Câu chuyện về bé trai họ Hứa, 12 tuổi, mắc bệnh hiếm gặp khiến suy gan và suy thận nghiêm trọng thu hút sự quan tâm trên mạng xã hội những ngày qua. Ở độ tuổi còn quá nhỏ, cậu bé đã phải duy trì sự sống bằng chạy thận nhân tạo. Bệnh tật khiến em mất đi tuổi thơ và không thể đến trường như bạn bè trang lứa. Để cứu con trai, cha mẹ Hứa đã “chia nhau” gánh vác trách nhiệm, lần lượt hiến tặng gan và thận của mình để nối dài sự sống cho con.
Theo truyền thông Đài Loan, cậu bé mắc căn bệnh hiếm gặp là xơ gan và giãn đường mật bẩm sinh (hay còn gọi là bệnh Caroli). Tình trạng này còn gây ra các biến chứng nguy hiểm khác là xơ hóa mô gan và sưng to lá lách.
Ngoài ra, em còn mắc bệnh thận đa nang di truyền lặn (ARPKD) và đã tiến triển sang giai đoạn 5 của bệnh thận mạn tính. Bác sĩ Trần Kiến Gia, chuyên khoa Ngoại tổng quát tại Bệnh viện Đại học Quốc lập Đài Loan (NTUH), cho biết trước đây, do chức năng gan thận quá kém, cậu bé thường xuyên phải nhập viện và chạy thận kéo dài, khiến cuộc sống của em hoàn toàn bị đảo lộn.
Người mẹ cho biết vợ chồng cô đã chuẩn bị sẵn tâm lý từ khi nhận kết quả chẩn đoán bệnh của con. Thương Hứa sinh ra chịu nhiều thiệt thòi, hai vợ chồng cố gắng bù đắp cho cậu bé. Cả hai quyết định hiến tạng và phân chia người hiến gan, người hiến thận cho con. Để đảm bảo ca phẫu thuật thành công và nội tạng ở trạng thái tốt nhất, hai vợ chồng thực hiện chế độ giảm cân đặc biệt và nỗ lực rèn luyện thể lực, với mong muốn dành tặng con những phần cơ thể khỏe mạnh nhất của mình.
Sau khi đội ngũ y tế tại NTUH đánh giá kỹ lưỡng, ca phẫu thuật ghép tạng từ người cho sống đã được triển khai theo lộ trình hai giai đoạn. Giai đoạn đầu tiên diễn ra vào tháng 1/2025, người mẹ đã hiến tặng một phần gan của mình cho con trai. Một năm sau, vào tháng 1/2026, do tình trạng suy thận của bệnh nhi trở nặng, người cha đã tiếp tục hiến thận để hoàn tất quá trình điều trị cho cậu bé.
Trải qua hai giai đoạn ghép tạng được lên kế hoạch tỉ mỉ và giám sát chặt chẽ, bác sĩ Trần cho biết cậu bé hiện khỏe mạnh, tràn đầy năng lượng và đã có thể trở lại trường học ngay trong học kỳ này. Tuy nhiên, em vẫn cần phải duy trì uống thuốc chống thải ghép mỗi ngày. Việc này sẽ làm suy giảm hệ miễn dịch, do đó sức đề kháng của em sẽ kém hơn so với bình thường. Trong sinh hoạt hàng ngày, em cần được bảo vệ và chăm sóc kỹ lưỡng hơn, đặc biệt phải tránh các môn thể thao có tính đối kháng hoặc va chạm mạnh. Bên cạnh đó, việc theo dõi sát sao quá trình phát triển thể chất cũng cần thiết để đánh giá liệu em có thể bắt kịp đà tăng trưởng so với bạn bè cùng trang lứa hay không.
