hiểu bước trước thì khó đi tiếp bước sau. Khi nền tảng không vững, cảm giác “Toán khó” là điều dễ hiểu.
Tôi cũng không đồng tình với quan điểm cho rằng học Toán là vô ích, rằng những kiến thức như tích phân, đạo hàm hay đa thức “không dùng vào đâu”. Nếu vậy, có lẽ cũng có thể phủ nhận nhiều môn học khác. Vấn đề không nằm ở việc áp dụng trực tiếp từng công thức, mà ở chỗ Toán rèn cho người học cách suy nghĩ có căn cứ: dựa trên giả thiết, dữ kiện, lập luận rõ ràng, thay vì cảm tính. Một người quen tư duy như vậy khi bước vào đời sẽ biết cách tìm lời giải cho vấn đề, thay vì né tránh.
>> Kiến thức tích phân, đạo hàm ‘vứt sọt rác’ sau khi tôi ra trường
Thực tế hiện nay có một nghịch lý: nhiều người than Toán khó, xa rời thực tế, nhưng số học sinh giỏi, điểm cao lại rất nhiều. Điều đó cho thấy vấn đề không hoàn toàn nằm ở bản thân môn học, mà còn ở cách học, cách dạy và cách đánh giá.
Ở góc độ hệ thống, tôi cho rằng ngành giáo dục cần nhìn lại cách kiểm tra, đánh giá để tránh chạy theo thành tích. Khi điểm số trở thành mục tiêu chính, việc dạy và học dễ bị lệch khỏi thực chất. Chương trình và đề thi cũng cần được rà soát để phù hợp hơn, giúp học sinh hiểu và vận dụng, thay vì chỉ luyện kỹ năng làm bài.
Tôi cho rằng mỗi bên đều có phần việc của mình. Phụ huynh và học sinh cần nhìn nhận đúng về Toán, học nghiêm túc thay vì chạy theo điểm số; nếu thấy không phù hợp, có thể chọn hướng khác, thay vì cố theo rồi chán nản. Giáo viên cần nắm vững chương trình, hướng dẫn học sinh cách tư duy và phương pháp học. Còn cơ quan quản lý nên lắng nghe ý kiến từ người dạy trực tiếp để điều chỉnh kịp thời.
Với tôi, Toán chưa bao giờ chỉ là những con số. Nó là công cụ để ta suy nghĩ và giải quyết vấn đề một cách khoa học. Và nếu học đúng cách, giá trị đó không dừng lại trong lớp học.
Tôi là nữ, 23 tuổi. Gần đây, tôi luôn có cảm giác mông lung, áp lực và cảm thấy mình quá chậm chạp khi mọi người xung quanh ai cũng có cuộc sống ổn định, từ tiền bạc tới tinh thần. Mấy bạn học cũ hoặc mấy người quen cùng tuổi của tôi hầu như đều có công việc ổn định, sắm sửa cho bản thân và gia đình thứ này thứ kia. Họ thường xuyên chụp ảnh gia đình hạnh phúc, khoe các chuyến du lịch đây đó, có người yêu và thậm chí là cưới hỏi, sinh con...
Ngay như người bạn thân của tôi cũng đang làm chủ tiệm nails được hai năm, đã có chồng, có nhà cửa bên nội cho và mới sinh quý tử, cuộc sống rất đầm ấm, hạnh phúc, dù bạn chỉ mới học xong cấp hai là nghỉ học đi làm. Hay như Tết vừa rồi, người chị họ rất thân với tôi (con của dì ruột) năm nay 35 tuổi, còn độc thân, tốt nghiệp đại học loại Giỏi, cũng mới sắm ôtô và iPhone 17 promax.
Nhìn lại mình, tôi là đứa duy nhất trong họ chưa có thành tựu gì nổi bật. Anh chị em họ của tôi giờ ai cũng làm ăn được, có nhà đất, ôtô, có gia đình đề huề hoặc nếu còn độc thân thì tiền bạc cũng rủng rỉnh. Tới nỗi ông bà và mẹ tôi còn nửa đùa nửa thật: ''Ráng học mau ra trường, 'cày cuốc' rồi mua xe hơi, cả nhà chỉ còn mình mày thôi đấy".
