Xuồng Iran tấn công tàu dầu ở eo biển Hormuz

Theo Hãng tin AFP, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 8-5 đã kêu gọi các nước châu Âu tham gia nhiều hơn vào nỗ lực bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz, trong bối cảnh căng thẳng giữa Washington và một số đồng minh NATO gia tăng vì cuộc chiến Trung Đông.

Phát biểu sau cuộc gặp Thủ tướng Ý Giorgia Meloni tại Rome, ông cho rằng thế giới không thể chấp nhận việc Iran tìm cách "bình thường hóa" quyền kiểm soát một tuyến hàng hải quốc tế quan trọng.

Nhà ngoại giao Mỹ cũng nhắc lại sự bất mãn của Tổng thống Donald Trump với việc nhiều nước châu Âu không hỗ trợ Mỹ bảo vệ eo biển Hormuz. Ông Trump trước đó từng đe dọa rút quân Mỹ khỏi Ý và Tây Ban Nha, do hai nước này không tham gia cuộc xung đột.

Theo ông Rubio, nếu các nước châu Âu không cho Mỹ sử dụng lực lượng và căn cứ quân sự tại đây để phục vụ các chiến dịch khác - trong đó có vấn đề Iran - thì Washington sẽ phải xem xét lại cách hợp tác trong NATO.

Ngày 8-5, Nga và Ukraine đồng loạt xác nhận sẽ thực hiện lệnh ngừng bắn kéo dài ba ngày từ 9 đến 11-5, theo đề xuất do Tổng thống Trump làm trung gian.

Ông Trump cho biết thỏa thuận cũng bao gồm việc hai bên trao đổi 1.000 tù binh mỗi bên. Nhà lãnh đạo Mỹ nói ông trực tiếp đề xuất kế hoạch này và cảm ơn Tổng thống Nga Vladimir Putin cùng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đồng ý. Điện Kremlin hoan nghênh sáng kiến của ông Trump.

Trong khi đó Tổng thống Zelensky tuyên bố "một lệnh ngừng bắn phải được thiết lập", đồng thời ra lệnh cho quân đội Ukraine không nhắm mục tiêu vào quảng trường Đỏ ở Matxcơva trong lễ duyệt binh ngày 9-5.

Một nguồn tin trong Phủ Tổng thống Ukraine cho biết Kiev đồng ý không triển khai máy bay không người lái tại Matxcơva để đổi lấy thỏa thuận trao đổi tù binh quy mô lớn.

Bộ Tài chính Mỹ ngày 8-5 công bố lệnh trừng phạt đối với 10 cá nhân và công ty, trong đó có nhiều thực thể tại Trung Quốc và Hong Kong, với cáo buộc hỗ trợ quân đội Iran mua vũ khí và nguyên liệu phục vụ sản xuất máy bay không người lái Shahed.

Theo Hãng tin Reuters, các biện pháp mới nhằm ngăn Tehran khôi phục năng lực sản xuất quốc phòng và mở rộng ảnh hưởng quân sự ra bên ngoài lãnh thổ.

Bộ Tài chính Mỹ cũng cảnh báo sẵn sàng áp đặt thêm các biện pháp kinh tế đối với bất kỳ công ty nước ngoài nào hỗ trợ hoạt động thương mại bị cho là bất hợp pháp của Iran.

"Dưới sự lãnh đạo quyết đoán của Tổng thống Trump, chúng tôi sẽ tiếp tục nhắm vào các cá nhân và công ty nước ngoài cung cấp vũ khí cho quân đội Iran để sử dụng chống lại lực lượng Mỹ", Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố.

Chính quyền Tổng thống Trump được cho là đã phê duyệt kế hoạch sa thải Ủy viên Cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) Marty Makary, trong bối cảnh ông đối mặt làn sóng chỉ trích từ nhiều phía.

Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề chia sẻ với Hãng tin Reuters, quyết định cuối cùng vẫn chưa được công bố chính thức, nhưng một nguồn tin thân cận với Nhà Trắng cho biết ông Trump đã "bật đèn xanh" cho việc thay lãnh đạo FDA.

Ông Makary thời gian qua bị chỉ trích bởi các đồng minh của ông Trump, những người ủng hộ Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr., các nhóm chống phá thai và cả truyền thông bảo thủ.