Ông Dư Trung Nhân, Giám đốc NTUH, cho biết từ ca ghép thận người cho sống đầu tiên tại châu Á vào năm 1968, đến nay bệnh viện đã thực hiện hơn 1.500 ca với tỷ lệ sống sót sau 10 năm lên tới 85%, đạt mức hàng đầu thế giới. Việc thực hiện thành công ca ghép tạng đặc biệt cho bệnh nhi lần này đã chứng minh năng lực chuyên môn sâu rộng và uy tín của bệnh viện trong ngành ghép tạng.
Các chuyên gia cho hay ghép thận hiện là phương pháp tối ưu cho bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối, giúp cải thiện đáng kể chất lượng sống và giải tỏa áp lực tâm lý từ việc chạy thận. Bệnh viện cũng kêu gọi cộng đồng ủng hộ việc hiến tạng để nối dài những vòng tay yêu thương, đồng thời khuyến khích người thân đủ điều kiện sức khỏe cân nhắc việc hiến tạng sau khi được tư vấn chuyên môn kỹ lưỡng.
Theo Cơ quan Quản lý Bệnh viện Hong Kong, thận đảm nhận nhiều chức năng thiết yếu như bài tiết các sản phẩm chuyển hóa dư thừa, điều hòa lượng nước, điện giải, độ pH và huyết áp. Ngoài ra, thận còn tham gia sản xuất hồng cầu, hormone và hỗ trợ tổng hợp vitamin D. Khi chức năng thận bị tổn thương nghiêm trọng kéo dài do bất kỳ nguyên nhân nào, các chất cặn bã sẽ tích tụ trong cơ thể, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm và có nguy cơ tiến triển thành suy thận mạn tính.
Tuy nhiên, các triệu chứng của bệnh thận giai đoạn đầu và suy thận mạn tính thường rất mơ hồ, không có biểu hiện rõ ràng khiến người bệnh dễ dàng bỏ qua. Để chủ động bảo vệ sức khỏe, mỗi người cần lưu tâm đến những thay đổi bất thường qua nước tiểu như tình trạng tiểu ra máu hoặc nước tiểu có màu sẫm như nước trà, nước tiểu có bọt lâu tan do protein dư thừa, hay nước tiểu đục do nhiễm trùng đường tiết niệu.
Các rối loạn về tiểu tiện cũng là dấu hiệu cảnh báo quan trọng, gồm cảm giác đau buốt khi đi tiểu, tiểu nhiều lần nhưng vẫn cảm thấy không hết, có sỏi cát nhỏ đào thải qua nước tiểu hoặc lượng nước tiểu thay đổi bất thường như tiểu quá nhiều, tiểu quá ít và thường xuyên tiểu đêm. Bên cạnh đó, những triệu chứng thể chất như đau vùng thắt lưng, đau bụng, sưng phù mí mắt hoặc mắt cá chân và huyết áp tăng cao đột ngột cũng không nên bị xem nhẹ. Những nhóm có nguy cơ cao dẫn đến suy thận mạn tính gồm người mắc bệnh tiểu đường, viêm cầu thận (gồm cả viêm thận do lupus), cao huyết áp và những người có tiền sử gia đình mắc bệnh thận bẩm sinh. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ phải chạy thận hoặc ghép tạng trong tương lai.
Đường ruột không chỉ đảm nhận chức năng tiêu hóa mà còn ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, tâm trạng, chất lượng giấc ngủ và sức khỏe tổng thể. Một số dấu hiệu dưới đây có thể cho thấy đường ruột đang hoạt động tốt.
Đi tiêu đều đặn
Một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất của đường ruột khỏe mạnh là thói quen đi tiêu ổn định. Theo Healthline, đi tiêu đều đặn cho thấy thức ăn được tiêu hóa và di chuyển qua hệ tiêu hóa hiệu quả. Ngược lại, táo bón kéo dài, tiêu chảy thường xuyên hoặc cảm giác đi ngoài không hết có thể cho thấy hệ vi sinh đường ruột hoặc chức năng tiêu hóa đang gặp vấn đề.
