Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã có báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến của đại biểu Quốc hội thảo luận dự luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng.
Đáng chú ý, về thẩm quyền công chứng giao dịch bất động sản đã nhận được nhiều ý kiến của các đại biểu Quốc hội khi thảo luận.
Nhiều đại biểu Quốc hội cơ bản tán thành với việc xác định rõ, mở rộng phạm vi các giao dịch về bất động sản được công chứng không phụ thuộc vào địa giới hành chính theo lộ trình phù hợp.
Bên cạnh đó, một số ý kiến đề nghị chưa mở rộng ngay phạm vi các giao dịch về bất động sản được công chứng không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong dự luật, mà giao Chính phủ quy định lộ trình thực hiện thẩm quyền này.
Việc giao để đảm bảo tính khả thi, phù hợp với thực tiễn xây dựng cơ sở dữ liệu công chứng hiện nay, bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch về bất động sản.
Về nội dung này, Bộ Tư pháp cho biết so với Luật Công chứng năm 2024, dự luật đã thu hẹp phạm vi giao dịch cần thực hiện công chứng theo thẩm quyền địa hạt.
Như những giao dịch không có đối tượng trực tiếp là bất động sản, ví dụ hợp đồng ủy quyền liên quan đến bất động sản, hợp đồng chuyển nhượng hợp đồng mua bán bất động sản… thì không phải thực hiện công chứng theo địa hạt.
Vấn đề này để tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp mà không ảnh hưởng đến việc bảo đảm tính xác thực, tính hợp pháp của giao dịch.
Dự luật cũng quy định Chính phủ quy định lộ trình thực hiện thẩm quyền công chứng giao dịch theo quy định của điều này trong phạm vi toàn quốc, sau khi cơ sở dữ liệu công chứng được vận hành và các cơ sở dữ liệu có liên quan được cơ quan chủ quản cơ sở dữ liệu công bố.
Như vậy việc công chứng giao dịch bất động sản không phụ thuộc vào địa giới hành chính sẽ được thực hiện theo lộ trình một cách thận trọng, khi cơ sở dữ liệu công chứng và cơ sở dữ liệu có liên quan được vận hành đầy đủ, bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch, chặt chẽ, khả thi của trình tự, thủ tục công chứng.
Cũng qua thảo luận, một số ý kiến của đại biểu đề nghị làm rõ giao dịch đặt cọc để mua bán, chuyển nhượng bất động sản có thuộc nhóm các giao dịch phải công chứng hay không?
Liên quan nội dung này, Bộ Tư pháp cho hay vấn đề giao dịch phải công chứng được quy định tại điều 3 Luật Công chứng năm 2024.
Còn quy định tại điều 4 của Luật Công chứng năm 2024, được sửa đổi, bổ sung tại khoản 13 điều 1 dự luật là quy định về thẩm quyền công chứng đối với những loại giao dịch cụ thể.
Quy định này không đặt ra yêu cầu giao dịch đặt cọc để mua bán, chuyển nhượng bất động sản phải công chứng.
Trường hợp các chủ thể tự nguyện yêu cầu công chứng đối với loại giao dịch này, thì việc công chứng thuộc thẩm quyền công chứng của công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng có trụ sở tại tỉnh, thành phố nơi có bất động sản.
Qua thảo luận có ý kiến đề nghị nghiên cứu triển khai thực hiện công chứng điện tử từ xa.
Về nội dung này, Bộ Tư pháp thông tin Luật Công chứng 2024 đang quy định việc công chứng điện tử được thực hiện theo quy trình công chứng điện tử trực tiếp hoặc công chứng điện tử trực tuyến. Cả hai quy trình đều yêu cầu có sự chứng kiến trực tiếp của công chứng viên.
Việc thực hiện công chứng điện tử mới được triển khai từ tháng 7-2025 đến nay và cần được đánh giá theo giai đoạn, mở rộng dần từng bước phù hợp với từng giai đoạn phát triển của công nghệ, khả năng thực hiện của công chứng viên, cơ sở hạ tầng, các điều kiện liên quan.