Một trong những nguyên nhân gây tranh cãi là việc FDA hai lần từ chối phê duyệt liệu pháp điều trị ung thư da RP1 của Hãng Replimune. Ông Trump cũng được cho là không hài lòng với tiến độ phê duyệt thuốc lá điện tử có hương vị - sản phẩm ông từng cam kết bảo vệ trong chiến dịch tranh cử năm 2024.

Nhà Trắng được cho là đang cân nhắc bổ nhiệm Phó ủy viên FDA Kyle Diamantas làm quyền lãnh đạo cơ quan này.

Chính quyền Tổng thống Trump ngày 8-5 thông báo đã kháng cáo phán quyết của Tòa Thương mại quốc tế Mỹ khi cho rằng mức thuế quan toàn cầu 10% áp dụng từ tháng 2 không phù hợp với Đạo luật Thương mại năm 1974, Hãng thông tấn Reuters đưa tin.

Sau khi Tòa án tối cao Mỹ ngày 20-2 bác bỏ các mức thuế quan "khẩn cấp" áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA) năm 1977 của ông Trump, nhà lãnh đạo đã nhanh chóng công bố mức thuế tạm thời 10% lên toàn cầu.

Mức thuế này được đưa ra nhằm xử lý tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán, dựa trên Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974.

Ngày 7-5, tòa án ra phán quyết với tỉ lệ 2-1 rằng Điều 122 của đạo luật này không nhằm xử lý tình trạng thâm hụt thương mại của Mỹ. Tuy nhiên lệnh chặn hiện chỉ áp dụng đối với ba nguyên đơn khởi kiện, gồm hai doanh nghiệp nhỏ và bang Washington.

Chính quyền ông Trump vẫn đang tiếp tục xúc tiến các kế hoạch áp thuế mới theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, với ba cuộc điều tra dự kiến hoàn tất trong tháng 7.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Trong một cuộc phỏng vấn vào chiều 14/6, Tổng thống Donald Trump nói rằng thỏa thuận ông đạt được với Iran cuối cùng sẽ đảm bảo eo biển Hormuz “vĩnh viễn không thu phí”.

Ông Trump cũng khẳng định nếu Iran không đạt được thỏa thuận hạt nhân cuối cùng với Mỹ - một quá trình mà các trợ lý của nhà lãnh đạo Mỹ cho biết họ dự kiến bắt đầu vào ngày 19/6 tại Thụy Sĩ - ông sẽ khởi động lại các cuộc tấn công quân sự vào Tehran hoặc biến Mỹ thành “người bảo hộ Trung Đông” để đổi lấy 20% doanh thu của khu vực.

Trong một cuộc điện thoại kéo dài 28 phút mà Tổng thống Trump chủ động thực hiện từ dinh thự Nhà Trắng, và một cuộc gọi ngắn tiếp theo, ông khẳng định rằng quyết định tấn công Iran vào cuối tháng 2, và việc phong tỏa hải quân các cảng của Iran sau khi Tehran đóng cửa eo biển Hormuz, đã định hình lại Trung Đông theo hướng có lợi cho Mỹ.

Ông Trump cũng tuyên bố cứu Israel khỏi nguy cơ hủy diệt hạt nhân khi Mỹ đạt thỏa thuận với Iran.

“Thành thật mà nói, ông ấy nên biết ơn chúng tôi vì đã làm điều này. Bởi vì nếu Iran có vũ khí hạt nhân, Israel sẽ không tồn tại được hai tiếng đồng hồ”, ông Trump gửi thông điệp tới Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.

Israel không tham gia vào các cuộc đàm phán về thỏa thuận Mỹ - Iran vừa được công bố, và các điều khoản của thỏa thuận này đã gây ra mối lo ngại sâu sắc trong giới chức Israel.

Trước đó, Tổng thống Trump xác nhận thỏa thuận giữa Mỹ và Iran đã “hoàn tất” và ông đã “cho phép” mở cửa eo biển Hormuz, vốn bị Iran phong tỏa, đồng thời chấm dứt lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran.