Theo Times of India, một người khỏe mạnh có thể đi ngoài từ ba lần mỗi ngày đến ba lần mỗi tuần. Tần suất này được xem là bình thường nếu không kèm triệu chứng khó chịu.
Ít đầy hơi, chướng bụng
Đường ruột có thể tạo ra khí trong quá trình tiêu hóa thức ăn và hoạt động của hệ vi sinh vật. Người có đường ruột khỏe mạnh vẫn có thể sinh hơi nhưng mức độ nhẹ, không ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày và không đi kèm đau bụng kéo dài.
Tuy nhiên, nếu thường xuyên đầy bụng, chướng hơi, đau quặn hoặc khó chịu sau bữa ăn, đây có thể là dấu hiệu cho thấy hệ tiêu hóa đang gặp vấn đề hoặc mất cân bằng vi khuẩn đường ruột.
Ăn uống thoải mái, không khó chịu sau bữa ăn
Hệ tiêu hóa hoạt động tốt giúp cơ thể xử lý phần lớn thực phẩm mà không gây các triệu chứng như đau bụng, buồn nôn, ợ nóng, tiêu chảy hoặc đầy hơi kéo dài.
Nếu sau bữa ăn bạn ít gặp cảm giác nặng bụng hay khó chịu thì có thể là tín hiệu tích cực cho thấy dạ dày, ruột và hệ vi sinh vật đường ruột đang phối hợp hiệu quả để tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng.
Năng lượng ổn định trong ngày
Hệ vi sinh đường ruột đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hóa năng lượng. Đường ruột khỏe mạnh giúp cơ thể hấp thu tốt carbohydrate, protein, chất béo, vitamin và khoáng chất cần thiết cho hoạt động hằng ngày. Khi hệ tiêu hóa vận hành hiệu quả, cơ thể có xu hướng duy trì mức năng lượng ổn định thay vì thường xuyên mệt mỏi hoặc uể oải. Tình trạng kiệt sức kéo dài đôi khi không chỉ liên quan đến giấc ngủ mà còn phản ánh sức khỏe đường ruột.
Hệ miễn dịch hoạt động tốt
Theo Verywell Health, khoảng 70% tế bào miễn dịch của cơ thể nằm trong đường ruột. Hệ vi sinh vật đường ruột khỏe mạnh giúp cơ thể nhận diện và chống lại tác nhân gây bệnh hiệu quả hơn.
Khi hàng rào bảo vệ của ruột hoạt động tốt, cơ thể có thể kiểm soát phản ứng viêm và hỗ trợ miễn dịch. Những người ít mắc các bệnh nhiễm trùng thông thường hoặc hồi phục tốt sau khi ốm thường có hệ tiêu hóa và hệ vi sinh đường ruột hoạt động hiệu quả.
Da khỏe mạnh hơn
Mặc dù mụn, chàm hay các vấn đề da liễu có nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng theo Verywell Health, viêm và mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột có thể làm tăng nguy cơ bùng phát hoặc khiến các tình trạng này kéo dài dai dẳng hơn. Ngược lại, làn da khỏe mạnh đôi khi cũng phản ánh đường ruột đang hoạt động tốt.
Ngủ ngon và tâm trạng tích cực
Đường ruột được ví như "bộ não thứ hai" của cơ thể vì có mối liên hệ chặt chẽ với hệ thần kinh trung ương thông qua trục não - ruột. Các vi khuẩn có lợi trong ruột tham gia sản xuất nhiều chất dẫn truyền thần kinh như serotonin - chất góp phần điều hòa tâm trạng và giấc ngủ. Người có hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh thường ngủ ngon hơn, ít căng thẳng và duy trì trạng thái tinh thần tích cực hơn.