Vừa rồi, tôi mới đi tình cờ nói chuyện với một tài xế xe ôm công nghệ chỉ hơn mình vài tuổi. Anh tâm sự mới mua một căn nhà và giờ "cày" thêm để dành dụm cưới vợ. Mới chiều nay, tôi cũng làm chung công việc chạy tiệc cưới với một bạn nữ bằng tuổi. Lúc tan tiệc, ngồi nói chuyện với nhau, bạn bảo hiện tại đang mở một quán cà phê riêng, còn việc chạy tiệc cưới chỉ để có thêm tiền tiêu vặt thôi. Nghe những chuyện như thế, tôi có phần tự ti trong lòng vì các bạn trẻ bây giờ giỏi và chững chạc hơn mình nhiều.
>> Hành trình tôi mua chung cư 9 tỷ sau 'cú tát' thất nghiệp tuổi 30
Tôi đang học năm cuối đại học, nhưng sẽ ra trường muộn do chưa học chứng chỉ tin học, sức học chỉ ở mức khá. Tôi đang làm công việc phục vụ để cầm cự, thỉnh thoảng có làm mấy việc lặt vặt như phát tờ rơi, chạy tiệc cưới. Tôi rải CV tìm việc trong ngành nhưng chưa thấy có kết quả gì. Ngoài ra, tôi có làm freelance thiết kế nhưng rất ít đơn, tháng vừa rồi còn bị khách "bom" nữa. Tôi cũng chỉ mới tập tành bỏ ống heo tiết kiệm gần đây chứ trước đó thì có bao nhiêu xài hết bấy nhiêu. Ngoài ra, tôi cũng vừa mới đổi iPhone 11 và chiếc Macbook cũ nhờ tiền lì xì của cả nhà để phục vụ cho công việc freelance với học tập.
Bố mất sớm, mẹ đang làm công việc bảo mẫu và có lương hưu, tiền học đại học của tôi là do ông bà và mấy cậu, dì ruột góp lại cho. Hai mẹ con tôi sống chung nhà với ông bà ngoại. Hôm qua, mẹ nói người ta bằng tuổi tôi có khi nhỏ hơn, mà đã suy nghĩ chững chạc, trưởng thành, cầu tiến, có chồng con, biết kiếm tiền lo cho gia đình hết rồi chứ không có lông bông như tôi. Nghe vậy, tôi rất stress nhưng cũng không trách mẹ vì biết bà đã vất vả rất nhiều và cũng lo cho tôi.
Tôi biết mình cần phải nỗ lực và cố gắng học hỏi thêm nhiều thứ để tiến lên, cũng hiểu là mọi người có được thành quả như vậy cũng nhờ cố gắng mà có. Nhưng nhìn mọi người đi quá nhanh khiến tôi cảm thấy có phần hoang mang và tự ti vì mình chậm chạp. Cộng thêm áp lực từ mẹ, nhìn thấy những người gần với mình nhất cũng đều có cuộc sống dư dả, hạnh phúc nên tôi càng tủi thân, không biết mình có thể gồng được bao lâu nữa? Liệu tôi nên làm gì để được như người ta?
Minh HânÁp lực 'cả đời không rực rỡ' ăn mòn Gen Z
Tôi như đứa thất bại vì bạn bè 25 tuổi mua nhà, mở công ty startup
Tôi thất bại vì lương 50 triệu nhưng không dám vay nợ mua nhà
Một buổi chiều ở Hà Nội, tôi dừng đèn đỏ phía sau một chiếc xe máy chở hai mẹ con. Đứa bé ngồi sau vừa uống hết hộp sữa, vô tư thả tay để chiếc vỏ rơi xuống đường. Người mẹ vẫn lái xe đi tiếp như không có chuyện gì xảy ra. Tôi nhìn theo chiếc hộp sữa nằm chỏng chơ giữa dòng xe cộ và chợt nghĩ: có lẽ bài học về bảo vệ môi trường ở trường học đã bị bỏ quên ngay trên đường về nhà.
Tôi cũng không ít lần bắt gặp cảnh cửa kính ôtô hạ xuống rồi một chiếc lon nước hay túi nilon bị ném thẳng ra ngoài. Điều khiến tôi khó chịu là nhiều người sở hữu những chiếc xe đắt tiền, ăn mặc lịch sự, nói chuyện văn minh, nhưng lại sẵn sàng biến đường phố thành nơi chứa rác của riêng mình. Chiếc xe thì sạch bóng, còn mặt đường phía sau lại thêm một vệt bẩn.