“Thỏa thuận với Cộng hòa Hồi giáo Iran đã hoàn tất. Xin chúc mừng tất cả! Tôi chính thức cho phép mở cửa eo biển Hormuz mà không thu phí, đồng thời cho phép dỡ bỏ ngay lập tức lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ. Các tàu thuyền trên thế giới, hãy khởi động động cơ. Hãy để dầu chảy”, Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

Trong một bài đăng khác trên mạng xã hội, ông viết: “Thỏa thuận vĩ đại này sẽ mang lại hòa bình và an ninh cho toàn khu vực. Nhiều tổng thống đã cố gắng thiết lập hòa bình với Iran, nhưng tất cả đều thất bại trước khi tôi xuất hiện. Các nhà lãnh đạo của khu vực lần đầu tiên đã tìm được một vị tổng thống có thể giúp họ đạt được hòa bình thực sự. Với việc mở eo biển sau khi ký kết thỏa thuận, vì mục đích dỡ bỏ mìn, dầu sẽ chảy trở lại cả hai đầu cho khu vực và thế giới!”.

Sau tuyên bố của Tổng thống Trump, quân đội Iran cho biết lực lượng Iran, "thông qua việc áp đặt ý chí sắt đá của mình lên Mỹ và Israel”, chứng minh bằng sức mạnh rằng đối thủ “không còn con đường nào khác ngoài chấp nhận thất bại và đầu hàng".

Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi xác nhận văn bản ghi nhớ với Mỹ đã được hoàn thiện và sẽ được ký kết chính thức vào ngày 19/6 tại Thụy Sĩ.

Ông Gharibabadi cho biết bản ghi nhớ “không chỉ là kết quả của những nỗ lực ngoại giao”, mà còn là “thành tựu quân sự” của Iran.

Ông Gharibabadi tuyên bố “việc chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn cuộc chiến và tất cả hoạt động quân sự trên nhiều mặt trận, bao gồm cả Li Băng, sẽ được công bố bắt đầu từ tối nay”.

Ông Gharibabadi nói thêm trong phát biểu với truyền thông nhà nước rằng, các cuộc đàm phán cho một thỏa thuận cuối cùng sẽ được tiến hành trong thời hạn 60 ngày, đồng thời khẳng định Tehran sẽ có những biện pháp riêng trong trường hợp “vi phạm từ phía bên kia”.

Tin Gốc: Dân Trí

Là sự kiện bên lề Hội nghị Quan chức Cấp cao CPTPP lần thứ 3, Diễn đàn Canada - Việt Nam 2026 được đồng tổ chức bởi Bộ Công Thương Việt Nam, Quỹ Châu Á -Thái Bình Dương của Canada (APF Canada), và Đại sứ quán Canada tại Việt Nam

Diễn đàn quy tụ các quan chức chính phủ cấp cao, học giả, chuyên gia chính sách thương mại từ Canada, Việt Nam, Nhật Bản, Singapore và EU để thảo luận các lộ trình thực tiễn nhằm tăng cường hợp tác về quy định, khả năng tương tác thương mại số, khả năng chống chịu chuỗi cung ứng và thúc đẩy đầu tư.

Trong bối cảnh phân mảnh địa chính trị ngày càng gia tăng và động lực thương mại thay đổi, diễn đàn tiến hành phân tích cách các nền kinh tế tầm trung có thể hợp tác để bảo vệ một hệ thống thương mại quốc tế mở, bao trùm và dựa trên luật lệ.

Chương trình có các bài phát biểu chính của ông Ngô Chung Khanh (Phó vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên thuộc Bộ Công Thương), bà Mary-Catherine Speirs (quan chức CPTPP cấp cao của Canada), và 3 phiên thảo luận về lý do chiến lược cho việc liên kết CPTPP - EU, an ninh kinh tế, và chuyển hóa các hiệp định thương mại thành kết quả thương mại thực tế.

Các cuộc thảo luận nhấn mạnh vị thế đặc biệt của Việt Nam - một trong số ít nền kinh tế vừa là thành viên CPTPP vừa là đối tác của Hiệp định Thương mại Tự do EU - Việt Nam (EVFTA), đặt Việt Nam tại giao điểm của hai cơ chế thương mại tham vọng nhất thế giới.

