Tôi từng ngồi cùng bàn với một nhóm đồng nghiệp. Sau khi ăn xong món sườn nướng, một người vô thức mút từng ngón tay rồi tiếp tục cầm đũa gắp thức ăn chung. Sau đó người này lại dùng khăn giấy ướt lau qua loa, sau đó tỉnh bơ cầm ly bia đi mời khắp các bàn khác.
Đây là thói quen không hiếm, đặc biệt khi ăn những món cần dùng tay, giống như bóc vỏ tôm mà tác giả bài viết “Món tôm chưa bóc vỏ giết chết sự tinh tế trên bàn tiệc” đề cập.
Nhưng dùng tay ăn xong lại mút tay khác ở chỗ vấn đề nằm ở chỗ hành động này thường diễn ra một cách tự nhiên trong vô thức, đến mức người thực hiện không nhận ra nó gây phản cảm.
Tiện thể, tôi xin kể thêm hai trường hợp mà bản thân từng chứng kiến, và mỗi lần như vậy đều để lại cảm giác khó chịu, lấn cấn và không biết nói cùng ai:
Gắp đồ ăn cho người khác
Thoạt nghe, đây có vẻ là hành động thể hiện sự quan tâm. Nhưng trong nhiều tình huống, nó lại trở thành sự quan tâm áp đặt. Tôi từng dự một bữa tiệc, trong đó một người liên tục dùng đũa của mình gắp thức ăn vào bát người bên cạnh, bất chấp người kia đã khéo léo từ chối.
Có món họ không thích, có món họ dị ứng, nhưng cuối cùng vẫn phải nhận vì ngại. Thế rồi mọi người lại chuyền những món ăn được gắp sang một cái đĩa to. Tàn tiệc, chiếc đĩa đó không khác gì một món thập cẩm.
Sự tinh tế không phải là làm thay người khác, mà là để họ được lựa chọn. Tôi không bàn đến vấn đề vệ sinh, vì người gắp món ăn dùng đũa riêng.
Vừa ăn vừa nói
Không khó để bắt gặp cảnh nhiều người miệng còn đầy thức ăn nhưng câu chuyện vẫn không ngừng lại. Âm thanh nhai, mùi thức ăn, thậm chí là những mảnh vụn vô tình bắn ra tất cả đều khiến người đối diện không biết phải làm sao.
Không gian bàn tiệc cũng là không gian giao tiếp. Ông bà ta có câu: Học ăn, học nói, học gói, học mở. Vì thế “ăn và “nói” rất quan trọng.
Nhìn rộng ra, cả ba câu chuyện trên đều có một điểm chung: Sự thiếu ý thức về không gian chung. Trên bàn ăn, mỗi hành vi cá nhân đều có tác động đến người khác, dù lớn hay nhỏ. Nhưng nhiều người lại coi đó là “chuyện bình thường”.
Chúng ta thường nói về sự văn minh trong những điều lớn lao hơn như ứng xử nơi công cộng, văn hóa giao thông, hay cách tranh luận trên mạng xã hội.
Nhưng thực tế, văn minh bắt đầu từ những điều rất nhỏ như cách cầm đũa, cách ăn uống, cách giữ ý tứ khi ngồi chung bàn với người khác. Chỉ cần mỗi người tiết chế một chút, quan sát một chút, và nghĩ đến cảm nhận của người đối diện nhiều hơn một chút, thì bàn tiệc sẽ ngon hơn rất nhiều.
Vợ chồng tôi đều là con một, sau này tất nhiên sẽ phải căn chỉnh thời gian để chăm sóc bố mẹ hai bên. Nhưng một điều may mắn là chúng tôi không phải lo lắng chuyện nhà cửa. Tôi được thừa kế nhà của bố mẹ ruột, vợ tôi cũng như thế.
Nếu bạn để ý kỹ, những mẩu tin tranh chấp đất đai và nhà thừa kế chỉ xảy ra ở thế hệ 6-7X, trễ nhất là 8X vì anh chị em đông, phải tranh giành. Từ 9X trở đi, đa số gia đình chỉ có hai con nên tôi nghĩ không quá mâu thuẫn đến nỗi phải tranh giành.
Từ trường hợp của tôi và nhiều người đồng trang lứa, tôi mạnh dạn đoán rằng sau 20 năm nữa, giá nhà sẽ giảm vì nhu cầu mua nhà không còn nhiều. Bản thân một người, nếu là con một và (bố mẹ của họ cũng như vậy) sẽ thừa kế 3 căn nhà, bao gồm nhà của bố mẹ ruột nhà của ông bà nội và ông bà ngoại.