Thực tế qua nắm bắt thông tin từ Sở Tư pháp TP.HCM, tại TP mới có văn phòng công chứng thực hiện công chứng 1 hợp đồng ủy quyền theo hình thức công chứng điện tử trực tuyến, mà bên khởi tạo là văn phòng công chứng tại Hà Nội.
Tại TP Hà Nội có 8 tổ chức hành nghề công chứng cung cấp dịch vụ công chứng điện tử.
Bộ nêu thêm kinh nghiệm của một số nước có hoạt động công chứng phát triển, việc triển khai công chứng điện tử được tiến hành thận trọng, phù hợp với trình độ công nghệ thông tin của mỗi nước, từng bước thử nghiệm trước khi áp dụng rộng rãi.
Luật lý lịch tư pháp sửa đổi có hiệu lực từ 1.7.2026, với nhiều quy định mới xung quanh việc cấp phiếu hoặc cung cấp thông tin lý lịch tư pháp, nhằm tạo thuận lợi hơn cho người dân.
Theo luật sửa đổi, phiếu lý lịch tư pháp sẽ được cấp dưới 2 hình thức, gồm bản điện tử hoặc bản giấy, có giá trị pháp lý như nhau.
Nếu cấp dưới dạng bản điện tử, thông tin lý lịch tư pháp sẽ đồng thời hiển thị trên Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) và có giá trị như phiếu lý lịch tư pháp. Với thông tin này, người dân có thể sử dụng khi có nhu cầu, mọi lúc mọi nơi, mà không cần yêu cầu cấp phiếu nữa.
Luật cũng quy định 3 hình thức yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp. Trong đó, nếu yêu cầu bằng hình thức trực tuyến thì người dân thực hiện thông qua VNeID hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Trường hợp yêu cầu qua dịch vụ bưu chính thì gửi hồ sơ kèm chứng thực chữ ký của người yêu cầu theo quy định của pháp luật. Trường hợp yêu cầu cấp trực tiếp thì nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền cấp phiếu lý lịch tư pháp.
Đáng chú ý, thời hạn cấp phiếu lý lịch tư pháp được nêu rõ là 5 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được yêu cầu hợp lệ. Nếu có thông tin về án tích hoặc hành vi phạm tội mới cần xác minh thì thời hạn có thể kéo dài hơn, nhưng không quá 15 ngày.
Phiếu lý lịch tư pháp gồm 2 loại. Phiếu số 1 chứa thông tin về nhân thân của người được cấp phiếu; tình trạng án tích; và thông tin về cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã.
Phiếu số 2 gồm các nội dung tương tự; kèm theo thông tin cá nhân về cha, mẹ, vợ, chồng của người được cấp phiếu; và thông tin đầy đủ về án tích (kể cả đã được xóa).
Luật sửa đổi quy định cơ quan, tổ chức, cá nhân không được yêu cầu cá nhân cung cấp phiếu lý lịch tư pháp số 2. Riêng phiếu số 1, được phép yêu cầu nhưng chỉ khi Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoặc Chính phủ có quy định (nhằm phục vụ việc tuyển dụng, cấp giấy phép, chứng chỉ hành nghề…).
Trường hợp cần thiết, cơ quan tiến hành tố tụng hoặc cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, mặt trận tổ quốc có quyền yêu cầu cung cấp thông tin lý lịch tư pháp.
Song như đã nêu, yêu cầu này không phải đối với người dân mà thực hiện thông qua cơ quan có thẩm quyền cấp phiếu lý lịch tư pháp. Thông tin lý lịch tư pháp sẽ được khai thác, sử dụng thông qua kết nối, chia sẻ dữ liệu; có giá trị như phiếu lý lịch tư pháp.
Quy định mới được kỳ vọng triệt tiêu tình trạng lạm dụng yêu cầu cung cấp phiếu lý lịch tư pháp từng gây khổ sở cho người dân và dẫn tới quá tải cho cơ quan có thẩm quyền cấp phiếu.
Sáng 16-7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Thừa ủy quyền của Thủ tướng, trình bày tờ trình của Chính phủ, Đại tướng Phan Văn Giang - Phó thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng - cho biết việc nghiên cứu xây dựng, ban hành luật là yêu cầu cấp thiết nhằm thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng về quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chủ động, tích cực hội nhập quốc tế...