Ông Ngô Chung Khanh chỉ ra, đối với Việt Nam, tăng cường năng lực chống chịu kinh tế không đồng nghĩa với khép kín hoặc tự cô lập nền kinh tế. Điều đó có nghĩa là đa dạng hóa thị trường, xây dựng các quan hệ đối tác tin cậy và bền vững; nâng cao khả năng thích ứng của doanh nghiệp trước các cú sốc; đồng thời duy trì một môi trường kinh doanh cởi mở, minh bạch và dựa trên luật lệ để doanh nghiệp có thể yên tâm đưa ra các quyết định đầu tư dài hạn. Và đó cũng chính là thời điểm CPTPP phát huy vai trò quan trọng của mình.

"Trong vai trò Chủ tịch CPTPP năm 2026, Việt Nam cho rằng trách nhiệm của mình không chỉ dừng ở việc tổ chức các cuộc họp hay điều hành việc thực thi hiệp định hiện có. Trách nhiệm lớn hơn là bảo đảm CPTPP tiếp tục phù hợp với những thách thức mà doanh nghiệp đang phải đối mặt. Điều đó đồng nghĩa với việc duy trì các tiêu chuẩn cao và uy tín của hiệp định, đồng thời đặt ra một câu hỏi rất thực tế: Làm thế nào để CPTPP tạo ra nhiều cơ hội kinh doanh hơn, đặc biệt đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa?", ông Khanh đặt câu hỏi.

Vì vậy, thước đo thành công thực sự của CPTPP không nằm ở số lượng các cam kết trong hiệp định, mà ở số lượng doanh nghiệp có thể hiểu được những cam kết đó và biến chúng thành cơ hội đầu tư và thương mại. Và theo ông Khanh, Canada và Việt Nam đang có nền tảng rất thuận lợi để hiện thực hóa mục tiêu này.

Về phần mình, Đại sứ Canada tại Việt Nam Jim Nickel cho hay kim ngạch thương mại hàng hóa hai chiều Việt Nam - Canada đã vượt 20 tỉ CAD năm 2025, đưa Việt Nam trở thành một trong những đối tác thương mại quan trọng nhất của Canada tại Đông Nam Á.

Đầu tư của Canada vào Việt Nam cũng tiếp tục gia tăng, phản ánh niềm tin vào triển vọng tăng trưởng dài hạn của Việt Nam cũng như vai trò ngày càng nổi bật của Việt Nam trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Và trong bối cảnh bất ổn ngày càng gia tăng của nền kinh tế toàn cầu, Canada và Việt Nam cùng chia sẻ lợi ích mạnh mẽ trong việc xây dựng các mối quan hệ thương mại bền vững, đa dạng và có trách nhiệm.

Đại sứ Nickel cũng cho hay năm nay mang ý nghĩa đặc biệt khi Việt Nam đảm nhiệm vai trò Chủ tịch CPTPP. Vai trò dẫn dắt của Việt Nam diễn ra trong bối cảnh CPTPP ngày càng khẳng định tầm quan trọng chiến lược, không chỉ là một hiệp định thương mại, mà còn là khuôn khổ thúc đẩy một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tăng cường kết nối, có khả năng chống chịu tốt hơn và thịnh vượng hơn.

Bên cạnh đó, một trong những diễn biến đáng chú ý nhất của chính sách thương mại toàn cầu hiện nay là đối thoại ngày càng sâu rộng giữa các nền kinh tế CPTPP và Liên minh châu Âu (EU). Và Canada đánh giá cao cơ hội được đồng hành cùng Việt Nam trong năm Chủ tịch CPTPP để thúc đẩy tiến trình hợp tác giữa CPTPP và EU.

"Diễn đàn giúp tập hợp các nhà lãnh đạo từ chính phủ, doanh nghiệp và các học giả để tìm kiếm giải pháp thực tiễn nhằm tăng cường hợp tác kinh tế và mở ra cơ hội mới giữa các nền kinh tế CPTPP và EU. Quan hệ thương mại ngày càng phát triển giữa Canada và Việt Nam cho thấy giá trị của thương mại mở, dựa trên luật lệ và hợp tác quốc tế mạnh mẽ trong việc xây dựng một tương lai thịnh vượng và bền vững hơn", theo đại sứ.

Tin Gốc: Thanh Niên