Tất nhiên là trong trường hợp lý tưởng: Bố mẹ là con một nhưng vẫn phấn đấu mua nhà riêng - tức là thế hệ giữa và cuối 9X, đầu gen Z - thế hệ này nhiều người vẫn cố gắng mua nhà riêng.
Nếu hai người cùng là con một cưới nhau thì thừa kế 6 căn nhà.
Tôi khái quát ra trường hợp lý tưởng như vậy và cho rằng giá nhà sẽ thực sự giảm trong tương lai vì nhu cầu không nhiều như trước đây và hiện tại nữa. Bạn có nghĩ giống tôi?
Vòi nước rửa bát nhà tôi bị hỏng ngay vào buổi tối, nước cứ rỉ mãi không ngừng nên sốt ruột, tôi vẫn xách xe máy chạy ra cửa hàng điện nước cách nhà chừng 3-4 km để thay.
Tôi không để ý vòi dùng cho size mấy nên lấy đại size nhỏ nhất. Chủ cửa hàng hứa "nếu về nhà không vừa thì đi ra đổi lại". Quả thật về nhà gắn không vừa. Lúc này đã tối muộn rồi nên tôi đành sáng hôm sau mới ra cửa hàng đổi lại cho đúng size.
Sáng hôm sau tôi đi chợ, uống cà phê, cố gắng không vào đổi hàng khi họ vừa mở cửa để tránh vía xấu. Đã 8h30 rồi tôi mới đến trình bày và xin đổi hàng như lời họ hứa. Người mà tôi gặp là chị vợ chứ không phải anh chồng - người bán cho tôi.
Thế là thái độ thay đổi 180: Từ niềm nở sang trợn mắt, từ vui vẻ sang xám xịt, sau đó mắng nhiếc, ngôn từ đại loại mới sáng chưa ai mở hàng... thế này thì buôn bán gì nữa... rồi chuyển sang đòi đốt vía.
Tôi không rõ hôm ấy chị ta có vấn đề vui buồn thất thường thế nào, nhưng buôn bán đâu phải nhờ "vía". Tôi cũng từng ám ảnh vì các chủ cửa hàng quá ám ảnh "vía", "mở hàng". Nếu sáng hôm đó mở hàng gì cho ai, nhỡ ngày đó họ bán ế... thì sẽ quy kết là do vía tôi nặng nên họ không bán được.
Tôi sẽ không quay lại cửa hàng này mua một món hàng gì nữa. Trong khi các cửa hàng truyền thống than ế ẩm thì có những chủ cửa hàng làm mất khách như thế.
Trong khi mua online, khách có quyền bình luận, đánh giá chân thật mà không sợ bị mắng, bị đốt vía. Đây có phải chính các chủ cửa hàng bỏ quên khâu chăm sóc người dùng, làm trầm trọng thêm vấn đề "buôn bán ế ẩm" của họ hay không?
Tôi nghĩ chi phí chơi thể thao "đắt hay rẻ" phụ thuộc khá nhiều vào cách mình lựa chọn và mục tiêu tập luyện.
Với cá nhân tôi, do thường xuyên đi công tác, tôi chọn chạy bộ vì tính linh hoạt, ít phụ thuộc và tính chủ động cao, ở đâu cũng có thể chạy được mà không phụ thuộc sân bãi, đối tác.
Thực tế, để chạy vì sức khỏe, không nhất thiết phải đầu tư quá tốn kém như nhiều người nghĩ. Giày chạy có thể chọn các dòng phù hợp túi tiền rất bền và êm chân (không nhất thiết phải các thương hiệu lớn), hiện nay nhiều sản phẩm từ các hãng khác vẫn đáp ứng tốt về độ bền và hiệu năng.
Quần áo thể thao trong nước cũng ngày càng cải thiện về chất liệu, thoải mái và giá hợp lý. Ngoài ra, nếu tham gia vài giải chạy mỗi năm thì áo cũng đã có sẵn để sử dụng lâu dài.
Đồng hồ thì chỉ cần loại cơ bản (bản đẹp chạy thoải mái giờ tầm dưới 4 triệu đồng) đủ theo dõi quãng đường và nhịp tim là dùng tốt trong nhiều năm, không nhất thiết phải đầu tư quá cao nếu như chỉ phục vụ mục đích chạy.
Tôi dùng ứng dụng thể dục trên iPhone trong nhiều năm để chạy, mãi sau này mới đầu tư cái đồng hồ thế mà vẫn chạy 5 km, 10 km, 21km.
Theo tôi, thể thao quan trọng là duy trì được thói quen và phù hợp với điều kiện cá nhân.
Nếu đặt mục tiêu đơn giản là rèn luyện sức khỏe, thì hoàn toàn có thể tiếp cận một cách tiết kiệm và hiệu quả, chứ không nhất thiết phải là một khoản chi lớn.