Việc ban hành luật còn thực hiện các cam kết, nghĩa vụ quốc gia về phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt của Việt Nam trong các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Đại tướng Phan Văn Giang cho biết dự luật gồm 4 chương, 37 điều.
Dự luật được thiết kế bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với pháp luật về quốc phòng, an ninh; phòng, chống khủng bố; phòng, chống rửa tiền; hóa chất, năng lượng nguyên tử; quản lý ngoại thương hải quan, khoa học và công nghệ.
Đồng thời được xây dựng theo hướng luật khung, chỉ quy định những vấn đề nền tảng, ổn định, lâu dài thuộc thẩm quyền của Quốc hội; không luật hóa các nội dung kỹ thuật nhiệm vụ chuyên sâu thường xuyên biến động, giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm tính linh hoạt, khả thi, phù hợp với thực tiễn.
Dự thảo quy định rõ cơ chế bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong quá trình áp dụng biện pháp phòng, chống vũ khí hủy diệt hàng loạt. Không đặt ra thủ tục hành chính trùng lặp đối với các hoạt động nghiên cứu, đầu tư, sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu và giao dịch hợp pháp.
Dự luật không thiết lập cơ chế cấp phép, khai báo, báo cáo, kiểm tra thanh tra, giám sát song song theo luật này và hướng đơn giản hóa thủ tục theo hướng lồng ghép việc cung cấp khai thác, chia sẻ thông tin với cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin hiện có của các bộ, ngành, địa phương...
Trình bày thẩm tra, Thượng tướng Lê Tấn Tới - Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại - cho biết Thường trực Ủy ban nhất trí với sự cần thiết ban hành luật.
Thường trực Ủy ban cho rằng việc xây dựng danh mục kiểm soát trên cơ sở tích hợp, chuẩn hóa từ các danh mục hàng hóa lưỡng dụng của các bộ, ngành là phù hợp, góp phần tránh tình trạng chồng chéo, trùng lặp thủ tục hành chính.
Tuy nhiên Thường trực Ủy ban đề nghị làm rõ cơ chế tích hợp, dẫn chiếu và áp dụng danh mục kiểm soát với các danh mục chuyên ngành, đồng thời bổ sung quy định về bảo mật thông tin và cơ chế xử lý trong trường hợp đột xuất.
Thường trực Ủy ban nhận thấy quy định về giao dịch đáng ngờ liên quan đến tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt đã được xây dựng phù hợp với nguyên tắc quản lý rủi ro, đồng bộ với pháp luật về phòng, chống rửa tiền và đáp ứng yêu cầu thực thi các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.
Để bảo đảm tính khả thi, tránh lạm dụng, đề nghị quy định rõ trách nhiệm phối hợp, trao đổi thông tin giữa các cơ quan chức năng sau khi tiếp nhận báo cáo.
Phát biểu góp ý, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng việc thể chế hóa phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt lên thành luật là bước đi cần thiết của đất nước.
Về xây dựng năng lực phản ứng khẩn cấp và bảo vệ lực lượng chuyên dụng, Chủ tịch Quốc hội cho rằng lực lượng chủ yếu hiện nay trong quân đội, binh chủng hóa học cùng một số đơn vị chuyên ngành của Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Y tế.
Tuy nhiên hành lang pháp lý về chế độ đãi ngộ đặc thù, trang thiết bị chuyên dụng và cơ chế phối hợp tác chiến liên ngành trong các tình huống khẩn cấp cấp quốc gia vẫn chưa thực sự đồng bộ.
Ông đề nghị luật hóa chế độ đặc thù ở mức cao với lực lượng chuyên dụng, đồng thời quy định cơ chế diễn tập liên ngành bắt buộc với sự tham gia của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Y tế, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các địa phương trọng điểm nhằm hoàn thiện khả năng chỉ huy thống nhất dưới sự điều hành của cơ quan đầu mối quốc gia.
Sáng 29.6, TAND TP.HCM đã mở phiên tòa xét xử Tymur Bugaievskyi, Kravchuk Iryna (Quốc tịch Ukraina) và 28 đồng phạm về tội "cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự".