Để duy trì đường ruột khỏe mạnh, nên ăn đa dạng thực phẩm giàu chất xơ, bổ sung rau củ quả, ngũ cốc nguyên hạt, uống đủ nước, ngủ đủ giấc, vận động thường xuyên và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn. Hệ tiêu hóa khỏe mạnh không chỉ giúp ăn ngon, đi tiêu đều đặn mà còn góp phần nâng cao sức khỏe toàn thân.
Cụ thể, theo hướng dẫn của Bộ Y tế, khám sức khỏe định kỳ cho trẻ dưới 6 tuổi sẽ được tổ chức ít nhất 1 lần/năm trên phạm vi toàn quốc.
Trẻ sẽ được khám các dấu hiệu sinh tồn; đánh giá tình trạng dinh dưỡng; đánh giá sự phát triển tinh thần, vận động; đánh giá tiêm chủng.
Đồng thời thăm khám toàn thân và các bộ phận như da, đầu - cổ, tai mũi họng, răng miệng, hô hấp, tim mạch, bụng và cơ quan sinh dục, cơ xương khớp và thần kinh.
Trẻ sẽ được đánh giá nguy cơ tự kỷ qua kiểm tra trắc nghiệm, áp dụng cho trẻ từ 16-30 tháng tuổi.
Bộ Y tế cũng hướng dẫn quy trình thực hiện khám đầy đủ như khai thác tiền sử bệnh tật của trẻ khi sinh, khai thác tiền sử bệnh tật của mẹ trong thời gian mang thai.
Khám, ghi nhận kết quả, tư vấn can thiệp hoặc hướng dẫn theo dõi sức khỏe theo các mẫu giấy khám sức khỏe cho trẻ phù hợp độ tuổi.
Trong trường hợp trẻ có dấu hiệu bất thường, phát hiện bệnh tật, cần phải khám và điều trị bệnh, tư vấn chuyển cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phù hợp để khám và điều trị kịp thời.
Kết quả khám được tổng hợp, đánh giá và lập sổ sức khỏe điện tử; liên thông, chia sẻ dữ liệu khám sức khỏe định kỳ và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế với hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế theo quy định hiện hành.
Đồng thời các dữ liệu sổ sức khỏe điện tử đảm bảo liên thông với hệ thống thông tin quản lý hoạt động khám bệnh, chữa bệnh; cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế và cổng tiếp nhận dữ liệu của hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế theo quy định hiện hành.
Để thực hiện, Bộ Y tế hướng dẫn các đơn vị lập kế hoạch khám sức khỏe định kỳ cho trẻ em dưới 6 tuổi; thông tin rộng rãi về buổi khám; thông báo đến cha, mẹ, người chăm sóc trẻ/người giám hộ trẻ ngày khám sức khỏe cụ thể.
Theo đó, nhân lực cho 1 dây chuyền khám như bác sĩ khám sức khỏe cho trẻ em dưới 6 tuổi; 1 y sĩ hoặc điều dưỡng hoặc hộ sinh thực hiện đo dấu hiệu sinh tồn, cân đo trọng lượng, chiều cao…; 1 nhân viên y tế hỗ trợ (nhân viên y tế công cộng, công tác xã hội…).
Bác sĩ tham gia khám sức khỏe phải có chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép hành nghề có phạm vi hành nghề khám bệnh, chữa bệnh phù hợp theo quy định. Các nhân viên tham gia khám phải được tập huấn hoặc được phổ biến về nội dung khám.
Theo đó, địa điểm khám sức khỏe định kỳ cho trẻ em dưới 6 tuổi ưu tiên tổ chức tại trạm y tế xã/phường khi bố trí nhân lực, trang thiết bị và dụng cụ khám đáp ứng yêu cầu chuyên môn.
Ngoài ra có thể thực hiện điểm khám sức khỏe lưu động được bố trí hợp lý, thuận tiện cho cha mẹ, người giám hộ. Các cơ sở y tế công lập và ngoài công lập các cấp khám chữa bệnh ban đầu và cơ bản...