Có lần, tôi ngồi ở một công viên nhỏ và thấy một người đàn ông đứng cạnh bụi cây hút thuốc. Hút xong, anh ta tiện tay búng tàn và ném đầu lọc xuống thảm cỏ rồi bỏ đi. Hành động diễn ra tự nhiên đến mức tôi có cảm giác nhiều người đã quen với suy nghĩ: chỉ cần nơi mình đứng sạch là đủ, phần bẩn đã có người khác dọn.
Chúng ta đang nói rất nhiều về "thành phố thông minh", về "sống xanh", về ý thức công dân, nhưng lại chưa hình thành được thói quen giữ rác lại cho đến khi tìm thấy thùng đựng. Sự tiện lợi cá nhân đang bị đẩy lên quá mức. Không ít người mặc nhiên xem việc quét dọn là trách nhiệm của công nhân vệ sinh môi trường, còn việc của mình chỉ là sử dụng rồi xả bỏ. Nhưng họ quên rằng chính họ cũng đang trả giá cho sự tùy tiện ấy bằng tiền thuế, bằng môi trường sống ô nhiễm và bằng bầu không khí mà con cái họ hít thở mỗi ngày.
>> Bãi rác chình ình trước cổng khu dân cư văn hóa
Tôi cho rằng, những lời kêu gọi chung chung về "nâng cao ý thức" giờ đây không còn đủ mạnh. Đã đến lúc cần những biện pháp quyết liệt hơn. Nếu hệ thống camera giao thông và camera đô thị được dùng để phạt nguội hành vi xả rác, nhiều người chắc chắn sẽ cân nhắc trước khi tiện tay ném một vỏ lon hay túi rác ra đường. Một mức phạt đủ sức răn đe đôi khi hiệu quả hơn hàng trăm khẩu hiệu tuyên truyền.
Quan trọng hơn cả vẫn là giáo dục từ gia đình. Trẻ con không học ý thức từ những bài giảng lý thuyết mà từ hành động của người lớn mỗi ngày. Cha mẹ không thể yêu cầu con giữ gìn môi trường nếu chính mình vẫn vô tư xả rác qua cửa xe.
Tôi cũng nghĩ rằng sự im lặng của cộng đồng đang vô tình khiến những hành vi xấu được chấp nhận như chuyện bình thường. Chúng ta ngại nhắc nhở vì sợ phiền phức, ngại va chạm. Nhưng nếu ai cũng im lặng, những đứa trẻ sẽ lớn lên với suy nghĩ rằng xả rác nơi công cộng là điều hoàn toàn bình thường.
Một đô thị văn minh không chỉ được đo bằng những tòa nhà cao tầng hay những con đường rộng lớn, mà là cách con người cư xử với không gian chung. Chỉ cần mỗi người bớt đi một chút tùy tiện, đường phố có lẽ đã khác rất nhiều.
Tôi xin phản ánh về tình trạng tổ chức giao thông tại khu vực Khu Công nghệ cao (KCNC), cụ thể như sau: Tại đoạn đường Võ Chí Công (D2), từ giao lộ với đường D18 đến giao lộ với đường Lã Xuân Oai, hiện được bố trí ba làn xe.
Tuy nhiên, làn trong cùng được ghi nhận dành cho xe hai và ba bánh, nhưng lại đồng thời gắn thêm biểu tượng xe ôtô, dẫn đến việc các phương tiện ôtô lưu thông vào làn này.
Thực tế trên khiến làn dành cho xe máy vốn đã hẹp nay càng bị thu hẹp hơn do phải chia sẻ với lượng lớn ôtô. Đặc biệt, tại vị trí xe máy rẽ trái từ đường Võ Chí Công (D2) vào đường Lã Xuân Oai, tình trạng ô tô chiếm dụng gần hết làn đường khiến xe máy di chuyển rất khó khăn.
Trong nhiều thời điểm, chỉ đủ khoảng trống cho một xe máy len qua, dẫn đến việc người tham gia giao thông phải chờ đợi kéo dài, có khi hơn 03 phút (qua 02 chu kỳ đèn đỏ) mới có thể thực hiện việc rẽ trái.
Trước tình hình trên, tôi đề nghị cơ quan chức năng xem xét điều chỉnh lại phương án phân làn hoặc thời gian tín hiệu đèn giao thông tại khu vực này nhằm đảm bảo an toàn và thuận lợi hơn cho người tham gia giao thông.