Theo cáo trạng, ngày 19.3.2023, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an nhận được đơn của 20 người tố cáo Công ty Lộc Tín có hành vi cho vay lãi nặng.
Ngày 21.3.2024, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khám xét khẩn cấp Công ty Lộc Tín và các công ty liên quan gồm: Công ty Ixora, Công ty Cactus, Công ty Vinex, thu giữ các tài liệu liên quan và triệu tập 30 đối tượng liên quan.
Kết quả điều tra xác định, năm 2019, thông qua các mối quan hệ xã hội, Lê Thanh Huỳnh Cang quen biết với đối tượng người Ukraina, có tên Roman (chưa xác định rõ lai lịch) đang tìm hiểu lĩnh vực đầu tư tài chính tại Việt Nam.
Sau đó, Roman đã thành lập 3 công ty gồm: Công ty Oncredit, Công ty Lợi Tín và Công ty Ixora. Lê Thanh Huỳnh Cang được Roman giao quản lý Công ty Oncredit và Công ty Lợi Tín để thực hiện cho vay qua ứng dụng (app) "Oncredit" tại Việt Nam (do Roman chỉ đạo).
Đối với Công ty Ixora, được thành lập để kinh doanh về lĩnh vực công nghệ thông tin nhưng do dịch bệnh Covid - 19 nên không hoạt động.
Ngày 6.4.2023, Công ty Onredit bị tổ công tác liên ngành của TP.Thủ Đức kiểm tra hành chính và xử phạt 25 triệu đồng về hành vi kinh doanh không đúng ngành nghề đăng ký nên hoạt động cho vay tại Công ty Oncredit và Công ty Lợi Tín tạm dừng hoạt động.
Sau đó, Roman xuất cảnh khỏi Việt Nam, nhưng vẫn liên lạc, kết nối với Cang và yêu cầu Cang chuẩn bị thủ tục pháp lý và tìm kiếm nhân sự để thành lập các công ty mới, mỗi công ty làm một công đoạn trong việc cho vay qua ứng dụng Oncredit tại Việt Nam.
Theo chỉ đạo của Roman, Cang đã tìm các nhân sự gồm: Trương Thị Hiền và Nguyễn Thị Nhất Phương để thành lập các Công ty Lộc Tín do Lê Huy Hùng làm giám đốc, Công ty Cactus do Nguyễn Thanh Trung làm giám đốc, Công ty Vinex do Nguyễn Thị Tuyết Xương làm giám đốc. Các công ty này kết hợp với Công ty Ixora đã thành lập trước đây để tổ chức cho vay nặng lãi nặng thông qua ứng dụng Oncredit (app), website: Oncredit.vn và Easycash.vn.
Để đảm bảo các phần mềm hoạt động hiệu quả, Roman cử nhiều chuyên gia công nghệ từ Ukraina đến TP.HCM làm việc. Trong đó, Tymur Bugaievskyi có nhiệm vụ viết phần mềm "score" để chấm điểm khách hàng tiềm năng, còn Kravchuk Iryna quản lý mảng đòi nợ, phát triển doanh nghiệp, kiểm soát công việc của nhân viên.
Ngoài ra, các phương thức cho vay trên app hay website đều được các chuyên gia công nghệ ở Ukraine lập trình sẵn. Toàn bộ dữ liệu, hợp đồng điện tử, theo dõi thông tin khách hàng, khoản vay, việc trả nợ, tin nhắn, email trao đổi giữa các nhân viên, khách hàng đều được lưu trữ trên hệ thống quản lý ở nước ngoài.
Thông qua quá trình điều tra và các dữ liệu trích xuất từ hệ thống hoạt động của công ty, có thông tin khách hàng vay tiền, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã xác định 20 khách hàng đã tiến hành vay tiền qua ứng dụng Oncredit và website: Oncredit.vn, Easycash.vn với tổng số 162 hợp đồng vay tiền.
Trong đó, tổng số tiền giải ngân cho vay là 905,8 triệu đồng, số tiền thu về là 1,1 tỉ đồng, trong đó số tiền lãi suất thu về là 268 triệu đồng (chỉ có 8 triệu đồng là tiền lãi suất theo quy định), thu lợi bất chính số tiền 260,6 triệu đồng.
